Interpelacja nr 19485
Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Interpelacja nr 19485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Zgłaszający: Bartosz Romowicz, Marek Rząsa
Data wpływu: 27-08-2026
Szanowna Pani Minister,
problem występowania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego był już przedmiotem moich wcześniejszych interpelacji. Pomimo kierowanych w tej sprawie pytań oraz świadomości istniejącego zagrożenia nadal brakuje jednak informacji, kiedy zostaną podjęte konkretne i skoordynowane działania prowadzące do rzeczywistego ograniczenia występowania tej rośliny na tym terenie. Trudno zaakceptować sytuację, w której problem jest znany od lat, administracja publiczna dysponuje wiedzą o zagrożeniu, wskazuje możliwe źródła finansowania oraz opisuje planowane projekty, a jednocześnie mieszkańcy nadal nie otrzymują odpowiedzi na podstawowe pytanie: kiedy i w jaki sposób zagrożenie zostanie ograniczone.
Barszcz Sosnowskiego nie jest wyłącznie problemem środowiskowym. Styczność z tą rośliną stanowi realne zagrożenie dla zdrowia ludzi, a w określonych okolicznościach może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Szczególnego znaczenia nabiera to na terenie powiatu bieszczadzkiego, odwiedzanego również przez licznych turystów. Dotychczasowe wskazywanie przepisów, kompetencji poszczególnych instytucji oraz potencjalnych źródeł finansowania nie rozwiązuje problemu występującego w terenie.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne przyczyny spowodowały, że pomimo wieloletniej wiedzy Ministra o występowaniu barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego oraz związanym z nim zagrożeniem dla ludzi do chwili obecnej nie wdrożono skutecznego i trwałego ograniczania jego występowania?
2. Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć lub zainicjować w 2026 i 2027 roku w celu zwalczania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego, poza wskazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego możliwości ubiegania się o dofinansowanie? Proszę o wskazanie rodzaju planowanych działań, obszaru ich realizacji, podmiotów odpowiedzialnych oraz konkretnych terminów rozpoczęcia działań w terenie.
3. Czy na działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim zostały lub zostaną zabezpieczone konkretne środki finansowe na lata 2026-2027? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich wysokości, źródła finansowania, terminu uruchomienia oraz podmiotów, które będą mogły z nich skorzystać. Jeśli nie – proszę o wskazanie przyczyn.
4. W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację wskazano, że powiat bieszczadzki, w tym gmina Ustrzyki Dolne, był brany pod uwagę przy wyborze terenów do testowania metod zwalczania inwazyjnych gatunków obcych. Czy teren ten został ostatecznie wybrany do realizacji tych działań? Jeżeli tak – kiedy rozpoczną się działania i jaki będzie ich zakres? Jeżeli nie – jakie konkretnie kryteria zdecydowały o niewybraniu tego terenu oraz jaki teren został wybrany?
5. Czy ministerstwo uznaje dotychczasowe działania dotyczące występowania barszczu Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim za skuteczne i wystarczające? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie danych potwierdzających tę ocenę, w szczególności dotyczących powierzchni objętej zwalczaniem, liczby stanowisk objętych działaniami oraz zmiany skali występowania tego gatunku w ostatnich latach. Jeżeli nie – na jakiej podstawie ministerstwo ocenia skuteczność dotychczas podejmowanych działań?
6. Skoro działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego pozostają w kompetencjach różnych organów i podmiotów, jakie konkretne działania zostały lub zostaną podjęte w celu zapewnienia ich skutecznej koordynacji na terenie powiatu bieszczadzkiego? Proszę o wskazanie, czy ministerstwo podjęło lub zamierzają podjąć inicjatywę w tym zakresie, a jeżeli tak – w jakim terminie i w jakiej formie?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Interpelacja nr 19485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Zgłaszający: Bartosz Romowicz, Marek Rząsa
Data wpływu: 27-08-2026
Szanowna Pani Minister,
problem występowania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego był już przedmiotem moich wcześniejszych interpelacji. Pomimo kierowanych w tej sprawie pytań oraz świadomości istniejącego zagrożenia nadal brakuje jednak informacji, kiedy zostaną podjęte konkretne i skoordynowane działania prowadzące do rzeczywistego ograniczenia występowania tej rośliny na tym terenie. Trudno zaakceptować sytuację, w której problem jest znany od lat, administracja publiczna dysponuje wiedzą o zagrożeniu, wskazuje możliwe źródła finansowania oraz opisuje planowane projekty, a jednocześnie mieszkańcy nadal nie otrzymują odpowiedzi na podstawowe pytanie: kiedy i w jaki sposób zagrożenie zostanie ograniczone.
Barszcz Sosnowskiego nie jest wyłącznie problemem środowiskowym. Styczność z tą rośliną stanowi realne zagrożenie dla zdrowia ludzi, a w określonych okolicznościach może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Szczególnego znaczenia nabiera to na terenie powiatu bieszczadzkiego, odwiedzanego również przez licznych turystów. Dotychczasowe wskazywanie przepisów, kompetencji poszczególnych instytucji oraz potencjalnych źródeł finansowania nie rozwiązuje problemu występującego w terenie.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne przyczyny spowodowały, że pomimo wieloletniej wiedzy Ministra o występowaniu barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego oraz związanym z nim zagrożeniem dla ludzi do chwili obecnej nie wdrożono skutecznego i trwałego ograniczania jego występowania?
2. Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć lub zainicjować w 2026 i 2027 roku w celu zwalczania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego, poza wskazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego możliwości ubiegania się o dofinansowanie? Proszę o wskazanie rodzaju planowanych działań, obszaru ich realizacji, podmiotów odpowiedzialnych oraz konkretnych terminów rozpoczęcia działań w terenie.
3. Czy na działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim zostały lub zostaną zabezpieczone konkretne środki finansowe na lata 2026-2027? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich wysokości, źródła finansowania, terminu uruchomienia oraz podmiotów, które będą mogły z nich skorzystać. Jeśli nie – proszę o wskazanie przyczyn.
4. W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację wskazano, że powiat bieszczadzki, w tym gmina Ustrzyki Dolne, był brany pod uwagę przy wyborze terenów do testowania metod zwalczania inwazyjnych gatunków obcych. Czy teren ten został ostatecznie wybrany do realizacji tych działań? Jeżeli tak – kiedy rozpoczną się działania i jaki będzie ich zakres? Jeżeli nie – jakie konkretnie kryteria zdecydowały o niewybraniu tego terenu oraz jaki teren został wybrany?
5. Czy ministerstwo uznaje dotychczasowe działania dotyczące występowania barszczu Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim za skuteczne i wystarczające? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie danych potwierdzających tę ocenę, w szczególności dotyczących powierzchni objętej zwalczaniem, liczby stanowisk objętych działaniami oraz zmiany skali występowania tego gatunku w ostatnich latach. Jeżeli nie – na jakiej podstawie ministerstwo ocenia skuteczność dotychczas podejmowanych działań?
6. Skoro działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego pozostają w kompetencjach różnych organów i podmiotów, jakie konkretne działania zostały lub zostaną podjęte w celu zapewnienia ich skutecznej koordynacji na terenie powiatu bieszczadzkiego? Proszę o wskazanie, czy ministerstwo podjęło lub zamierzają podjąć inicjatywę w tym zakresie, a jeżeli tak – w jakim terminie i w jakiej formie?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
498 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Odpowiedź na interpelację nr 19485
w sprawie braku skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem pow. bieszczadzkiego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Urszula Zielińska
Warszawa, 05-10-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź K10INT19485.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13997 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOP-WŚ.0500.81.2026.MZ
4538395.18923787.15250980
Warszawa, 05-10-2026
Dotyczy: interpelacji Posłów Bartosza Romowicza oraz Marka Rząsy (znak K10INT19485)
Temat: brak skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym
uwzględnieniem pow. Bieszczadzkiego
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr. K10INT19485 Posłów Bartosza Romowicza oraz Marka Rząsy
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Jakie konkretne przyczyny spowodowały, że pomimo wieloletniej wiedzy Ministra
o występowaniu barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego oraz
związanym z nim zagrożeniem dla ludzi do chwili obecnej nie wdrożono skutecznego
i trwałego ograniczania jego występowania?
Barszcz Sosnowskiego jest inwazyjnym gatunkiem obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii,
rozprzestrzenionym na szeroką skalę. Zasady postępowania z tym gatunkiem określają
w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/20141,
ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych2 oraz rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 9 grudnia 2022 r3. w sprawie listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających
zagrożenie dla Unii i listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla
Polski, działań zaradczych oraz środków mających na celu przywrócenie naturalnego stanu
ekosystemów. Ustawa o gatunkach obcych określa zadania i kompetencje organów
administracji publicznej oraz innych podmiotów związane z wykonywaniem przepisów
rozporządzenia nr 1143/2014. Przepisy te nie powierzają Ministrowi Klimatu i Środowiska
prowadzenia działań zaradczych na jakichkolwiek nieruchomościach. W przypadku IGO
rozprzestrzenionego na szeroką skalę działania prowadzą m.in. dyrektor parku narodowego
na obszarze parku, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze
rezerwatu przyrody w zakresie określonym ustawą, właściwe organy i zarządcy na gruntach
1 Dz. Urz. UE L 317 z 04.11.2014, str. 35, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 1589, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 2649
-- 1 of 6 --
Skarbu Państwa, podmiot władający nieruchomością, a na pozostałych obszarach –
właściwy wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Gmina przyjmuje zgłoszenia stanowisk
IGO, przekazuje je do weryfikacji i ujęcia w Centralnym Rejestrze Danych o IGO, ustala
podmiot odpowiedzialny oraz informuje go o konieczności przeprowadzenia działań
zaradczych.
Kompetencje w zakresie prowadzenia działań zaradczych zostały ustawowo rozdzielone
pomiędzy różne organy i podmioty, zależnie od statusu oraz położenia nieruchomości.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie ma kompetencji w tym zakresie.
2. Jakie konkretne działania Ministerstwo zamierza podjąć lub zainicjować w 2026 i 2027
roku w celu zwalczania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego,
poza wskazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego możliwości ubiegania się
o dofinansowanie? Proszę o wskazanie rodzaju planowanych działań, obszaru ich
realizacji, podmiotów odpowiedzialnych oraz konkretnych terminów rozpoczęcia
działań w terenie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie jest organem właściwym do planowania ani zlecania
działań zaradczych wobec barszczu Sosnowskiego na konkretnych nieruchomościach
powiatu bieszczadzkiego. W konsekwencji Ministerstwo nie może wskazać terminów
rozpoczęcia prac terenowych, ich szczegółowego obszaru ani wykonawców w odniesieniu
do zadań należących ustawowo do innych organów i podmiotów. Działania powinny być
planowane i prowadzone przez podmioty właściwe na podstawie art. 16 ustawy o
gatunkach obcych, zależnie od statusu gruntu. Na obszarze Bieszczadzkiego Parku
Narodowego właściwy jest dyrektor Parku; na innych terenach mogą to być
w szczególności podmioty władające nieruchomościami, zarządcy nieruchomości Skarbu
Państwa, właściwe organy Lasów Państwowych lub – na pozostałych obszarach – właściwy
wójt albo burmistrz. Dobór metody działania wobec IGO rozprzestrzenionego na szeroką
skalę należy do podmiotu przeprowadzającego dane działanie.
Dopuszczalne działania obejmują środki fizyczne, w tym m.in. wykopywanie, przecinanie
szyjki korzeniowej, koszenie, ścinanie kwiatostanów, wypas, okrywanie lub usuwanie
wierzchniej warstwy gleby, a także środki chemiczne stosowane zgodnie z przepisami
dotyczącymi środków ochrony roślin i środków biobójczych. Dobór metody, harmonogram
i częstotliwość zabiegów muszą uwzględniać skalę stanowiska, warunki terenowe,
bezpieczeństwo ludzi oraz wymogi ochrony przyrody. Ministerstwo wspiera rozwiązania
systemowe, w tym ramy prawne, dostęp do informacji o IGO oraz instrumenty
finansowania, nie zastępuje jednak podmiotów ustawowo odpowiedzialnych za wykonanie
prac w terenie.
3. Czy na działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego w powiecie
bieszczadzkim zostały lub zostaną zabezpieczone konkretne środki finansowe na lata
2026–2027? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich wysokości, źródła finansowania,
terminu uruchomienia oraz podmiotów, które będą mogły z nich skorzystać. Jeśli nie –
proszę o wskazanie przyczyn.
-- 2 of 6 --
W ramach funduszy europejskich z programu FEnIKS4 oraz programu FEPW5 nie przewiduje
się obecnie nowych naborów wniosków na realizację przedsięwzięć polegających na
zwalczaniu inwazyjnych gatunków obcych, w tym barszczu Sosnowskiego, na obszarze
powiatu bieszczadzkiego ani innych regionów kraju. Jednocześnie warto podkreślić, że
Bieszczadzki Park Narodowy w ramach projektu dofinansowanego ze środków FEnIKS6
realizuje działanie związane ze zwalczaniem inwazyjnych gatunków obcych: barszczu
Sosnowskiego oraz niecierpka gruczołowatego. Obszar działania obejmuje obwody
ochronne: Tarnawa, Ustrzyki Górne, Caryńskie i Osada. Zwalczanie Barszczu Sosnowskiego
dotyczy obszaru ok. 25 ha, zaś zwalczanie niecierpka gruczołowatego dotyczy obszaru ok.
29 ha. Zadanie jest realizowane od czerwca 2024 r. do listopada 2029 r. Wydatki ogółem
zaplanowane na wykonanie działań wynoszą 77,9 tys. zł, w tym dofinansowanie ze środków
UE - 66,2 tys. zł.
Natomiast w ramach środków Funduszy norweskich i EOG planowane jest uruchomienie
naboru pn. „Ochrona bioróżnorodności i ekosystemów”. Jednym z kwalifikowanych
obszarów wsparcia będzie eliminacja i ograniczanie inwazyjnych gatunków obcych oraz
zapobieganie ich dalszemu rozprzestrzenianiu. Nabór będzie miał charakter ogólnopolski
i nie przewiduje preferencji regionalnych. Jego uruchomienie planowane jest w III-IV
kwartale 2026 r. Do składania wniosków uprawnione będą m.in. jednostki samorządu
terytorialnego oraz podmioty publiczne odpowiedzialne za ochronę przyrody.
Łączna alokacja środków przewidziana na ten nabór wynosi 10 mln euro, natomiast
przewidywana wartość dofinansowania pojedynczego projektu będzie mieścić się
w przedziale od 300 tys. € do 1,5 mln €. Okres kwalifikowalności wydatków będzie trwał
do 30 kwietnia 2031 r.
Obecnie nie przewiduje się wsparcia dotacyjnego na działania związane ze zwalczaniem
inwazyjnych gatunków obcych w ramach krajowych środków finansowych pozostających w
dyspozycji NFOŚiGW oraz WFOŚiGW w Rzeszowie.
4. W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację wskazano, że powiat bieszczadzki, w tym
gmina Ustrzyki Dolne, był brany pod uwagę przy wyborze terenów do testowania
metod zwalczania inwazyjnych gatunków obcych. Czy teren ten został ostatecznie
wybrany do realizacji tych działań? Jeżeli tak – kiedy rozpoczną się działania i jaki
będzie ich zakres? Jeżeli nie – jakie konkretnie kryteria zdecydowały o niewybraniu
tego terenu oraz jaki teren został wybrany?
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w ramach projektu nr FENX.01.05-IW.01-
0102/24 pn. Wdrażanie Planu działań dla priorytetowych dróg przenoszenia inwazyjnych
gatunków obcych realizuje zadanie polegające na przeprowadzeniu kompleksowej analizy
wybranych metod zwalczania inwazyjnych gatunków barszczy kaukaskich i rdestowców.
W ramach przygotowania do jego prowadzenia przeprowadzono wybór terenów, na
których wykonywane będą prace – zgłoszone nieruchomości poddano ocenie w zakresie
zgodności z założeniami projektu. Podstawę wyboru stanowiła ocena terenów pod kątem
możliwości realizacji planowanych działań, a w procesie tym kierowano się przede
4 Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
5 Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027
6 FENX.01.05-IW.01-0024/24, pn. Ochrona czynna zagrożonych gatunków i siedlisk na terenie
Bieszczadzkiego Parku
Narodowego w latach 2024-2029.
-- 3 of 6 --
wszystkim kryteriami określonymi w dokumentacji projektowej - m.in. wielkością terenu,
szacowanym stopniem pokrycia zwalczanym gatunkiem, charakterem populacji w danym
miejscu (np. charakter zwarty/rozproszony, wystarczająca liczba płatów), przewidywanych
kosztach prowadzenia działań i ryzykami, które w przypadku wystąpienia mogą wpłynąć na
rezultaty prac projektowych. Biorąc powyższe pod uwagę tereny zlokalizowane na terenie
powiatu bieszczadzkiego nie zostały uwzględnione w grupie nieruchomości
zakwalifikowanych do realizacji przedmiotowych działań.
5. Czy Ministerstwo uznaje dotychczasowe działania dotyczące występowania barszczu
Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim za skuteczne i wystarczające? Jeżeli tak –
proszę o przedstawienie danych potwierdzających tę ocenę, w szczególności
dotyczących powierzchni objętej zwalczaniem, liczby stanowisk objętych działaniami
oraz zmiany skali występowania tego gatunku w ostatnich latach. Jeżeli nie – na jakiej
podstawie Ministerstwo ocenia skuteczność dotychczas podejmowanych działań?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje podstawą do sformułowania zbiorczej
oceny, że dotychczasowe działania na całym obszarze powiatu bieszczadzkiego są
skuteczne i wystarczające. Ministerstwo nie prowadzi tych działań w terenie ani nie jest
organem gromadzącym dane o zabiegach wykonywanych na poszczególnych
nieruchomościach. Zgodnie z ustawą o gatunkach obcych, podmioty prowadzące działania
zaradcze powinny monitorować ich skuteczność i oddziaływanie na gatunki niedocelowe
oraz przekazywać wymagane informacje, w tym miejsce i termin działań, zastosowane
środki, powierzchnię zajmowaną przez IGO po zabiegach, opis skuteczności i koszty. Co do
zasady informacje te trafiają do gminy, która przekazuje raport za poprzedni rok
właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska; dane są następnie
wprowadzane do Centralnego Rejestru Danych o IGO. Niektóre organy, w tym dyrektor
parku narodowego i RDOŚ, wprowadzają dane bezpośrednio do Rejestru.
Dla uzyskania pełniejszego obrazu skuteczności działań na obszarze powiatu korzystne
byłoby zestawienie dostępnych danych gromadzonych przez właściwe gminy, zarządców
nieruchomości, Bieszczadzki Park Narodowy oraz RDOŚ w Rzeszowie. Taka analiza
mogłaby uwzględniać w szczególności porównanie powierzchni i liczby stanowisk przed
rozpoczęciem działań i po kolejnych zabiegach, ograniczenie wytwarzania nasion,
występowanie odrostów i siewek oraz trwałość efektów w kolejnych sezonach. Brak
kompletnych i porównywalnych danych dla całego powiatu nie pozwala obecnie na
wiarygodne przedstawienie żądanych wartości ani na kategoryczną ocenę
dotychczasowych działań jako wystarczających.
6. Skoro działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego pozostają
w kompetencjach różnych organów i podmiotów, jakie konkretne działania zostały lub
zostaną podjęte w celu zapewnienia ich skutecznej koordynacji na terenie powiatu
bieszczadzkiego? Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo podjęło lub zamierzają podjąć
inicjatywę w tym zakresie, a jeżeli tak – w jakim terminie i w jakiej formie?
Koordynację działań wobec IGO rozprzestrzenionych na szeroką skalę zapewnia przede
wszystkim mechanizm określony w ustawie o gatunkach obcych. Zgłoszenie stanowiska
kieruje się do właściwej gminy, która przekazuje dane właściwemu organowi w celu ich
weryfikacji i wprowadzenia do Centralnego Rejestru Danych o IGO, ustala podmiot
odpowiedzialny oraz informuje go o stwierdzeniu gatunku i konieczności podjęcia działań
-- 4 of 6 --
zaradczych. Podmioty prowadzące działania przekazują informacje o ich przebiegu
i skuteczności, a gmina raportuje je właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony
środowiska. Mechanizm ten umożliwia gromadzenie danych o stanowiskach, podmiotach
odpowiedzialnych i wykonanych zabiegach, nie ustanawia jednak jednego podmiotu
odpowiedzialnego za operacyjną koordynację wszystkich działań na obszarze powiatu.
W odniesieniu do powiatu bieszczadzkiego działania zaradcze prowadzą zatem podmioty
właściwe ze względu na status i położenie nieruchomości. Dla zwiększenia ich skuteczności
zasadne byłoby dobrowolne uzgodnienie przez właściwe gminy, RDOŚ w Rzeszowie,
Bieszczadzki Park Narodowy, zarządców nieruchomości Skarbu Państwa oraz pozostałe
podmioty władające nieruchomościami zasad wymiany danych o stanowiskach,
harmonogramów zabiegów na terenach sąsiadujących i sposobu monitorowania rezultatów.
Minister Klimatu i Środowiska nie ma kompetencji do przejęcia koordynacji prac
terenowych ani do wydawania właściwym podmiotom poleceń dotyczących terminów i
metod zwalczania na konkretnych nieruchomościach. Rola administracji rządowej na
poziomie centralnym obejmuje tworzenie ram prawnych i rozwiązań systemowych,
natomiast wsparcie merytoryczne i obieg danych realizują organy ochrony przyrody w
granicach swoich ustawowych kompetencji. Na obecnym etapie brak jest podstaw do
wskazania odrębnej inicjatywy Ministerstwa dla powiatu bieszczadzkiego wraz z terminem
jej uruchomienia; nie wyłącza to współpracy właściwych podmiotów w ramach istniejących
przepisów.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 6 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOP-WŚ.0500.81.2026.MZ
4538395.18923787.15250980
Warszawa, 05-10-2026
Dotyczy: interpelacji Posłów Bartosza Romowicza oraz Marka Rząsy (znak K10INT19485)
Temat: brak skutecznych działań dotyczących barszczu Sosnowskiego, ze szczególnym
uwzględnieniem pow. Bieszczadzkiego
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr. K10INT19485 Posłów Bartosza Romowicza oraz Marka Rząsy
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Jakie konkretne przyczyny spowodowały, że pomimo wieloletniej wiedzy Ministra
o występowaniu barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego oraz
związanym z nim zagrożeniem dla ludzi do chwili obecnej nie wdrożono skutecznego
i trwałego ograniczania jego występowania?
Barszcz Sosnowskiego jest inwazyjnym gatunkiem obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii,
rozprzestrzenionym na szeroką skalę. Zasady postępowania z tym gatunkiem określają
w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/20141,
ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych2 oraz rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 9 grudnia 2022 r3. w sprawie listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających
zagrożenie dla Unii i listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla
Polski, działań zaradczych oraz środków mających na celu przywrócenie naturalnego stanu
ekosystemów. Ustawa o gatunkach obcych określa zadania i kompetencje organów
administracji publicznej oraz innych podmiotów związane z wykonywaniem przepisów
rozporządzenia nr 1143/2014. Przepisy te nie powierzają Ministrowi Klimatu i Środowiska
prowadzenia działań zaradczych na jakichkolwiek nieruchomościach. W przypadku IGO
rozprzestrzenionego na szeroką skalę działania prowadzą m.in. dyrektor parku narodowego
na obszarze parku, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze
rezerwatu przyrody w zakresie określonym ustawą, właściwe organy i zarządcy na gruntach
1 Dz. Urz. UE L 317 z 04.11.2014, str. 35, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 1589, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 2649
-- 1 of 6 --
Skarbu Państwa, podmiot władający nieruchomością, a na pozostałych obszarach –
właściwy wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Gmina przyjmuje zgłoszenia stanowisk
IGO, przekazuje je do weryfikacji i ujęcia w Centralnym Rejestrze Danych o IGO, ustala
podmiot odpowiedzialny oraz informuje go o konieczności przeprowadzenia działań
zaradczych.
Kompetencje w zakresie prowadzenia działań zaradczych zostały ustawowo rozdzielone
pomiędzy różne organy i podmioty, zależnie od statusu oraz położenia nieruchomości.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie ma kompetencji w tym zakresie.
2. Jakie konkretne działania Ministerstwo zamierza podjąć lub zainicjować w 2026 i 2027
roku w celu zwalczania barszczu Sosnowskiego na terenie powiatu bieszczadzkiego,
poza wskazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego możliwości ubiegania się
o dofinansowanie? Proszę o wskazanie rodzaju planowanych działań, obszaru ich
realizacji, podmiotów odpowiedzialnych oraz konkretnych terminów rozpoczęcia
działań w terenie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie jest organem właściwym do planowania ani zlecania
działań zaradczych wobec barszczu Sosnowskiego na konkretnych nieruchomościach
powiatu bieszczadzkiego. W konsekwencji Ministerstwo nie może wskazać terminów
rozpoczęcia prac terenowych, ich szczegółowego obszaru ani wykonawców w odniesieniu
do zadań należących ustawowo do innych organów i podmiotów. Działania powinny być
planowane i prowadzone przez podmioty właściwe na podstawie art. 16 ustawy o
gatunkach obcych, zależnie od statusu gruntu. Na obszarze Bieszczadzkiego Parku
Narodowego właściwy jest dyrektor Parku; na innych terenach mogą to być
w szczególności podmioty władające nieruchomościami, zarządcy nieruchomości Skarbu
Państwa, właściwe organy Lasów Państwowych lub – na pozostałych obszarach – właściwy
wójt albo burmistrz. Dobór metody działania wobec IGO rozprzestrzenionego na szeroką
skalę należy do podmiotu przeprowadzającego dane działanie.
Dopuszczalne działania obejmują środki fizyczne, w tym m.in. wykopywanie, przecinanie
szyjki korzeniowej, koszenie, ścinanie kwiatostanów, wypas, okrywanie lub usuwanie
wierzchniej warstwy gleby, a także środki chemiczne stosowane zgodnie z przepisami
dotyczącymi środków ochrony roślin i środków biobójczych. Dobór metody, harmonogram
i częstotliwość zabiegów muszą uwzględniać skalę stanowiska, warunki terenowe,
bezpieczeństwo ludzi oraz wymogi ochrony przyrody. Ministerstwo wspiera rozwiązania
systemowe, w tym ramy prawne, dostęp do informacji o IGO oraz instrumenty
finansowania, nie zastępuje jednak podmiotów ustawowo odpowiedzialnych za wykonanie
prac w terenie.
3. Czy na działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego w powiecie
bieszczadzkim zostały lub zostaną zabezpieczone konkretne środki finansowe na lata
2026–2027? Jeżeli tak – proszę o wskazanie ich wysokości, źródła finansowania,
terminu uruchomienia oraz podmiotów, które będą mogły z nich skorzystać. Jeśli nie –
proszę o wskazanie przyczyn.
-- 2 of 6 --
W ramach funduszy europejskich z programu FEnIKS4 oraz programu FEPW5 nie przewiduje
się obecnie nowych naborów wniosków na realizację przedsięwzięć polegających na
zwalczaniu inwazyjnych gatunków obcych, w tym barszczu Sosnowskiego, na obszarze
powiatu bieszczadzkiego ani innych regionów kraju. Jednocześnie warto podkreślić, że
Bieszczadzki Park Narodowy w ramach projektu dofinansowanego ze środków FEnIKS6
realizuje działanie związane ze zwalczaniem inwazyjnych gatunków obcych: barszczu
Sosnowskiego oraz niecierpka gruczołowatego. Obszar działania obejmuje obwody
ochronne: Tarnawa, Ustrzyki Górne, Caryńskie i Osada. Zwalczanie Barszczu Sosnowskiego
dotyczy obszaru ok. 25 ha, zaś zwalczanie niecierpka gruczołowatego dotyczy obszaru ok.
29 ha. Zadanie jest realizowane od czerwca 2024 r. do listopada 2029 r. Wydatki ogółem
zaplanowane na wykonanie działań wynoszą 77,9 tys. zł, w tym dofinansowanie ze środków
UE - 66,2 tys. zł.
Natomiast w ramach środków Funduszy norweskich i EOG planowane jest uruchomienie
naboru pn. „Ochrona bioróżnorodności i ekosystemów”. Jednym z kwalifikowanych
obszarów wsparcia będzie eliminacja i ograniczanie inwazyjnych gatunków obcych oraz
zapobieganie ich dalszemu rozprzestrzenianiu. Nabór będzie miał charakter ogólnopolski
i nie przewiduje preferencji regionalnych. Jego uruchomienie planowane jest w III-IV
kwartale 2026 r. Do składania wniosków uprawnione będą m.in. jednostki samorządu
terytorialnego oraz podmioty publiczne odpowiedzialne za ochronę przyrody.
Łączna alokacja środków przewidziana na ten nabór wynosi 10 mln euro, natomiast
przewidywana wartość dofinansowania pojedynczego projektu będzie mieścić się
w przedziale od 300 tys. € do 1,5 mln €. Okres kwalifikowalności wydatków będzie trwał
do 30 kwietnia 2031 r.
Obecnie nie przewiduje się wsparcia dotacyjnego na działania związane ze zwalczaniem
inwazyjnych gatunków obcych w ramach krajowych środków finansowych pozostających w
dyspozycji NFOŚiGW oraz WFOŚiGW w Rzeszowie.
4. W odpowiedzi na wcześniejszą interpelację wskazano, że powiat bieszczadzki, w tym
gmina Ustrzyki Dolne, był brany pod uwagę przy wyborze terenów do testowania
metod zwalczania inwazyjnych gatunków obcych. Czy teren ten został ostatecznie
wybrany do realizacji tych działań? Jeżeli tak – kiedy rozpoczną się działania i jaki
będzie ich zakres? Jeżeli nie – jakie konkretnie kryteria zdecydowały o niewybraniu
tego terenu oraz jaki teren został wybrany?
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w ramach projektu nr FENX.01.05-IW.01-
0102/24 pn. Wdrażanie Planu działań dla priorytetowych dróg przenoszenia inwazyjnych
gatunków obcych realizuje zadanie polegające na przeprowadzeniu kompleksowej analizy
wybranych metod zwalczania inwazyjnych gatunków barszczy kaukaskich i rdestowców.
W ramach przygotowania do jego prowadzenia przeprowadzono wybór terenów, na
których wykonywane będą prace – zgłoszone nieruchomości poddano ocenie w zakresie
zgodności z założeniami projektu. Podstawę wyboru stanowiła ocena terenów pod kątem
możliwości realizacji planowanych działań, a w procesie tym kierowano się przede
4 Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
5 Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027
6 FENX.01.05-IW.01-0024/24, pn. Ochrona czynna zagrożonych gatunków i siedlisk na terenie
Bieszczadzkiego Parku
Narodowego w latach 2024-2029.
-- 3 of 6 --
wszystkim kryteriami określonymi w dokumentacji projektowej - m.in. wielkością terenu,
szacowanym stopniem pokrycia zwalczanym gatunkiem, charakterem populacji w danym
miejscu (np. charakter zwarty/rozproszony, wystarczająca liczba płatów), przewidywanych
kosztach prowadzenia działań i ryzykami, które w przypadku wystąpienia mogą wpłynąć na
rezultaty prac projektowych. Biorąc powyższe pod uwagę tereny zlokalizowane na terenie
powiatu bieszczadzkiego nie zostały uwzględnione w grupie nieruchomości
zakwalifikowanych do realizacji przedmiotowych działań.
5. Czy Ministerstwo uznaje dotychczasowe działania dotyczące występowania barszczu
Sosnowskiego w powiecie bieszczadzkim za skuteczne i wystarczające? Jeżeli tak –
proszę o przedstawienie danych potwierdzających tę ocenę, w szczególności
dotyczących powierzchni objętej zwalczaniem, liczby stanowisk objętych działaniami
oraz zmiany skali występowania tego gatunku w ostatnich latach. Jeżeli nie – na jakiej
podstawie Ministerstwo ocenia skuteczność dotychczas podejmowanych działań?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje podstawą do sformułowania zbiorczej
oceny, że dotychczasowe działania na całym obszarze powiatu bieszczadzkiego są
skuteczne i wystarczające. Ministerstwo nie prowadzi tych działań w terenie ani nie jest
organem gromadzącym dane o zabiegach wykonywanych na poszczególnych
nieruchomościach. Zgodnie z ustawą o gatunkach obcych, podmioty prowadzące działania
zaradcze powinny monitorować ich skuteczność i oddziaływanie na gatunki niedocelowe
oraz przekazywać wymagane informacje, w tym miejsce i termin działań, zastosowane
środki, powierzchnię zajmowaną przez IGO po zabiegach, opis skuteczności i koszty. Co do
zasady informacje te trafiają do gminy, która przekazuje raport za poprzedni rok
właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska; dane są następnie
wprowadzane do Centralnego Rejestru Danych o IGO. Niektóre organy, w tym dyrektor
parku narodowego i RDOŚ, wprowadzają dane bezpośrednio do Rejestru.
Dla uzyskania pełniejszego obrazu skuteczności działań na obszarze powiatu korzystne
byłoby zestawienie dostępnych danych gromadzonych przez właściwe gminy, zarządców
nieruchomości, Bieszczadzki Park Narodowy oraz RDOŚ w Rzeszowie. Taka analiza
mogłaby uwzględniać w szczególności porównanie powierzchni i liczby stanowisk przed
rozpoczęciem działań i po kolejnych zabiegach, ograniczenie wytwarzania nasion,
występowanie odrostów i siewek oraz trwałość efektów w kolejnych sezonach. Brak
kompletnych i porównywalnych danych dla całego powiatu nie pozwala obecnie na
wiarygodne przedstawienie żądanych wartości ani na kategoryczną ocenę
dotychczasowych działań jako wystarczających.
6. Skoro działania związane ze zwalczaniem barszczu Sosnowskiego pozostają
w kompetencjach różnych organów i podmiotów, jakie konkretne działania zostały lub
zostaną podjęte w celu zapewnienia ich skutecznej koordynacji na terenie powiatu
bieszczadzkiego? Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo podjęło lub zamierzają podjąć
inicjatywę w tym zakresie, a jeżeli tak – w jakim terminie i w jakiej formie?
Koordynację działań wobec IGO rozprzestrzenionych na szeroką skalę zapewnia przede
wszystkim mechanizm określony w ustawie o gatunkach obcych. Zgłoszenie stanowiska
kieruje się do właściwej gminy, która przekazuje dane właściwemu organowi w celu ich
weryfikacji i wprowadzenia do Centralnego Rejestru Danych o IGO, ustala podmiot
odpowiedzialny oraz informuje go o stwierdzeniu gatunku i konieczności podjęcia działań
-- 4 of 6 --
zaradczych. Podmioty prowadzące działania przekazują informacje o ich przebiegu
i skuteczności, a gmina raportuje je właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony
środowiska. Mechanizm ten umożliwia gromadzenie danych o stanowiskach, podmiotach
odpowiedzialnych i wykonanych zabiegach, nie ustanawia jednak jednego podmiotu
odpowiedzialnego za operacyjną koordynację wszystkich działań na obszarze powiatu.
W odniesieniu do powiatu bieszczadzkiego działania zaradcze prowadzą zatem podmioty
właściwe ze względu na status i położenie nieruchomości. Dla zwiększenia ich skuteczności
zasadne byłoby dobrowolne uzgodnienie przez właściwe gminy, RDOŚ w Rzeszowie,
Bieszczadzki Park Narodowy, zarządców nieruchomości Skarbu Państwa oraz pozostałe
podmioty władające nieruchomościami zasad wymiany danych o stanowiskach,
harmonogramów zabiegów na terenach sąsiadujących i sposobu monitorowania rezultatów.
Minister Klimatu i Środowiska nie ma kompetencji do przejęcia koordynacji prac
terenowych ani do wydawania właściwym podmiotom poleceń dotyczących terminów i
metod zwalczania na konkretnych nieruchomościach. Rola administracji rządowej na
poziomie centralnym obejmuje tworzenie ram prawnych i rozwiązań systemowych,
natomiast wsparcie merytoryczne i obieg danych realizują organy ochrony przyrody w
granicach swoich ustawowych kompetencji. Na obecnym etapie brak jest podstaw do
wskazania odrębnej inicjatywy Ministerstwa dla powiatu bieszczadzkiego wraz z terminem
jej uruchomienia; nie wyłącza to współpracy właściwych podmiotów w ramach istniejących
przepisów.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 6 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --