Interpelacja nr 19437
Interpelacja w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Interpelacja nr 19437
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Grzegorz Matusiak, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża
Data wpływu: 25-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji przedsiębiorców, którzy w związku z pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając na podstawie rozwiązań przyjętych przez państwo oraz we współpracy z wojewodami, jednostkami samorządu terytorialnego i innymi instytucjami publicznymi, zapewniali obywatelom Ukrainy zakwaterowanie, wyżywienie i podstawową pomoc.
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy wojewoda mógł zapewnić pomoc polegającą m.in. na zakwaterowaniu oraz zapewnieniu całodziennego wyżywienia zbiorowego. W praktyce zadania te były realizowane także przez przedsiębiorców, którzy zawierali stosowne umowy z jednostkami samorządu terytorialnego lub innymi podmiotami działającymi w imieniu administracji publicznej.
Przedsiębiorcy realizujący tego rodzaju zadania otrzymywali określoną przez państwo stawkę, która w wielu przypadkach wynosiła 70 zł brutto za osobodobę. Kwota ta obejmowała nie tylko samo zakwaterowanie, ale również m.in. całodzienne wyżywienie, media, ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, pranie, środki czystości, obsługę pracowników oraz bieżące utrzymanie obiektu.
Wątpliwości budzi obecna praktyka organów podatkowych, które po upływie kilku lat dokonują odmiennej oceny podatkowej świadczeń realizowanych w warunkach nadzwyczajnego kryzysu humanitarnego.
Nie chodzi przy tym o zakwestionowanie prawa organów podatkowych do kontroli prawidłowości rozliczeń podatników. Istotą problemu jest pytanie, czy przedsiębiorca, który działał na podstawie zasad określonych przez organy państwa, realizował zadanie o charakterze publicznym i otrzymywał z góry ustaloną przez państwo kwotę, powinien po kilku latach ponosić pełne finansowe konsekwencje odmiennej interpretacji charakteru tych świadczeń.
W dniu 27 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. I SA/Wr 1/26 skierował pytania prejudycjalne dotyczące m.in. tego, czy przedsiębiorca otrzymujący środki od państwa w związku z wykonywaniem zadań tego państwa działa jako podatnik VAT oraz czy środki wypłacane przez wojewodę w związku z realizacją pomocy humanitarnej dla uchodźców powinny wchodzić do podstawy opodatkowania. Sąd zapytał również o zgodność takiego obciążenia z zasadą pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań, zasadą państwa prawa, prawem do dobrej administracji oraz zasadą proporcjonalności.
Jednocześnie przedsiębiorcy działali w warunkach szczególnych: nie ustalali swobodnie ceny, nie wybierali klientów, nie określali zasad pobytu osób zakwaterowanych ani nie decydowali o skali i czasie realizacji zadania. W wielu przypadkach wysokość świadczenia była określana przez administrację publiczną, a zakres obowiązków wynikał z poleceń i umów związanych z organizacją pomocy. W konsekwencji pojawia się zasadnicze pytanie o to, czy państwo, które w sytuacji kryzysowej korzystało z potencjału prywatnych przedsiębiorców i powierzało im realizację zadań związanych z pomocą humanitarną, powinno następnie po kilku latach przerzucać na tych przedsiębiorców ryzyko niejednoznaczności własnych regulacji i praktyki administracyjnej.
Dodatkowe zastrzeżenia budzą przypadki, w których w związku z prowadzonymi postępowaniami dochodzi do zabezpieczenia lub zajęcia środków przedsiębiorców znajdujących się na ich rachunkach bankowych, jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem wszystkich istotnych wątpliwości prawnych. Tego rodzaju działania mogą mieć bezpośredni wpływ na płynność finansową przedsiębiorstw, możliwość regulowania wynagrodzeń pracowników, zobowiązań wobec dostawców, kosztów energii, ogrzewania i innych bieżących należności.
Nie przesądzając o prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych w indywidualnych postępowaniach, zasadne jest pytanie, czy w przypadku spraw dotyczących świadczeń realizowanych w ramach nadzwyczajnej pomocy humanitarnej organy Krajowej Administracji Skarbowej stosują szczególne standardy oceny proporcjonalności podejmowanych działań oraz uwzględniają fakt, że przedsiębiorcy wykonywali zadania organizowane i finansowane przez państwo.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega systemowy problem dotyczący opodatkowania VAT świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez administrację publiczną w latach 2022-2024?
2. Jakie jest aktualne stanowisko Ministerstwa Finansów w zakresie charakteru prawnego środków wypłacanych przedsiębiorcom na podstawie umów zawieranych w związku z realizacją pomocy, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – w szczególności, czy środki te należy traktować jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające VAT?
3. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby przedsiębiorców, wobec których organy Krajowej Administracji Skarbowej zakwestionowały sposób rozliczenia VAT w związku z zakwaterowaniem i wyżywieniem obywateli Ukrainy w latach 2022-2024? Jeżeli tak, proszę o podanie liczby takich podmiotów oraz łącznej kwoty zakwestionowanych rozliczeń.
4. Czy organy Krajowej Administracji Skarbowej przed wszczynaniem postępowań wobec przedsiębiorców analizują treść zawartych przez nich umów oraz fakt, że wysokość świadczenia, zakres obowiązków i sposób organizacji pomocy były w znacznym stopniu określane przez administrację publiczną?
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada informacje o przypadkach zajęcia rachunków bankowych przedsiębiorców w związku z postępowaniami dotyczącymi rozliczeń VAT od świadczeń związanych z pomocą obywatelom Ukrainy? Jeżeli tak, proszę o podanie liczby takich przypadków oraz łącznej wartości zajętych środków.
6. Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość zastosowania rozwiązań, które ograniczyłyby negatywne skutki finansowe dla przedsiębiorców działających w dobrej wierze, którzy realizowali zadania związane z pomocą humanitarną na podstawie zasad i stawek określonych przez organy państwa?
7. Czy minister finansów rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych, które jednoznacznie uregulowałyby zasady opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom w ramach realizacji zadań państwa w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych?
Z poważaniem
Robert Warwas
Interpelacja nr 19437
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Grzegorz Matusiak, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża
Data wpływu: 25-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji przedsiębiorców, którzy w związku z pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając na podstawie rozwiązań przyjętych przez państwo oraz we współpracy z wojewodami, jednostkami samorządu terytorialnego i innymi instytucjami publicznymi, zapewniali obywatelom Ukrainy zakwaterowanie, wyżywienie i podstawową pomoc.
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy wojewoda mógł zapewnić pomoc polegającą m.in. na zakwaterowaniu oraz zapewnieniu całodziennego wyżywienia zbiorowego. W praktyce zadania te były realizowane także przez przedsiębiorców, którzy zawierali stosowne umowy z jednostkami samorządu terytorialnego lub innymi podmiotami działającymi w imieniu administracji publicznej.
Przedsiębiorcy realizujący tego rodzaju zadania otrzymywali określoną przez państwo stawkę, która w wielu przypadkach wynosiła 70 zł brutto za osobodobę. Kwota ta obejmowała nie tylko samo zakwaterowanie, ale również m.in. całodzienne wyżywienie, media, ogrzewanie, energię elektryczną, wodę, pranie, środki czystości, obsługę pracowników oraz bieżące utrzymanie obiektu.
Wątpliwości budzi obecna praktyka organów podatkowych, które po upływie kilku lat dokonują odmiennej oceny podatkowej świadczeń realizowanych w warunkach nadzwyczajnego kryzysu humanitarnego.
Nie chodzi przy tym o zakwestionowanie prawa organów podatkowych do kontroli prawidłowości rozliczeń podatników. Istotą problemu jest pytanie, czy przedsiębiorca, który działał na podstawie zasad określonych przez organy państwa, realizował zadanie o charakterze publicznym i otrzymywał z góry ustaloną przez państwo kwotę, powinien po kilku latach ponosić pełne finansowe konsekwencje odmiennej interpretacji charakteru tych świadczeń.
W dniu 27 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. I SA/Wr 1/26 skierował pytania prejudycjalne dotyczące m.in. tego, czy przedsiębiorca otrzymujący środki od państwa w związku z wykonywaniem zadań tego państwa działa jako podatnik VAT oraz czy środki wypłacane przez wojewodę w związku z realizacją pomocy humanitarnej dla uchodźców powinny wchodzić do podstawy opodatkowania. Sąd zapytał również o zgodność takiego obciążenia z zasadą pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań, zasadą państwa prawa, prawem do dobrej administracji oraz zasadą proporcjonalności.
Jednocześnie przedsiębiorcy działali w warunkach szczególnych: nie ustalali swobodnie ceny, nie wybierali klientów, nie określali zasad pobytu osób zakwaterowanych ani nie decydowali o skali i czasie realizacji zadania. W wielu przypadkach wysokość świadczenia była określana przez administrację publiczną, a zakres obowiązków wynikał z poleceń i umów związanych z organizacją pomocy. W konsekwencji pojawia się zasadnicze pytanie o to, czy państwo, które w sytuacji kryzysowej korzystało z potencjału prywatnych przedsiębiorców i powierzało im realizację zadań związanych z pomocą humanitarną, powinno następnie po kilku latach przerzucać na tych przedsiębiorców ryzyko niejednoznaczności własnych regulacji i praktyki administracyjnej.
Dodatkowe zastrzeżenia budzą przypadki, w których w związku z prowadzonymi postępowaniami dochodzi do zabezpieczenia lub zajęcia środków przedsiębiorców znajdujących się na ich rachunkach bankowych, jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem wszystkich istotnych wątpliwości prawnych. Tego rodzaju działania mogą mieć bezpośredni wpływ na płynność finansową przedsiębiorstw, możliwość regulowania wynagrodzeń pracowników, zobowiązań wobec dostawców, kosztów energii, ogrzewania i innych bieżących należności.
Nie przesądzając o prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych w indywidualnych postępowaniach, zasadne jest pytanie, czy w przypadku spraw dotyczących świadczeń realizowanych w ramach nadzwyczajnej pomocy humanitarnej organy Krajowej Administracji Skarbowej stosują szczególne standardy oceny proporcjonalności podejmowanych działań oraz uwzględniają fakt, że przedsiębiorcy wykonywali zadania organizowane i finansowane przez państwo.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega systemowy problem dotyczący opodatkowania VAT świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez administrację publiczną w latach 2022-2024?
2. Jakie jest aktualne stanowisko Ministerstwa Finansów w zakresie charakteru prawnego środków wypłacanych przedsiębiorcom na podstawie umów zawieranych w związku z realizacją pomocy, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – w szczególności, czy środki te należy traktować jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług podlegające VAT?
3. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby przedsiębiorców, wobec których organy Krajowej Administracji Skarbowej zakwestionowały sposób rozliczenia VAT w związku z zakwaterowaniem i wyżywieniem obywateli Ukrainy w latach 2022-2024? Jeżeli tak, proszę o podanie liczby takich podmiotów oraz łącznej kwoty zakwestionowanych rozliczeń.
4. Czy organy Krajowej Administracji Skarbowej przed wszczynaniem postępowań wobec przedsiębiorców analizują treść zawartych przez nich umów oraz fakt, że wysokość świadczenia, zakres obowiązków i sposób organizacji pomocy były w znacznym stopniu określane przez administrację publiczną?
5. Czy Ministerstwo Finansów posiada informacje o przypadkach zajęcia rachunków bankowych przedsiębiorców w związku z postępowaniami dotyczącymi rozliczeń VAT od świadczeń związanych z pomocą obywatelom Ukrainy? Jeżeli tak, proszę o podanie liczby takich przypadków oraz łącznej wartości zajętych środków.
6. Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość zastosowania rozwiązań, które ograniczyłyby negatywne skutki finansowe dla przedsiębiorców działających w dobrej wierze, którzy realizowali zadania związane z pomocą humanitarną na podstawie zasad i stawek określonych przez organy państwa?
7. Czy minister finansów rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych, które jednoznacznie uregulowałyby zasady opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom w ramach realizacji zadań państwa w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych?
Z poważaniem
Robert Warwas
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
792 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Odpowiedź na interpelację nr 19437
w sprawie opodatkowania świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy w ramach pomocy organizowanej przez państwo oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców realizujących te zadania
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Marcin Łoboda
Warszawa, 16-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
MF do Marszałka Sejmu.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12328 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 16 września 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską w sprawie
pomocy obywatelom Ukrainy
Znak sprawy: DOP6.054.12.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19437 z 01.09.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19437, którą złożyli posłowie: Robert Warwas,
Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak,
Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Grzegorz Matusiak, Andrzej Gawron,
oraz Grzegorz Gaża, w sprawie sytuacji przedsiębiorców, którzy w związku
z pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając na podstawie
rozwiązań przyjętych przez państwo oraz we współpracy z wojewodami,
jednostkami samorządu terytorialnego1 i innymi instytucjami publicznymi,
zapewniali obywatelom Ukrainy zakwaterowanie, wyżywienie i podstawową
pomoc, informuję, co następuje.
Sprawa dotycząca opodatkowania środków finansowych otrzymywanych z tytułu
pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy,
zapewnianej przez przedsiębiorców i przez obywateli, jest znana Ministerstwu
Finansów i na bieżąco analizowana.
Środki te były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa2. Ustawa ta
przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na
podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
1 dalej: JST
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm. dalej: ustawa o pomocy
-- 1 of 5 --
2/5
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług3 wynika, że opodatkowaniu
tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność
wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym
w zamian wynagrodzeniem4. W przypadku gdy korelacja pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje, dana czynność nie
podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej5).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z JST zlecającymi
zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za określonym
wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za opodatkowane VAT.
Takie przypadki regulował art. 12 ustawy o pomocy.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Podmioty, które zapewniały obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie,
w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność hotelarską, podejmowały te działania
w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa – w szczególności ustawę
o pomocy − a wysokość oraz warunki przyznawania świadczenia określały przepisy
wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Natomiast kwestie
odnoszące się do opodatkowania tych świadczeń zawierają przepisy podatkowe.
Oznacza to, że podmioty, które w ramach przyjętego przez państwo systemu
pomocy udostępniały swoje obiekty oraz zapewniały uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie, realizowały te działania w określonych i ustanowionych przez
ustawodawcę ramach prawnych, poza które nie mogą wychodzić również organy
podatkowe.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
3 dalej: VAT
4 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT
5 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
-- 2 of 5 --
3/5
Informacji Skarbowej6 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa
podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych z JST.
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane
w art. 14b–14s Ordynacji podatkowej7. Interpretacje takie dają podatnikom
pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę
prawną, o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)8. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT9, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej10.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego11 we Wrocławiu z 27.05.2026 r., sygn. I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane,
może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do
przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny,
sprawy toczące się przed krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot
jest objęty pytaniem prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
Jednocześnie, mając na uwadze fakt skierowania pytania prejudycjalnego w sprawie
przedmiotowego zagadnienia, należy zauważyć, że w sytuacji ewentualnego
wydania interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych, które następnie
okazałyby się sprzeczne z orzeczeniem TSUE lub orzeczeniami polskich sądów
administracyjnych, mogłaby zaistnieć konieczność ich zmiany w trybie art. 14da
Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem ich stanowiska zawartego w tym
orzecznictwie. Powyższy argument przemawia za powstrzymaniem się od wydania
6 dalej: KIS
7 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.)
8 art. 42a–42i ustawy o VAT
9 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.)
10 dalej: TSUE
11 dalej: WSA
-- 3 of 5 --
4/5
interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych do czasu zajęcia stanowiska przez
TSUE.
Ministerstwo Finansów na bieżąco analizuje wskazane zagadnienia. Z danych
liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej12 nie wynika, aby skala
prowadzonych postępowań i wydanych decyzji w tym zakresie była szeroka.
W okresie od 12.03.2022 r. do 30.06.2026 r., w odniesieniu do opodatkowania
podatkiem VAT otrzymanego świadczenia pieniężnego na usługi zakwaterowania
i wyżywienia uchodźców z Ukrainy, wypłacanego na podstawie umów zawartych
z JST, organy I instancji wydały 16 decyzji.
Ponadto, zgodnie z przekazanymi przez IAS informacjami, sprawy
w przedmiotowym zakresie były przedmiotem oceny sądów administracyjnych,
w następstwie której wydane zostały 4 wyroki WSA (2 korzystne dla organu
podatkowego i 2 niekorzystne, przy czym w 1 przypadku WSA uchylił decyzję ze
względów proceduralnych).
Natomiast odnośnie przeprowadzonych kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych informuję, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych13,
podatku dochodowego od osób prawnych14 i VAT wszczęto łącznie 160 takich
kontroli. Łączna kwota ustaleń w powyższych kontrolach to 14.989.008 zł.
Z uzyskanych informacji wynika także, że dotychczasowe działania w ramach
kontroli podatkowych i celno-skarbowych w przeważającej większości zakończyły
się złożeniem korekt przez podatników (w zakresie podatku PIT, CIT i VAT: 159
korekt), co wskazuje na to, że przedsiębiorcy podzielają stanowisko odnośnie
opodatkowania świadczeń pieniężnych na zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy.
Jednocześnie podatnicy – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do
stosowania przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy, mieli i mają możliwość wystąpienia
do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości
korzystali. Z analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez
Dyrektora KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy.
Ministerstwo Finansów nie gromadzi informacji o przypadkach zajęcia rachunków
bankowych przedsiębiorców w związku z postępowaniami dotyczącymi rozliczeń
VAT od świadczeń związanych z pomocą obywatelom Ukrainy.
Tytuły wykonawcze, które wpływają do organów egzekucyjnych nie zawierają
oznaczenia, które pozwalałoby na wyodrębnienie tych tytułów wykonawczych
(spraw), które dotyczą należności wynikających z opodatkowania świadczeń
12 dalej: IAS
13 dalej: PIT
14 dalej: CIT
-- 4 of 5 --
5/5
związanych z zakwaterowaniem uchodźców wojennych i egzekwowanych od
przedsiębiorców prowadzących hotele.
Należy zauważyć, że przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności instytucja ulg
w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziana w art. 67a tej ustawy) oraz
przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji15 przewidują
mechanizmy służące ograniczeniu negatywnych skutków egzekucji
w indywidualnych przypadkach, jeżeli przemawiają za tym okoliczności konkretnej
sprawy. Każda sprawa podlega jednak indywidualnej ocenie właściwego organu.
Obowiązujące regulacje prawne zapewniają ochronę interesów osób prowadzących
działalność gospodarczą znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Podatnicy,
którzy mają trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych, w przypadkach
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mogą
ubiegać się o ulgi w spłacie tych zobowiązań, przewidziane w dziale III rozdział 7a
Ordynacji podatkowej, tj. mogą zwrócić się z wnioskiem o udzielenie indywidualnej
ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na
raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za
zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej).
Ulgi te mogą być udzielane podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą,
jeżeli:
nie stanowią pomocy publicznej,
stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
stanowią pomoc publiczną udzieloną na cele enumeratywnie wymienione
w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
15 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r.
poz. 268, ze zm.)
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 16 września 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską w sprawie
pomocy obywatelom Ukrainy
Znak sprawy: DOP6.054.12.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19437 z 01.09.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19437, którą złożyli posłowie: Robert Warwas,
Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak,
Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Grzegorz Matusiak, Andrzej Gawron,
oraz Grzegorz Gaża, w sprawie sytuacji przedsiębiorców, którzy w związku
z pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając na podstawie
rozwiązań przyjętych przez państwo oraz we współpracy z wojewodami,
jednostkami samorządu terytorialnego1 i innymi instytucjami publicznymi,
zapewniali obywatelom Ukrainy zakwaterowanie, wyżywienie i podstawową
pomoc, informuję, co następuje.
Sprawa dotycząca opodatkowania środków finansowych otrzymywanych z tytułu
pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy,
zapewnianej przez przedsiębiorców i przez obywateli, jest znana Ministerstwu
Finansów i na bieżąco analizowana.
Środki te były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa2. Ustawa ta
przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na
podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
1 dalej: JST
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm. dalej: ustawa o pomocy
-- 1 of 5 --
2/5
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług3 wynika, że opodatkowaniu
tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność
wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym
w zamian wynagrodzeniem4. W przypadku gdy korelacja pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje, dana czynność nie
podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej5).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z JST zlecającymi
zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za określonym
wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za opodatkowane VAT.
Takie przypadki regulował art. 12 ustawy o pomocy.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Podmioty, które zapewniały obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie,
w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność hotelarską, podejmowały te działania
w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa – w szczególności ustawę
o pomocy − a wysokość oraz warunki przyznawania świadczenia określały przepisy
wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Natomiast kwestie
odnoszące się do opodatkowania tych świadczeń zawierają przepisy podatkowe.
Oznacza to, że podmioty, które w ramach przyjętego przez państwo systemu
pomocy udostępniały swoje obiekty oraz zapewniały uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie, realizowały te działania w określonych i ustanowionych przez
ustawodawcę ramach prawnych, poza które nie mogą wychodzić również organy
podatkowe.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
3 dalej: VAT
4 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT
5 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
-- 2 of 5 --
3/5
Informacji Skarbowej6 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa
podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych z JST.
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane
w art. 14b–14s Ordynacji podatkowej7. Interpretacje takie dają podatnikom
pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę
prawną, o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)8. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT9, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej10.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego11 we Wrocławiu z 27.05.2026 r., sygn. I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane,
może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do
przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny,
sprawy toczące się przed krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot
jest objęty pytaniem prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
Jednocześnie, mając na uwadze fakt skierowania pytania prejudycjalnego w sprawie
przedmiotowego zagadnienia, należy zauważyć, że w sytuacji ewentualnego
wydania interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych, które następnie
okazałyby się sprzeczne z orzeczeniem TSUE lub orzeczeniami polskich sądów
administracyjnych, mogłaby zaistnieć konieczność ich zmiany w trybie art. 14da
Ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem ich stanowiska zawartego w tym
orzecznictwie. Powyższy argument przemawia za powstrzymaniem się od wydania
6 dalej: KIS
7 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.)
8 art. 42a–42i ustawy o VAT
9 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.)
10 dalej: TSUE
11 dalej: WSA
-- 3 of 5 --
4/5
interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych do czasu zajęcia stanowiska przez
TSUE.
Ministerstwo Finansów na bieżąco analizuje wskazane zagadnienia. Z danych
liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej12 nie wynika, aby skala
prowadzonych postępowań i wydanych decyzji w tym zakresie była szeroka.
W okresie od 12.03.2022 r. do 30.06.2026 r., w odniesieniu do opodatkowania
podatkiem VAT otrzymanego świadczenia pieniężnego na usługi zakwaterowania
i wyżywienia uchodźców z Ukrainy, wypłacanego na podstawie umów zawartych
z JST, organy I instancji wydały 16 decyzji.
Ponadto, zgodnie z przekazanymi przez IAS informacjami, sprawy
w przedmiotowym zakresie były przedmiotem oceny sądów administracyjnych,
w następstwie której wydane zostały 4 wyroki WSA (2 korzystne dla organu
podatkowego i 2 niekorzystne, przy czym w 1 przypadku WSA uchylił decyzję ze
względów proceduralnych).
Natomiast odnośnie przeprowadzonych kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych informuję, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych13,
podatku dochodowego od osób prawnych14 i VAT wszczęto łącznie 160 takich
kontroli. Łączna kwota ustaleń w powyższych kontrolach to 14.989.008 zł.
Z uzyskanych informacji wynika także, że dotychczasowe działania w ramach
kontroli podatkowych i celno-skarbowych w przeważającej większości zakończyły
się złożeniem korekt przez podatników (w zakresie podatku PIT, CIT i VAT: 159
korekt), co wskazuje na to, że przedsiębiorcy podzielają stanowisko odnośnie
opodatkowania świadczeń pieniężnych na zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy.
Jednocześnie podatnicy – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do
stosowania przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy, mieli i mają możliwość wystąpienia
do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości
korzystali. Z analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez
Dyrektora KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy.
Ministerstwo Finansów nie gromadzi informacji o przypadkach zajęcia rachunków
bankowych przedsiębiorców w związku z postępowaniami dotyczącymi rozliczeń
VAT od świadczeń związanych z pomocą obywatelom Ukrainy.
Tytuły wykonawcze, które wpływają do organów egzekucyjnych nie zawierają
oznaczenia, które pozwalałoby na wyodrębnienie tych tytułów wykonawczych
(spraw), które dotyczą należności wynikających z opodatkowania świadczeń
12 dalej: IAS
13 dalej: PIT
14 dalej: CIT
-- 4 of 5 --
5/5
związanych z zakwaterowaniem uchodźców wojennych i egzekwowanych od
przedsiębiorców prowadzących hotele.
Należy zauważyć, że przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności instytucja ulg
w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziana w art. 67a tej ustawy) oraz
przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji15 przewidują
mechanizmy służące ograniczeniu negatywnych skutków egzekucji
w indywidualnych przypadkach, jeżeli przemawiają za tym okoliczności konkretnej
sprawy. Każda sprawa podlega jednak indywidualnej ocenie właściwego organu.
Obowiązujące regulacje prawne zapewniają ochronę interesów osób prowadzących
działalność gospodarczą znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Podatnicy,
którzy mają trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych, w przypadkach
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mogą
ubiegać się o ulgi w spłacie tych zobowiązań, przewidziane w dziale III rozdział 7a
Ordynacji podatkowej, tj. mogą zwrócić się z wnioskiem o udzielenie indywidualnej
ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na
raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za
zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej).
Ulgi te mogą być udzielane podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą,
jeżeli:
nie stanowią pomocy publicznej,
stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
stanowią pomoc publiczną udzieloną na cele enumeratywnie wymienione
w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
15 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r.
poz. 268, ze zm.)
-- 5 of 5 --