tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 16 września 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską w sprawie
pomocy obywatelom Ukrainy
Znak sprawy: DOP6.054.11.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19435 z 01.09.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19435 posła Bartłomieja Pejo w sprawie
przedsiębiorców, którzy po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej
na Ukrainę w 2022 r., odpowiadając na apele przedstawicieli władz państwowych
i samorządowych, udostępnili swoje obiekty na potrzeby zakwaterowania
i wyżywienia obywateli Ukrainy uciekających przed wojną, informuję, co następuje.
Sprawa dotycząca opodatkowania środków finansowych otrzymywanych z tytułu
pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy
zapewnianej przez przedsiębiorców i przez obywateli jest znana Ministerstwu
Finansów i na bieżąco analizowana.
Środki te były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa1. Ustawa ta
przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na
podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług2 wynika, że opodatkowaniu
tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność
wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym
w zamian wynagrodzeniem3. W przypadku gdy korelacja pomiędzy wykonanymi
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm. dalej: ustawa o pomocy
2 dalej: VAT
3 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT

-- 1 of 7 --

2/7
czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje, dana czynność nie
podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej4).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego5 zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za
określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za
opodatkowane VAT. Takie przypadki regulował art. 12 ustawy o pomocy.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej6 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa
podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych
z jednostkami samorządu terytorialnego.
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane
w art. 14b–14s Ordynacji podatkowej7. Interpretacje takie dają podatnikom
pewność co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę
prawną, o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)8. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
4 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
5 dalej: JST
6 dalej: KIS
7 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.)
8 art. 42a–42i ustawy o VAT

-- 2 of 7 --

3/7
wszystkim dyrektywą VAT9, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej10.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego11 we Wrocławiu z 27.05.2026 r., sygn. I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę.
Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane, może wskazać kierunek
interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego
zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny sprawy toczące się przed
krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem
prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
Jednocześnie, mając na uwadze fakt skierowania pytania prejudycjalnego w sprawie
przedmiotowego zagadnienia, należy zauważyć, że w sytuacji ewentualnego
wydania interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych, które następnie
okazałyby się sprzeczne z orzeczeniem TSUE lub orzeczeniami polskich sądów
administracyjnych, mogłaby zaistnieć konieczność ich zmiany w trybie art. 14da
Ordynacji podatkowej – z uwzględnieniem ich stanowiska zawartego w tym
orzecznictwie. Powyższy argument przemawia za powstrzymaniem się od wydania
interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych do czasu zajęcia stanowiska przez
TSUE.
Resort finansów stoi na stanowisku, że polskie przepisy dotyczące podatku VAT,
mające zastosowanie w zakresie świadczenia omawianych usług, są zgodne
z przepisami dyrektywy VAT. Pismo, które będzie kierowane w ramach
postępowania przed TSUE, zostanie przygotowane we współpracy z Ministerstwem
Spraw Zagranicznych.
Ministerstwo Finansów na bieżąco analizuje problem. Z danych liczbowych
przekazanych przez izby administracji skarbowej12 nie wynika, aby skala
prowadzonych postępowań i wydanych decyzji w tym zakresie była szeroka.
W okresie od 12.03.2022 r. do 30.06.2026 r., w odniesieniu do opodatkowania
podatkiem VAT otrzymanego świadczenia pieniężnego na usługi zakwaterowania
i wyżywienia uchodźców z Ukrainy wypłacanego na podstawie umów zawartych
z JST, organy I instancji wydały 16 decyzji.
Ponadto, zgodnie z przekazanymi przez IAS informacjami, sprawy
w przedmiotowym zakresie były przedmiotem oceny sądów administracyjnych,
w następstwie której wydane zostały 4 wyroki WSA (2 korzystne dla organu
podatkowego i 2 niekorzystne, przy czym w 1 przypadku WSA uchylił decyzję ze
względów proceduralnych).
9 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.)
10 dalej: TSUE
11 dalej: WSA
12 dalej: IAS

-- 3 of 7 --

4/7
Natomiast w zakresie przeprowadzonych kontroli podatkowych i kontroli celno-
skarbowych Ministerstwo Finansów informuje, że w zakresie podatku
dochodowego od osób fizycznych13, podatku dochodowego od osób prawnych14
i VAT wszczęto łącznie 160 takich kontroli.
Łączna kwota ustaleń w powyższych kontrolach to 14.989.008 zł. Jednakże należy
podkreślić, że w toku kontroli podatkowej czy kontroli celno-skarbowej organ
podatkowy ustala stan faktyczny zaistniały w indywidualnej sprawie, co nie skutkuje
bezpośrednio powstaniem obowiązku zapłaty podatku przez podatnika. Wskazane
tryby działania organów Krajowej Administracji Skarbowej15 nie zmieniają
zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, do czego wymagane jest
przeprowadzenie postępowania podatkowego.
Z uzyskanych informacji wynika także, że dotychczasowe działania w ramach
kontroli podatkowych i celno-skarbowych w przeważającej większości zakończyły
się złożeniem korekt przez podatników (w zakresie podatku PIT, CIT i VAT: 159
korekt), co wskazuje na to, że przedsiębiorcy podzielają stanowisko odnośnie
opodatkowania świadczeń pieniężnych na zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy.
Jednocześnie podatnicy – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do
stosowania przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy, mieli i mają możliwość wystąpienia
do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości
korzystali.
Ze wstępnej analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez
Dyrektora KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia
udzielanej uchodźcom z Ukrainy.
Podmioty, które zapewniały obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie,
w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność hotelarską, podejmowały te działania
w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa – w szczególności ustawę
o pomocy − a wysokość oraz warunki przyznawania świadczenia określały przepisy
wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Natomiast kwestie
odnoszące się do opodatkowania tych świadczeń zawierają przepisy podatkowe.
Oznacza to, że podmioty, które w ramach przyjętego przez państwo systemu
pomocy udostępniały swoje obiekty oraz zapewniały uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie, realizowały te działania w określonych i ustanowionych przez
ustawodawcę ramach prawnych, poza które nie mogą wychodzić również organy
podatkowe.
Odnosząc się natomiast do interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS
z 28.12.2022 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.798.2022.1.AMA, w której uznano, że
świadczenie pieniężne otrzymywane za zapewnienie noclegu i wyżywienia
uchodźcom nie podlega opodatkowaniu VAT, należy zwrócić uwagę na to, że
interpretacja ta dotyczy sytuacji, w której spółka, działając na podstawie art. 13
13 dalej: PIT
14 dalej: CIT
15 dalej: KAS

-- 4 of 7 --

5/7
ustawy o pomocy, zapewniła w hotelu należącym do spółki zakwaterowanie
i wyżywienie uchodźcom z Ukrainy. Spółka w ramach prowadzonej działalności nie
świadczyła usług hotelowych i gastronomicznych.
Zatem wątpliwości wnioskodawcy nie dotyczyły świadczenia wypłacanego na
podstawie podpisanej z JST lub wojewodą umowy, o którym mowa w art. 12 ustawy
o pomocy, a tego, czy otrzymane świadczenie pieniężne w wysokości 40 zł za
zapewnienie noclegu i wyżywienia obywatelom Ukrainy – do którego odnosi się
art. 13 ww. ustawy − podlega podatkowi VAT.
Wskazać ponadto należy, że procedura prowadzenia postępowania podatkowego,
jak również zasady wydawania i kontroli rozstrzygnięć organów podatkowych,
zostały szczegółowo uregulowane w przepisach. Przepisy te określają zarówno
uprawnienia i obowiązki organów podatkowych, jak i środki ochrony prawnej
przysługujące podatnikom w toku postępowania.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS16 nadzór nad działalnością
dyrektorów izb administracji skarbowej, jak też naczelników urzędów skarbowych,
sprawuje Szef KAS, jednak należy podkreślić, że sprawowanie ogólnego nadzoru
w sprawach podatkowych odnosi się do zapewnienia jednolitego stosowania prawa
podatkowego przez organy podatkowe.
Sprawowanie nadzoru nie oznacza zatem bieżącej kontroli prawidłowości
poszczególnych czynności podejmowanych przez organy podatkowe prowadzące
postępowania, a tym bardziej wykluczone jest wywieranie jakiegokolwiek wpływu
na rodzaj i kierunek rozstrzygnięcia w konkretnej, indywidualnej sprawie podatnika.
Organy podatkowe rozstrzygają sprawy samodzielnie na podstawie zebranego
w postępowaniu podatkowym materiału dowodowego.
W ramach uprawnień nadzorczych Szef KAS nie ma kompetencji do merytorycznego
ingerowania w przebieg postępowań podatkowych prowadzonych
w indywidualnych sprawach podatników. Takie działanie stanowiłoby ingerencję
w indywidualne sprawy podatkowe, których rozstrzygnięcie zastrzeżone jest do
wyłącznej kompetencji podległych organów. Naruszałoby to zasadę
dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej.
Podatnik, który nie zgadza się z rozstrzygnięciem wydanym przez organ podatkowy,
ma do dyspozycji szereg instrumentów umożliwiających jego weryfikację.
W zależności od charakteru rozstrzygnięcia może on skorzystać w szczególności
z prawa do wniesienia środka zaskarżenia i poddania sprawy kontroli organu
podatkowego II instancji.
Po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji podatnik może również skorzystać
z sądowej kontroli rozstrzygnięć organu podatkowego, wnosząc skargę do WSA,
a następnie – w przewidzianych prawem przypadkach – skargę kasacyjną do
Naczelnego Sądu Administracyjnego. System prawa przewiduje ponadto określone
tryby nadzwyczajne służące wzruszeniu prawomocnych rozstrzygnięć, jeżeli
zachodzą przesłanki określone w przepisach.
Powyższy system środków zaskarżenia i kontroli rozstrzygnięć ma na celu
zapewnienie podatnikowi realnej ochrony jego praw i interesów oraz
16 ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, ze
zm.)

-- 5 of 7 --

6/7
zagwarantowanie, że prawidłowość działania organów podatkowych może zostać
zweryfikowana zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i przez niezależny
sąd administracyjny.
W tym kontekście należy podkreślić, że – podobnie jak Szef KAS – również Minister
Finansów nie może ingerować w indywidualne postępowanie podatkowe
prowadzone przez właściwy organ ani zastępować tego organu w podejmowaniu
rozstrzygnięć w konkretnej sprawie. Wynika to z ustawowego podziału kompetencji
pomiędzy poszczególne organy administracji oraz z zasady działania organów
w granicach i na podstawie prawa. Prowadzenie postępowania podatkowego oraz
rozstrzyganie indywidualnej sprawy podatnika należy do właściwego organu
podatkowego, natomiast kontrola prawidłowości jego rozstrzygnięcia odbywa się
w ramach przewidzianych prawem środków zaskarżenia oraz kontroli sądowej.
Z tych względów ewentualne zastrzeżenia dotyczące prawidłowości prowadzonego
postępowania lub wydanego w jego toku rozstrzygnięcia powinny być
przedstawiane w ramach właściwych środków procesowych przewidzianych
w przepisach prawa. To właśnie te instrumenty stanowią ustawowo określony
mechanizm weryfikacji działań organów podatkowych i zapewniają podatnikowi
możliwość skutecznego dochodzenia swoich praw.
Natomiast organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania czynności
weryfikacyjnych bez zbędnej zwłoki oraz w terminach wynikających
z obowiązujących przepisów prawa. Obowiązek ten wynika w szczególności z zasady
szybkości i prostoty postępowania, wyrażonej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej,
zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko,
posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Jednocześnie podejmowanie czynności weryfikacyjnych pozostaje związane
z terminami przewidzianymi w przepisach prawa podatkowego, w tym z terminem
przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji
podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się, co do zasady, z upływem 5 lat,
licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Oznacza to, że możliwość podejmowania przez organy podatkowe działań
zmierzających do weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatnika jest ograniczona
również czasowo.
W konsekwencji organy podatkowe powinny podejmować czynności weryfikacyjne
w odpowiednim czasie, z uwzględnieniem zarówno ustawowych terminów
prowadzenia postępowań, jak i terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności instytucja ulg w spłacie
zobowiązań podatkowych przewidziana w art. 67a tej ustawy) oraz przepisy ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji17 przewidują mechanizmy służące
ograniczeniu negatywnych skutków egzekucji w indywidualnych przypadkach, jeżeli
przemawiają za tym okoliczności konkretnej sprawy. Każda sprawa podlega jednak
indywidualnej ocenie właściwego organu.
Obowiązujące regulacje prawne zapewniają ochronę interesów osób prowadzących
działalność gospodarczą znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Podatnicy,
którzy mają trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych, w przypadkach
17 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r.
poz. 268, ze zm.)

-- 6 of 7 --

7/7
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mogą
ubiegać się o ulgi w spłacie tych zobowiązań, przewidziane w dziale III rozdział 7a
Ordynacji podatkowej, tj. mogą zwrócić się z wnioskiem o udzielenie indywidualnej
ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na
raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej).
Ulgi te mogą być udzielane podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą,
jeżeli:
 nie stanowią pomocy publicznej,
 stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
 stanowią pomoc publiczną udzieloną na cele enumeratywnie wymienione
w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów

-- 7 of 7 --