Interpelacja w sprawie leczenia uzależnienia od alkoholu oraz finansowania pomocy osobom uzależnionym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19428
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia uzależnienia od alkoholu oraz finansowania pomocy osobom uzależnionym
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 25-08-2026
Szanowna Pani Minister!
Uzależnienie od alkoholu jest jednym z istotnych problemów zdrowia publicznego w Polsce. Jego konsekwencje nie ograniczają się wyłącznie do osoby uzależnionej, ale dotyczą również jej rodziny, dzieci, miejsca pracy, systemu pomocy społecznej, wymiaru sprawiedliwości, a przede wszystkim systemu ochrony zdrowia. Leczenie uzależnienia od alkoholu oraz chorób i powikłań będących następstwem jego spożywania jest w znacznej części finansowane ze środków publicznych. Jednocześnie państwo uzyskuje znaczące wpływy z tytułu podatków i opłat związanych ze sprzedażą alkoholu, w szczególności z podatku akcyzowego.
W związku z powyższym zasadne jest uzyskanie informacji dotyczącej skali uzależnienia od alkoholu w Polsce, wysokości środków przeznaczanych na leczenie oraz źródeł finansowania tego leczenia. Szczególnie istotne jest również ustalenie, jaka jest relacja pomiędzy dochodami państwa z tytułu sprzedaży alkoholu a wydatkami publicznymi związanymi z leczeniem uzależnienia oraz zdrowotnymi i społecznymi konsekwencjami jego spożywania.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Ile mamy uznanych osób z chorobą alkoholową z podziałem na lata od 2020 do teraz?
Jakie środki przekazuje MZ/NFZ na leczenie tego uzależnienia od 2020 do teraz?
Czy MZ realizuje kampanie antyalkoholowe?
Czy MZ planuje obciążenie browarów, gorzelni i winnic kosztami leczenia alkoholizmu w Polsce?
Czy środki przeznaczone na leczenie alkoholizmu są pozyskiwane wyłącznie z akcyzy na alkohol, czy także z ogólnego koszyka NFZ?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7955 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.81.2026.DLD
Warszawa, 23 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19428 złożoną przez Pana Marka Krząkałę, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie leczenia uzależnienia od alkoholu oraz finansowania
pomocy osobom uzależnionym, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
W odpowiedzi na pytanie pierwsze i drugie poniżej przedstawiam dane, w ujęciu
tabelarycznym, na temat wartości refundacji świadczeń, liczby pacjentów, liczby
udzielonych świadczeń, pacjentom z chorobą alkoholową w rozpoznaniach głównych i
współistniejących1, z podziałem na poszczególne lata, tj. od 2020 do I-VI 2026 r. przekazane
przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Rok Liczba
świadczeń
Liczba
pacjentów
Sprawozdana wartość
refundacji świadczeń
2020 2041329 401994 749131269,7
2021 2207112 414443 848868570,1
2022 2380186 449275 1322291279
2023 2539026 473466 1644435061
2024 2655491 490904 1916006375
2025 2663533 485094 2140955023
2026, I-VI 1335957 317093 1076487230
Tabela: Wartość refundacji świadczeń, liczba pacjentów, liczba udzielonych świadczeń pacjentom z chorobą
alkoholową w rozpoznaniach głównych i współistniejących.
1 wg kategorii ICD10:'F10','K70', 'T51', 'Y91', 'X65', 'Y90', 'Y15', 'X45' oraz wg ICD10:'Y57.3', 'E24.4',
'G31.2','G62.1', 'G72.1', 'I42.6', 'K29.2', 'K85.2', 'K86.0', 'R78.0', 'Z50.2', 'Z71.4', 'Z72.1'.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Odpowiadając na pytanie trzecie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia realizuje
działania edukacyjne i profilaktyczne dotyczące ograniczania spożycia alkoholu zarówno w
ramach kampanii poświęconych bezpośrednio problematyce alkoholowej, jak i szerszych
kampanii promujących zdrowy styl życia oraz ograniczanie czynników ryzyka chorób
przewlekłych.
W ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia realizowana była kampania
społeczna dotycząca negatywnych skutków spożywania alkoholu. Celem kampanii było
skłonienie odbiorców do ograniczenia spożycia lub niespożywania alkoholu poprzez
zwiększenie świadomości ryzyka uzależnienia oraz chorób układu krążenia związanych z
jego spożywaniem. Kampania była skierowana do osób dorosłych i realizowana z
wykorzystaniem nośników zewnętrznych oraz cyfrowych kanałów komunikacji.
Przygotowanie kampanii zostało poprzedzone analizą danych dotyczących spożycia
alkoholu oraz zachowań grupy docelowej. Z danych Kantar Media, badanie TGI, fala styczeń
2025 r. – grudzień 2025 r., wynika, że około 70% dorosłych Polaków spożywa alkohol kilka
razy w roku lub częściej. Analiza wskazała również, że grupę tę częściej stanowią mężczyźni,
osoby powyżej 40. roku życia oraz mieszkańcy miast powyżej 50 tys. mieszkańców.
W oparciu o wyniki tej analizy opracowano strategię komunikacji zakładającą dotarcie do
odbiorców w miejscach ich codziennej aktywności oraz w sytuacjach sprzyjających
podejmowaniu decyzji konsumenckich. Jednym z głównych kanałów kampanii były
wielkoformatowe reklamy na autobusach komunikacji miejskiej (formaty FullBack i
HalfBack), eksponowane w największych polskich aglomeracjach. Format ten został
wybrany ze względu na możliwość osiągnięcia wysokiego zasięgu przy relatywnie niskich
kosztach oraz ze względu na długi czas kontaktu odbiorcy z przekazem. Nośniki były
widoczne zarówno dla pasażerów, kierowców, jak i pieszych, a dzięki mobilnemu
charakterowi obejmowały swoim oddziaływaniem nie tylko centra miast, lecz również
obszary podmiejskie. Szacowany zasięg tej części kampanii wynosił około 4,7 mln
odbiorców przy średniej częstotliwości kontaktu z przekazem wynoszącej 5 kontaktów.
Istotnym elementem kampanii były również cyfrowe nośniki reklamowe umieszczone na
stacjach paliw. Wybór tego kanału komunikacji wynikał z faktu, że znaczną część grupy
docelowej stanowią osoby regularnie korzystające z samochodu oraz przemieszczające się
pomiędzy miejscem zamieszkania, pracy i wypoczynku. Przekazy były emitowane w
miejscach charakteryzujących się wysokim natężeniem ruchu i wydłużonym czasem
kontaktu z komunikatem, co zwiększało szanse na zapamiętanie treści kampanii oraz
refleksję nad konsekwencjami zdrowotnymi spożywania alkoholu.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia realizuje również kampanię edukacyjną „10 dla zdrowia”, będącą
kontynuacją i rozwinięciem wcześniej realizowanej kampanii „10 dla Serca”. Kampania
koncentruje się na promowaniu zdrowego stylu życia oraz upowszechnianiu wiedzy na
temat czynników ryzyka chorób przewlekłych, w tym wpływu spożywania alkoholu na
zdrowie.
Kampania promuje ograniczanie głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia, w
tym nadmiernego spożycia alkoholu, a także zachęca do zdrowego odżywiania, regularnej
aktywności fizycznej, wykonywania badań profilaktycznych i podejmowania innych działań
sprzyjających zdrowiu.
Efekty prowadzonych kampanii oceniane są przede wszystkim poprzez analizę wskaźników
zasięgu, częstotliwości kontaktu z przekazem oraz badań dotyczących poziomu wiedzy i
świadomości społecznej.
Należy podkreślić, że kampanie społeczne stanowią jedynie jeden z elementów polityki
zdrowia publicznego. Ich rolą jest budowanie świadomości zdrowotnej oraz kształtowanie
postaw sprzyjających zdrowiu, jednak skuteczne ograniczanie skali problemów związanych
z używaniem alkoholu wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego równoległą
realizację działań edukacyjnych, profilaktycznych, terapeutycznych oraz odpowiednich
rozwiązań systemowych i regulacyjnych.
Odpowiadając na pytanie czwarte uprzejmie informuję, że nie jest obecnie rozważane
wprowadzenie rozwiązań polegających na obciążeniu producentów napojów alkoholowych,
w tym browarów, gorzelni i winnic, kosztami leczenia osób z zaburzeniami związanymi z
używaniem alkoholu. Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac legislacyjnych w tym
kierunku.
Odnosząc się do pytania piątego, uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisami ustawy z
dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, przychody określone w art. 116 ust. 1 tej ustawy Narodowy Funduszu Zdrowia
przeznacza na finansowanie kosztów określonych w art. 117 ust. 1 tej ustawy, w
szczególności kosztów świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych, w tym kosztów
świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień
określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
Wśród przychodów NFZ określonych w art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wskazano
środków pozyskiwanych z akcyzy na alkohol.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że Ministerstwo Finansów przygotowało
projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD 418). Projekt ustawy, obok
wzrostu stawek podatku akcyzowego na napoje alkoholowe, zakłada zwiększenie dotacji
podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia o środki odpowiadające nadwyżce sumy
wpływów z podatku akcyzowego od niektórych napojów alkoholowych.
Zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia w oparciu o
uzyskane dodatkowe wpływy z akcyzy odnosi się do roku 2026, gdyż będzie on ostatnim
rokiem, w którym obowiązują dotychczasowe stawki akcyzy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --