tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 15 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19421
Znak sprawy: PM8.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Interpelacja nr 19421
Interpelacja w sprawie planu redukcji deficytu sektora finansów
publicznych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19421 Pana Posła Jarosława Krajewskiego w
sprawie planu redukcji deficytu sektora finansów publicznych informuję:
ad pyt. 1. Jaka jest aktualna prognozowana ścieżka deficytu sektora instytucji
rządowych i samorządowych w latach 2026–2030, wyrażona zarówno w złotych, jak i
jako procent PKB?
Aktualnie trwają prace nad projektem ustawy budżetowej na rok 2027. W terminie
do dnia 30 września 2026 roku Rada Ministrów uchwali ostateczny projekt ustawy
budżetowej na rok 2027 i wraz z uzasadnieniem przedłoży go Sejmowi. Wstępny

-- 1 of 7 --

2/7
projekt ustawy budżetowej na rok 2027, przedłożony przez Ministra Finansów i
Gospodarki został przyjęty przez Radę Ministrów 28 sierpnia 2026 roku1. W
przyjętym wstępnym projekcie budżetu na rok 2027 prognozuje się, że deficyt
sektora instytucji rządowych i samorządowych zarówno w roku 2026, jak i 2027
wyniesie 7,1% PKB.
Ostateczny projekt ustawy budżetowej na rok 2027 wraz z prognozami fiskalnymi
będzie dostępny po finalizacji na etapie rządowym prac nad projektem ustawy
budżetowej na rok 2027, tj. do końca września 2026 roku.
Ścieżka deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych na lata 2026-2030
zostanie przedstawiona w Strategii zarządzania długiem sektora finansów publicznych.
Dokument ten przedstawiany jest Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy
budżetowej.
Ad pyt. 2. Jaką łączną wartość działań konsolidacyjnych – w podziale na zwiększenie
dochodów oraz ograniczenie lub zmianę struktury wydatków – rząd planuje
przeprowadzić w latach 2027–2030 i jakie główne instrumenty mają zostać
wykorzystane?
Działania konsolidacyjne nakierowane na zmniejszenie nierównowagi fiskalnej
(zmniejszenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych) zostały
omówione w Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-20282.
Dokument ten ma charakter ramowy. Oznacza to, że nie zawiera informacji o
wszystkich narzędziach prowadzących do zmniejszenia nierównowagi fiskalnej.
Konkretne działania (w dochodach, wydatkach czy też reformy strukturalne),
zapewniające ten cel, są przedstawione w projektach corocznych budżetów.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Unii Europejskiej3 państwa członkowskie
powinny regularnie, okresowo przedłożyć Radzie Unii Europejskiej (UE) i Komisji
Europejskiej oraz opublikować średniookresowe plany budżetowo-strukturalne4.
Kolejny średniookresowy plan budżetowo-strukturalny będzie zawierał informacje
o działaniach przewidzianych w okresie objętym tym planem.
Polska, jako kraj objęty procedurą nadmiernego deficytu, dwa razy w roku (wiosną i
jesienią) raportuje Komisji Europejskiej o działaniach podejmowanych dla realizacji
rekomendowanej ścieżki wydatkowej. Informacje te publikowane są na stronie
1 https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-budzetowej-na-rok-20225
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-rds27
2 Dokument dostępny jest pod adresem: https://www.gov.pl/attachment/79efe355-72dc-
45f5-87f4-5f363bc4f9d6
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1263 w sprawie skutecznej
koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz
uchylające rozporządzenie Rady (WE) numer 1466/97
4 Średniookresowy plan budżetowo-strukturalny to dokument zawierający zobowiązania
państwa członkowskiego dotyczące polityki budżetowej, reform i inwestycji, obejmujący
okres cztero- lub pięcioletni, w zależności od zwykłej długości kadencji parlamentarnej w
tym państwie członkowskim

-- 2 of 7 --

3/7
Ministerstwa Finansów (Ministerstwo Finansów => Co robimy =>
Średniookresowy plan budżetowo-strukturalny)5.
Działania konsolidacyjne na rok 2027 zostały zaprezentowane w projekcie ustawy
budżetowej na rok 2027 przekazanym Radzie Dialogu Społecznego w celu zajęcia
stanowiska przez strony pracowników i strony pracodawców6.
Od 2024 r. konsekwentnie rozwijane jest nowe podejście do zarządzania finansami
publicznymi, ukierunkowane na bardziej celowe i efektywne wykorzystanie
środków publicznych. Projekt budżetu na rok 2027 przygotowano w nowym
układzie prezentowania wydatków, który pozwoli lepiej powiązać środki publiczne
z zadaniami realizowanymi przez państwo oraz odpowiedzialnością
organów/jednostek za ich wykonanie. Poprawa szeroko rozumianej ściągalności
podatków, ograniczanie szarej strefy i zmniejszająca się luka VAT zwiększają
możliwości skutecznego pozyskiwania należnych dochodów publicznych.
Wykorzystanie nowoczesnych narzędzi analitycznych i informacyjnych pozwala
coraz precyzyjniej identyfikować nieprawidłowości i kierować działania tam, gdzie
występuje największe ryzyko uszczupleń dochodów publicznych.
Projekt budżetu, z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb oraz możliwości
finansowych państwa, przewiduje koncentrację środków tam, gdzie w danym
okresie wymagane jest szczególne zaangażowanie państwa. Priorytetowymi
wydatkami państwa w roku 2027 będą wydatki na takie obszary jak:
 bezpieczeństwo państwa i ochrona ludności,
 system zdrowia i bezpieczeństwo zdrowotne obywateli,
 bezpieczeństwo energetyczne i transformacja energetyczna,
 strategiczne inwestycje infrastrukturalne,
 wzmacnianie potencjału i konkurencyjności polskiej gospodarki.
Głównym źródłem wzrostu dochodów budżetu państwa w 2027 r. będą dochody
podatkowe. Wzrost dochodów podatkowych będzie wynikał zarówno z
przewidywanego wzrostu aktywności gospodarczej i związanej z nim bazy
podatkowej, jak również z efektów działań podejmowanych w celu zwiększenia
efektywności poboru podatków oraz z proponowanych zmian w systemie
podatkowym.
Działania o charakterze konsolidacyjnym przewidziane na rok 2027 w zakresie
podatków i składek omówiono m.in. w uzasadnieniu do projektu ustawy
budżetowej na rok 2027 w rozdziale dotyczącym stabilizującej reguły wydatkowej
(rozdział I.3. Stabilizująca reguła wydatkowa). Do najważniejszych działań zaliczyć
należy:
 zmiany w parametrach skali podatkowej, zmniejszenie limitu na ryczałcie,
podwyższenie stawki CIT z 19% do 22% dla podatników, u których wartość
przychodu uzyskana w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy
przekroczyła równowartość 50 mln euro, a także podwyższenie stawki daniny
solidarnościowej o 1 pkt proc. wynikające z projektu ustawy o zmianie ustawy o
podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od
osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (UD458) skorygowane
5 https://www.gov.pl/web/finanse/sredniookresowy-plan-budzetowo-strukturalny
6 https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-rds27

-- 3 of 7 --

4/7
o skutki utrzymania niektórych parametrów skali podatkowej, w łącznej
wysokości 14,4 mld zł,
 zmiana wysokości opłaty przedkoncesyjnej i opłaty koncesyjnej dla
przedsiębiorstw energetycznych w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy -
Prawo energetyczne (UD457), w wysokości 3,6 mld zł,
 podwyższenie stawki CIT dla przedsiębiorstw z branży energetycznej w ramach
projektu ustawy o udzielaniu wsparcia na obniżenie cen energii dla przemysłu
energochłonnego (UD459) w wysokości 2,8 mld zł,
 działania w zakresie podatków ukierunkowane na zmianę zachowań
konsumentów sprzyjające celom społecznym i zdrowotnym obejmujące:
aktualizację uwzględnionych w kwocie wydatków na rok 2026 skutków
aktualizacji stawek opłaty od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) oraz
objęcia opłatą suplementów diety w opakowaniach o objętości powyżej 200 ml,
koncentratów innych niż syropy oraz napojów zawierających co najmniej 20%
soku oraz do 5g cukrów, które jednocześnie zawierają substancje słodzące lub
kofeinę lub taurynę w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu
publicznym (UD417) jak również wprowadzenie opłaty za zezwolenie na obrót
hurtowy napojami alkoholowymi oraz za zezwolenie na wyprzedaż posiadanych
zapasów napojów alkoholowych, w części dotyczącej opłaty za napoje
alkoholowe w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju
nieprzekraczającej 300 ml w ramach projektu ustawy o zmianie niektórych
ustaw w celu zapewnienia przychodów Narodowemu Funduszowi Zdrowia
(UD416), a także podwyższenie stawki VAT na określone napoje
bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub
owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20%, w tym piwo bezalkoholowe i
napoje energetyczne w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od
towarów i usług (UD327), w łącznej wysokości 2,7 mld zł,
 wprowadzenie systemu tzw. globalnego podatku minimalnego (GloBE) w
ramach ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym
jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (Dz. U. poz. 1685) w
wysokości 2,4 mld zł,
 wprowadzenie podatku rekompensującego (tzw. podatku cyfrowego) w ramach
projektu ustawy o podatku rekompensującym od niektórych usług (UD385) w
wysokości 1,7 mld zł,
 zwolnienie z podatku VAT zakupów w ramach instrumentu SAFE zgodnie z
rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającym
instrument na rzecz Zwiększania Bezpieczeństwa Europy (”instrument SAFE”)
poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego, w wysokości –
4,4 mld zł (niższe dochody).
W kontekście skali konsolidacji warto przywołać stabilizującą regułę wydatkową
(SRW), która pełni rolę wykonawczą dla EDP poprzez mechanizm korygujący i
zapewnia wymaganą przez przepisy UE konsolidację finansów publicznych.
Kluczowe w kontekście konsolidacji są dwa parametry SRW: korekta Kn i wartość
działań dyskrecjonalnych.
Wielkość korekty kwoty wydatków Kn (K2027), o której mowa w art. 112aa ust. 1
ustawy o finansach publicznych, której wysokość, zgodnie z art. 112ab ust. 1
ustawy o finansach publicznych, odpowiada dostosowaniu zgodnemu ze ścieżką
wydatków netto zatwierdzoną przez Radę Unii Europejskiej z uwzględnieniem
elastyczności wynikającej z krajowej klauzuli wyjścia, w łącznej wysokości wynosi
– 16,3 mld zł, zaś prognozowana na rok 2027 wartość ogółem działań

-- 4 of 7 --

5/7
dyskrecjonalnych, o której mowa w art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach
publicznych, wynosi 27,6 mld zł.
Ad pyt. 3. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie zasady, zgodnie z którą każda nowa
trwała ulga podatkowa lub nowy trwały wydatek publiczny pogarszający wynik sektora
musiałby być wskazany wraz z trwałym źródłem jego sfinansowania?
W polskim systemie finansów publicznych istnieją reguły, które w wieloletniej
perspektywie wspierają realizację przez sektor instytucji rządowych i
samorządowych, jako całość, zobowiązania państw członkowskich UE w obszarze
polityki budżetowej, w szczególności wspierają przestrzeganie wartości
odniesienia i przepisy dotyczące deficytu i długu określone w art. 1 Protokołu (nr
12) w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, załączonego do
Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Takim
instrumentem jest stabilizująca reguła wydatkowa (SRW) określona w ustawie o
finansach publicznych (art. 112aa – art. 112db). Celem SRW jest zapewnienie
średniookresowej stabilności finansów publicznych w Polsce, ze szczególnym
naciskiem na utrzymanie stabilności długu, przy jednoczesnym ograniczaniu
nierównowag w przypadku przekroczenia wartości referencyjnych dla deficytu (3%
PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych i samorządowych (sektora
GG).
SRW pełni funkcję wykonawczą wobec procedury nadmiernego deficytu (EDP)
poprzez swój mechanizm korygujący oraz zapewnia konsolidację fiskalną
wymaganą przez reguły UE.
SRW określa maksymalny poziom wydatków jednostek nią objętych. Zakres
jednostek objętych SRW określa art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Należy zauważyć, że SRW objęta jest większość wydatków sektora instytucji
rządowych i samorządowych. Reguła ta obejmuje wydatki budżetu państwa,
jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków, związku metropolitalnego,
agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych funduszy
celowych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zarządzanych przez niego funduszy,
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i funduszy zarządzanych przez
Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Narodowego Funduszu
Zdrowia, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, państwowych osób prawnych, o
których mowa w art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych, a także funduszy
utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego
na podstawie odrębnych ustaw. SRW ma charakter rekurencyjny. Co do zasady,
łączne wydatki tych jednostek powinny rosnąć w tempie średniookresowego
tempa wzrostu PKB.
Mechanizm SRW powoduje, że w przypadku nowych wydatków jednostek objętych
SRW, które transakcyjnie nie podlegają wyłączeniu z SRW7, wydatki te muszą być
sfinansowane w wyniku rozdysponowania wolnej przestrzeni wydatkowej
wynikającej z SRW i/lub repriorytetyzacji wydatków.
7 Zakres wyłączeń określa art. 112aa ust. 2 i 2e ustawy o finansach publicznych. Są to m.in.
wydatki finansowane z bezzwrotnej pomocy UE oraz współfinansowanie projektów
finansowych z tych środków.

-- 5 of 7 --

6/7
W poziomie wydatków wyznaczanym przez SRW uwzględnia się także zmiany w
poziomie podatków i składek w rozumieniu ESA2010. Prognozowana wartość
ogółem działań dyskrecjonalnych, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie
skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru
budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 mających
wpływ na dochody organów i jednostek objętych SRW odpowiednio powiększa lub
pomniejsza ogólny dopuszczalny poziom wydatków objętych SRW.
Reguły w zakresie polityki budżetowej wynikają także z rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w
sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego
nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97.
Rozporządzenie to wprowadza jednolity wskaźnik operacyjny oparty na stabilności
długu służący za podstawę ustalania ścieżki wydatków i prowadzenia rocznego
nadzoru finansów publicznych dla każdego państwa członkowskiego UE. Nadzór
oparty jest na tzw. „wydatkach netto”, czyli wydatkach sektora instytucji
rządowych i samorządowych po skorygowaniu o wydatki z tytułu odsetek,
działania dyskrecjonalne po stronie dochodów, wydatki na programy unijne w pełni
kompensowane dochodami z funduszy unijnych, krajowe wydatki na
współfinansowanie programów finansowanych przez UE, cykliczne elementy
wydatków na zasiłki dla bezrobotnych oraz działania jednorazowe i inne działania
tymczasowe.
Od lipca 2024 roku Polska jest na podstawie decyzji Rady UE objęta procedurą
nadmiernego deficytu. 21 stycznia 2025 roku Rada UE przyjęła rekomendacje dla
Polski dotyczące zlikwidowania nadmiernego deficytu. Wskazała też, że w tym celu
niezbędne jest przestrzeganie tempa wzrostu wydatków przedstawionego w
Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028 przyjętym
przez rząd i przekazanym do instytucji UE w październiku 2024 roku.
Dokonywana przez Komisję Europejską cykliczna ocena wdrażania przez państwa
członkowskie rekomendacji Rady UE (zarówno dotyczących procedury
nadmiernego deficytu, jak i zatwierdzających średniookresowe plany budżetowo-
strukturalne) polega wyłącznie na ocenie przestrzegania zaleconej przez Radę UE
ścieżki wydatków netto.
Pragnę dodatkowo zauważyć, że w przypadku rządowych projektów aktów
normatywnych (np. projektu ustawy, projekt rozporządzenia) odrębną część
uzasadnienia projektu stanowi ocena skutków regulacji tzw. OSR, który zawiera w
szczególności wpływ regulacji na sektor finansów publicznych (dochody, wydatki,
wynik) oraz wskazanie źródeł finansowania, zwłaszcza jeżeli projekt pociąga za
sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu
terytorialnego. Ministerstwo Finansów opiniując projekty aktów normatywnych na
etapie uzgodnień międzyresortowych dużą wagę przywiązuje do oceny projektu
pod kątem wpływu proponowanych rozwiązań na finanse publiczne oraz
efektywność wydatkowania środków publicznych.
Oznacza to, że aktualnie istnieją mechanizmy, które nakazują uruchomienie działań
korygujących w przypadku wprowadzania zmian mających wpływ na pogorszenie
wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych, w szczególności takich
które skutkują przekroczeniem wartości referencyjnych w zakresie deficytu i długu
sektora instytucji rządowych i samorządowych.

-- 6 of 7 --

7/7
Wprowadzenie zaproponowanego mechanizmu wymaga regulacji na poziomie
ustawowym i pozostaje w kompetencji władzy ustawodawczej, jednak już obecnie
istnieją mechanizmy pełniąca zbliżoną rolę.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 7 of 7 --