Interpelacja w sprawie wykonania budżetu państwa po lipcu 2026 r. oraz prognozy dochodów, wydatków i deficytu na koniec roku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19416
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykonania budżetu państwa po lipcu 2026 r. oraz prognozy dochodów, wydatków i deficytu na koniec roku
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 24-08-2026
Panie Ministrze,
zgodnie z informacją Ministerstwa Finansów z 17 sierpnia 2026 r. po pierwszych siedmiu miesiącach roku dochody budżetu państwa wyniosły 333,9 mld zł, tj. 51,6% planu, wydatki 475,0 mld zł, tj. 51,7% planu, a deficyt 141,1 mld zł, tj. 51,9% limitu przewidzianego w ustawie budżetowej.
Dochody podatkowe były o 6,6% wyższe niż rok wcześniej, jednak wpływy z VAT wzrosły jedynie o 2%, podczas gdy wpływy z CIT zwiększyły się o 28,9%. Ministerstwo wskazuje przy tym m.in. na wpływ programu CPN, którego koszt oszacowano na ok. 4,7 mld zł, oraz podwyższenia CIT dla banków. Jednocześnie wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa były o 7,6 mld zł wyższe niż w analogicznym okresie 2025 r.
Dane te uzasadniają przedstawienie aktualnej prognozy całorocznego wykonania budżetu oraz wyjaśnienie trwałości wzrostu dochodów podatkowych. Szczególnego znaczenia nabiera także wzrost kosztów obsługi długu oraz jego wpływ na możliwości finansowania innych zadań państwa.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest obecnie prognozowane przez Ministerstwo Finansów wykonanie dochodów, wydatków oraz deficytu budżetu państwa na koniec 2026 r. i czy ministerstwo identyfikuje ryzyko przekroczenia limitu deficytu określonego w ustawie budżetowej?
2. Jakie czynniki odpowiadają za wzrost dochodów z VAT o jedynie 2% rok do roku i jaki jest szacowany wpływ poszczególnych rozwiązań podatkowych, w tym programu CPN na dochody z tego podatku w całym 2026 r.?
3. Jaka część wzrostu wpływów z CIT o 28,9% wynika z podwyższenia stawki CIT dla banków oraz rozliczenia rocznego za 2025 r., a jaka – według ministerstwa – ma charakter trwałego wzrostu dochodów podatkowych?
4. Jaka jest aktualna prognoza wydatków na obsługę długu Skarbu Państwa w całym 2026 r. oraz o ile będą one wyższe niż w 2025 r.?
5. Jakie działania Ministerstwo Finansów zamierza podjąć w drugiej połowie 2026 r., jeżeli wykonanie dochodów lub wydatków będzie odbiegało od założeń przyjętych w ustawie budżetowej, i czy rozważana jest nowelizacja budżetu państwa?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 17 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (16)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9626 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 22 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19416 Posła na Sejm RP Pana Jarosława
Krajewskiego w sprawie wykonania budżetu państwa po lipcu
2026 r. oraz prognozy dochodów, wydatków i deficytu na koniec
roku.
Znak sprawy: BP2.054.5.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19416 Posła na Sejm RP Pana Jarosława
Krajewskiego w sprawie wykonania budżetu państwa po lipcu 2026 r. oraz
prognozy dochodów, wydatków i deficytu na koniec roku, przedstawiam poniższe
informacje.
1. Jakie jest obecnie prognozowane przez Ministerstwo Finansów wykonanie
dochodów, wydatków oraz deficytu budżetu państwa na koniec 2026 r. i czy
Ministerstwo identyfikuje ryzyko przekroczenia limitu deficytu określonego
w ustawie budżetowej?
Informacje dotyczące prognozy wykonania dochodów i wydatków budżetu
państwa oraz przewidywanego poziomu deficytu budżetu państwa na koniec
2026 r., zostały przedstawione w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na
2027 r. w Rozdziale II Przewidywane wykonanie budżetu państwa w 2026 r.
Zgodnie z informacjami zawartymi w ww. dokumencie prognozuje się, że dochody
budżetu państwa w 2026 r. będą niższe od planowanych o 20,6 mld zł (3,2%),
głównie za sprawą niższych wpływów z VAT, mniej o 9,5 mld zł. Wynika to m.in.
z niższej realizacji dochodów z VAT w 2025 r., który był podstawą do prognozy
dochodów na 2026 r., programu CPN (Ceny Paliw Niżej), skrócenia podstawowego
terminu zwrotu VAT oraz uwzględnienia zwolnień z VAT w ramach programu
SAFE.
Odchylenie w zakresie podatku akcyzowego w stosunku do prognozy zawartej
w ustawie budżetowej wyniosło 8,8 mld zł ze względu na: wyższe przewidywane
wykonanie w roku 2025 w porównaniu z rzeczywistym jego wykonaniem,
-- 1 of 4 --
2/4
zawetowanie podwyżki na 2026 r. o 15% akcyzy na wyroby alkoholowe, pakiet
CPN obniżający stawki akcyzy na benzynę silnikową i olej napędowy oraz
obserwowany malejący trend w spożyciu wyrobów akcyzowych.
Spadek wpływów z PIT o 1,8 mld zł w stosunku do planu zawartego w ustawie
budżetowej na 2026 r., nastąpił na skutek spadku prognozy zaliczek na skali
podatkowej oraz podatku liniowym, m. in. ze względu na spadek prognozowanego
tempa wzrostu nominalnego PKB z 6,6% do 6,2%.
Dochody z CIT mają wynieść zgodnie z planem 80,4 mld zł. Jednocześnie dochody
z podatku od wydobycia niektórych kopalin będą o 4,8 mld zł wyższe od
planowanych, głównie dzięki wyższym niż prognozowano cenom miedzi.
Dochody niepodatkowe w 2026 r. będą o 5,3 mld zł niższe od planowanych,
głównie ze względu na niższe dochody państwowych jednostek budżetowych,
w tym w szczególności niższe wpływy z aukcji CO₂, ze względu na niższy wolumen
transakcji oraz niższe niż planowano dywidendy i wpłaty z zysku.
W zakresie realizacji wydatków, skala oszczędności w danym roku z reguły jest
znana w ostatnim kwartale roku budżetowego. Na obecnym etapie realizacji
budżetu, mając na względzie przede wszystkim stabilną sytuację na rynku pracy i
tym samym stabilną kondycję finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
szacuje się, że w skali całego 2026 roku wydatki będą istotnie niższe od
zakładanych w ustawie budżetowej na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r.
Mając na uwadze powyższe, prognozuje się, że deficyt budżetu państwa nie
przekroczy wartości określonej w ustawie budżetowej na rok 2026 z dnia
9 stycznia 2026 r., tj. 271,7 mld zł.
Projekt ustawy budżetowej na 2027 r. wraz z uzasadnieniem, przyjęty przez Radę
Ministrów 28 sierpnia 2026 r. i przekazany Radzie Dialogu Społecznego, został
opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-rds27
2. Jakie czynniki odpowiadają za wzrost dochodów z VAT o jedynie 2% rok do
roku i jaki jest szacowany wpływ poszczególnych rozwiązań podatkowych,
w tym programu CPN na dochody z tego podatku w całym 2026 r.?
W okresie styczeń-sierpień 2026 r. wykonanie dochodów z VAT wyniosło
ok. 218,8 mld zł i było wyższe o ok. 4,2 mld zł (tj. 2,0%) w stosunku do wykonania
w okresie styczeń-sierpień 2025 r.
Analizując przewidywane wykonanie dochodów w całym 2026 r. należy mieć na
uwadze występujące w tym roku działania i programy, które w sposób negatywny
oddziaływać będą na dochody budżetu państwa z VAT.
Najważniejszymi działaniami, które będąc pozytywnymi dla podatników, obniżą
dochodowy z VAT w 2026 r. jest wprowadzenie programu CPN oraz skrócenie
terminu zwrotu podatku dla przedsiębiorstw - podatników VAT . Dodatkowo
wdrożenie programu SAFE również zmniejszy potencjalne wpływy z VAT od
wydatków militarnych. Z drugiej strony pozytywnie na dochody z VAT w 2026 r.
oddziaływać będzie wprowadzenie obowiązkowego KSEF.
3. Jaka część wzrostu wpływów z CIT o 28,9% wynika z podwyższenia stawki CIT
dla banków oraz rozliczenia rocznego za 2025 r., a jaka – według Ministerstwa
– ma charakter trwałego wzrostu dochodów podatkowych?
W okresie styczeń-sierpień 2026 r. wykonanie dochodów z CIT wyniosło
-- 2 of 4 --
3/4
ok. 57,3 mld zł i było wyższe o ok. 13,2 mld zł (tj. 29,9%) w stosunku do wykonania
w okresie styczeń-sierpień 2025 r.
Na wykonanie dochodów z podatku CIT w 2026 r wpływają, poza sytuacją
makroekonomiczną również:
saldo rozliczenia rocznego za 2025 r. korzystniejsze dla budżetu państwa niż
w roku poprzednim o ok. 4 mld zł,
podwyższenie stawki podatku dla banków - szacowany skutek roczny
6,6 mld zł.
Zakładając skutki podwyższenia stawki CIT dla banków w okresie pierwszych
sześciu miesięcy obowiązywania w wysokości połowy szacowanych skutków
rocznych, wzrost CIT niewynikający z obu wskazanych wyżej czynników wyniósł
ok. 10%.
4. Jaka jest aktualna prognoza wydatków na obsługę długu Skarbu Państwa
w całym 2026 r. oraz o ile będą one wyższe niż w 2025 r.?
W ustawie budżetowej na 2026 r. wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa
zaplanowano na kwotę 90 mld zł, tj. o 23,6% wyższą niż wykonanie ustawy
budżetowej na 2025 r. (72,8 mld zł).
Wg obecnych projekcji realizacja tej kategorii wydatków w całym roku nie
przekroczy planowanej kwoty. Ostateczny poziom wydatków na koszty obsługi
długu będzie uzależniony od realizowanego procesu finansowania potrzeb
pożyczkowych 2026 roku, procesu prefinansowania potrzeb 2027 roku, operacji
związanych z zarządzaniem długiem oraz sytuacji na krajowym rynku finansowym.
5. Jakie działania Ministerstwo Finansów zamierza podjąć w drugiej połowie
2026 r., jeżeli wykonanie dochodów lub wydatków będzie odbiegało od
założeń przyjętych w ustawie budżetowej, i czy rozważana jest nowelizacja
budżetu państwa?
Poziom narastania deficytu budżetu państwa w ciągu roku nie jest liniowy,
ponieważ dochody i wydatki publiczne nie są realizowane równomiernie w czasie.
W trakcie roku budżetowego mogą występować zmiany i odchylenia zarówno po
stronie dochodowej jak i wydatkowej budżetu państwa.
Zgodnie z zamieszczonym na stronie Ministerstwa Finansów szacunkowym
wykonaniem budżetu państwa za okres styczeń-sierpień 2026 r., deficyt budżetu
państwa w wysokości 151,1 mld zł, stanowił 55,6% planu. Poziom realizacji
deficytu nie jest zaskoczeniem na tym etapie roku i nie odbiega od prognoz
Ministerstwa Finansów. Mając na uwadze dane historyczne, wykonanie deficytu
budżetu państwa po siedmiu miesiącach, często oscylowało na poziomie ok. 40-
60% planu całorocznego.
Minister Finansów wypełniając postanowienia ustawy budżetowej na dany rok
działa na podstawie ustawy o finansach publicznych (UFP). Systematyczna
weryfikacja wydatków budżetowych wpisuje się w politykę oszczędnego
i celowego gospodarowania środkami publicznymi – takie działania prowadzone są
na bieżąco. Na etapie opracowywania ustawy budżetowej oraz jej realizacji
uwzględniane są regulacje art. 44 UFP, nakazujące realizację wydatków
publicznych w sposób celowy i oszczędny, z założeniem uzyskania najlepszych
efektów z danych nakładów.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 2 UFP kwoty wydatków ujęte w ustawie budżetowej
stanowią nieprzekraczalny limit i tym samym określają dysponentom części
budżetowych górny pułap ich możliwości wydatkowych.
-- 3 of 4 --
4/4
Nie zawsze jednak wszystkie z planowanych w ustawie budżetowej wydatków są
w pełni wykorzystane, np. w wyniku korzystniejszych rozstrzygnięć procesów
przetargowych lub przesunięcia w czasie realizacji niektórych zadań. Weryfikacja
wydatków oraz polityka oszczędnego i celowego gospodarowania środkami
publicznymi umożliwiają identyfikację tzw. „naturalnych oszczędności” w realizacji
wydatków budżetowych. Wygospodarowane tzw. „naturalne oszczędności”
pojawiają się i są zgłaszane przez dysponentów części budżetowych do Ministra
Finansów, co do zasady w ostatnim kwartale każdego roku. W ostatnich 3 latach
niewykonanie wydatków zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem wynosiło średnio
4,7% (w 2025 r. 5,6%, w 2024 r. 3,7%, oraz w 2023 r. 4,9%).
Natomiast zmiana ustawy budżetowej poprzez jej nowelizację to szczególne
narzędzie zarządzania finansami publicznymi, które jest wykorzystywany przez
rząd, gdy pozostałe instrumenty zarządzania budżetem są niewystarczające i brak
jest możliwości zrealizowania postanowień ustawy budżetowej.
Biorąc pod uwagę bieżące wykonanie budżetu państwa w ocenie Ministra
Finansów i Gospodarki nie zachodzi konieczność przygotowania nowelizacji
ustawy budżetowej na 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --