Interpelacja nr 19415
Interpelacja w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (73%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Interpelacja nr 19415
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 24-08-2026
Panie Ministrze,
na podstawie art. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2017 poz. 1596) określone grupy osób utraciły z mocy prawa członkostwo w spółdzielniach mieszkaniowych. Dotyczyło to m.in. osób zamieszkujących lokale w budynkach posadowionych na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 czerwca 2020 r., sygn. K 3/19, uznał art. 4 wskazanej ustawy za niezgodny z Konstytucją. Przepis utracił moc 19 czerwca 2021 r., jednak samo orzeczenie nie doprowadziło do przywrócenia członkostwa osobom, które utraciły je w 2017 r.
Rządowy projekt UD311 przewiduje obecnie przyznanie członkostwa z mocy prawa części osób poszkodowanych przez regulację z 2017 r., natomiast pozostałym kategoriom ma przysługiwać roszczenie o ponowne przyjęcie do spółdzielni. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów określono na III kwartał 2026 r.
Równolegle są prowadzone prace nad projektem UD335 dotyczącym uregulowania praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. Według danych resortu ten problem może dotyczyć około 120 spółdzielni oraz około 100 tys. posiadaczy praw do lokali. 25 czerwca 2026 r. projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Sytuacja, w której przez kilka lat po utracie mocy niekonstytucyjnej regulacji nie doszło do ustawowego przywrócenia praw wszystkim osobom nią dotkniętym, wymaga wyjaśnienia. Wątpliwości budzi także zróżnicowanie w projekcie UD311 sposobu odzyskania członkostwa oraz potrzeba skoordynowania tych przepisów z regulacją dotyczącą gruntów spółdzielczych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Ile osób utraciło członkostwo w spółdzielniach mieszkaniowych na podstawie art. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. i ile z tych osób według stanu obecnego nadal nie odzyskało członkostwa? Proszę, o ile dane są dostępne, o ich przedstawienie według poszczególnych kategorii osób wskazanych w projekcie UD311.
2. Jaka jest aktualna liczba spółdzielni objętych problemem nieuregulowanego stanu prawnego gruntów oraz ilu osób pozbawionych członkostwa na podstawie art. 4 ustawy z 2017 r. ten problem bezpośrednio dotyczy?
3. Jakie konkretne działania legislacyjne podejmowano od utraty mocy art. 4 w czerwcu 2021 r. do przygotowania projektu UD311 i jakie były przyczyny, dla których przez ten okres nie uchwalono regulacji przywracającej członkostwo osobom dotkniętym niekonstytucyjnym przepisem?
4. Z jakiego powodu projekt UD311 przewiduje dla jednej kategorii osób odzyskanie członkostwa z mocy prawa, a dla pozostałych jedynie roszczenie o przyjęcie w poczet członków? Czy ministerstwo rozważa przywrócenie członkostwa z mocy prawa wszystkim osobom, które utraciły je bez własnego działania na podstawie art. 4 ustawy z 2017 r.?
5. Czy projektowane przepisy będą zobowiązywały spółdzielnie do indywidualnego poinformowania osób zainteresowanych o przywróceniu członkostwa albo możliwości wystąpienia z roszczeniem o przyjęcie do spółdzielni, a jeśli tak – w jakim terminie?
6. Jaki jest aktualny harmonogram skierowania projektów UD311 i UD335 do Rady Ministrów oraz następnie do Sejmu i czy ministerstwo przewiduje skoordynowanie wejścia w życie obu regulacji, tak aby jednocześnie ograniczyć skutki utraty członkostwa i nieuregulowanego stanu prawnego gruntów?
Z poważaniem
Interpelacja nr 19415
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 24-08-2026
Panie Ministrze,
na podstawie art. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2017 poz. 1596) określone grupy osób utraciły z mocy prawa członkostwo w spółdzielniach mieszkaniowych. Dotyczyło to m.in. osób zamieszkujących lokale w budynkach posadowionych na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 czerwca 2020 r., sygn. K 3/19, uznał art. 4 wskazanej ustawy za niezgodny z Konstytucją. Przepis utracił moc 19 czerwca 2021 r., jednak samo orzeczenie nie doprowadziło do przywrócenia członkostwa osobom, które utraciły je w 2017 r.
Rządowy projekt UD311 przewiduje obecnie przyznanie członkostwa z mocy prawa części osób poszkodowanych przez regulację z 2017 r., natomiast pozostałym kategoriom ma przysługiwać roszczenie o ponowne przyjęcie do spółdzielni. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów określono na III kwartał 2026 r.
Równolegle są prowadzone prace nad projektem UD335 dotyczącym uregulowania praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe. Według danych resortu ten problem może dotyczyć około 120 spółdzielni oraz około 100 tys. posiadaczy praw do lokali. 25 czerwca 2026 r. projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Sytuacja, w której przez kilka lat po utracie mocy niekonstytucyjnej regulacji nie doszło do ustawowego przywrócenia praw wszystkim osobom nią dotkniętym, wymaga wyjaśnienia. Wątpliwości budzi także zróżnicowanie w projekcie UD311 sposobu odzyskania członkostwa oraz potrzeba skoordynowania tych przepisów z regulacją dotyczącą gruntów spółdzielczych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Ile osób utraciło członkostwo w spółdzielniach mieszkaniowych na podstawie art. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. i ile z tych osób według stanu obecnego nadal nie odzyskało członkostwa? Proszę, o ile dane są dostępne, o ich przedstawienie według poszczególnych kategorii osób wskazanych w projekcie UD311.
2. Jaka jest aktualna liczba spółdzielni objętych problemem nieuregulowanego stanu prawnego gruntów oraz ilu osób pozbawionych członkostwa na podstawie art. 4 ustawy z 2017 r. ten problem bezpośrednio dotyczy?
3. Jakie konkretne działania legislacyjne podejmowano od utraty mocy art. 4 w czerwcu 2021 r. do przygotowania projektu UD311 i jakie były przyczyny, dla których przez ten okres nie uchwalono regulacji przywracającej członkostwo osobom dotkniętym niekonstytucyjnym przepisem?
4. Z jakiego powodu projekt UD311 przewiduje dla jednej kategorii osób odzyskanie członkostwa z mocy prawa, a dla pozostałych jedynie roszczenie o przyjęcie w poczet członków? Czy ministerstwo rozważa przywrócenie członkostwa z mocy prawa wszystkim osobom, które utraciły je bez własnego działania na podstawie art. 4 ustawy z 2017 r.?
5. Czy projektowane przepisy będą zobowiązywały spółdzielnie do indywidualnego poinformowania osób zainteresowanych o przywróceniu członkostwa albo możliwości wystąpienia z roszczeniem o przyjęcie do spółdzielni, a jeśli tak – w jakim terminie?
6. Jaki jest aktualny harmonogram skierowania projektów UD311 i UD335 do Rady Ministrów oraz następnie do Sejmu i czy ministerstwo przewiduje skoordynowanie wejścia w życie obu regulacji, tak aby jednocześnie ograniczyć skutki utraty członkostwa i nieuregulowanego stanu prawnego gruntów?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
60%
Konkretność
40%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „Ministerstwo nie posiada” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„Ministerstwo nie posiada”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
586 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Odpowiedź na interpelację nr 19415
w sprawie przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski
Warszawa, 21-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację nr 19415.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8674 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-III.054.6.2026
Warszawa, 21 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19415 Pana Posła Jarosława Krajewskiego w sprawie
przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym
oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do poruszanej w interpelacji tematyki dotyczącej przywrócenia członkostwa
w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu
prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych chciałbym wyjaśnić, że sytuację osób,
którym przysługują nieskutecznie przydzielone czy ustanowione spółdzielcze prawa do
lokali w budynkach wzniesionych przez spółdzielnie mieszkaniowe na gruntach
o nieuregulowanym stanie prawnym wykreowała ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie
ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy – Prawo spółdzielcze1, zwanej dalej „nowelą”. Poprawką nr 29 zgłoszoną przez
Senat RP art. 4 noweli otrzymał brzmienie: „Członek spółdzielni, któremu w dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy nie przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego,
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo prawo odrębnej własności lokalu oraz któremu
nie przysługuje roszczenie o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu lub roszczenie
o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, traci z tym dniem
członkostwo w spółdzielni.”. Wobec powyższego, na podstawie art. 4 „noweli” członkostwo
w spółdzielni z mocy prawa z dniem 9 września 2017 r. utraciły m.in. osoby, z którymi
spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu albo
dokonała przydziału takiego prawa, lub ich następców prawnych, jeżeli lokal ten znajduje
się w budynku posadowionym na gruncie, który posiada nieuregulowany stan prawny lub
spółdzielni nie przysługuje prawo własności albo użytkowania wieczystego gruntu.
Informuję Pana Marszałka, że problem uregulowania stanów prawnych gruntów
zabudowanych przez spółdzielnie budynkami mieszkalnymi, do których spółdzielnie nie
uzyskały dotąd trwałego tytułu prawnorzeczowego dotyczy ok. 120 spółdzielni
mieszkaniowych. Ministerstwo nie posiada pełnej informacji, ile osób zamieszkujących
budynki posadowione na w/w gruntach pozbawionych jest członkostwa w spółdzielni na
podstawie art. 4 „noweli”. Podkreślić należy, że dla rozwiązania problemu uregulowania
1 Dz. U. poz. 1596 oraz z 2020 r. poz. 1055.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
stanów prawnych gruntów zabudowanych przez spółdzielnie budynkami mieszkalnymi,
kwestia posiadania przez osobę zamieszkującą budynek statusu członka spółdzielni jest
indyferentna.
Wyjaśniam, że przepis art. 4 „noweli” został zaskarżony przez Rzecznika Praw
Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r.,
sygn. akt K 3/19, orzekł o niezgodność tej regulacji z Konstytucją Rzeczypospolitej
Polskiej. Przepis utracił moc obowiązującą w dniu 19.06.2021 r.
Pierwsza próba wyprostowania zaistniałej sytuacji została podjęta w projekcie ustawy
o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy — Prawo spółdzielcze oraz ustawy
o własności lokali (UB2) już w 2021 r.2
Ostatecznie projekt UB2 nie został uzgodniony merytorycznie ze wszystkimi członkami
Rady Ministrów. Wobec powyższego nie było możliwe skierowanie projektu do kolejnych
etapów procesu legislacyjnego. Z uwagi na zakończenie kadencji Parlamentu RP, prace
legislacyjne zakończyły swój bieg.
Mając na uwadze powyższe, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii podjęte zostały prace
nad zmianami legislacyjnymi, jakie należy wprowadzić, żeby uregulować kwestie
członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osób, które je utraciły na skutek wejścia
w życie ww. przepisu noweli.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy – Prawo
spółdzielcze (dalej projekt), który reguluje ww. kwestie członkostwa, uzyskał wpis do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD311.
Informuję Pana Marszałka, że projekt przewiduje przyznanie członkostwa osobom,
z którymi spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu albo
dokonała przydziału takiego prawa, lub ich następców prawnych, jeżeli lokal ten znajduje się
w budynku posadowionym na gruncie, który posiada nieuregulowany stan prawny
w rozumieniu art. 113 ust. 63 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami4 lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności albo użytkowania
wieczystego gruntu. W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, członkostwo zostanie przyznane z mocy prawa, natomiast w odniesieniu do
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, członkostwo będzie przysługiwać
fakultatywnie na wniosek.
Ponadto projekt przewiduje, że pozostałym kategoriom osób, tj. dotychczasowym członkom
w spółdzielniach popegeerowskich, dotychczasowym tzw. członkom oczekującym,
dotychczasowym członkom we wspólnotach mieszkaniowych powstałych na skutek
wyodrębnienia ostatniego lokalu, małżonkom osób posiadających prawo do lokalu
w zasobie spółdzielczym, które utraciły członkostwo na mocy art. 4 „noweli”, przysługuje
roszczenie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni. Takie rozwiązanie pozwoli przywrócić
członkostwo osobom, którym przysługiwał status członka w dniu wejścia w życie „noweli”,
2 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12346401.
3 Art. 113 ust. 6 u.g.n. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla
której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić
osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.
4 Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875, 912.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
a które statusu tego zostały pozbawione na podstawie art. 4 „noweli”. Przyznanie takim
osobom członkostwa z mocy prawa lub roszczenia o przyjęcie w poczet członków
spółdzielni realizuje zasadę ochrony praw nabytych, których dotychczasowi członkowie
zostali bezprawnie pozbawieni.
Biorąc pod uwagę, że od wejścia w życie „noweli”, na mocy której osoby, które nie
dysponowały odpowiednim tytułem prawnym do lokalu w zasobie spółdzielni
mieszkaniowej utraciły członkostwo, upłynęło dziewięć lat, nie jest zasadne przywrócenie
członkostwa z mocy prawa. Z uwagi na upływ czasu mogło bowiem dojść do zmiany
sytuacji prawnej tych osób. Dlatego też wprowadzenie roszczenia gwarantującego tym
osobom przyjęcie w poczet członków spółdzielni jest wystarczające, uwzględnia
możliwość zmiany stanu prawego bądź okoliczność, że osoba nie jest zainteresowana
ponownym nabyciem członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej i w pełni realizuje zasadę
ochrony praw nabytych.
Wskazuję, że projektowane regulacje nie przewidują obowiązku indywidualnego
informowania osób zainteresowanych o przywróceniu członkostwa albo możliwości
wystąpienia z roszczeniem o przyjęcie do spółdzielni. W zakresie tym na stronie
internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii zamieszczone zostaną stosowne
informacje.
W kwestii harmonogramu prac nad projektami informuję, że projekt UD311 został w dniu
17 sierpnia br. skierowany na posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów. Po przyjęciu
projektu przez Stały Komitet projekt będzie mógł być skierowany do kolejnych etapów
procesu legislacyjnego. Natomiast projekt UD335 obecnie znajduje się na etapie komisji
prawniczej. Projekt po rozpatrzeniu przez tę komisję zostanie skierowany do rozpatrzenia
przez Radę Ministrów. Po przyjęciu przez Radę Ministrów projekt zostanie skierowany do
prac parlamentarnych. Planowany termin skierowania projektu do prac parlamentarnych
to III kwartał br.
Wskazuję jednocześnie, że prace nad projektami UD311 i UD335 prowadzone są od siebie
niezależne.
Oczekuję również, że przyjęcie przez Parlament RP obu projektów pozwoli w znacznym
stopniu uporządkować kwestie nieuregulowanych stanów prawnych gruntów
zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i tym samym praw do lokali w budynkach
na tych gruntach wzniesionych, jak i członkostwa osób, którym te prawa do lokali będą
w nich przysługiwać.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-III.054.6.2026
Warszawa, 21 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19415 Pana Posła Jarosława Krajewskiego w sprawie
przywrócenia członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym
oraz uregulowania stanu prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do poruszanej w interpelacji tematyki dotyczącej przywrócenia członkostwa
w spółdzielniach mieszkaniowych osobom go pozbawionym oraz uregulowania stanu
prawnego gruntów spółdzielni mieszkaniowych chciałbym wyjaśnić, że sytuację osób,
którym przysługują nieskutecznie przydzielone czy ustanowione spółdzielcze prawa do
lokali w budynkach wzniesionych przez spółdzielnie mieszkaniowe na gruntach
o nieuregulowanym stanie prawnym wykreowała ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie
ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy – Prawo spółdzielcze1, zwanej dalej „nowelą”. Poprawką nr 29 zgłoszoną przez
Senat RP art. 4 noweli otrzymał brzmienie: „Członek spółdzielni, któremu w dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy nie przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego,
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo prawo odrębnej własności lokalu oraz któremu
nie przysługuje roszczenie o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu lub roszczenie
o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, traci z tym dniem
członkostwo w spółdzielni.”. Wobec powyższego, na podstawie art. 4 „noweli” członkostwo
w spółdzielni z mocy prawa z dniem 9 września 2017 r. utraciły m.in. osoby, z którymi
spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu albo
dokonała przydziału takiego prawa, lub ich następców prawnych, jeżeli lokal ten znajduje
się w budynku posadowionym na gruncie, który posiada nieuregulowany stan prawny lub
spółdzielni nie przysługuje prawo własności albo użytkowania wieczystego gruntu.
Informuję Pana Marszałka, że problem uregulowania stanów prawnych gruntów
zabudowanych przez spółdzielnie budynkami mieszkalnymi, do których spółdzielnie nie
uzyskały dotąd trwałego tytułu prawnorzeczowego dotyczy ok. 120 spółdzielni
mieszkaniowych. Ministerstwo nie posiada pełnej informacji, ile osób zamieszkujących
budynki posadowione na w/w gruntach pozbawionych jest członkostwa w spółdzielni na
podstawie art. 4 „noweli”. Podkreślić należy, że dla rozwiązania problemu uregulowania
1 Dz. U. poz. 1596 oraz z 2020 r. poz. 1055.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
stanów prawnych gruntów zabudowanych przez spółdzielnie budynkami mieszkalnymi,
kwestia posiadania przez osobę zamieszkującą budynek statusu członka spółdzielni jest
indyferentna.
Wyjaśniam, że przepis art. 4 „noweli” został zaskarżony przez Rzecznika Praw
Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r.,
sygn. akt K 3/19, orzekł o niezgodność tej regulacji z Konstytucją Rzeczypospolitej
Polskiej. Przepis utracił moc obowiązującą w dniu 19.06.2021 r.
Pierwsza próba wyprostowania zaistniałej sytuacji została podjęta w projekcie ustawy
o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy — Prawo spółdzielcze oraz ustawy
o własności lokali (UB2) już w 2021 r.2
Ostatecznie projekt UB2 nie został uzgodniony merytorycznie ze wszystkimi członkami
Rady Ministrów. Wobec powyższego nie było możliwe skierowanie projektu do kolejnych
etapów procesu legislacyjnego. Z uwagi na zakończenie kadencji Parlamentu RP, prace
legislacyjne zakończyły swój bieg.
Mając na uwadze powyższe, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii podjęte zostały prace
nad zmianami legislacyjnymi, jakie należy wprowadzić, żeby uregulować kwestie
członkostwa w spółdzielniach mieszkaniowych osób, które je utraciły na skutek wejścia
w życie ww. przepisu noweli.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy – Prawo
spółdzielcze (dalej projekt), który reguluje ww. kwestie członkostwa, uzyskał wpis do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD311.
Informuję Pana Marszałka, że projekt przewiduje przyznanie członkostwa osobom,
z którymi spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu albo
dokonała przydziału takiego prawa, lub ich następców prawnych, jeżeli lokal ten znajduje się
w budynku posadowionym na gruncie, który posiada nieuregulowany stan prawny
w rozumieniu art. 113 ust. 63 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami4 lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności albo użytkowania
wieczystego gruntu. W przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego, członkostwo zostanie przyznane z mocy prawa, natomiast w odniesieniu do
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, członkostwo będzie przysługiwać
fakultatywnie na wniosek.
Ponadto projekt przewiduje, że pozostałym kategoriom osób, tj. dotychczasowym członkom
w spółdzielniach popegeerowskich, dotychczasowym tzw. członkom oczekującym,
dotychczasowym członkom we wspólnotach mieszkaniowych powstałych na skutek
wyodrębnienia ostatniego lokalu, małżonkom osób posiadających prawo do lokalu
w zasobie spółdzielczym, które utraciły członkostwo na mocy art. 4 „noweli”, przysługuje
roszczenie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni. Takie rozwiązanie pozwoli przywrócić
członkostwo osobom, którym przysługiwał status członka w dniu wejścia w życie „noweli”,
2 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12346401.
3 Art. 113 ust. 6 u.g.n. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla
której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić
osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.
4 Dz. U. z 2026 r. poz. 399, 875, 912.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
a które statusu tego zostały pozbawione na podstawie art. 4 „noweli”. Przyznanie takim
osobom członkostwa z mocy prawa lub roszczenia o przyjęcie w poczet członków
spółdzielni realizuje zasadę ochrony praw nabytych, których dotychczasowi członkowie
zostali bezprawnie pozbawieni.
Biorąc pod uwagę, że od wejścia w życie „noweli”, na mocy której osoby, które nie
dysponowały odpowiednim tytułem prawnym do lokalu w zasobie spółdzielni
mieszkaniowej utraciły członkostwo, upłynęło dziewięć lat, nie jest zasadne przywrócenie
członkostwa z mocy prawa. Z uwagi na upływ czasu mogło bowiem dojść do zmiany
sytuacji prawnej tych osób. Dlatego też wprowadzenie roszczenia gwarantującego tym
osobom przyjęcie w poczet członków spółdzielni jest wystarczające, uwzględnia
możliwość zmiany stanu prawego bądź okoliczność, że osoba nie jest zainteresowana
ponownym nabyciem członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej i w pełni realizuje zasadę
ochrony praw nabytych.
Wskazuję, że projektowane regulacje nie przewidują obowiązku indywidualnego
informowania osób zainteresowanych o przywróceniu członkostwa albo możliwości
wystąpienia z roszczeniem o przyjęcie do spółdzielni. W zakresie tym na stronie
internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii zamieszczone zostaną stosowne
informacje.
W kwestii harmonogramu prac nad projektami informuję, że projekt UD311 został w dniu
17 sierpnia br. skierowany na posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów. Po przyjęciu
projektu przez Stały Komitet projekt będzie mógł być skierowany do kolejnych etapów
procesu legislacyjnego. Natomiast projekt UD335 obecnie znajduje się na etapie komisji
prawniczej. Projekt po rozpatrzeniu przez tę komisję zostanie skierowany do rozpatrzenia
przez Radę Ministrów. Po przyjęciu przez Radę Ministrów projekt zostanie skierowany do
prac parlamentarnych. Planowany termin skierowania projektu do prac parlamentarnych
to III kwartał br.
Wskazuję jednocześnie, że prace nad projektami UD311 i UD335 prowadzone są od siebie
niezależne.
Oczekuję również, że przyjęcie przez Parlament RP obu projektów pozwoli w znacznym
stopniu uporządkować kwestie nieuregulowanych stanów prawnych gruntów
zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i tym samym praw do lokali w budynkach
na tych gruntach wzniesionych, jak i członkostwa osób, którym te prawa do lokali będą
w nich przysługiwać.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --