Interpelacja nr 19408
Interpelacja w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (90%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Interpelacja nr 19408
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Zgłaszający: Bronisław Foltyn
Data wpływu: 24-08-2026
W związku z wejściem w życie systemu kaucyjnego zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kwestii dotyczącej pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych (duty free) zlokalizowanych na lotniskach.
Istota systemu kaucyjnego polega na zachęcaniu konsumentów do zwrotu opakowań po napojach przez możliwość odzyskania wpłaconej kaucji. W przypadku sprzedaży napojów w sklepach duty free sytuacja przedstawia się jednak odmiennie. Klient dokonujący zakupu opuszcza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym w praktyce traci możliwość zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym i odzyskania pobranej kaucji.
W konsekwencji kaucja przestaje pełnić funkcję motywacyjną i staje się dla podróżnego dodatkowym, nieodzyskiwalnym kosztem. Co więcej, jedynym sposobem odzyskania kaucji byłoby przywiezienie pustego opakowania z powrotem do Polski, co należy uznać za rozwiązanie nieracjonalne, sprzeczne z celem środowiskowym systemu oraz prowadzące do niepotrzebnego transportu opakowań, a tym samym zwiększenia śladu węglowego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem prawny i praktyczny związany z pobieraniem kaucji od opakowań po napojach sprzedawanych w sklepach wolnocłowych na lotniskach, których nabywcy opuszczają terytorium Polski i nie mają realnej możliwości zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym?
2. Czy ministerstwo analizowało skalę tego problemu oraz jego wpływ na podróżnych korzystających ze sklepów duty free?
3. Czy są planowane zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które wyłączą z obowiązku pobierania kaucji opakowania po napojach sprzedawane w sklepach wolnocłowych i przeznaczone do wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
4. Jeżeli takie zmiany są planowane, to w jakim terminie ministerstwo przewiduje ich przygotowanie i wejście w życie?
5. Jeżeli ministerstwo nie planuje wprowadzenia takich rozwiązań, to w jaki sposób uzasadnia pobieranie kaucji od produktów, w przypadku których konsument z góry pozbawiony jest realnej możliwości jej odzyskania?
Proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie oraz wskazanie, czy są prowadzone prace nad dostosowaniem przepisów w taki sposób, aby system kaucyjny realizował swoje cele środowiskowe, nie prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego obciążania osób podróżujących poza granice Polski.
Interpelacja nr 19408
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Zgłaszający: Bronisław Foltyn
Data wpływu: 24-08-2026
W związku z wejściem w życie systemu kaucyjnego zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kwestii dotyczącej pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych (duty free) zlokalizowanych na lotniskach.
Istota systemu kaucyjnego polega na zachęcaniu konsumentów do zwrotu opakowań po napojach przez możliwość odzyskania wpłaconej kaucji. W przypadku sprzedaży napojów w sklepach duty free sytuacja przedstawia się jednak odmiennie. Klient dokonujący zakupu opuszcza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym w praktyce traci możliwość zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym i odzyskania pobranej kaucji.
W konsekwencji kaucja przestaje pełnić funkcję motywacyjną i staje się dla podróżnego dodatkowym, nieodzyskiwalnym kosztem. Co więcej, jedynym sposobem odzyskania kaucji byłoby przywiezienie pustego opakowania z powrotem do Polski, co należy uznać za rozwiązanie nieracjonalne, sprzeczne z celem środowiskowym systemu oraz prowadzące do niepotrzebnego transportu opakowań, a tym samym zwiększenia śladu węglowego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem prawny i praktyczny związany z pobieraniem kaucji od opakowań po napojach sprzedawanych w sklepach wolnocłowych na lotniskach, których nabywcy opuszczają terytorium Polski i nie mają realnej możliwości zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym?
2. Czy ministerstwo analizowało skalę tego problemu oraz jego wpływ na podróżnych korzystających ze sklepów duty free?
3. Czy są planowane zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które wyłączą z obowiązku pobierania kaucji opakowania po napojach sprzedawane w sklepach wolnocłowych i przeznaczone do wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
4. Jeżeli takie zmiany są planowane, to w jakim terminie ministerstwo przewiduje ich przygotowanie i wejście w życie?
5. Jeżeli ministerstwo nie planuje wprowadzenia takich rozwiązań, to w jaki sposób uzasadnia pobieranie kaucji od produktów, w przypadku których konsument z góry pozbawiony jest realnej możliwości jej odzyskania?
Proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie oraz wskazanie, czy są prowadzone prace nad dostosowaniem przepisów w taki sposób, aby system kaucyjny realizował swoje cele środowiskowe, nie prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego obciążania osób podróżujących poza granice Polski.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
435 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Odpowiedź na interpelację nr 19408
w sprawie pobierania kaucji od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free"
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Anita Sowińska
Warszawa, 23-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
odpowiedź na K10INT19408.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7030 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.42.2026.AK
4538151.18848502.15186013
Warszawa, 23-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posła Bronisława Foltyna w sprawie pobierania kaucji
od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free", K10INT19408
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazane pytania przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem prawny i praktyczny
związany z pobieraniem kaucji od opakowań po napojach sprzedawanych w sklepach
wolnocłowych na lotniskach, których nabywcy opuszczają terytorium Polski i nie mają
realnej możliwości zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym?
Przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 619) wskazują, że kaucja jest określoną kwotą
pieniężną pobieraną w momencie sprzedaży produktu w opakowaniu na napoje
jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy,
będącego napojem, zwracaną w momencie zwrotu odpowiednio opakowania objętego
systemem kaucyjnym albo odpadu opakowaniowego powstałego z opakowania objętego
systemem kaucyjnym. Wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu w ramach systemu
kaucyjnego przez przedsiębiorcę, który przystąpił do systemu kaucyjnego muszą być
właściwie oznakowane, i musi być od nich odprowadzona kaucja. Wobec braku wskazanego
w ustawie zwolnienia z kaucji dla produktu w opakowaniu na napoje jednorazowego albo
wielokrotnego użytku, będącego napojem, gdy jest on sprzedawany pasażerom udającym
się do krajów trzecich, produkt taki podlega kaucjonowaniu.
Jeżeli zatem w placówkach handlowych na lotnisku oferowane są napoje, nabywane od
krajowego pośrednika, które nabyć może każdy z podróżnych niezależnie od miejsca
docelowego podroży, a także np. pracownicy obsługi lotniska, biur podróży czy straży
granicznej, taka jednostka handlowa zobowiązana jest do pobrania kaucji od każdego
sprzedanego opakowania objętego systemem.
2. Czy ministerstwo analizowało skalę tego problemu oraz jego wpływ na podróżnych
korzystających ze sklepów duty free?
Ministerstwo rozpatrywało kwestię funkcjonowania systemu kaucyjnego w odniesieniu do
sprzedaży napojów w sklepach zlokalizowanych na lotniskach, w tym w strefach
wolnocłowych. Weryfikacja ta koncentrowała się przede wszystkim na zapewnieniu
szczelności i prawidłowego funkcjonowania systemu kaucyjnego w całym łańcuchu
dystrybucji produktów objętych kaucją.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami ustawowymi kaucja pobierana jest na wszystkich
etapach dystrybucji oraz przy sprzedaży użytkownikowi końcowemu, co ma umożliwić
-- 1 of 3 --
monitorowanie przepływu środków, zapobiegać nieprawidłowościom w rozliczeniach oraz
zapewnić skuteczność systemu. Zwracano uwagę na specyfikę sprzedaży prowadzonej na
lotniskach. Potwierdzono, że obowiązujące przepisy nie przewidują wyłączenia z obowiązku
pobierania kaucji dla napojów sprzedawanych podróżnym, w tym pasażerom udającym się
do państw trzecich. W związku z czym dla zapewnienia prawidłowego przepływu kaucji
jeżeli w sklepie lotniskowym oferowane są napoje w opakowaniach objętych systemem
kaucyjnym, sprzedawca jest zobowiązany do pobrania kaucji i jej rozliczenia zgodnie
z przepisami.
Podkreślić należy, że Ministerstwo nie prowadziło odrębnych badań ilościowych
dotyczących liczby podróżnych potencjalnie objętych tym rozwiązaniem ani szczegółowej
oceny wpływu systemu kaucyjnego na zachowania zakupowe klientów sklepów duty free.
Analizy prowadzone przy projektowaniu i wdrażaniu przepisów koncentrowały się na
realizacji celów środowiskowych oraz zapewnieniu spójności i szczelności systemu
kaucyjnego.
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które wyłączą z obowiązku
pobierania kaucji opakowania po napojach sprzedawane w sklepach wolnocłowych
i przeznaczone do wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
4. Jeżeli takie zmiany są planowane, to w jakim terminie Ministerstwo przewiduje ich
przygotowanie i wejście w życie?
Nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do ustanowienia szczególnego
wyłączenia z obowiązku pobierania kaucji dla napojów sprzedawanych w sklepach
wolnocłowych. Wprowadzanie kolejnych wyjątków od zasad ogólnych utrudniałoby
stosowanie i egzekwowanie przepisów, komplikowało rozliczenia w łańcuchu dostaw oraz
zwiększało ryzyko nadużyć. Z tego względu zasadne jest utrzymanie możliwie jednolitych,
przejrzystych i weryfikowalnych reguł funkcjonowania systemu kaucyjnego. Jednocześnie
możliwe jest podejmowanie działań organizacyjnych, w szczególności rozmów
sprzedawców z operatorami systemu i zarządzającymi portami lotniczymi w sprawie
zapewnienia pasażerom dostępnych punktów zwrotu opakowań.
5. Jeżeli Ministerstwo nie planuje wprowadzenia takich rozwiązań, to w jaki sposób uzasadnia
pobieranie kaucji od produktów, w przypadku których konsument z góry pozbawiony jest
realnej możliwości jej odzyskania?
Obowiązek pobrania kaucji jest związany z wprowadzeniem na rynek krajowy napoju
w opakowaniu oznakowanym znakiem kaucji, a nie z deklarowanym przez nabywcę
miejscem jego późniejszego spożycia lub wywozu. Kaucja podąża wraz z produktem przez
kolejne etapy obrotu i jest zwracana po oddaniu opakowania w punkcie zbiórki. Rozwiązanie
to zapewnia przejrzystość rozliczeń i ogranicza ryzyko wyłudzeń. Jednocześnie należy
odróżnić sprzedaż produktu wprowadzonego na rynek krajowy od eksportu. W przypadku
partii towaru rzeczywiście przeznaczonej na eksport wprowadzający nie oznakowuje
opakowań znakiem kaucji i nie pobiera kaucji w łańcuchu dostaw. Jeżeli przedsiębiorcy
prowadzący sprzedaż na lotniskach zamierzają korzystać z tego modelu, powinni
odpowiednio wcześnie uzgodnić z producentami sposób dostaw i rozliczeń oraz zapewnić
spełnienie przesłanek właściwych dla eksportu. Sama sprzedaż produktu na lotnisku
pasażerowi udającemu się za granicę nie przesądza jeszcze o zastosowaniu tego modelu.
-- 2 of 3 --
6. Czy prowadzone są prace nad dostosowaniem przepisów w taki sposób, aby system kaucyjny
realizował swoje cele środowiskowe, nie prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego
obciążania osób podróżujących poza granice Polski?
W ocenie Ministerstwa przed podjęciem inicjatywy legislacyjnej, w pierwszej kolejności
należy wykorzystać rozwiązania niewymagające tworzenia kolejnego wyjątku ustawowego
– w szczególności rozwój infrastruktury zwrotu opakowań na lotniskach, w tym w strefach
dostępnych dla pasażerów przed odlotem. Rozwiązania te mogą ograniczyć niedogodności
dla podróżnych bez osłabiania przejrzystości i szczelności systemu kaucyjnego.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.42.2026.AK
4538151.18848502.15186013
Warszawa, 23-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posła Bronisława Foltyna w sprawie pobierania kaucji
od napojów sprzedawanych w sklepach wolnocłowych "Duty Free", K10INT19408
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazane pytania przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem prawny i praktyczny
związany z pobieraniem kaucji od opakowań po napojach sprzedawanych w sklepach
wolnocłowych na lotniskach, których nabywcy opuszczają terytorium Polski i nie mają
realnej możliwości zwrotu opakowania w krajowym systemie kaucyjnym?
Przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 619) wskazują, że kaucja jest określoną kwotą
pieniężną pobieraną w momencie sprzedaży produktu w opakowaniu na napoje
jednorazowego albo wielokrotnego użytku, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy,
będącego napojem, zwracaną w momencie zwrotu odpowiednio opakowania objętego
systemem kaucyjnym albo odpadu opakowaniowego powstałego z opakowania objętego
systemem kaucyjnym. Wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu w ramach systemu
kaucyjnego przez przedsiębiorcę, który przystąpił do systemu kaucyjnego muszą być
właściwie oznakowane, i musi być od nich odprowadzona kaucja. Wobec braku wskazanego
w ustawie zwolnienia z kaucji dla produktu w opakowaniu na napoje jednorazowego albo
wielokrotnego użytku, będącego napojem, gdy jest on sprzedawany pasażerom udającym
się do krajów trzecich, produkt taki podlega kaucjonowaniu.
Jeżeli zatem w placówkach handlowych na lotnisku oferowane są napoje, nabywane od
krajowego pośrednika, które nabyć może każdy z podróżnych niezależnie od miejsca
docelowego podroży, a także np. pracownicy obsługi lotniska, biur podróży czy straży
granicznej, taka jednostka handlowa zobowiązana jest do pobrania kaucji od każdego
sprzedanego opakowania objętego systemem.
2. Czy ministerstwo analizowało skalę tego problemu oraz jego wpływ na podróżnych
korzystających ze sklepów duty free?
Ministerstwo rozpatrywało kwestię funkcjonowania systemu kaucyjnego w odniesieniu do
sprzedaży napojów w sklepach zlokalizowanych na lotniskach, w tym w strefach
wolnocłowych. Weryfikacja ta koncentrowała się przede wszystkim na zapewnieniu
szczelności i prawidłowego funkcjonowania systemu kaucyjnego w całym łańcuchu
dystrybucji produktów objętych kaucją.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami ustawowymi kaucja pobierana jest na wszystkich
etapach dystrybucji oraz przy sprzedaży użytkownikowi końcowemu, co ma umożliwić
-- 1 of 3 --
monitorowanie przepływu środków, zapobiegać nieprawidłowościom w rozliczeniach oraz
zapewnić skuteczność systemu. Zwracano uwagę na specyfikę sprzedaży prowadzonej na
lotniskach. Potwierdzono, że obowiązujące przepisy nie przewidują wyłączenia z obowiązku
pobierania kaucji dla napojów sprzedawanych podróżnym, w tym pasażerom udającym się
do państw trzecich. W związku z czym dla zapewnienia prawidłowego przepływu kaucji
jeżeli w sklepie lotniskowym oferowane są napoje w opakowaniach objętych systemem
kaucyjnym, sprzedawca jest zobowiązany do pobrania kaucji i jej rozliczenia zgodnie
z przepisami.
Podkreślić należy, że Ministerstwo nie prowadziło odrębnych badań ilościowych
dotyczących liczby podróżnych potencjalnie objętych tym rozwiązaniem ani szczegółowej
oceny wpływu systemu kaucyjnego na zachowania zakupowe klientów sklepów duty free.
Analizy prowadzone przy projektowaniu i wdrażaniu przepisów koncentrowały się na
realizacji celów środowiskowych oraz zapewnieniu spójności i szczelności systemu
kaucyjnego.
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które wyłączą z obowiązku
pobierania kaucji opakowania po napojach sprzedawane w sklepach wolnocłowych
i przeznaczone do wywozu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
4. Jeżeli takie zmiany są planowane, to w jakim terminie Ministerstwo przewiduje ich
przygotowanie i wejście w życie?
Nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do ustanowienia szczególnego
wyłączenia z obowiązku pobierania kaucji dla napojów sprzedawanych w sklepach
wolnocłowych. Wprowadzanie kolejnych wyjątków od zasad ogólnych utrudniałoby
stosowanie i egzekwowanie przepisów, komplikowało rozliczenia w łańcuchu dostaw oraz
zwiększało ryzyko nadużyć. Z tego względu zasadne jest utrzymanie możliwie jednolitych,
przejrzystych i weryfikowalnych reguł funkcjonowania systemu kaucyjnego. Jednocześnie
możliwe jest podejmowanie działań organizacyjnych, w szczególności rozmów
sprzedawców z operatorami systemu i zarządzającymi portami lotniczymi w sprawie
zapewnienia pasażerom dostępnych punktów zwrotu opakowań.
5. Jeżeli Ministerstwo nie planuje wprowadzenia takich rozwiązań, to w jaki sposób uzasadnia
pobieranie kaucji od produktów, w przypadku których konsument z góry pozbawiony jest
realnej możliwości jej odzyskania?
Obowiązek pobrania kaucji jest związany z wprowadzeniem na rynek krajowy napoju
w opakowaniu oznakowanym znakiem kaucji, a nie z deklarowanym przez nabywcę
miejscem jego późniejszego spożycia lub wywozu. Kaucja podąża wraz z produktem przez
kolejne etapy obrotu i jest zwracana po oddaniu opakowania w punkcie zbiórki. Rozwiązanie
to zapewnia przejrzystość rozliczeń i ogranicza ryzyko wyłudzeń. Jednocześnie należy
odróżnić sprzedaż produktu wprowadzonego na rynek krajowy od eksportu. W przypadku
partii towaru rzeczywiście przeznaczonej na eksport wprowadzający nie oznakowuje
opakowań znakiem kaucji i nie pobiera kaucji w łańcuchu dostaw. Jeżeli przedsiębiorcy
prowadzący sprzedaż na lotniskach zamierzają korzystać z tego modelu, powinni
odpowiednio wcześnie uzgodnić z producentami sposób dostaw i rozliczeń oraz zapewnić
spełnienie przesłanek właściwych dla eksportu. Sama sprzedaż produktu na lotnisku
pasażerowi udającemu się za granicę nie przesądza jeszcze o zastosowaniu tego modelu.
-- 2 of 3 --
6. Czy prowadzone są prace nad dostosowaniem przepisów w taki sposób, aby system kaucyjny
realizował swoje cele środowiskowe, nie prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego
obciążania osób podróżujących poza granice Polski?
W ocenie Ministerstwa przed podjęciem inicjatywy legislacyjnej, w pierwszej kolejności
należy wykorzystać rozwiązania niewymagające tworzenia kolejnego wyjątku ustawowego
– w szczególności rozwój infrastruktury zwrotu opakowań na lotniskach, w tym w strefach
dostępnych dla pasażerów przed odlotem. Rozwiązania te mogą ograniczyć niedogodności
dla podróżnych bez osłabiania przejrzystości i szczelności systemu kaucyjnego.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --