Interpelacja w sprawie drastycznych różnic w relacji cen ropy naftowej i kursu dolara do cen paliw na stacjach w latach 2022-2026
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19402
do ministra aktywów państwowych
w sprawie drastycznych różnic w relacji cen ropy naftowej i kursu dolara do cen paliw na stacjach w latach 2022-2026
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 24-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w 2022 roku średnia cena baryłki ropy naftowej wynosiła około 101-102 USD, przy średnim kursie dolara na poziomie ok. 4,50 PLN. Cena benzyny na stacjach paliw oscylowała wówczas w granicach od 6,50 zł do 6,60 zł za litr.
Co istotne, tuż po wybuchu wojny w Ukrainie cena ropy Brent sięgała przedziału 120-130 USD za baryłkę, a kurs dolara przekraczał momentami granicę 5,00 PLN. Mimo tak skrajnych warunków rynkowych cena paliwa Pb95 na stacjach utrzymywała się w przedziale od 7,80 zł do 8,00 zł za litr.
Obecnie, w sierpniu 2026 roku, cena baryłki ropy wynosi około 77 USD, kurs dolara (USD/PLN) spadł do poziomu ok. 3,71 PLN, natomiast ceny paliw na polskich stacjach benzynowych przekraczają 8,00 zł za litr.
Proszę zatem o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie czynniki i mechanizmy rynkowe lub finansowe wpłynęły na fakt, że przy znacznym spadku cen ropy naftowej oraz osłabieniu się kursu dolara ceny paliw na stacjach w Polsce są wyższe niż w okresach największego kryzysu energetycznego?
2. Jakimi przesłankami kierują się spółki z udziałem Skarbu Państwa, ustalając marże rafineryjne i detaliczne na obecnym poziomie?
3. W jaki sposób rząd oraz podległe mu spółki planują wytłumaczyć tę sytuację kierowcom, przedsiębiorcom transportowym oraz wszystkim obywatelom ponoszącym koszty obecnej polityki cenowej?
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9592 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.418.2026
IK: 1305408
Warszawa, 22 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT19402 Pana Roberta Dowhana,
Posła na Sejm RP, z dnia 1 września 2026 r. w sprawie drastycznych różnic w relacji ceny
ropy naftowej i kursu dolara do cen paliw na stacjach w latach 2022-2026.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane
są innym działom. Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej
określonym zakresie. Wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada legalizmu nakłada na organy
państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi,
interpretowanymi w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest działanie organów władzy
publicznej bez podstawy prawnej albo wykraczające poza jej granice.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Zgodnie
z przywołanymi wyżej przepisami, Minister Aktywów Państwowych nie jest organem
nadzorczym ani nadrzędnym dla organów spółki prawa handlowego i wykonując swoje
uprawnienia korporacyjne na walnych zgromadzeniach jako akcjonariusz - Skarb Państwa
- nie ma możliwości wpływania na bieżące decyzje w zakresie działania spółek.
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pana Posła została
przygotowana w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
W odpowiedzi na pytanie jakie czynniki i mechanizmy rynkowe lub finansowe wpłynęły
na fakt, że przy znacznym spadku cen ropy naftowej oraz osłabieniu się kursu dolara ceny
paliw na stacjach w Polsce są wyższe niż w okresach największego kryzysu energetycznego
ORLEN informuje, że porównanie samej ceny ropy naftowej z ceną detaliczną paliwa
nie oddaje w pełni mechanizmów kształtowania cen na rynku paliwowym. W analizowanym
okresie średni koszt baryłki BRENT wyrażony w złotych spadł o około 26%, podczas gdy
-- 1 of 3 --
notowania oleju napędowego na rynku europejskim pozostawały na poziomach
porównywalnych do średnich z 2022 roku, natomiast w sierpniu i na początku września
2026 roku osiągnęły poziomy istotnie wyższe. Oznacza to, że cena gotowego paliwa,
będąca bezpośrednim punktem odniesienia dla rynku hurtowego, nie podążała za spadkiem
ceny samej ropy naftowej. Dla przykładu, pomimo spadku kosztu baryłki BRENT
wyrażonego w złotych z około 452 PLN do około 334 PLN, koszt potencjalnego importu
oleju napędowego wzrósł z około 4765 PLN do około 4809 PLN za tonę. Oznacza to,
że koszt pozyskania gotowego paliwa nie obniżył się w takim samym stopniu jak koszt
surowca. Potwierdzają to również notowania gotowego oleju napędowego na rynku
europejskim. Średnie notowania tego produktu wynosiły około 1068 USD za tonę w 2022
roku oraz około 1078 USD za tonę w okresie od stycznia do początku września 2026 roku.
Jednocześnie w sierpniu oraz na początku września 2026 roku, a więc w okresie wskazanym
w pytaniu, średnie notowania oleju napędowego wzrosły do około 1311 USD za tonę.
Wartość ta była o około 23% wyższa od średnich notowań oleju napędowego w 2022 roku.
Oznacza to, że pomimo niższych cen ropy naftowej i korzystniejszego kursu walutowego
koszt gotowego oleju napędowego na rynku europejskim był w tym okresie istotnie wyższy
niż średnio w 2022 roku.
W pytaniu przyjęto założenie, że ceny paliw są obecnie wyższe niż w okresie największego
kryzysu energetycznego. Dodatkowo zestawiono średnie wartości roczne
lub wielomiesięczne z cenami obserwowanymi w wybranych momentach czasu.
Tego rodzaju porównanie może prowadzić do błędnych wniosków, ponieważ ceny paliw
podlegają bieżącym wahaniom wynikającym z sytuacji rynkowej, sezonowości
oraz lokalnych uwarunkowań konkurencyjnych. Średnia cena benzyny Pb95 na stacjach
własnych ORLEN wynosiła w 2022 roku 6,68 zł/l, podczas gdy w 2026 roku (od stycznia
do końca sierpnia) kształtowała się na poziomie 6,37 zł/l. Analogicznie średnia cena oleju
napędowego wynosiła 7,24 zł/l w 2022 roku oraz 6,99 zł/l w 2026 roku (od stycznia
do końca sierpnia). Dane będące w posiadaniu Spółki wskazują zatem, że średnie ceny
detaliczne paliw na stacjach własnych ORLEN w 2026 roku pozostają niższe od średnich
cen notowanych w 2022 roku. Tym samym nie występuje opisywana w pytaniu sytuacja,
w której przy niższych cenach ropy i kursie dolara kierowcy płaciliby średnio więcej
niż w 2022 roku.
Ze względu na fakt, że Polska pozostaje importerem netto oleju napędowego, a import
zaspokaja około 30-35% krajowego zapotrzebowania, ceny na rynku krajowym muszą
uwzględniać aktualne notowania gotowego produktu oraz koszt jego alternatywnego
importu. Dane te pokazują, że dla kształtowania cen paliw na rynku hurtowym kluczowe
znaczenie mają notowania gotowych produktów paliwowych, które odzwierciedlają
nie tylko koszt surowca, ale również relację popytu i podaży, dostępność mocy
rafineryjnych, poziom zapasów, koszty logistyki oraz sytuację geopolityczną.
W konsekwencji zmiany cen ropy naftowej nie przekładają się w sposób automatyczny
i proporcjonalny na zmiany cen paliw gotowych.
Spółka podkreśla, że cena detaliczna paliwa przy dystrybutorze składa się z wielu
elementów, z których jedynie część jest bezpośrednio związana z ceną ropy
naftowej. Istotny udział w cenie końcowej mają podatki i opłaty publicznoprawne, w tym
podatek VAT, akcyza, opłata paliwowa oraz opłata emisyjna. Pozostałą część stanowią
koszty zakupu gotowego paliwa, biokomponentów, magazynowania, transportu
oraz funkcjonowania infrastruktury logistycznej i detalicznej. W konsekwencji zmiana ceny
ropy wpływa jedynie na część kosztów składających się na cenę końcową paliwa.
Dodatkowo na rynek paliw wpływają czynniki geopolityczne, w tym konieczność
dywersyfikacji kierunków dostaw surowców i produktów paliwowych, zmiany szlaków
logistycznych oraz koszty zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego.
-- 2 of 3 --
Po 2022 roku europejski rynek paliw funkcjonuje w odmiennych warunkach
niż przed agresją Rosji na Ukrainę. Ograniczenie importu rosyjskiej ropy i produktów
naftowych do państw Unii Europejskiej spowodowało konieczność przebudowy łańcuchów
dostaw, zwiększenia importu z bardziej odległych kierunków oraz wzrost znaczenia
transportu morskiego. Czynniki te wpływają na ceny gotowych produktów paliwowych
niezależnie od poziomu notowań samej ropy naftowej.
W konsekwencji spadek ceny ropy naftowej i kursu USD/PLN nie przekłada się
automatycznie na proporcjonalny spadek cen detalicznych paliw, ponieważ ceny na rynku
paliwowym są kształtowane przede wszystkim przez notowania gotowych produktów
paliwowych, koszty ich dostaw oraz warunki panujące na rynku europejskim.
Odnosząc się do kwestii sposobu ustalania marży rafineryjnej i detalicznej Spółka informuje,
że marża rafineryjna Koncernu jest determinowana różnicą pomiędzy poziomem notowań
produktów gotowych (w tym paliw) i surowców (głównie ropy i gazu ziemnego) na rynku
europejskim. Bieżąca sytuacja geopolityczna wywołuje istotne zakłócenia w łańcuchach
dostaw ropy i poszczególnych paliw, wskutek czego w ostatnim czasie marże rynkowe,
zarówno w przypadku benzyn jak i oleju napędowego, osiągają najwyższe w historii
wartości. Koncern nie ma wpływu na kształtowanie poziomu światowych notowań
oraz marż, gdyż są one efektem bilansu popytu i podaży na rynku globalnym. Jednocześnie
Koncern podlega tym uwarunkowaniom rynkowym, a ich ewentualne naruszenie miałoby
niekorzystny wpływ na bilans paliw w Polsce, ponieważ wpłynęłoby negatywnie
na opłacalność importu paliw realizowanego przez podmioty inne niż ORLEN (natomiast
import jest niezbędny do zapewnienia podaży paliw w Polsce). Marża detaliczna służy
natomiast pokryciu kosztów transportu paliwa do stacji, wynagrodzeń, energii elektrycznej,
utrzymania infrastruktury, terminali płatniczych, czynszów, finansowania zapasów,
wymogów środowiskowych i bezpieczeństwa. Jej poziom zależy również od lokalnej
konkurencji, wolumenu sprzedaży, lokalizacji stacji oraz prowadzonych programów
rabatowych i promocyjnych. Należy pamiętać, że ORLEN działa w warunkach rynkowych,
z uwzględnieniem bezpieczeństwa dostaw, opłacalności importu, kosztów działalności
i obowiązków wobec wszystkich akcjonariuszy.
Odnosząc się zaś do kwestii polityki cenowej Spółka wskazuje, że obciążenia ponoszone
przez obywateli, w tym kierowców i przedsiębiorców transportowych nie są konsekwencją
aktualnej polityki cenowej ORLEN. Wynikają one przede wszystkim z uwarunkowań
geopolitycznych, w tym trwających konfliktów zbrojnych, w szczególności napięć
związanych z sytuacją w rejonie cieśniny Ormuz.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1305408.4946697.3919732
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --