Interpelacja w sprawie wykorzystania ulgi na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki oraz mechanizmów wiązania finansowania nauki z sektorem prywatnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19381
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykorzystania ulgi na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki oraz mechanizmów wiązania finansowania nauki z sektorem prywatnym
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 24-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
od lat w środowisku naukowym i akademickim powraca ten sam punkt odniesienia: unijny cel nakładów na badania i rozwój na poziomie 3% PKB, przyjęty jeszcze w ramach strategii lizbońskiej i powtórzony w kolejnych dokumentach programowych Unii Europejskiej. Polska od dwudziestu lat konsekwentnie nie zbliża się do tego celu, a najnowsze dane wskazują, że trend jest w ostatnim czasie odwrotny do zakładanego. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego krajowe nakłady brutto na działalność badawczo-rozwojową (GERD) wyniosły w 2024 r. 51,5 mld zł, co odpowiada 1,41% PKB, wobec 1,56% PKB w roku 2023 – a więc odnotowano nie tylko dystans do celu unijnego, ale i regres względem roku poprzedniego.
W debacie publicznej i środowiskowej towarzyszącej tym danym regularnie podnoszona jest kwestia niedostatecznego udziału sektora prywatnego w finansowaniu nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce oraz potrzeby budowania trwałych mechanizmów współpracy między biznesem a instytucjami akademickimi. Formułowane są przy tym postulaty wprowadzenia nowych zachęt podatkowych, które miałyby ułatwić taki transfer środków. Tymczasem od 1 stycznia 2022 r. w polskim systemie podatkowym funkcjonuje już instrument o takim właśnie przeznaczeniu – tzw. ulga sponsoringowa, wprowadzona w ramach pakietu zmian określanego jako Polski Ład. Na podstawie art. 18ee ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz odpowiednio art. 26ha ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy mogą odliczyć od podstawy opodatkowania dodatkowe 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność sportową, kulturalną oraz wspierającą szkolnictwo wyższe i naukę, co w praktyce pozwala rozliczyć 150% takiego wydatku.
Podatnicy korzystający z tego odliczenia są obowiązani złożyć wraz z zeznaniem roczne informacje CIT-CSR (odpowiednio PIT-CSR), w których wykazują poniesione koszty w rozbiciu na trzy kategorie celów: sportowych, kulturalnych oraz związanych ze wspieraniem szkolnictwa wyższego i nauki. Dane te powinny więc pozwalać na precyzyjną ocenę, w jakim stopniu przedsiębiorcy rzeczywiście korzystają z tego instrumentu w części dotyczącej nauki i szkolnictwa wyższego, a w konsekwencji – czy problemem jest brak odpowiedniej zachęty podatkowej, czy raczej brak instytucjonalnego kanału umożliwiającego jej wykorzystanie przy niskich kosztach transakcyjnych. Dane te nie są jednak publikowane w formie umożliwiającej taką ocenę, co czyni dotychczasową dyskusję na ten temat w istotnej mierze pozbawioną podstawy empirycznej.
Warto przy tym zauważyć, że polskie prawo nie przewiduje obecnie mechanizmu dobrowolnej desygnacji części już należnego podatku na rzecz instytucji nauki i szkolnictwa wyższego, analogicznego do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach europejskich. We Włoszech podatnicy mogą przeznaczyć 0,5% podatku dochodowego od osób fizycznych (tzw. cinque per mille) na wybraną przez siebie uczelnię lub instytut badawczy, wskazując go w odrębnej rubryce deklaracji podatkowej. Na Słowacji od 2004 r. funkcjonuje mechanizm desygnacji podatkowej dostępny również dla osób prawnych, w którym wysokość desygnowanej części podatku dochodowego (1% albo 2%) jest uzależniona od tego, czy podatnik dokonał wcześniej własnej darowizny na cele społecznie użyteczne w określonej wysokości – co stanowi rozwiązanie łączące instrument bezkosztowy dla podatnika z zachętą do podejmowania współpracy o charakterze bardziej trwałym.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka była liczba podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy w latach 2022, 2023 i 2024 skorzystali z odliczenia na podstawie art. 18ee ustawy o CIT oraz art. 26ha ustawy o PIT w części dotyczącej kosztów poniesionych na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki?
2. Jaka była łączna kwota kosztów uzyskania przychodów wykazanych przez podatników jako poniesione na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki w informacjach CIT-CSR oraz PIT-CSR w każdym z lat 2022, 2023 i 2024, z podaniem wartości odrębnie dla każdego roku?
3. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi pozwalającymi wyodrębnić wartość odliczenia przypadającą na cel związany ze szkolnictwem wyższym i nauką od łącznej wartości ulgi obejmującej także cele sportowe i kulturalne, a jeśli tak – jaka jest ta wartość w ujęciu rocznym za lata 2022-2024?
4. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło lub planuje przeprowadzić analizę efektywności ulgi sponsoringowej jako instrumentu wspierania współpracy między sektorem prywatnym a instytucjami nauki i szkolnictwa wyższego, w tym ocenę, czy niski poziom wykorzystania tego instrumentu – o ile dane to potwierdzą – wynika z niedostatecznej atrakcyjności ulgi czy z wysokich kosztów transakcyjnych związanych z jej zastosowaniem?
5. Czy w Ministerstwie Finansów rozważane są prace legislacyjne nad wprowadzeniem mechanizmu dobrowolnej desygnacji części podatku dochodowego od osób fizycznych lub osób prawnych na rzecz instytucji nauki i szkolnictwa wyższego, wzorowanego na rozwiązaniach funkcjonujących we Włoszech lub na Słowacji, jako instrumentu uzupełniającego istniejącą ulgę na sponsoring poprzez obniżenie kosztu transakcyjnego pierwszego kontaktu między podatnikiem a instytucją naukową?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12016 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 17 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19381
Znak sprawy: DD1.054.11.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19381 złożoną przez Pana Posła Przemysława Wiplera
w sprawie wykorzystania ulgi na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki oraz
mechanizmów wiązania finansowania nauki z sektorem prywatnym, uprzejmie
przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
1. Jaka była liczba podatników podatku dochodowego od osób prawnych oraz
podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy w latach 2022, 2023 i 2024
skorzystali z odliczenia na podstawie art. 18ee ustawy o CIT oraz art. 26ha ustawy
o PIT w części dotyczącej kosztów poniesionych na wspieranie szkolnictwa
wyższego i nauki?
Odliczenie z tytułu kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność
sportową, kulturalną oraz wspierającą szkolnictwo wyższe i naukę dokonując
rozliczenia:
podatku dochodowego od osób prawnych, na podstawie art. 18ee ustawy
CIT1, za rok:
o 2022 wykazało 726 podatników,
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2026
r. poz. 554, z późn.zm.)
-- 1 of 6 --
2/6
o 2023 – 1 015 podatników,
o 2024 – 1 122 podatników,
podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 26ha ustawy
PIT2, za rok:
o 2022 wykazało 1 154 podatników,
o 2023 – 1 304 podatników,
o 2024 – 1 445 podatników.
Dane sporządzono według stanu na dzień 3 września 2026 r.
Na podstawie danych wykazanych w zeznaniach podatkowych brak jest możliwości
wyodrębnienia informacji dotyczących wyłącznie wydatków odliczonych z tytułu
wsparcia szkolnictwa wyższego i nauki.
2. Jaka była łączna kwota kosztów uzyskania przychodów wykazanych przez
podatników jako poniesione na wspieranie szkolnictwa wyższego i nauki
w informacjach CIT-CSR oraz PIT-CSR w każdym z lat 2022, 2023 i 2024,
z podaniem wartości odrębnie dla każdego roku?
Informacje dotyczące kosztów poniesionych na działalność wspierającą szkolnictwo
wyższe i naukę sporządzone na podstawie danych wynikające z załączników do
zeznań podatkowych (informacji CIT-CSR, PIT-CSR i PIT/CSRS) złożonych za lata
2022-2024 zawarte są w Załączniku. Dane sporządzone według stanu na dzień
3 września 2026 r.
3. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi pozwalającymi wyodrębnić
wartość odliczenia przypadającą na cel związany ze szkolnictwem wyższym
i nauką od łącznej wartości ulgi obejmującej także cele sportowe i kulturalne, a jeśli
tak – jaka jest ta wartość w ujęciu rocznym za lata 2022–2024?
Kwota odliczenia z tytułu kosztów uzyskania przychodów poniesionych na
działalność sportową, kulturalną oraz wspierającą szkolnictwo wyższe i naukę
wykazana w zeznaniach podatkowych złożonych za lata 2022-2024 przez
podatników:
podatku dochodowego od osób prawnych, odliczona na podstawie art. 18ee
ustawy CIT, za rok:
o 2022 wyniosła 60 mln zł,
o 2023 – 90 mln zł,
o 2024 – 114 mln zł,
podatku dochodowego od osób fizycznych, odliczona na podstawie art. 26ha
ustawy PIT, za rok:
o 2022 wyniosła 22 mln zł,
o 2023 – 25,5 mln zł,
o 2024 –35 mln zł.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r.
poz. 592, z późn.zm.)
-- 2 of 6 --
3/6
Dane sporządzono według stanu na dzień 3 września 2026 r.
Na podstawie danych wykazanych w zeznaniach podatkowych brak jest możliwości
wyodrębnienia informacji o liczbie podatników, czy kwocie odliczenia dotyczących
wyłącznie wydatków na wsparcie szkolnictwa wyższego i naukę. Odliczenie z tego
tytułu zawarte jest w łącznej kwocie odliczenia z tytułu kosztów uzyskania
przychodów poniesionych na działalność sportową, kulturalną oraz wspierającą
szkolnictwo wyższe i naukę. Dodatkowo w zeznaniu określono warunek, że suma
odliczeń od dochodu nie może przekroczyć, kwoty dochodu, a w tym przypadku
kwoty dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Dlatego też faktyczna
kwota odliczenia w zeznaniu podatkowym badanej ulgi jest niższa niż suma kosztów
wykazanych w załącznikach dotyczących tej preferencji. Kwoty wydatków
poniesionych na ten cel wynikające z załączników do zeznań podatkowych zostały
wykazane w Załączniku.
4. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło lub planuje przeprowadzić analizę
efektywności ulgi sponsoringowej jako instrumentu wspierania współpracy
między sektorem prywatnym a instytucjami nauki i szkolnictwa wyższego, w tym
ocenę, czy niski poziom wykorzystania tego instrumentu – o ile dane to potwierdzą
– wynika z niedostatecznej atrakcyjności ulgi czy z wysokich kosztów
transakcyjnych związanych z jej zastosowaniem?
Nie była prowadzona analiza efektywności ulgi sponsoringowej w zakresie, o którym
mowa w pytaniu. Należy zauważyć, że konstrukcja ulgi sponsoringowej (obowiązuje
od 1 stycznia 2022 r.), polega na możliwości odliczenia przez przedsiębiorców od
dochodu/ podstawy opodatkowania, 50% kosztów poniesionych na enumeratywnie
wskazane obszary działalności. Podatnik, oprócz zaliczenia poniesionych kosztów w
100% do kosztów uzyskania przychodu, ma zatem prawo do dodatkowej preferencji
w podatku dochodowym polegającej na odliczeniu 50% poniesionych kosztów.
Wspierane obszary w ramach przedmiotowej zachęty w podatku dochodowym to
działalność kulturalna, sportowa oraz wspierająca szkolnictwo wyższe i naukę.
Przy dokonywaniu ewentualnych ocen co do skuteczności ulgi, konieczne jest
zachowanie wyważenia, w szczególności w aspekcie podnoszonego „niskiego
poziomu wykorzystania tego instrumentu” które miałoby być następstwem
„niedostatecznej atrakcyjności ulgi”.
Nie bez znaczenia są także negatywne skutki dla budżetu państwa w wyniku
wprowadzania ewentualnych modyfikacji. Zatem jakakolwiek decyzja o zmianie
zasad korzystania z danej ulgi, w tym ulgi sponsoringowej (np. poprzez podwyższenie
obowiązujących parametrów) powinna być uzależniona od skutków takiej zmiany,
mając na uwadze w szczególności aktualną sytuację geopolityczną i związane z tym
priorytetowe potrzeby budżetowe
5. Czy w Ministerstwie Finansów rozważane są prace legislacyjne nad
wprowadzeniem mechanizmu dobrowolnej desygnacji części podatku
-- 3 of 6 --
4/6
dochodowego od osób fizycznych lub osób prawnych na rzecz instytucji nauki i
szkolnictwa wyższego, wzorowanego na rozwiązaniach funkcjonujących we
Włoszech lub na Słowacji, jako instrumentu uzupełniającego istniejącą ulgę na
sponsoring poprzez obniżenie kosztu transakcyjnego pierwszego kontaktu między
podatnikiem a instytucją naukową?
Aktualnie nie są prowadzone prace legislacyjne nad wprowadzeniem mechanizmu
dobrowolnej desygnacji części podatku dochodowego od osób fizycznych czy
podatku dochodowego od osób prawnych na rzecz instytucji nauki i szkolnictwa
wyższego. Należy przy tym zauważyć, że w systemie podatkowym funkcjonuje już
szereg preferencji podatkowych wspierających działalność społecznie pożądaną, w
tym w obszarze nauki, edukacji i innowacyjności. Jednocześnie, mając na uwadze
aktualną sytuację finansów publicznych oraz potrzebę zapewnienia stabilnych
dochodów budżetowych z ostrożnością należy podchodzić do propozycji rozwiązań
skutkujących dalszym ograniczeniem wpływów podatkowych.
Z wyrazami szacunku,
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
Załącznik
CIT-CSR za rok:
Nazwa pozycji 2022 2023 2024
-- 4 of 6 --
5/6
Kwota
w mln zł
Kwota
w mln zł
Kwota
w mln zł
Koszty poniesione na finansowanie klubu sportowego, o którym mowa w
art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r.
poz. 1599), na realizację celów wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy
47,3 79,8 94,7
Koszty poniesione na finansowanie stypendium sportowego 0,2 0,3 0,8
Koszty poniesione na finansowanie imprezy sportowej niebędącej masową
imprezą sportową, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 marca
2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1466,
z póżn. zm.)
2,4 3,7 5,5
Koszty poniesione na finansowanie instytucji kultury wpisanych do rejestru
prowadzonego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 25 października
1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z
2020 r. poz. 194)
7,7 10,9 12,1
Koszty poniesione na finansowanie działalności kulturalnej realizowanej
przez uczelnie artystyczne i publiczne szkoły artystyczne 0,1 0,1 0,0
Koszty poniesione na stypendia, o których mowa w art. 97 i art. 213
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn zm.) oraz w art. 283 ustawy z dnia 3
lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1669, z późn. zm.)
0,1 0,2 0,2
Koszty poniesione na finansowanie zatrudnionemu przez podatnika
pracownikowi opłat, o których mowa w art. 163 ust. 2 ustawy z dnia 20
lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, określonych w
umowie zawartej pomiędzy podmiotem prowadzącym kształcenie a osobą
podejmującą kształcenie
1,4 2,2 2,9
Koszty poniesione na finansowanie wynagrodzeń, wraz z pochodnymi,
studentów odbywających u podatnika staże i praktyki przewidziane
programem studiów
0,3 0,5 0,9
Koszty poniesione na sfinansowanie studiów dualnych, o których mowa w
art. 62 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce, na konkretnym kierunku studiów, w tym koszty praktyk
0,3 0,8 1,3
Suma kosztów, o których mowa w art. 18ee ustawy CIT 59,8 98,5 118,4
PIT-CSR/PIT-CSRS za rok:
2022 2023 2024
Nazwa pozycji Kwota
w mln zł
Kwota
w mln zł
Kwota
w mln zł
Koszty poniesione na finansowanie klubu sportowego, o którym mowa w
art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r.
poz. 1599), na realizację celów wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy 34,5 36,2 47,2
Koszty poniesione na finansowanie stypendium sportowego 1,0 0,1 0,2
Koszty poniesione na finansowanie imprezy sportowej niebędącej
masową imprezą sportową, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20
marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2022 r. poz.
1466, z póżn. zm.)
2,5 2,8 3,2
Koszty poniesione na finansowanie instytucji kultury wpisanych do rejestru
prowadzonego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 25 października
1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z
2020 r. poz. 194)
0,0 0,1 0,1
Koszty poniesione na finansowanie działalności kulturalnej realizowanej
przez uczelnie artystyczne i publiczne szkoły artystyczne 0,0 0,0 0,1
-- 5 of 6 --
6/6
Koszty poniesione na stypendia, o których mowa w art. 97 i art. 213
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn zm.) oraz w art. 283 ustawy z dnia 3
lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1669, z późn. zm.)
0,0 0,0 0,0
Koszty poniesione na finansowanie zatrudnionemu przez podatnika
pracownikowi opłat, o których mowa w art. 163 ust. 2 ustawy z dnia 20
lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, określonych w
umowie zawartej pomiędzy podmiotem prowadzącym kształcenie a osobą
podejmującą kształcenie
0,0 0,0 0,0
Koszty poniesione na finansowanie wynagrodzeń, wraz z pochodnymi,
studentów odbywających u podatnika staże i praktyki przewidziane
programem studiów
0,0 0,0 0,0
Koszty poniesione na sfinansowanie studiów dualnych, o których mowa w
art. 62 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce, na konkretnym kierunku studiów, w tym koszty praktyk 0,0 0,0 0,0
Koszty poniesione na wynagrodzenia wypłacane w okresie 6 miesięcy od
dnia zatrudnienia przez płatnika organizującego praktyki zawodowe dla
studentów danej uczelni pracownikowi będącemu absolwentem studiów w
tej uczelni zatrudnionemu za pośrednictwem akademickiego biura karier
...
0,0 0,0 0,0
Suma kosztów, o których mowa w art. 26 ha ustawy PIT 38,0 39,2 50,8
-- 6 of 6 --