Interpelacja w sprawie wyzwań strukturalnych polskiego szkolnictwa wyższego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19380
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie wyzwań strukturalnych polskiego szkolnictwa wyższego
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 24-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
polskie szkolnictwo wyższe oraz sektor nauki stoją obecnie przed poważnymi wyzwaniami o charakterze strukturalnym. Jednym z kluczowych problemów jest chronicznie niskie finansowanie działalności badawczej i dydaktycznej w stosunku do potrzeb oraz w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. W połączeniu z niekorzystnymi zmianami demograficznymi – przede wszystkim systematycznym spadkiem liczby osób w wieku studiującym, wynikającym z niżu demograficznego i mniejszej liczby maturzystów – prowadzi to do zmniejszenia bazy studentów, presji finansowej na uczelnie oraz ograniczenia możliwości rozwoju i odnawiania kadry naukowej.
Równie istotnym wyzwaniem jest wyraźna luka pokoleniowa wśród nauczycieli akademickich oraz pracowników instytutów badawczych. Luka ta stanowi w dużej mierze pozostałość decyzji personalnych i systemowych z okresu lat dziewięćdziesiątych XX wieku oraz pierwszej dekady XXI wieku. W tamtym czasie, w okresie dynamicznego rozwoju i umasowienia szkolnictwa wyższego, doszło do masowego zatrudnienia nowych pracowników naukowo-dydaktycznych. Brakowało jednak kompleksowej, długofalowej strategii zapewnienia ciągłości pokoleniowej i odpowiedniego planowania sukcesji. W rezultacie obecnie znacząca część kadry znajduje się w starszych grupach wiekowych i zbliża się do wieku emerytalnego, podczas gdy napływ młodych, dobrze przygotowanych pracowników jest niewystarczający – zarówno ze względu na mniejszą liczebność kohorty młodych Polaków, jak i ograniczone możliwości finansowe systemu (niskie wynagrodzenia na początku kariery, brak stabilnych perspektyw awansu oraz konkurencyjności wobec sektora prywatnego i zagranicy).
W związku z powyższym, w celu rzetelnego zdiagnozowania skali luki pokoleniowej oraz oceny aktualnego stanu zasobów kadrowych w nauce i szkolnictwie wyższym, proszę o merytoryczną i jednoznaczną odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka jest liczba pracowników – będących nauczycielami akademickimi – zatrudnionych w uczelniach publicznych innych niż mundurowe i wojskowe, w rozbiciu na następujące kategorie: pracowników badawczych, badawczo-dydaktycznych oraz dydaktycznych? Proszę o podanie danych za ostatni dostępny okres sprawozdawczy (w ujęciu krajowym ogółem).
2. Jaki jest udział procentowy ww. pracowników uczelni publicznych innych niż uczelnie mundurowe i wojskowe w poszczególnych przedziałach wiekowych: 24-35 lat, 36-45 lat, 46-55 lat, 56-65 lat oraz 66 lat i więcej? Proszę o dane za ostatni dostępny okres sprawozdawczy.
3. Jaka jest liczba pracowników – będących nauczycielami akademickimi – zatrudnionych w instytutach badawczych, w rozbiciu na następujące kategorie: pracowników badawczych, badawczo-dydaktycznych oraz dydaktycznych? Proszę o podanie danych za ostatni dostępny okres sprawozdawczy (w ujęciu krajowym ogółem).
4. Jaki jest udział procentowy ww. pracowników instytutów badawczych w poszczególnych przedziałach wiekowych: 24-35 lat, 36-45 lat, 46-55 lat, 56-65 lat oraz 66 lat i więcej? Proszę o dane za ostatni dostępny okres sprawozdawczy.
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (19)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4384 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DAP-WAZ.055.3.2026
Warszawa, 21 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19380
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Przemysława
Wiplera w sprawie wyzwań strukturalnych polskiego szkolnictwa wyższego.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na Pańską interpelację przekazuję przedmiotowe dane.
1. Jaka jest liczba pracowników będących nauczycielami akademickimi zatrudnionych
w uczelniach publicznych innych niż mundurowe i wojskowe, w rozbiciu
na następujące kategorie: pracowników badawczych, badawczo-dydaktycznych oraz
dydaktycznych? Proszę o podanie danych za ostatni dostępny okres sprawozdawczy
(w ujęciu krajowym ogółem).
Uprzejmie podaję liczbę etatów i udział procentowy nauczycieli akademickich
zatrudnionych w uczelniach publicznych innych niż mundurowe i wojskowe według grupy
stanowisk, za rok 20251:
1) pracownik badawczo-dydaktyczny: 56 299,34 (udział procentowy: 66,7%),
2) pracownik badawczy: 3 294,25 (udział procentowy: 3,9%),
3) pracownik dydaktyczny: 24 784,75 (udział procentowy: 29,4%).
2. Jaki jest udział procentowy ww. pracowników uczelni publicznych innych niż uczelnie
mundurowe i wojskowe w poszczególnych przedziałach wiekowych: 24–35 lat, 36–45
lat, 46–55 lat, 56–65 lat oraz 66 lat i więcej? Proszę o dane za ostatni dostępny okres
sprawozdawczy.
Uprzejmie podaję udział procentowy etatów nauczycieli akademickich zatrudnionych
w uczelniach innych niż uczelnie mundurowe i wojskowe według wieku, za rok 2025,
jednocześnie informując, że w statystykach prowadzonych w tym przedmiocie przez
Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedziały wiekowe zostały oznaczone w następujący
sposób2:
1) 29 lat lub mniej: 3,5%,
1 RAD-on, „Nauczyciele akademiccy 2025”, https://radon.nauka.gov.pl/raporty/nauczyciele_akademiccy_2025
(dostęp: 15 września 2026 r.).
2 RAD-on, „Nauczyciele akademiccy 2025”, https://radon.nauka.gov.pl/raporty/nauczyciele_akademiccy_2025
(dostęp: 15 września 2026 r.).
-- 1 of 2 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
2) 30-39 lat: 20,7%,
3) 40-49 lat: 31,4%,
4) 50-59 lat: 27,9%,
5) 60-69 lat: 13,3%,
6) 70 lat lub więcej: 3,1%,
7) dla 0,1% pracowników brak danych dotyczących wieku.
3. Jaka jest liczba pracowników będących nauczycielami akademickimi zatrudnionych
w instytutach badawczych, w rozbiciu na następujące kategorie: pracowników
badawczych, badawczo-dydaktycznych oraz dydaktycznych? Proszę o podanie da-
nych za ostatni dostępny okres sprawozdawczy (w ujęciu krajowym ogółem).
Uprzejmie podaję liczbę etatów pracowników instytucji naukowych według grupy stano-
wisk, za rok 20243:
1) pracownik naukowy: 7 292,61 (udział procentowy: 43,5%),
2) pracownik badawczo-techniczny: 1 986,8 (udział procentowy: 11,9%),
3) pracownik inżynieryjno-techniczny: 6 030,78 (udział procentowy: 36,%),
4) pracownik pionu badawczego: 1 449,83 (udział procentowy: 8,7%).
4. Jaki jest udział procentowy ww. pracowników instytutów badawczych w poszczegól-
nych przedziałach wiekowych: 24–35 lat, 36–45 lat, 46–55 lat, 56–65 lat oraz 66 lat
i więcej? Proszę o dane za ostatni dostępny okres sprawozdawczy.
Uprzejmie podaję udział procentowy etatów pracowników instytucji naukowych według
wieku, za rok 2024, jednocześnie informując, że w statystykach prowadzonych w tym
przedmiocie przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy
na zlecenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedziały wiekowe zostały oznaczone
w następujący sposób4:
1) 29 lat lub mniej: 6,7%,
2) 30-39 lat: 27,9%,
3) 40-49 lat: 30,5%,
4) 50-59 lat: 17,7%,
5) 60-69 lat: 12,1%,
6) 70 lat lub więcej: 5,1%.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
3 RAD-on, „Pracownicy instytutów 2024”, https://radon.nauka.gov.pl/raporty/pracownicy_instytutow_2024
(dostęp: 15 września 2026 r.).
4 RAD-on, „Pracownicy instytutów 2024”, https://radon.nauka.gov.pl/raporty/pracownicy_instytutow_2024
(dostęp: 15 września 2026 r.).
-- 2 of 2 --