Interpelacja w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19349
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe
Zgłaszający: Jan Warzecha, Ewa Leniart, Rafał Weber
Data wpływu: 21-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele Okręgu Podkarpackiego Polskiego Związku Działkowców, wskazując na poważny problem dotyczący wysokości opłat za użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe.
Problem ten dotyczy nie tylko ogrodów zrzeszonych w Polskim Związku Działkowców, ale również ogrodów prowadzonych przez inne stowarzyszenia działkowe. Z przekazanych mi informacji wynika, że niektóre jednostki samorządu terytorialnego stosują wobec gruntów zajmowanych przez ROD stawki opłat odpowiadające nieruchomościom wykorzystywanym na cele komercyjne.
Przyczyną takiego stanu rzeczy ma być brak odrębnej, jednoznacznie określonej stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości przeznaczonych na funkcjonowanie rodzinnych ogrodów działkowych. W konsekwencji działkowcy mogą być obciążani kosztami niewspółmiernymi do społecznego i niekomercyjnego charakteru prowadzonej przez nich działalności. Rodzinne ogrody działkowe służą bowiem przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb wypoczynkowych, rekreacyjnych i społecznych lokalnych społeczności. Pełnią również istotną funkcję ekologiczną, szczególnie na terenach silnie zurbanizowanych.
Z ogrodów korzystają w dużej mierze seniorzy, rodziny, osoby samotne oraz osoby, których sytuacja materialna ogranicza możliwość korzystania z komercyjnej infrastruktury wypoczynkowej. Trudno zatem uznać za społecznie uzasadnione traktowanie gruntów zajmowanych przez ROD na równi z nieruchomościami wykorzystywanymi w działalności nastawionej na osiąganie zysku. Należy również zauważyć, że wiele rodzinnych ogrodów działkowych powstało kilkadziesiąt lat temu na terenach zdegradowanych, nieużytkach lub obszarach poprzemysłowych. Ich obecny stan jest w znacznej mierze efektem wieloletniej pracy oraz nakładów finansowych samych działkowców.
Nakładanie na takie tereny wysokich opłat może prowadzić do istotnego wzrostu kosztów ponoszonych przez użytkowników działek. W skrajnych przypadkach może to zagrozić dalszemu funkcjonowaniu części rodzinnych ogrodów działkowych i prowadzić do rezygnacji z działek przez osoby znajdujące się w trudniejszej sytuacji materialnej. Przedstawiciele środowiska działkowców zwracają ponadto uwagę na potrzebę stworzenia warunków umożliwiających powstawanie nowych ROD oraz odtwarzanie ogrodów likwidowanych w związku z realizacją inwestycji celu publicznego.
W mojej ocenie wymaga to stworzenia jasnych i jednolitych regulacji, które uwzględnią szczególną społeczną, rekreacyjną i ekologiczną funkcję rodzinnych ogrodów działkowych. Zasadne jest zatem przeanalizowanie obowiązujących przepisów pod kątem wprowadzenia rozwiązań zapobiegających obciążaniu ROD stawkami właściwymi dla nieruchomości o charakterze komercyjnym.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem obciążania rodzinnych ogrodów działkowych opłatami za użytkowanie wieczyste ustalanymi według stawek właściwych dla nieruchomości wykorzystywanych na cele komercyjne i jaka jest skala tego zjawiska w Polsce?
Czy ministerstwo planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do wprowadzenia odrębnej, preferencyjnej i jednolitej stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntów przeznaczonych na rodzinne ogrody działkowe, odpowiadającej ich społecznemu, rekreacyjnemu i niekomercyjnemu charakterowi?
Czy ministerstwo rozważa przygotowanie zmian prawnych, które ułatwią pozyskiwanie gruntów pod tworzenie nowych rodzinnych ogrodów działkowych oraz odtwarzanie ROD likwidowanych w związku z realizacją inwestycji celu publicznego?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7110 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.11.2026
Warszawa, 14 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 19349 w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste gruntów
zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19349 z dnia 1 września 2026 r. Pana Posła Jana
Warzechy, Pani Poseł Ewy Leniart oraz Pana Posła Rafała Webera w sprawie opłat za
użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Wymaga podkreślenia, że problem ten był już analizowany przez Ministerstwo Rozwoju i
Technologii w nawiązaniu do stanowiska Krajowego Zarządu Polskiego Związku
Działkowców z dnia 14 stycznia 2026 r., które wpłynęło do Ministerstwa w dniu 19
stycznia 2026 r. W swoim stanowisku PZD zwracało uwagę na problem obciążenia
niektórych stowarzyszeń ogrodowych najwyższą przewidzianą przez przepisy ustawy z
dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2026 r. poz. 399) stawką
opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Jednocześnie przedstawiono propozycję
zmian legislacyjnych polegających na wprowadzeniu preferencyjnej stawki opłaty rocznej
z tytułu użytkowania wieczystego dla gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste dla
celów ROD oraz propozycję rozszerzenia procedowanego w ramach projektu UA10
mechanizmu nieodpłatnego przekazywania gminom nieruchomości z Zasobu Własności
Rolnej Skarbu Państwa na cele mieszkaniowe o możliwość przekazywania ich także na
zakładanie i odtwarzanie rodzinnych ogrodów działkowych.
W celu zbadania skali opisanego przez PZD problemu, resort rozwoju i technologii
przeprowadził badanie ankietowe, w ramach którego zwrócił się pismami z dnia 11 marca
2026 r. do wszystkich wojewodów oraz Prezesa Polskiego Związku Działkowców z prośbą
o wskazanie łącznej powierzchni gruntów Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu
terytorialnego oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców
oraz innym stowarzyszeniom ogrodowym, z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie
rodzinnych ogrodów działkowych, obowiązujących stawek procentowych oraz wysokości
opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa oraz jednostek
samorządu terytorialnego oddanych Polskiemu Związkowi Działkowców oraz innym
stowarzyszeniom ogrodowym na ww. cel, a także dochodów Skarbu Państwa oraz
jednostek samorządu terytorialnego za rok 2025 uzyskanych z tego tytułu.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z informacji przekazanych w odpowiedzi na powyższe wystąpienia wynika, iż w
zdecydowanej większości przypadków grunty oddane w użytkowanie wieczyste na
potrzeby zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych są oddane w
użytkowanie wieczyste nieodpłatnie. Jak wynika z pisma Polskiego Związku Działkowców
z dnia 27 marca 2026 r. PZD pierwotnie otrzymywał od Skarbu Państwa lub jednostek
samorządu terytorialnego prawo użytkowania wieczystego nieodpłatnie. Zdaniem PZD
„Podstawową metodą było i przeważającej mierze jest przekazywanie przez Skarb
Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na rzecz Polskiego Związku Działkowców
prawa użytkowania lub użytkowania wieczystego o charakterze nieodpłatnym.”
Z przekazanych danych wynika, że mniej niż 1% powierzchni gruntów oddanych w
użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych objętych
jest stawką opłaty rocznej w wysokości 1% lub 3%. Powyższe oznacza, że skala
występowania zjawiska obciążania stowarzyszeń ogrodowych opłatami za użytkowanie
wieczyste ustalanymi według stawek właściwych dla nieruchomości wykorzystywanych na
cele komercyjne jest marginalna.
Ad 2.
Zgodnie z danymi przekazanymi przez wojewodów oraz PZD przypadki, w których grunty
oddane w użytkowanie wieczyste dla celów ROD objęte są najwyższą przewidzianą przez
przepisy ugn stawką procentową mają charakter marginalny. Zdecydowana większość
gruntów jest albo zwolniona z opłat albo objęta stawką w wysokości 1%. Wobec
powyższego brak jest uzasadnienia dla podejmowania w tym zakresie interwencji
legislacyjnej.
Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o gospodarce
nieruchomościami, istnieje możliwość zastosowania bonifikaty od opłat rocznych.
Udzielenie bonifikaty może nastąpić w stosunku do konkretnej gminy, powiatu czy
województwa, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub
sejmiku. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się w
szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. Bonifikaty te
można stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie
wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. Z uwagi na uwarunkowania lokalne, organy
gospodarujące nieruchomościami publicznymi posiadają więc instrumenty prawne, które
mogą wykorzystywać w odniesieniu do poszczególnych ROD, przy uwzględnieniu zasady
racjonalnej gospodarki nieruchomościami publicznymi (art. 12 ustawy o gospodarce
nieruchomościami).
Ad 3.
Należy również mieć na uwadze, że istniejące przepisy zabezpieczają trwałość ogrodów
działkowych. Stosownie do art. 19 ust 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych
ogrodach działkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1073), dalej „ustawa o ROD” do likwidacji
ROD lub jego części na cel publiczny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stosuje się przepisy tej ustawy dotyczące
wywłaszczania nieruchomości z uwzględnieniem warunków określonych w art. 21, art. 22
i art. 24. Dalej zgodnie za art. 21 ustawy o ROD podmiot likwidujący obowiązany jest do
odtworzenia ROD, polegającego na:
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
1) zawarciu ze stowarzyszeniem ogrodowym umowy dającej stowarzyszeniu ogrodowemu
tytuł prawny do nieruchomości nie mniejszej od powierzchni likwidowanego ROD, w
miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania nowego ROD, odpowiadający tytułowi
prawnemu, który posiadało ono do nieruchomości zajmowanej przez likwidowany ROD;
2) założeniu nowego ROD i odtworzeniu urządzeń i budynków odpowiadających rodzajem
urządzeniom i budynkom likwidowanego ROD.
Reasumując, ustawa o ROD przewiduje szereg instrumentów ograniczających likwidację
ROD, jak i gwarantujących ich odtworzenie. W resorcie nie są również prowadzone
aktualnie prace nad rozwiązaniami zmierzającymi do ułatwienia pozyskiwania gruntów na
potrzeby tworzenia rodzinnych ogrodów działkowych.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pani Poseł oraz Panów Posłów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --