Interpelacja w sprawie spójności projektowanych rozwiązań zawartych w art. 11ba ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz zasad kwalifikowania okresów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6473 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.263.2026.MK
Warszawa, 09.09.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku
w odpowiedzi na interpelację nr 19321, złożoną przez posła Grzegorza Gażę oraz grupę
posłów w sprawie spójności projektowanych rozwiązań zawartych w proponowanym art. 11ba
ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz zasad kwalifikowania okresów
uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, przedstawiam poniższe
informacje.
Podstawowym celem projektu UD377 jest umożliwienie objęcia świadczeniami osłonowymi
pracowników zakładów górniczych należących do prywatnych przedsiębiorców,
w przypadku ogłoszenia upadłości takiego przedsiębiorcy, po przeniesieniu pracowników
do przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia. Projekt ma zapewnić tej
grupie pracowników możliwość skorzystania z urlopów górniczych, urlopów dla
pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla albo jednorazowych odpraw
pieniężnych.
Konsekwencją rozszerzenia zakresu podmiotowego ustawy jest odpowiednie uregulowanie
sytuacji pracowników, którzy u prywatnego pracodawcy pełnili z wyboru funkcje
w organach związku zawodowego. Projektowany art. 11ba ust. 16 ustawy przewiduje, że
okres pełnienia takiej funkcji będzie traktowany na równi z okresem pracy równorzędnej,
pod warunkiem wykonywania przez pracownika pracy górniczej przez co najmniej 10 lat.
Projektowany art. 11ba ust. 16a stanowi natomiast, że okresy wskazane w ust. 16
uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50a
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1749, ze zm.).
Projekt UD377 nie zmienia dotychczasowego sposobu kwalifikowania urlopu górniczego
ani okresu pełnienia funkcji związkowej. Odmienne uregulowanie tych okresów wynika
z różnego charakteru i celu obu instytucji. Urlop górniczy jest szczególnym instrumentem
osłonowym przysługującym pracownikowi, któremu do nabycia prawa do emerytury
brakuje okresu nie dłuższego niż określony w ustawie. W okresie korzystania z tego urlopu
pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, a sam urlop ma umożliwić mu
osiągnięcie wymaganego stażu i nabycie prawa do emerytury z dniem jego zakończenia.
Z tego względu ustawodawca przyjął, że urlop górniczy jest traktowany na równi z okresem
pracy górniczej. Odmienną funkcję pełni regulacja dotycząca okresu sprawowania z wyboru
funkcji związkowej. W tym czasie pracownik nie wykonuje faktycznie pracy górniczej,
a pełnienie funkcji związkowej nie jest instrumentem osłonowym służącym bezpośrednio
uzupełnieniu okresu brakującego do emerytury. Jednocześnie wykonywanie takiej funkcji
nie powinno prowadzić do pogorszenia sytuacji emerytalnej pracownika posiadającego
odpowiednio długi okres rzeczywistej pracy górniczej. Dlatego okres pełnienia funkcji
związkowej, po spełnieniu warunku co najmniej 10 lat pracy górniczej, jest traktowany na
równi z okresem pracy równorzędnej i uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
górniczej. Rozwiązanie to obowiązuje już obecnie, natomiast projekt rozszerza jego
zastosowanie na pracowników prywatnych zakładów górniczych objętych nowelizacją.
W ocenie projektodawcy art. 11ba ust. 16 i ust. 16a nie pozostają w kolizji z art. 50a ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Projektowany art. 11ba ust. 16a ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego nie
zmienia obowiązujących zasad ani nie nadaje okresowi pełnienia funkcji związkowej
charakteru pracy górniczej. W ocenie projektodawcy przepisy te są spójne z art. 50a ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
i nie prowadzą do wskazanych w interpelacji rozbieżności interpretacyjnych.
Projekt nie został poprzedzony odrębnymi analizami porównawczymi dotyczącymi sposobu
kwalifikowania urlopu górniczego i okresu pełnienia funkcji związkowej, ponieważ zmiana
obowiązujących w tym zakresie zasad nie jest celem projektowanej ustawy. Projekt nie był
również przedmiotem konsultacji publicznych. Odstąpiono od ich przeprowadzenia z uwagi
na szczególnie ważny i pilny interes publiczny, polegający na konieczności niezwłocznego
zabezpieczenia sytuacji pracowników prywatnych zakładów górniczych w razie ogłoszenia
upadłości przedsiębiorcy. Projekt rozszerza rozwiązania przyjęte ustawą z dnia 4 grudnia
2025 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1822), które były wcześniej przedmiotem szerokich konsultacji
publicznych i prac parlamentarnych. Projekt został natomiast przekazany do zaopiniowania
Radzie Dialogu Społecznego, która w wyznaczonym terminie nie przedstawiła stanowiska.
W toku uzgodnień międzyresortowych Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zgłosiło uwagę dotyczącą potrzeby jednoznacznego objęcia warunkiem co najmniej 10 lat
pracy górniczej również pracowników zakładów górniczych należących do przedsiębiorców,
wobec których ogłoszono upadłość. Uwaga została uwzględniona. W projektowanym
art. 11ba ust. 16 ufgwk rozdzielono sytuację obu grup pracowników i doprecyzowano
przesłanki dotyczące pracowników przenoszonych z prywatnych zakładów górniczych.
Wspólną dla obu grup zasadę uwzględniania okresów pełnienia funkcji związkowej przy
ustalaniu prawa do emerytury górniczej wyodrębniono w projektowanym art. 11ba ust. 16a.
W ocenie projektodawcy obowiązujące i projektowane przepisy jednoznacznie określają
sposób kwalifikowania okresu pełnienia funkcji związkowej oraz jego znaczenie przy
ustalaniu prawa do emerytury górniczej. Na obecnym etapie nie stwierdzono zatem
potrzeby zmiany regulacji w zakresie objętym interpelacją. Jeżeli jednak w toku dalszych
prac legislacyjnych zostaną przedstawione uzasadnione uwagi wskazujące na możliwość
powstania rozbieżności interpretacyjnych, potrzebę dodatkowego doprecyzowania
przepisów lub wprowadzenia innych zmian służących prawidłowej realizacji celu ustawy,
zostaną one poddane analizie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
09.09.2026 $ezdPolePodpisu1
DO WIADOMOŚCI:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --