tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 8 września 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską w sprawie
pomocy obywatelom Ukrainy
Znak sprawy: DOP6.054.7.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 19306 z 25.08.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19306 posła Tomasza Treli w sprawie świadczeń
udzielanych na podstawie przepisów ustawy o pomocy1 na zakwaterowanie
i wyżywienie obywateli Ukrainy uciekających przed rosyjską agresją, informuję,
co następuje.
Sprawa dotycząca opodatkowania środków finansowych otrzymywanych z tytułu
pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy,
zapewnianej przez przedsiębiorców i przez obywateli, jest znana Ministerstwu
Finansów i na bieżąco analizowana.
Środki te były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa2. Ustawa ta
przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na
podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne, co
oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami
1 ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm.)
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, ze zm.

-- 1 of 5 --

2/5
a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem3. W przypadku gdy korelacja pomiędzy
wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje, dana
czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej4).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy za
określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady za
opodatkowane VAT. Takie przypadki regulował art. 12 ustawy o pomocy.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej5 o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa
podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych
z jednostkami samorządu terytorialnego.
Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w
art. 14b–14s Ordynacji podatkowej6. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k−14m Ordynacji podatkowej.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)7. WIS nie tylko
wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi stawkę podatku
3 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT.
4 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
5 dalej: KIS
6 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.).
7 art. 42a–42i ustawy o VAT

-- 2 of 5 --

3/5
VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT8, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej9.
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r., sygn. I SA/Wr 1/26, którym
skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie opodatkowania
podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy
wypłacanych przez wojewodę.
Orzeczenie, które zostanie w tej sprawie wydane, może wskazać kierunek
interpretacyjny przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego
zagadnienia. Do czasu wydania orzeczenia przez sąd unijny, sprawy toczące się
przed krajowymi sądami administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem
prejudycjalnym, są co do zasady przez sądy zawieszane.
Odnosząc się do pytania, czy działania urzędów skarbowych są przedwczesne,
należy zauważyć, że organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania czynności
weryfikacyjnych bez zbędnej zwłoki oraz w terminach wynikających
z obowiązujących przepisów prawa. Obowiązek ten wynika w szczególności z zasady
szybkości i prostoty postępowania, wyrażonej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej,
zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko,
posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Jednocześnie podejmowanie czynności weryfikacyjnych pozostaje związane
z terminami przewidzianymi w przepisach prawa podatkowego, w tym z terminem
przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji
podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się, co do zasady, z upływem 5 lat,
licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Oznacza to, że możliwość podejmowania przez organy podatkowe działań
zmierzających do weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatnika jest ograniczona
również czasowo.
W konsekwencji organy podatkowe powinny podejmować czynności weryfikacyjne
w odpowiednim czasie, z uwzględnieniem zarówno ustawowych terminów
prowadzenia postępowań, jak i terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w toku czynności sprawdzających, kontroli
podatkowej czy kontroli celno-skarbowej organ podatkowy ustala stan faktyczny
zaistniały w sprawie, co nie skutkuje bezpośrednio powstaniem obowiązku zapłaty
8 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.).
9 dalej: TSUE

-- 3 of 5 --

4/5
podatku przez podatnika. Wskazane tryby działania organów Krajowej
Administracji Skarbowej (KAS) nie zmieniają zadeklarowanego zobowiązania
podatkowego, do czego wymagane jest przeprowadzenie postępowania
podatkowego.
Podmioty, które zapewniały obywatelom Ukrainy zakwaterowanie i wyżywienie,
w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność hotelarską, podejmowały te działania
w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa – w szczególności ustawę
o pomocy, a wysokość oraz warunki przyznawania świadczenia określały przepisy
wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy. Natomiast kwestie
odnoszące się do opodatkowania tych świadczeń zawierają przepisy podatkowe.
Oznacza to, że podmioty, które w ramach przyjętego przez państwo systemu
pomocy udostępniały swoje obiekty oraz zapewniały uchodźcom zakwaterowanie
i wyżywienie, realizowały te działania w określonych i ustanowionych przez
ustawodawcę ramach prawnych, poza które nie mogą wychodzić również organy
podatkowe.
Jak wskazano powyżej, co do zasady opodatkowanie podatkiem VAT czynności
wykonywanych przez podatnika wynika z ogólnych zasad systemu podatku od
towarów i usług, które mają swoje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach
ustawy o VAT oraz dyrektywy VAT.
Jednocześnie podatnicy – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do
stosowania przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń
wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy, mieli i mają możliwość wystąpienia
do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości
korzystali.
Z wstępnej analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez
Dyrektora KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia
udzielanej uchodźcom z Ukrainy.
Podkreślić należy, że przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności instytucja ulg
w spłacie zobowiązań podatkowych przewidziana w art. 67a tej ustawy) oraz
przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji10 przewidują
mechanizmy służące ograniczeniu negatywnych skutków egzekucji
w indywidualnych przypadkach, jeżeli przemawiają za tym okoliczności konkretnej
sprawy. Każda sprawa podlega jednak indywidualnej ocenie właściwego organu.
Obowiązujące regulacje prawne zapewniają ochronę interesów osób prowadzących
działalność gospodarczą znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Podatnicy,
którzy mają trudności ze spłatą zobowiązań podatkowych, w przypadkach
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mogą
ubiegać się o ulgi w spłacie tych zobowiązań, przewidziane w dziale III rozdział 7a
Ordynacji podatkowej, tj. mogą zwrócić się z wnioskiem o udzielenie indywidualnej
ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w postaci:
10 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz.
268, ze zm.)

-- 4 of 5 --

5/5
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na
raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za
zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej).
Ulgi te mogą być udzielane podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą,
jeżeli:
 nie stanowią pomocy publicznej,
 stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
 stanowią pomoc publiczną udzieloną na cele enumeratywnie wymienione
w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów

-- 5 of 5 --