Interpelacja nr 19294
Interpelacja w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Interpelacja nr 19294
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 18-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w związku z pogłębiającym się kryzysem polskiej hodowli trzody chlewnej. Kolejne gospodarstwa rezygnują z produkcji, ceny skupu nie zapewniają pokrycia pełnych kosztów utrzymania zwierząt, a Polska coraz silniej uzależnia się od importu wieprzowiny, prosiąt i warchlaków.
Bezpośrednią przyczyną wystąpienia jest pismo rolnika prowadzącego gospodarstwo w Radzyniu Podlaskim. Wskazuje on, że obecne ceny skupu świń nie pokrywają kosztów produkcji, podczas gdy wzrosły ceny pasz, energii, paliwa, pracy i usług weterynaryjnych. Wielu rolników ogranicza produkcję albo całkowicie z niej rezygnuje. Autor pisma apeluje o ustabilizowanie rynku, uruchomienie pomocy dla producentów ponoszących straty, zbadanie wpływu importu oraz stworzenie trwałych mechanizmów zapewniających opłacalność krajowej produkcji.
Nie jest to przypadek jednostkowy. To kolejny sygnał systemowego kryzysu sektora, na który państwo nie odpowiada dotąd skuteczną, mierzalną i długofalową polityką.
Polska już raz straciła niemal 40% pogłowia
Obecnej sytuacji nie można oceniać bez przypomnienia gwałtownego kurczenia się krajowej hodowli w latach 2007–2015. Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują skalę ówczesnego załamania produkcji trzody chlewnej.
W końcu listopada 2007 r. pogłowie trzody chlewnej wynosiło około 17,621 mln sztuk. W grudniu 2015 r. GUS odnotował około 10,590 mln świń, a więc o około 7,031 mln mniej. Oznacza to drastyczny spadek o 39,9%.
17,621 mln › 10,590 mln = ubytek 7,031 mln sztuk, czyli 39,9%.
Czy historia zaczyna się powtarzać?
Powyższe dane są ostrzeżeniem dla obecnego rządu. W grudniu 2023 r. pogłowie wynosiło około 9,770 mln sztuk. Polska nie ma kolejnych sześciu czy siedmiu milionów świń, które może stracić bez strategicznych konsekwencji.
Powtórzenie spadku o skali 39,9% oznaczałoby zejście z poziomu 9,770 mln w grudniu 2023 r. do około 5,87 mln świń. Jest to wyliczenie scenariuszowe, a nie prognoza. Pokazuje jednak, jak groźne byłoby bierne administrowanie dalszym kurczeniem się hodowli, podobnym do procesu z lat 2007–2015.
Ponownie hodowcy alarmują o braku opłacalności, ponownie znikają gospodarstwa, krajowa produkcja prosiąt nie pokrywa potrzeb tuczu, a znaczenie zagranicznego materiału do produkcji rośnie. Różnica polega na tym, że obecny kryzys zaczyna się z poziomu pogłowia niemal o połowę niższego niż w 2007 r.
Rząd nie może określać każdego kolejnego zamkniętego chlewu mianem naturalnej restrukturyzacji. Za likwidowanym stadem stoją rodziny, kredyty, miejsca pracy, budynki, ciągłość hodowlana i infrastruktura. Gospodarstwo, które zlikwidowało stado podstawowe, nie wróci automatycznie do produkcji po poprawie ceny tucznika.
Spadek pogłowia od 2023 r. i likwidacja stad
W grudniu 2023 r. pogłowie świń w Polsce wynosiło około 9,770 mln sztuk. Rok później spadło do około 9,078 mln, a więc o ponad 691 tys. sztuk, czyli o 7,1%. W grudniu 2025 r. wzrosło do około 9,225 mln. Było to odbicie o 1,6% wobec wyjątkowo słabego grudnia 2024 r., lecz nadal poziom o około 544,5 tys. sztuk, czyli o 5,6%, niższy niż w grudniu 2023 r.
Szczególnie alarmujące są informacje za pierwszy kwartał 2026 r. Według analiz opartych na danych administracyjnych liczba świń zmniejszyła się w tym okresie o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad. Dane te wymagają potwierdzenia przez ministerstwo i nie są odpowiednikiem pełnego reprezentacyjnego badania statystycznego, ale wskazują na ponowne przyspieszenie procesu likwidacji hodowli.
Problemem nie jest wyłącznie liczba zwierząt, lecz zanikanie gospodarstw rodzinnych i koncentracja produkcji w coraz mniejszej liczbie największych podmiotów. Likwidacja ponad 1500 stad w jednym kwartale oznacza średnio kilkanaście znikających stad każdego dnia. Rząd nie może traktować tego procesu jako obojętnego dostosowania rynkowego.
Skutki likwidacji gospodarstw rodzinnych
• utrata źródeł dochodu rodzin rolniczych i miejsc pracy na obszarach wiejskich;
• ograniczenie popytu na krajowe zboża paszowe;
• osłabienie lokalnych ubojni, przetwórstwa i usług weterynaryjnych;
• pogłębianie koncentracji rynku i zależności od dużych integratorów;
• zmniejszenie odporności krajowego systemu żywnościowego.
Raz zamkniętej hodowli nie można łatwo odtworzyć. Rolnik traci zwierzęta, wyposażenie, pracowników, odbiorców i ciągłość hodowlaną. Ponowne uruchomienie produkcji wymaga inwestycji, pozwoleń, kapitału, czasu oraz odbudowy kompetencji i relacji rynkowych.
Utrata pełnego krajowego cyklu produkcyjnego
Polska coraz silniej uzależnia się od przywozu prosiąt i warchlaków. Według danych przywołanych w wystąpieniu w 2024 r. sprowadzono około 8,4 mln żywych świń, w tym około 7,7 mln warchlaków, a w 2025 r. import żywych świń wzrósł do około 8,86 mln sztuk. Skala rocznego importu pokazuje bardzo wysoki stopień uzależnienia krajowego tuczu od materiału do produkcji pochodzącego z zagranicy.
Świnia utuczona i ubita w Polsce nie oznacza zwierzęcia wyprodukowanego od początku w polskim gospodarstwie. Jeżeli prosię rodzi się za granicą, a w Polsce jest tylko tuczone, strategiczna część cyklu — utrzymanie lochy, rozród, genetyka i produkcja prosięcia — pozostaje poza krajem.
Ocena kondycji sektora nie może więc opierać się wyłącznie na ogólnym pogłowiu. Ministerstwo powinno ujawniać liczbę loch i loch prośnych, liczbę gospodarstw utrzymujących lochy, liczbę gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, liczbę prosiąt urodzonych w Polsce, udział importowanych warchlaków w tuczu oraz rzeczywisty poziom samowystarczalności.
Polska importerem netto wieprzowiny
Według danych wskazanych z 2024 r. ujemne saldo handlu samym mięsem wieprzowym wyniosło około 331 tys. ton. Ministerstwo powinno potwierdzić tę wartość, przedstawić jej metodologię oraz pełne saldo ilościowe i wartościowe.
Sytuacja, w której duży kraj rolniczy nie zaspokaja własnego zapotrzebowania na jeden z podstawowych gatunków mięsa, wymaga odpowiedzi strategicznej. Rząd musi jasno wskazać, czy jego celem jest odbudowa krajowej produkcji, czy akceptacja trwałej zależności od zagranicznych dostawców.
Bezpieczeństwa żywnościowego nie można utożsamiać z samą obecnością mięsa na półkach w normalnych warunkach. Epidemia, zamknięcie granic, zakłócenia transportu, wojna handlowa lub ograniczenia eksportowe państw dostawców mogą szybko ujawnić koszt utraty własnej bazy hodowlanej.
Zagrożenie dla suwerenności żywnościowej
Suwerenność żywnościowa oznacza zdolność państwa do produkowania podstawowej żywności w oparciu o krajowe gospodarstwa, własne stado podstawowe, krajowe pasze, przetwórstwo i możliwie krótkie łańcuchy dostaw. Polska nie może mówić o pełnej suwerenności w zakresie wieprzowiny, gdy:
• pogłowie pozostaje o ponad pół miliona sztuk niższe niż w grudniu 2023 r.;
• bieżące dane wskazują na likwidację ponad 1500 stad w I kwartale 2026 r.;
• kraj importuje blisko 9 mln żywych świń rocznie;
• Polska pozostaje importerem netto mięsa wieprzowego;
• krajowa produkcja prosiąt nie pokrywa potrzeb tuczu;
• zmniejsza się liczba gospodarstw prowadzących pełny cykl produkcji;
• ceny skupu nie zapewniają trwałej opłacalności, a rynek coraz bardziej się koncentruje.
Państwo, które traci własne stado podstawowe i zdolność odtwarzania pogłowia, traci realną kontrolę nad strategicznym segmentem produkcji żywności.
Brak opłacalności i nierównowaga w łańcuchu dostaw
Hodowcy wskazują, że ceny skupu nie pokrywają kosztów produkcji, podczas gdy rosną koszty pasz, energii, paliwa, pracy, usług weterynaryjnych, kredytów, bioasekuracji, transportu i dostosowania gospodarstw do wymogów prawnych.
Producent ponosi ryzyko rynkowe, a zwierzę osiągające odpowiednią wagę musi zostać sprzedane w określonym czasie. Rolnik nie może przez wiele miesięcy czekać na poprawę ceny, ponieważ codziennie ponosi koszty żywienia, energii i pracy. Powstaje głęboka nierównowaga wobec ubojni i dużych podmiotów skupujących.
Konsumenci nie obserwują przy tym porównywalnych spadków cen detalicznych. Państwo powinno pokazać, jaka część ceny płaconej przez konsumenta trafia do hodowcy, ubojni, przetwórcy, pośrednika i sieci handlowej, oraz jakie działania podjęto wobec nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.
Brakuje powszechnie dostępnego, aktualizowanego co miesiąc rachunku pełnych kosztów produkcji 1 kg żywca wieprzowego. Bez niego nie sposób rzetelnie określić skali sprzedaży poniżej kosztów ani adekwatnej interwencji państwa.
Brak strategii i mierzalnych celów
Rząd nie przedstawił kompleksowej strategii odbudowy hodowli zawierającej mierzalne cele, terminy, budżet i odpowiedzialność za wykonanie. Nie określono:
• docelowego i minimalnego poziomu pogłowia;
• minimalnej liczby loch i gospodarstw utrzymujących stado podstawowe;
• docelowej liczby gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
• poziomu samowystarczalności w produkcji wieprzowiny;
• harmonogramu ograniczania zależności od importu warchlaków;
• programu odbudowy lokalnych ubojni i krótkich łańcuchów dostaw;
• docelowego udziału krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych;
• mierników udziału rolnika w cenie płaconej przez konsumenta.
Doraźne nabory nie zastąpią stabilnych warunków gospodarowania. Hodowca potrzebuje przewidywalnych reguł, uczciwych umów, dostępu do rynku, ochrony przed przewagą kontraktową i pewności, że krajowa produkcja żywności jest elementem bezpieczeństwa narodowego.
ASF i niewystarczająca ochrona producentów
Afrykański pomór świń nadal ogranicza produkcję. Rolnicy ponoszą koszty bioasekuracji, zabezpieczenia budynków, dezynfekcji, obsługi weterynaryjnej i dostosowań administracyjnych. Po ustanowieniu obszarów objętych ograniczeniami tracą część możliwości sprzedaży, otrzymują niższe ceny, ponoszą dodatkowe koszty transportu albo muszą dłużej utrzymywać zwierzęta.
Państwo powinno zapewnić:
• pełną rekompensatę rzeczywistych i udokumentowanych strat;
• szybką wypłatę odszkodowań;
• stabilny odbiór świń z obszarów objętych ograniczeniami;
• finansowanie koniecznych inwestycji w bioasekurację;
• pomoc w odbudowie stada po jego likwidacji;
• skuteczne ograniczanie źródeł zakażenia.
Nie można nakładać na rolników kolejnych obowiązków, a następnie pozostawiać ich samych z ekonomicznymi skutkami choroby i decyzji administracyjnych.
Konieczność natychmiastowych działań
Rząd powinien pilnie przygotować program odbudowy krajowej produkcji wieprzowiny, obejmujący w szczególności:
• wsparcie utrzymywania loch i krajowej produkcji prosiąt;
• preferencje dla gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
• fundusz stabilizacji dochodów producentów;
• powszechne umowy kontraktacyjne z przejrzystą formułą cenową;
• publiczny, comiesięczny rachunek pełnych kosztów produkcji;
• skuteczną kontrolę przewagi kontraktowej i przejrzystość podziału marży;
• uproszczenie inwestycji w budynki inwentarskie przy zachowaniu wymogów środowiskowych;
• wsparcie lokalnych ubojni i krótkich łańcuchów dostaw;
• czytelne wskazywanie kraju urodzenia, chowu i uboju zwierzęcia;
• zwiększenie udziału krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych zgodnie z prawem UE;
• szybsze i pełniejsze rekompensaty związane z ASF;
• preferencyjne finansowanie i czasowe ulgi w spłacie zobowiązań gospodarstw w kryzysie.
Nie jest sukcesem niewielkie odbicie po głębokim spadku, jeżeli bieżące dane ponownie pokazują ubytek zwierząt i stad. Nie jest bezpieczeństwem żywnościowym samo przetwarzanie w Polsce świń urodzonych za granicą. Nie jest suwerennością importowanie milionów warchlaków i setek tysięcy ton mięsa.
Doświadczenie lat 2007–2015 powinno być dla obecnego rządu szczególnym ostrzeżeniem. Między końcem listopada 2007 r. a grudniem 2015 r. pogłowie zmniejszyło się o 7,031 mln sztuk, czyli o 39,9%. Dziś rząd powinien odpowiedzieć nie kolejną deklaracją o monitorowaniu rynku, lecz konkretnymi liczbami, terminami, budżetem i poziomami alarmowymi.
Miarą skuteczności polityki powinno być to, czy w Polsce będzie więcej krajowych loch, prosiąt urodzonych w kraju i gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, a zależność od importu będzie mniejsza. Polscy hodowcy mają prawo wiedzieć, czy państwo zamierza odbudować krajową produkcję, czy jedynie administrować jej dalsze kurczenie się.
Pytania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
1. Ile świń oraz ile aktywnych stad trzody chlewnej znajdowało się w Polsce na koniec każdego kwartału od początku 2023 r. do końca drugiego kwartału 2026 r., z podziałem na województwa i grupy wielkości gospodarstw?
2. Czy ministerstwo potwierdza, że w pierwszym kwartale 2026 r. liczba świń spadła o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad? Jeżeli wartości są inne, proszę podać aktualne dane i metodologię ich obliczenia.
3. Ile gospodarstw całkowicie zrezygnowało z utrzymywania świń od 1 stycznia 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi oraz ile z nich posiadało do 50, 51–200, 201–1000 i powyżej 1000 świń?
4. Ile wynosiło w latach 2024–2026 pogłowie loch, loch prośnych, prosiąt, warchlaków i tuczników oraz ile gospodarstw prowadziło pełny cykl zamknięty?
5. Ile żywych świń, w tym prosiąt i warchlaków, sprowadzono do Polski w latach 2024–2025 oraz od początku 2026 r., z podziałem na państwa pochodzenia, liczbę zwierząt i wartość importu?
6. Ile mięsa wieprzowego sprowadzono i wyeksportowano w latach 2024–2025 oraz od początku 2026 r., z podaniem salda ilościowego i wartościowego, a także jaki był w każdym roku poziom samowystarczalności Polski?
7. Czy ministerstwo uznaje zależność rynku od importu blisko 9 mln żywych świń rocznie oraz ujemnego salda handlu wieprzowiną za zagrożenie dla bezpieczeństwa i suwerenności żywnościowej? Jeżeli nie, proszę o szczegółowe uzasadnienie.
8. Jaki był pełny koszt wyprodukowania 1 kg żywca wieprzowego oraz średnia cena skupu w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r. do czerwca 2026 r. i w ilu miesiącach cena skupu nie pokrywała kosztów?
9. Jaką część ceny detalicznej podstawowych elementów wieprzowych otrzymuje przeciętnie rolnik, a jaką część stanowią marże ubojni, przetwórców, pośredników i sieci handlowych? Jakie kontrole przewagi kontraktowej i nadmiernych marż przeprowadzono od 2024 r.?
10. Jaką pomoc rząd uruchomi w 2026 r. dla gospodarstw sprzedających świnie poniżej kosztów produkcji oraz czy powstanie fundusz stabilizacji dochodów producentów trzody chlewnej?
11. Czy rząd wprowadzi program odbudowy krajowego stada podstawowego, obejmujący wsparcie utrzymywania loch, produkcji prosiąt i gospodarstw prowadzących cykl zamknięty? Proszę podać budżet, harmonogram i docelową liczbę loch.
12. Jakie środki w latach 2024–2026 przeznaczono na bioasekurację, odszkodowania i rekompensaty związane z ASF, ile gospodarstw otrzymało pomoc oraz jaki był średni czas oczekiwania na wypłatę?
13. Czy rząd wprowadzi jednoznaczne oznaczanie kraju urodzenia, chowu, uboju i przetworzenia zwierzęcia również w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach przetworzonych oraz zwiększy udział krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych?
14. Kiedy zostanie przedstawiona kompleksowa strategia odbudowy produkcji trzody chlewnej, określająca docelowe pogłowie, liczbę loch i gospodarstw, poziom samowystarczalności oraz harmonogram ograniczenia zależności od importu prosiąt, warchlaków i wieprzowiny?
15. Jakie przyczyny spadku pogłowia w latach 2007–2015 ministerstwo identyfikuje jako najważniejsze oraz jakie konkretne wnioski zastosowano w latach 2024–2026?
16. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ryzyka powtórzenia w obecnej kadencji spadku o skali zbliżonej do lat 2007–2015? Jeżeli tak, proszę przedstawić wyniki i scenariusze; jeżeli nie, proszę wyjaśnić przyczyny braku analizy.
17. Jaki poziom pogłowia świń, pogłowia loch, liczby gospodarstw utrzymujących lochy i liczby gospodarstw prowadzących pełny cykl ministerstwo uznaje za minimalny z punktu widzenia bezpieczeństwa żywnościowego Polski?
18. Jakie konkretne wartości pogłowia świń, liczby loch, liczby gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, liczby prosiąt urodzonych w Polsce i poziomu samowystarczalności rząd zamierza osiągnąć do końca 2027 r., 2030 r. i 2035 r.? Proszę podać wartości liczbowe, harmonogram, budżet i podmioty odpowiedzialne.
Interpelacja nr 19294
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 18-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w związku z pogłębiającym się kryzysem polskiej hodowli trzody chlewnej. Kolejne gospodarstwa rezygnują z produkcji, ceny skupu nie zapewniają pokrycia pełnych kosztów utrzymania zwierząt, a Polska coraz silniej uzależnia się od importu wieprzowiny, prosiąt i warchlaków.
Bezpośrednią przyczyną wystąpienia jest pismo rolnika prowadzącego gospodarstwo w Radzyniu Podlaskim. Wskazuje on, że obecne ceny skupu świń nie pokrywają kosztów produkcji, podczas gdy wzrosły ceny pasz, energii, paliwa, pracy i usług weterynaryjnych. Wielu rolników ogranicza produkcję albo całkowicie z niej rezygnuje. Autor pisma apeluje o ustabilizowanie rynku, uruchomienie pomocy dla producentów ponoszących straty, zbadanie wpływu importu oraz stworzenie trwałych mechanizmów zapewniających opłacalność krajowej produkcji.
Nie jest to przypadek jednostkowy. To kolejny sygnał systemowego kryzysu sektora, na który państwo nie odpowiada dotąd skuteczną, mierzalną i długofalową polityką.
Polska już raz straciła niemal 40% pogłowia
Obecnej sytuacji nie można oceniać bez przypomnienia gwałtownego kurczenia się krajowej hodowli w latach 2007–2015. Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują skalę ówczesnego załamania produkcji trzody chlewnej.
W końcu listopada 2007 r. pogłowie trzody chlewnej wynosiło około 17,621 mln sztuk. W grudniu 2015 r. GUS odnotował około 10,590 mln świń, a więc o około 7,031 mln mniej. Oznacza to drastyczny spadek o 39,9%.
17,621 mln › 10,590 mln = ubytek 7,031 mln sztuk, czyli 39,9%.
Czy historia zaczyna się powtarzać?
Powyższe dane są ostrzeżeniem dla obecnego rządu. W grudniu 2023 r. pogłowie wynosiło około 9,770 mln sztuk. Polska nie ma kolejnych sześciu czy siedmiu milionów świń, które może stracić bez strategicznych konsekwencji.
Powtórzenie spadku o skali 39,9% oznaczałoby zejście z poziomu 9,770 mln w grudniu 2023 r. do około 5,87 mln świń. Jest to wyliczenie scenariuszowe, a nie prognoza. Pokazuje jednak, jak groźne byłoby bierne administrowanie dalszym kurczeniem się hodowli, podobnym do procesu z lat 2007–2015.
Ponownie hodowcy alarmują o braku opłacalności, ponownie znikają gospodarstwa, krajowa produkcja prosiąt nie pokrywa potrzeb tuczu, a znaczenie zagranicznego materiału do produkcji rośnie. Różnica polega na tym, że obecny kryzys zaczyna się z poziomu pogłowia niemal o połowę niższego niż w 2007 r.
Rząd nie może określać każdego kolejnego zamkniętego chlewu mianem naturalnej restrukturyzacji. Za likwidowanym stadem stoją rodziny, kredyty, miejsca pracy, budynki, ciągłość hodowlana i infrastruktura. Gospodarstwo, które zlikwidowało stado podstawowe, nie wróci automatycznie do produkcji po poprawie ceny tucznika.
Spadek pogłowia od 2023 r. i likwidacja stad
W grudniu 2023 r. pogłowie świń w Polsce wynosiło około 9,770 mln sztuk. Rok później spadło do około 9,078 mln, a więc o ponad 691 tys. sztuk, czyli o 7,1%. W grudniu 2025 r. wzrosło do około 9,225 mln. Było to odbicie o 1,6% wobec wyjątkowo słabego grudnia 2024 r., lecz nadal poziom o około 544,5 tys. sztuk, czyli o 5,6%, niższy niż w grudniu 2023 r.
Szczególnie alarmujące są informacje za pierwszy kwartał 2026 r. Według analiz opartych na danych administracyjnych liczba świń zmniejszyła się w tym okresie o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad. Dane te wymagają potwierdzenia przez ministerstwo i nie są odpowiednikiem pełnego reprezentacyjnego badania statystycznego, ale wskazują na ponowne przyspieszenie procesu likwidacji hodowli.
Problemem nie jest wyłącznie liczba zwierząt, lecz zanikanie gospodarstw rodzinnych i koncentracja produkcji w coraz mniejszej liczbie największych podmiotów. Likwidacja ponad 1500 stad w jednym kwartale oznacza średnio kilkanaście znikających stad każdego dnia. Rząd nie może traktować tego procesu jako obojętnego dostosowania rynkowego.
Skutki likwidacji gospodarstw rodzinnych
• utrata źródeł dochodu rodzin rolniczych i miejsc pracy na obszarach wiejskich;
• ograniczenie popytu na krajowe zboża paszowe;
• osłabienie lokalnych ubojni, przetwórstwa i usług weterynaryjnych;
• pogłębianie koncentracji rynku i zależności od dużych integratorów;
• zmniejszenie odporności krajowego systemu żywnościowego.
Raz zamkniętej hodowli nie można łatwo odtworzyć. Rolnik traci zwierzęta, wyposażenie, pracowników, odbiorców i ciągłość hodowlaną. Ponowne uruchomienie produkcji wymaga inwestycji, pozwoleń, kapitału, czasu oraz odbudowy kompetencji i relacji rynkowych.
Utrata pełnego krajowego cyklu produkcyjnego
Polska coraz silniej uzależnia się od przywozu prosiąt i warchlaków. Według danych przywołanych w wystąpieniu w 2024 r. sprowadzono około 8,4 mln żywych świń, w tym około 7,7 mln warchlaków, a w 2025 r. import żywych świń wzrósł do około 8,86 mln sztuk. Skala rocznego importu pokazuje bardzo wysoki stopień uzależnienia krajowego tuczu od materiału do produkcji pochodzącego z zagranicy.
Świnia utuczona i ubita w Polsce nie oznacza zwierzęcia wyprodukowanego od początku w polskim gospodarstwie. Jeżeli prosię rodzi się za granicą, a w Polsce jest tylko tuczone, strategiczna część cyklu — utrzymanie lochy, rozród, genetyka i produkcja prosięcia — pozostaje poza krajem.
Ocena kondycji sektora nie może więc opierać się wyłącznie na ogólnym pogłowiu. Ministerstwo powinno ujawniać liczbę loch i loch prośnych, liczbę gospodarstw utrzymujących lochy, liczbę gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, liczbę prosiąt urodzonych w Polsce, udział importowanych warchlaków w tuczu oraz rzeczywisty poziom samowystarczalności.
Polska importerem netto wieprzowiny
Według danych wskazanych z 2024 r. ujemne saldo handlu samym mięsem wieprzowym wyniosło około 331 tys. ton. Ministerstwo powinno potwierdzić tę wartość, przedstawić jej metodologię oraz pełne saldo ilościowe i wartościowe.
Sytuacja, w której duży kraj rolniczy nie zaspokaja własnego zapotrzebowania na jeden z podstawowych gatunków mięsa, wymaga odpowiedzi strategicznej. Rząd musi jasno wskazać, czy jego celem jest odbudowa krajowej produkcji, czy akceptacja trwałej zależności od zagranicznych dostawców.
Bezpieczeństwa żywnościowego nie można utożsamiać z samą obecnością mięsa na półkach w normalnych warunkach. Epidemia, zamknięcie granic, zakłócenia transportu, wojna handlowa lub ograniczenia eksportowe państw dostawców mogą szybko ujawnić koszt utraty własnej bazy hodowlanej.
Zagrożenie dla suwerenności żywnościowej
Suwerenność żywnościowa oznacza zdolność państwa do produkowania podstawowej żywności w oparciu o krajowe gospodarstwa, własne stado podstawowe, krajowe pasze, przetwórstwo i możliwie krótkie łańcuchy dostaw. Polska nie może mówić o pełnej suwerenności w zakresie wieprzowiny, gdy:
• pogłowie pozostaje o ponad pół miliona sztuk niższe niż w grudniu 2023 r.;
• bieżące dane wskazują na likwidację ponad 1500 stad w I kwartale 2026 r.;
• kraj importuje blisko 9 mln żywych świń rocznie;
• Polska pozostaje importerem netto mięsa wieprzowego;
• krajowa produkcja prosiąt nie pokrywa potrzeb tuczu;
• zmniejsza się liczba gospodarstw prowadzących pełny cykl produkcji;
• ceny skupu nie zapewniają trwałej opłacalności, a rynek coraz bardziej się koncentruje.
Państwo, które traci własne stado podstawowe i zdolność odtwarzania pogłowia, traci realną kontrolę nad strategicznym segmentem produkcji żywności.
Brak opłacalności i nierównowaga w łańcuchu dostaw
Hodowcy wskazują, że ceny skupu nie pokrywają kosztów produkcji, podczas gdy rosną koszty pasz, energii, paliwa, pracy, usług weterynaryjnych, kredytów, bioasekuracji, transportu i dostosowania gospodarstw do wymogów prawnych.
Producent ponosi ryzyko rynkowe, a zwierzę osiągające odpowiednią wagę musi zostać sprzedane w określonym czasie. Rolnik nie może przez wiele miesięcy czekać na poprawę ceny, ponieważ codziennie ponosi koszty żywienia, energii i pracy. Powstaje głęboka nierównowaga wobec ubojni i dużych podmiotów skupujących.
Konsumenci nie obserwują przy tym porównywalnych spadków cen detalicznych. Państwo powinno pokazać, jaka część ceny płaconej przez konsumenta trafia do hodowcy, ubojni, przetwórcy, pośrednika i sieci handlowej, oraz jakie działania podjęto wobec nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.
Brakuje powszechnie dostępnego, aktualizowanego co miesiąc rachunku pełnych kosztów produkcji 1 kg żywca wieprzowego. Bez niego nie sposób rzetelnie określić skali sprzedaży poniżej kosztów ani adekwatnej interwencji państwa.
Brak strategii i mierzalnych celów
Rząd nie przedstawił kompleksowej strategii odbudowy hodowli zawierającej mierzalne cele, terminy, budżet i odpowiedzialność za wykonanie. Nie określono:
• docelowego i minimalnego poziomu pogłowia;
• minimalnej liczby loch i gospodarstw utrzymujących stado podstawowe;
• docelowej liczby gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
• poziomu samowystarczalności w produkcji wieprzowiny;
• harmonogramu ograniczania zależności od importu warchlaków;
• programu odbudowy lokalnych ubojni i krótkich łańcuchów dostaw;
• docelowego udziału krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych;
• mierników udziału rolnika w cenie płaconej przez konsumenta.
Doraźne nabory nie zastąpią stabilnych warunków gospodarowania. Hodowca potrzebuje przewidywalnych reguł, uczciwych umów, dostępu do rynku, ochrony przed przewagą kontraktową i pewności, że krajowa produkcja żywności jest elementem bezpieczeństwa narodowego.
ASF i niewystarczająca ochrona producentów
Afrykański pomór świń nadal ogranicza produkcję. Rolnicy ponoszą koszty bioasekuracji, zabezpieczenia budynków, dezynfekcji, obsługi weterynaryjnej i dostosowań administracyjnych. Po ustanowieniu obszarów objętych ograniczeniami tracą część możliwości sprzedaży, otrzymują niższe ceny, ponoszą dodatkowe koszty transportu albo muszą dłużej utrzymywać zwierzęta.
Państwo powinno zapewnić:
• pełną rekompensatę rzeczywistych i udokumentowanych strat;
• szybką wypłatę odszkodowań;
• stabilny odbiór świń z obszarów objętych ograniczeniami;
• finansowanie koniecznych inwestycji w bioasekurację;
• pomoc w odbudowie stada po jego likwidacji;
• skuteczne ograniczanie źródeł zakażenia.
Nie można nakładać na rolników kolejnych obowiązków, a następnie pozostawiać ich samych z ekonomicznymi skutkami choroby i decyzji administracyjnych.
Konieczność natychmiastowych działań
Rząd powinien pilnie przygotować program odbudowy krajowej produkcji wieprzowiny, obejmujący w szczególności:
• wsparcie utrzymywania loch i krajowej produkcji prosiąt;
• preferencje dla gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
• fundusz stabilizacji dochodów producentów;
• powszechne umowy kontraktacyjne z przejrzystą formułą cenową;
• publiczny, comiesięczny rachunek pełnych kosztów produkcji;
• skuteczną kontrolę przewagi kontraktowej i przejrzystość podziału marży;
• uproszczenie inwestycji w budynki inwentarskie przy zachowaniu wymogów środowiskowych;
• wsparcie lokalnych ubojni i krótkich łańcuchów dostaw;
• czytelne wskazywanie kraju urodzenia, chowu i uboju zwierzęcia;
• zwiększenie udziału krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych zgodnie z prawem UE;
• szybsze i pełniejsze rekompensaty związane z ASF;
• preferencyjne finansowanie i czasowe ulgi w spłacie zobowiązań gospodarstw w kryzysie.
Nie jest sukcesem niewielkie odbicie po głębokim spadku, jeżeli bieżące dane ponownie pokazują ubytek zwierząt i stad. Nie jest bezpieczeństwem żywnościowym samo przetwarzanie w Polsce świń urodzonych za granicą. Nie jest suwerennością importowanie milionów warchlaków i setek tysięcy ton mięsa.
Doświadczenie lat 2007–2015 powinno być dla obecnego rządu szczególnym ostrzeżeniem. Między końcem listopada 2007 r. a grudniem 2015 r. pogłowie zmniejszyło się o 7,031 mln sztuk, czyli o 39,9%. Dziś rząd powinien odpowiedzieć nie kolejną deklaracją o monitorowaniu rynku, lecz konkretnymi liczbami, terminami, budżetem i poziomami alarmowymi.
Miarą skuteczności polityki powinno być to, czy w Polsce będzie więcej krajowych loch, prosiąt urodzonych w kraju i gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, a zależność od importu będzie mniejsza. Polscy hodowcy mają prawo wiedzieć, czy państwo zamierza odbudować krajową produkcję, czy jedynie administrować jej dalsze kurczenie się.
Pytania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
1. Ile świń oraz ile aktywnych stad trzody chlewnej znajdowało się w Polsce na koniec każdego kwartału od początku 2023 r. do końca drugiego kwartału 2026 r., z podziałem na województwa i grupy wielkości gospodarstw?
2. Czy ministerstwo potwierdza, że w pierwszym kwartale 2026 r. liczba świń spadła o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad? Jeżeli wartości są inne, proszę podać aktualne dane i metodologię ich obliczenia.
3. Ile gospodarstw całkowicie zrezygnowało z utrzymywania świń od 1 stycznia 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi oraz ile z nich posiadało do 50, 51–200, 201–1000 i powyżej 1000 świń?
4. Ile wynosiło w latach 2024–2026 pogłowie loch, loch prośnych, prosiąt, warchlaków i tuczników oraz ile gospodarstw prowadziło pełny cykl zamknięty?
5. Ile żywych świń, w tym prosiąt i warchlaków, sprowadzono do Polski w latach 2024–2025 oraz od początku 2026 r., z podziałem na państwa pochodzenia, liczbę zwierząt i wartość importu?
6. Ile mięsa wieprzowego sprowadzono i wyeksportowano w latach 2024–2025 oraz od początku 2026 r., z podaniem salda ilościowego i wartościowego, a także jaki był w każdym roku poziom samowystarczalności Polski?
7. Czy ministerstwo uznaje zależność rynku od importu blisko 9 mln żywych świń rocznie oraz ujemnego salda handlu wieprzowiną za zagrożenie dla bezpieczeństwa i suwerenności żywnościowej? Jeżeli nie, proszę o szczegółowe uzasadnienie.
8. Jaki był pełny koszt wyprodukowania 1 kg żywca wieprzowego oraz średnia cena skupu w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r. do czerwca 2026 r. i w ilu miesiącach cena skupu nie pokrywała kosztów?
9. Jaką część ceny detalicznej podstawowych elementów wieprzowych otrzymuje przeciętnie rolnik, a jaką część stanowią marże ubojni, przetwórców, pośredników i sieci handlowych? Jakie kontrole przewagi kontraktowej i nadmiernych marż przeprowadzono od 2024 r.?
10. Jaką pomoc rząd uruchomi w 2026 r. dla gospodarstw sprzedających świnie poniżej kosztów produkcji oraz czy powstanie fundusz stabilizacji dochodów producentów trzody chlewnej?
11. Czy rząd wprowadzi program odbudowy krajowego stada podstawowego, obejmujący wsparcie utrzymywania loch, produkcji prosiąt i gospodarstw prowadzących cykl zamknięty? Proszę podać budżet, harmonogram i docelową liczbę loch.
12. Jakie środki w latach 2024–2026 przeznaczono na bioasekurację, odszkodowania i rekompensaty związane z ASF, ile gospodarstw otrzymało pomoc oraz jaki był średni czas oczekiwania na wypłatę?
13. Czy rząd wprowadzi jednoznaczne oznaczanie kraju urodzenia, chowu, uboju i przetworzenia zwierzęcia również w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach przetworzonych oraz zwiększy udział krajowej wieprzowiny w zamówieniach publicznych?
14. Kiedy zostanie przedstawiona kompleksowa strategia odbudowy produkcji trzody chlewnej, określająca docelowe pogłowie, liczbę loch i gospodarstw, poziom samowystarczalności oraz harmonogram ograniczenia zależności od importu prosiąt, warchlaków i wieprzowiny?
15. Jakie przyczyny spadku pogłowia w latach 2007–2015 ministerstwo identyfikuje jako najważniejsze oraz jakie konkretne wnioski zastosowano w latach 2024–2026?
16. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ryzyka powtórzenia w obecnej kadencji spadku o skali zbliżonej do lat 2007–2015? Jeżeli tak, proszę przedstawić wyniki i scenariusze; jeżeli nie, proszę wyjaśnić przyczyny braku analizy.
17. Jaki poziom pogłowia świń, pogłowia loch, liczby gospodarstw utrzymujących lochy i liczby gospodarstw prowadzących pełny cykl ministerstwo uznaje za minimalny z punktu widzenia bezpieczeństwa żywnościowego Polski?
18. Jakie konkretne wartości pogłowia świń, liczby loch, liczby gospodarstw prowadzących cykl zamknięty, liczby prosiąt urodzonych w Polsce i poziomu samowystarczalności rząd zamierza osiągnąć do końca 2027 r., 2030 r. i 2035 r.? Proszę podać wartości liczbowe, harmonogram, budżet i podmioty odpowiedzialne.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
35%
Konkretność
65%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
26
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (26)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„tajemnicy przedsiębiorstwa”
(ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
869 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Odpowiedź na interpelację nr 19294
w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej, gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji, rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Małgorzata Gromadzka
Warszawa, 10-09-2026
Treść pisma znajduje się w załączniku.
Załączniki
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - z up..docx odpowiedz na interpelację 19294.pdf
Zał. 1 do odpowiedzi na interpelację 19294 Pogłowie świń w kwartałach.xlsx
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26749 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 10 września 2026 r.
znak sprawy: RRE.wpz.058.19.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19294 w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19294 złożoną przez posłów Annę Gembicką i
Jarosława Sachajko w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej,
gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji,
rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka
powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015, informuję co następuje.
Pyt. 1. Ile świń oraz ile aktywnych stad trzody chlewnej znajdowało się w Polsce na
koniec każdego kwartału od początku 2023 r. do końca drugiego kwartału 2026 r., z
podziałem na województwa i grupy wielkości gospodarstw?
Dane dotyczące liczby świń i stad, w których utrzymywane były świnie z podziałem
na grupy w zależności od wielkości stada zostały przedstawione w załączniku 1.
Pyt. 2. Czy Ministerstwo potwierdza, że w pierwszym kwartale 2026 r. liczba świń spadła
o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad? Jeżeli wartości są inne, proszę
podać aktualne dane i metodologię ich obliczenia.
Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potwierdzają koncentrację
produkcji świń – spada liczba stad utrzymujących świnie, ale pogłowie utrzymuje się
na stałym poziomie. Obserwowany spadek pogłowia świń w I kwartale 2026 został
zrekompensowany wzrostem pogłowia w II kwartale 2026.
-- 1 of 13 --
Pyt. 3. Ile gospodarstw całkowicie zrezygnowało z utrzymywania świń od 1 stycznia
2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi oraz ile z nich posiadało do 50, 51–200, 201–
1000 i powyżej 1000 świń?
Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące siedzib stad
zwierząt wskazują, że mimo rezygnacji z produkcji świń z uwagi na koncentrację
produkcji pogłowie świń nie maleje. Od 01.01.2024 r. z produkcji świń zrezygnowało
8 366 siedzib stad, w których na dzień 01.01.2024 r. przebywało 578 482 sztuk
zwierząt. W tym samym okresie hodowlę świń rozpoczęło 3 517 siedzib stad, w
których na koniec II kwartału 2026 r. przebywało 1 194 409 sztuk świń, czyli
dwukrotnie więcej świń niż w na początku 2024 roku. Szczegółowe dane z
podziałem na grupy w zależności od wielkości stad przedstawiono poniżej w
tabelach.
Tab. 1 Zaprzestanie utrzymywania świń od 01.01.2024 r.
przedział
pogłowia liczba stad liczba świń na 01.01.2024
do 50 sztuk 7 442 78 287
51-200 sztuk 556 51 122
201-1000 sztuk 261 115 151
pow. 1000 sztuk 107 333 922
razem 8 366 578 482
Tab. 2 Rozpoczęcie utrzymywania świń od 01.01.2024 r.
przedział
pogłowia liczba stad liczba świń na 30.06.2026
do 50 sztuk 1 965 24 897
51-200 sztuk 508 55 535
201-1000 sztuk 727 354 389
pow. 1000 sztuk 317 759 588
razem 3 517 1 194 409
-- 2 of 13 --
Pyt. 4. Ile wynosiło w latach 2024–2026 pogłowie loch, loch prośnych, prosiąt,
warchlaków i tuczników oraz ile gospodarstw prowadziło pełny cykl zamknięty?
Dane dotyczące pogłowia świń w podziale na poszczególne grupy produkcyjne w
poszczególnych latach dostępne są na stronie Głównego Urzędu Statystycznego:
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rolnictwo-lesnictwo/produkcja-zwierzeca-
zwierzeta-gospodarskie/poglowie-swin-wedlug-stanu-w-grudniu-2025-r-,7,18.html
Zgodnie z danymi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa liczba
gospodarstw zgłaszających urodzenia prosiąt oraz łączna liczba urodzonych prosiąt
przedstawia się jak poniżej:
Tab. 3 Urodzenia świń w latach 2024-2026 (w 2026 r. do 01.09.2026 r.)
rok
urodzenia liczba stad liczba urodzonych świń
2024 37 872 14 556 627
2025 34 195 14 811 345
2026 27 823 9 744 740
5. Ile żywych świń, w tym prosiąt i warchlaków, sprowadzono do Polski w latach 2024–
2025 oraz od początku 2026 r., z podziałem na państwa pochodzenia, liczbę zwierząt i
wartość importu?
6. Ile mięsa wieprzowego sprowadzono i wyeksportowano w latach 2024–2025 oraz od
początku 2026 r., z podaniem salda ilościowego i wartościowego, a także jaki był w
każdym roku poziom samowystarczalności Polski?
Szczegółowe dane dotyczące wielkości importu i eksportu świń żywych i mięsa
wieprzowego oraz krajów pochodzenia i przeznaczenia w latach 2024 -2025 oraz w
2026 r. dostępne są w Biuletynie –„Rynek wieprzowiny” opracowywanym przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej
Informacji Rynkowej. Biuletyny są na stronie:
-- 3 of 13 --
https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
7. Czy Ministerstwo uznaje zależność rynku od importu blisko 9 mln żywych świń rocznie
oraz ujemnego salda handlu wieprzowiną za zagrożenie dla bezpieczeństwa i
suwerenności żywnościowej? Jeżeli nie, proszę o szczegółowe uzasadnienie.
Polska jest importerem netto wieprzowiny i świń żywych. Silne uzależnienie rynku od
importu świń do tuczu jest jednym z czynników, które należy oceniać jako ryzyko
produkcyjne wpływające również na bezpieczeństwo żywnościowe, w przypadku
zachwiania handlu czy zmiany profilu specjalizacji sektora na rynku skąd pochodzą
warchlaki do tuczu.
Pyt. 8. Jaki był pełny koszt wyprodukowania 1 kg żywca wieprzowego oraz średnia cena
skupu w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r. do czerwca 2026 r. i w ilu
miesiącach cena skupu nie pokrywała kosztów?
Ceny skupu żywca wieprzowego w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r.
dostępne są w Biuletynie –„Rynek wieprzowiny” opracowywanym przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej
Informacji Rynkowej. Biuletyny na stronie:
https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
W ramach Systemu nie prowadzona jest statystyka dotycząca kosztu produkcji
poszczególnych produktów rolnych. W tym zakresie Ministerstwo Rolnictwa i
Rozwoju Wsi korzysta z opracowań i analiz wykonywanych przez Instytut Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB. Zgodnie z najnowszą analizą Instytutu,
wg stanu na czerwiec 2026 r,. koszty ogółem produkcji żywca wieprzowego wyniosły
w I półroczu 2026 r. średnio 833 zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto.
Pyt. 9. Jaką część ceny detalicznej podstawowych elementów wieprzowych otrzymuje
przeciętnie rolnik, a jaką część stanowią marże ubojni, przetwórców, pośredników i sieci
handlowych? Jakie kontrole przewagi kontraktowej i nadmiernych marż
przeprowadzono od 2024 r.?
Marża w poszczególnych ogniwach łańcucha dostaw nie jest prostą różnicą
pomiędzy ceną producenta a ceną detaliczną, lecz odzwierciedla koszty i wartość
-- 4 of 13 --
dodaną powstającą na kolejnych etapach, obejmujących m.in. przetwarzanie,
magazynowanie, transport, dystrybucję, certyfikację czy działania marketingowe. W
Polsce monitoring sytuacji rynkowej prowadzony jest za pośrednictwem
Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR), który gromadzi i
udostępnia dane o cenach produktów rolno-spożywczych na kolejnych etapach
obrotu, od producenta rolnego po handel detaliczny. System ten, funkcjonujący w
oparciu o przepisy unijne, umożliwia analizę relacji cenowych i procesu transmisji cen
w łańcuchu żywnościowym. Jednocześnie należy wskazać, że ZSRIR nie monitoruje
bezpośrednio marż osiąganych przez poszczególne podmioty gospodarcze.
Wprowadzenie pełnej transparentności marż na poziomie pojedynczych
przedsiębiorstw napotykałoby istotne ograniczenia wynikające z konieczności
ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Informacje dotyczące struktury kosztów,
polityki cenowej i rentowności stanowią dane wrażliwe z punktu widzenia
konkurencyjności przedsiębiorców.
Organem, właściwym w sprawie kontroli i monitorowania sytuacji na rynkach rolnych
w zakresie naruszania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub
ustawy o przewadze kontraktowej jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów, który podejmie adekwatne działania w ramach posiadanych
kompetencji. Niezależnie od powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje
wystąpienia do UOKIK dotyczące potrzeby przeprowadzenia analizy sytuacji na
rynku, pod kątem np. zmowy cenowej albo stosowania innych niedozwolonych
praktyk. W ostatnim czasie wniosek w takiej sprawie skierowany był do UOKIK w
maju 2026 r.
Pyt. 10. Jaką pomoc rząd uruchomi w 2026 r. dla gospodarstw sprzedających świnie
poniżej kosztów produkcji oraz czy powstanie fundusz stabilizacji dochodów
producentów trzody chlewnej?
11. Czy rząd wprowadzi program odbudowy krajowego stada podstawowego,
obejmujący wsparcie utrzymywania loch, produkcji prosiąt i gospodarstw prowadzących
cykl zamknięty? Proszę podać budżet, harmonogram i docelową liczbę loch.
Obecnie trwają prace nad projektem uruchomienia programów pomocy dla
producentów trzody chlewnej.
-- 5 of 13 --
Pierwsza z projektowanych form wsparcia będzie skierowana do producentów
rolnych dokonujących nabycia loszek hodowlanych. Planuje się, że pomoc w
wysokości 2 tys. zł z tytułu nabycia loszki hodowlanej będzie wypłacana w dwóch
ratach:
– I rata po nabyciu loszki, na podstawie przedłożonych dokumentów zakupu,
– II rata po upływie 8 miesięcy od dnia zakupu.
Drugą forma pomocy będzie skierowana do producentów rolnych posiadających
lochy, które są lub zostaną wpisane do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt w
ARiMR. Zakłada się wypłatę pomocy w wysokości 1 tys. zł do każdej zarejestrowanej
lochy. Przedmiotowe instrumenty wsparcia będą realizowane w formule pomocy de
minimis.
Projekt programu w formie aktu prawnego został wpisany do Wykazu Prac Rady
Ministrów pod numerem RD 329 i zamieszczony na stronie Rządowego Centrum
Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, gdzie możliwe jest śledzenie
kolejnych etapów prac: https://legislacja.rcl.gov.pl/
Pyt. 12 Jakie środki w latach 2024–2026 przeznaczono na bioasekurację,
odszkodowania i rekompensaty związane z ASF, ile gospodarstw otrzymało pomoc oraz
jaki był średni czas oczekiwania na wypłatę?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
(PWPR) wdrażana jest interwencja I.10.3 Inwestycje zapobiegające
rozprzestrzenianiu się ASF. Wsparcie w ramach tej interwencji można uzyskać na
inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup
urządzeń służących bioasekuracji.
Przeprowadzono trzy nabory w latach 2023–2025, w których złożono łącznie 4 072
wnioski, odpowiednio:
w naborze 2023 – 1 291 wniosków,
w naborze 2024 – 1 459 wniosków,
w naborze 2025 – 1 322 wniosków.
-- 6 of 13 --
Oznacza to, że w latach 2024-2025 złożono 2781 wniosków o przyznanie pomocy.
Spośród wszystkich złożonych wniosków o przyznanie pomocy 1 728 zakończyło się
zawarciem umowy na łączną kwotę 116 mln zł (wszystkie umowy zostały zawarte w
latach 2024-2026).
Do chwili obecnej zrealizowano płatności na rzecz 1 017 beneficjentów na kwotę
59,5 mln zł.
W odniesieniu do postulatu dotyczącego czasu oczekiwania na wypłatę pomocy
należy wskazać, że termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy wynosi
maksymalnie 5 miesięcy od zakończenia naboru, okres realizacji operacji może trwać
do 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy, a termin rozpatrzenia wniosku o płatność
wynosi do 3 miesięcy od dnia jego złożenia, łączny okres od zakończenia naboru do
wypłaty pomocy nie powinien przekroczyć 32 miesięcy.
Ponadto na postawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 stycznia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 187)
wypłacano środki na bioasekurację oraz pomoc finansową dla producentów świń w
związku z zakazem utrzymywania lub wprowadzania do gospodarstwa świń, w tym:
1) na bioasekurację
2024 r. wypłacono 111 822 321,47 zł — (6 851 wniosków)
2025 r. 180 977 298,42 zł — (9 324 wnioski)
2026 r. nie ogłoszono pomocy
2) na pomoc finansową dla producentów świń w związku z zakazem utrzymywania
lub wprowadzania do gospodarstwa świń,
2024 r. 8 289 067,00 zł — (581 wniosków)
2025 r. 9 636 745,00 zł — (744 wnioski)
-- 7 of 13 --
Ponadto poniżej przedstawione zostało zestawienie obejmujące środki w latach
2024–2026 przeznaczone na bioasekurację, odszkodowania i rekompensaty
związane z ASF oraz liczbę gospodarstw, które otrzymały pomoc.
Rok realizacji Liczba
gospodarstw która
otrzymała
odszkodowania
Łączna kwota
odszkodowań za
zwierzęta (w zł.)
Wypłacone
pozostałe
rekompensaty
(nagrody,
zapomogi, itd.) (w
zł.)
2023 62 9.361.813,69 32.158,64
2024 98 25.278.845,43 643.423.59
2025 30 7.129.990,22 49.448,64
2026* 0 0 0
*dane na dzień 24.08.2026 r.
Środki przeznaczone na wypłatę odszkodowań były pozyskiwane z rezerwy celowej
oraz z budżetów wojewodów. Termin wypłaty odszkodowania uzależniony był od
dostępności środków w budżecie właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
Wypłaty były realizowane niezwłocznie po otrzymaniu i zabezpieczeniu środków
finansowych w jego budżecie.
W 2026 r odszkodowania zostaną wypłacone po uruchomieniu środków
budżetowych z przekwalifikowanej opinią nr 363 Komisji Finansów Publicznych
Sejmu RP rezerwy celowej poz. 18. Aktualnie zapotrzebowania na środki oraz
wnioski o ich przyznanie są odpowiednio przygotowywane i składane z poziomu
województw.
Pyt. 13. Czy rząd wprowadzi jednoznaczne oznaczanie kraju urodzenia, chowu, uboju i
przetworzenia zwierzęcia również w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach
przetworzonych oraz zwiększy udział krajowej wieprzowiny w zamówieniach
publicznych?
-- 8 of 13 --
W art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania
konsumentom informacji na temat żywności (1), ustanowiono obowiązek wskazania
kraju lub miejsca pochodzenia na etykiecie mięsa objętego kodami Nomenklatury
scalonej wymienionymi w załączniku XI do wymienionego rozporządzenia, tzn.
świeżego schłodzonego lub zamrożonego mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu.
Zasady stosowania ww. rozporządzenia (UE) w odniesieniu do wskazania kraju
pochodzenia lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego mięsa
ze świń, z owiec, kóz i drobiu, ustanawia rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr
1337/2013 (2), które harmonizuje tę kwestię na poziomie unijnym.
Zgodnie z art. 5 (etykietowanie mięsa) rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr
1337/2013 (2) możliwym sposobem znakowania pochodzenia np. mięsa
wieprzowego przeznaczonego do dostarczenia konsumentowi końcowemu lub do
zakładów żywienia zbiorowego, wskazującym na jednoczesne krajowe (np. polskie):
urodzenie, chów i ubój zwierzęcia z którego pozyskano mięso - jest tylko określenie
„Pochodzenie: (nazwa państwa członkowskiego lub państwa trzeciego)” (np.
„Pochodzenie: Polska”), które jak stanowi art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia musi być
w zadowalający sposób udowodnione właściwym organom przez podmiot.
Natomiast na bazie krajowych przepisów można dobrowolne oznakować każdy
artykuł rolno – spożywczy np. mięso wieprzowe, na każdym etapie jego obrotu,
informacją PRODUKT POLSKI, respektując jednak kryteria i sposób graficznego
oznakowania, uregulowane w poniższych przepisach krajowych.
Przepisy ustawy z 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (3), co do dobrowolnego znakowania środków
spożywczych informacją PRODUKT POLSKI weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017.
Przepisy te dają możliwość producentom, handlowcom i gastronomii wyróżniania na
rynku artykułów rolno-spożywczych wyprodukowanych w Polsce i z polskich
surowców, poprzez oznakowanie ich informacją PRODUKT POLSKI, także w formie
jednolitego ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16
grudnia 2016 r. (4) znaku graficznego.
-- 9 of 13 --
Stosownie do przepisu art. 7b ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych (3) - oznakowanie „Produkt polski” może być zastosowane w
odniesieniu do mięsa wieprzowego, jako do produktu nieprzetworzonego - jedynie w
przypadku, gdy mięso to zostało pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i
ubitych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym, jeżeli nawet jeden z etapów wytwarzania mięsa odbywałby
się w kraju innym niż Polska (np. w Danii), wówczas oznakowanie mięsa informacją
PRODUKT POLSKI jest niedopuszczalne.
Powyższy warunek - mięso pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i ubitych
na terytorium Polski – musi być również spełniony, gdy mięso jest składnikiem
produktu złożonego, oznakowanego informacją PRODUKT POLSKI.
Obecnie można, dobrowolnie oznakować informacją PRODUKT POLSKI potrawę
(np. kotlet schabowy, gołąbki itd.) w gastronomii w sytuacji gdy jej składnikiem
będzie mięso ze zwierząt urodzonych, chowanych i ubitych w Polsce.
Kryterium powyższego oznakowania PRODUKT POLSKI opiera się na definicji
„produkcji podstawowej” z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr
178/2002 (5). Dlatego też w przypadku mięsa przyjęto, że informacja „PRODUKT
POLSKI” może być stosowana tylko dla mięsa pochodzącego ze zwierząt
wyhodowanych w Polsce (tj. tu urodzonych i chowanych). Określenie takiego
kryterium miało przyczynić się do odbudowy polskiego pogłowia trzody chlewnej.
Logo znaku graficznego PRODUKT POLSKI można pobrać ze strony internetowej
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi https://www.gov.pl/rolnictwo/produkt-polski
bezpłatnie. Na tej stronie znajdują się również wszystkie niezbędne informacje i
regulacje prawne dotyczące znaku. Znakowanie PRODUKT POLSKI nie wymaga
żadnej rejestracji.
Co do wprowadzenia przez rząd ewentualnego obowiązku znakowania pochodzenia
mięsa w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach przetworzonych, wobec
istniejących już krajowych przepisów co do możliwości znakowania (ww. dobrowolne
oznakowanie informacją PRODUKT POLSKI), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
rozważając podjęcie ew. szerszych działań legislacyjnych, może je powziąć po
-- 10 of 13 --
uprzednim przedłożeniu przez branżę/podmioty inicjujące wprowadzenie takiego
obowiązku - materiałów przedstawiających ocenę wpływu tych projektów na
sytuację ekonomiczną i konkurencyjność polskich przedsiębiorców (przetwórców
mięsa/restauracji/zakładów żywienia zbiorowego), a także na konsumentów i
producentów rolnych.
Pyt. 14-18 Dotyczące kompleksowej strategii dla sektora wieprzowiny, spadku pogłowia
świń i planów jego odbudowy oraz podjętych działań.
Aktualnie trwają prace dotyczące założeń strategii rozwoju sektora produkcji
zwierzęcej w Polsce. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej -
Państwowy Instytut Badawczy, na zlecenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
realizuje zadanie „Założenia strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce –
koordynacja debaty publicznej”. Celem tego zadania jest:
opracowanie diagnozy uwarunkowań rozwoju sektora produkcji
zwierzęcej w Polsce (rynkowych, regulacyjnych, środowiskowych i
strukturalnych) wraz z identyfikacją kluczowych ograniczeń i czynników
ryzyka,
ocena adekwatności obecnych instrumentów wsparcia w ramach WPR
oraz sformułowanie propozycji kierunków/interwencji w nowych ramach
po 2027 r.,
zdefiniowanie strategicznych dylematów rozwojowych sektora oraz
przygotowanie wariantowych ścieżek rozwoju i polityki (scenariusze) wraz
z kryteriami porównawczymi,
koordynacja debaty publicznej: mapowanie interesariuszy, zebranie i
synteza stanowisk, wypracowanie obszarów konsensusu i rozbieżności
oraz przełożenie wniosków z konsultacji na warianty polityki.
Wynikiem będzie zestaw wariantów polityki (2–3 scenariusze) wraz z opisem
konsekwencji, ryzyk wdrożeniowych oraz propozycją instrumentów (w tym
w odniesieniu do ram WPR po 2027 r.).
Jednocześnie Komisja Europejska przyjęła w dniu 7 lipca 2026 r. dokument
„Strategia dla produkcji zwierzęcej”, którego celem jest stworzenie
-- 11 of 13 --
długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora,
przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji w UE. Strategia ma zwiększyć
przewidywalność, wspierać inwestycje i wzmacniać odporność sektora, a także
ukierunkować odpowiednie wykorzystania WPR i innych instrumentów finansowych.
Trwa proces dotyczący analizy i ukierunkowania instrumentów wsparcia w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Sektor produkcji zwierzęcej będzie uwzględniany
w tych pracach mając na uwadze definiowane potrzeby i wyzwania, w tym potrzebę
wzmacniania i zachowania potencjału produkcyjnego rolnictwa i bezpieczeństwa
żywnościowego.
W wyborze instrumentów wsparcia będą brane pod uwagę m.in. przeprowadzony
proces konsultacji, scenariusze zdefiniowane w pracach prowadzonych przez IERiGŻ
w ramach przygotowania założeń do strategii rozwoju produkcji zwierzęcej w Polsce
oraz przyjęta przez Komisję Europejską Strategia dla produkcji zwierzęcej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco współpracuje z organizacjami
branżowymi, które również opracowują Strategię rozwoju sektora wieprzowiny.
Dochodowość produkcji żywca wieprzowego charakteryzuje się bardzo dużą
zmiennością w poszczególnych latach, która w znacznym stopniu jest determinowana
cyklicznością produkcji. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych
w produkcji żywca wieprzowego występuje w warunkach wysokich cen skupu i ich
korzystnej relacji do cen pasz. Spadek dochodów natomiast w okresie głębokich
spadków cen skupu żywca wieprzowego i pogorszenia się wspomnianej relacji.
Zmiany dochodowości produkcji żywca wieprzowego są w związku z tym
determinowane cyklicznymi wahaniami pogłowia świń i cen skupu. Cykliczne
wahania koniunkturalne oraz ogniska ASF pozostają głównymi obszarami ryzyka
produkcyjnego i inwestycyjnego w krajowej branży mięsa wieprzowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 12 of 13 --
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji
na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji
87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji
1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady,
dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji
(WE) nr 608/2004 ((Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18 z późn. zm.),
(2) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1337/2013 z dnia 13 grudnia
2013 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wskazania kraju
pochodzenia lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego
mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu (Dz. Urz. UE L 335 str. 19 z dnia
14.12.2013 r.)
(3) ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 13.12.2016, poz. 2007),
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w
sprawie wzoru znaku graficznego zawierającego informację „Produkt polski”
(Dz.U. z 2016 r. poz. 2148 z późń. zm.),
(5) rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa
Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
(Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).
Załączniki:
1. Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące pogłowia
świń (odpowiedź na pyt. 1 interpelacji)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --
Pogłowie świń w latach 2023-2026 (kwartały)
stan na dzień liczba stad liczba świń stan na dzień przedział pogłowia liczba stad liczba świń
2023-01-01 56 398 8 922 319 2023-01-01 do 50 sztuk 39 658 609 890
2023-03-31 54 288 8 303 099 2023-01-01 51-200 sztuk 9 249 914 300
2023-06-30 53 378 9 009 088 2023-01-01 201-1000 sztuk 5 517 2 540 923
2023-09-30 53 122 9 610 123 2023-01-01 pow. 1000 sztuk 1 974 4 857 206
2023-12-31 51 958 9 256 649 2023-03-31 do 50 sztuk 39 022 554 751
2024-03-31 50 665 8 799 628 2023-03-31 51-200 sztuk 8 320 822 857
2024-06-30 50 073 9 269 612 2023-03-31 201-1000 sztuk 5 112 2 377 823
2024-09-30 49 666 9 215 148 2023-03-31 pow. 1000 sztuk 1 834 4 547 668
2024-12-31 48 360 9 110 160 2023-06-30 do 50 sztuk 36 934 550 045
2025-03-31 47 111 8 908 255 2023-06-30 51-200 sztuk 8 760 870 582
2025-06-30 45 609 9 211 131 2023-06-30 201-1000 sztuk 5 597 2 567 860
2025-09-30 45 002 9 274 427 2023-06-30 pow. 1000 sztuk 2 087 5 020 601
2025-12-31 43 684 9 330 005 2023-09-30 do 50 sztuk 34 957 555 103
2026-03-31 42 210 8 994 497 2023-09-30 51-200 sztuk 9 825 978 753
2026-06-30 41 193 9 298 195 2023-09-30 201-1000 sztuk 6 155 2 831 241
2023-09-30 pow. 1000 sztuk 2 185 5 245 026
2023-12-31 do 50 sztuk 34 460 556 126
2023-12-31 51-200 sztuk 9 533 945 255
2023-12-31 201-1000 sztuk 5 836 2 653 763
2023-12-31 pow. 1000 sztuk 2 129 5 101 505
2024-03-31 do 50 sztuk 34 467 523 522
2024-03-31 51-200 sztuk 8 671 866 385
2024-03-31 201-1000 sztuk 5 550 2 550 911
2024-03-31 pow. 1000 sztuk 1 977 4 858 810
2024-06-30 do 50 sztuk 33 142 521 326
2024-06-30 51-200 sztuk 9 005 910 681
2024-06-30 201-1000 sztuk 5 758 2 649 705
2024-06-30 pow. 1000 sztuk 2 168 5 187 900
2024-09-30 do 50 sztuk 32 602 528 839
2024-09-30 51-200 sztuk 9 074 909 688
2024-09-30 201-1000 sztuk 5 848 2 691 206
2024-09-30 pow. 1000 sztuk 2 142 5 085 415
2024-12-31 do 50 sztuk 31 286 513 936
2024-12-31 51-200 sztuk 9 148 922 414
2024-12-31 201-1000 sztuk 5 835 2 707 043
2024-12-31 pow. 1000 sztuk 2 091 4 966 767
2025-03-31 do 50 sztuk 31 168 478 693
2025-03-31 51-200 sztuk 8 217 828 744
2025-03-31 201-1000 sztuk 5 631 2 624 645
2025-03-31 pow. 1000 sztuk 2 095 4 976 173
2025-06-30 do 50 sztuk 29 585 460 871
2025-06-30 51-200 sztuk 8 120 826 093
2025-06-30 201-1000 sztuk 5 720 2 677 341
2025-06-30 pow. 1000 sztuk 2 184 5 246 826
2025-09-30 do 50 sztuk 29 360 893 368
2025-09-30 51-200 sztuk 7 990 840 931
2025-09-30 201-1000 sztuk 5 526 2 642 970
2025-09-30 pow. 1000 sztuk 2 126 4 897 158
2025-12-31 do 50 sztuk 27 389 443 615
2025-12-31 51-200 sztuk 8 230 838 671
2025-12-31 201-1000 sztuk 5 845 2 744 767
2025-12-31 pow. 1000 sztuk 2 220 5 302 952
2026-03-31 do 50 sztuk 27 189 411 530
2026-03-31 51-200 sztuk 7 304 742 530
2026-03-31 201-1000 sztuk 5 533 2 586 566
2026-03-31 pow. 1000 sztuk 2 184 5 253 871
2026-06-30 do 50 sztuk 25 875 400 620
2026-06-30 51-200 sztuk 7 394 758 257
2026-06-30 201-1000 sztuk 5 592 2 613 581
2026-06-30 pow. 1000 sztuk 2 332 5 525 737
-- 1 of 1 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 10 września 2026 r.
znak sprawy: RRE.wpz.058.19.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19294 w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19294 złożoną przez posłów Annę Gembicką i
Jarosława Sachajko w sprawie kryzysu polskiej hodowli trzody chlewnej,
gwałtownego ograniczania krajowej hodowli, utraty opłacalności produkcji,
rosnącego uzależnienia od importu wieprzowiny i żywych świń oraz ryzyka
powtórzenia zapaści sektora z lat 2007-2015, informuję co następuje.
Pyt. 1. Ile świń oraz ile aktywnych stad trzody chlewnej znajdowało się w Polsce na
koniec każdego kwartału od początku 2023 r. do końca drugiego kwartału 2026 r., z
podziałem na województwa i grupy wielkości gospodarstw?
Dane dotyczące liczby świń i stad, w których utrzymywane były świnie z podziałem
na grupy w zależności od wielkości stada zostały przedstawione w załączniku 1.
Pyt. 2. Czy Ministerstwo potwierdza, że w pierwszym kwartale 2026 r. liczba świń spadła
o ponad 261 tys. sztuk, a zlikwidowano około 1507 stad? Jeżeli wartości są inne, proszę
podać aktualne dane i metodologię ich obliczenia.
Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potwierdzają koncentrację
produkcji świń – spada liczba stad utrzymujących świnie, ale pogłowie utrzymuje się
na stałym poziomie. Obserwowany spadek pogłowia świń w I kwartale 2026 został
zrekompensowany wzrostem pogłowia w II kwartale 2026.
-- 1 of 13 --
Pyt. 3. Ile gospodarstw całkowicie zrezygnowało z utrzymywania świń od 1 stycznia
2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi oraz ile z nich posiadało do 50, 51–200, 201–
1000 i powyżej 1000 świń?
Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące siedzib stad
zwierząt wskazują, że mimo rezygnacji z produkcji świń z uwagi na koncentrację
produkcji pogłowie świń nie maleje. Od 01.01.2024 r. z produkcji świń zrezygnowało
8 366 siedzib stad, w których na dzień 01.01.2024 r. przebywało 578 482 sztuk
zwierząt. W tym samym okresie hodowlę świń rozpoczęło 3 517 siedzib stad, w
których na koniec II kwartału 2026 r. przebywało 1 194 409 sztuk świń, czyli
dwukrotnie więcej świń niż w na początku 2024 roku. Szczegółowe dane z
podziałem na grupy w zależności od wielkości stad przedstawiono poniżej w
tabelach.
Tab. 1 Zaprzestanie utrzymywania świń od 01.01.2024 r.
przedział
pogłowia liczba stad liczba świń na 01.01.2024
do 50 sztuk 7 442 78 287
51-200 sztuk 556 51 122
201-1000 sztuk 261 115 151
pow. 1000 sztuk 107 333 922
razem 8 366 578 482
Tab. 2 Rozpoczęcie utrzymywania świń od 01.01.2024 r.
przedział
pogłowia liczba stad liczba świń na 30.06.2026
do 50 sztuk 1 965 24 897
51-200 sztuk 508 55 535
201-1000 sztuk 727 354 389
pow. 1000 sztuk 317 759 588
razem 3 517 1 194 409
-- 2 of 13 --
Pyt. 4. Ile wynosiło w latach 2024–2026 pogłowie loch, loch prośnych, prosiąt,
warchlaków i tuczników oraz ile gospodarstw prowadziło pełny cykl zamknięty?
Dane dotyczące pogłowia świń w podziale na poszczególne grupy produkcyjne w
poszczególnych latach dostępne są na stronie Głównego Urzędu Statystycznego:
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rolnictwo-lesnictwo/produkcja-zwierzeca-
zwierzeta-gospodarskie/poglowie-swin-wedlug-stanu-w-grudniu-2025-r-,7,18.html
Zgodnie z danymi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa liczba
gospodarstw zgłaszających urodzenia prosiąt oraz łączna liczba urodzonych prosiąt
przedstawia się jak poniżej:
Tab. 3 Urodzenia świń w latach 2024-2026 (w 2026 r. do 01.09.2026 r.)
rok
urodzenia liczba stad liczba urodzonych świń
2024 37 872 14 556 627
2025 34 195 14 811 345
2026 27 823 9 744 740
5. Ile żywych świń, w tym prosiąt i warchlaków, sprowadzono do Polski w latach 2024–
2025 oraz od początku 2026 r., z podziałem na państwa pochodzenia, liczbę zwierząt i
wartość importu?
6. Ile mięsa wieprzowego sprowadzono i wyeksportowano w latach 2024–2025 oraz od
początku 2026 r., z podaniem salda ilościowego i wartościowego, a także jaki był w
każdym roku poziom samowystarczalności Polski?
Szczegółowe dane dotyczące wielkości importu i eksportu świń żywych i mięsa
wieprzowego oraz krajów pochodzenia i przeznaczenia w latach 2024 -2025 oraz w
2026 r. dostępne są w Biuletynie –„Rynek wieprzowiny” opracowywanym przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej
Informacji Rynkowej. Biuletyny są na stronie:
-- 3 of 13 --
https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
7. Czy Ministerstwo uznaje zależność rynku od importu blisko 9 mln żywych świń rocznie
oraz ujemnego salda handlu wieprzowiną za zagrożenie dla bezpieczeństwa i
suwerenności żywnościowej? Jeżeli nie, proszę o szczegółowe uzasadnienie.
Polska jest importerem netto wieprzowiny i świń żywych. Silne uzależnienie rynku od
importu świń do tuczu jest jednym z czynników, które należy oceniać jako ryzyko
produkcyjne wpływające również na bezpieczeństwo żywnościowe, w przypadku
zachwiania handlu czy zmiany profilu specjalizacji sektora na rynku skąd pochodzą
warchlaki do tuczu.
Pyt. 8. Jaki był pełny koszt wyprodukowania 1 kg żywca wieprzowego oraz średnia cena
skupu w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r. do czerwca 2026 r. i w ilu
miesiącach cena skupu nie pokrywała kosztów?
Ceny skupu żywca wieprzowego w poszczególnych miesiącach od stycznia 2023 r.
dostępne są w Biuletynie –„Rynek wieprzowiny” opracowywanym przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej
Informacji Rynkowej. Biuletyny na stronie:
https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
W ramach Systemu nie prowadzona jest statystyka dotycząca kosztu produkcji
poszczególnych produktów rolnych. W tym zakresie Ministerstwo Rolnictwa i
Rozwoju Wsi korzysta z opracowań i analiz wykonywanych przez Instytut Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB. Zgodnie z najnowszą analizą Instytutu,
wg stanu na czerwiec 2026 r,. koszty ogółem produkcji żywca wieprzowego wyniosły
w I półroczu 2026 r. średnio 833 zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto.
Pyt. 9. Jaką część ceny detalicznej podstawowych elementów wieprzowych otrzymuje
przeciętnie rolnik, a jaką część stanowią marże ubojni, przetwórców, pośredników i sieci
handlowych? Jakie kontrole przewagi kontraktowej i nadmiernych marż
przeprowadzono od 2024 r.?
Marża w poszczególnych ogniwach łańcucha dostaw nie jest prostą różnicą
pomiędzy ceną producenta a ceną detaliczną, lecz odzwierciedla koszty i wartość
-- 4 of 13 --
dodaną powstającą na kolejnych etapach, obejmujących m.in. przetwarzanie,
magazynowanie, transport, dystrybucję, certyfikację czy działania marketingowe. W
Polsce monitoring sytuacji rynkowej prowadzony jest za pośrednictwem
Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR), który gromadzi i
udostępnia dane o cenach produktów rolno-spożywczych na kolejnych etapach
obrotu, od producenta rolnego po handel detaliczny. System ten, funkcjonujący w
oparciu o przepisy unijne, umożliwia analizę relacji cenowych i procesu transmisji cen
w łańcuchu żywnościowym. Jednocześnie należy wskazać, że ZSRIR nie monitoruje
bezpośrednio marż osiąganych przez poszczególne podmioty gospodarcze.
Wprowadzenie pełnej transparentności marż na poziomie pojedynczych
przedsiębiorstw napotykałoby istotne ograniczenia wynikające z konieczności
ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Informacje dotyczące struktury kosztów,
polityki cenowej i rentowności stanowią dane wrażliwe z punktu widzenia
konkurencyjności przedsiębiorców.
Organem, właściwym w sprawie kontroli i monitorowania sytuacji na rynkach rolnych
w zakresie naruszania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub
ustawy o przewadze kontraktowej jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów, który podejmie adekwatne działania w ramach posiadanych
kompetencji. Niezależnie od powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje
wystąpienia do UOKIK dotyczące potrzeby przeprowadzenia analizy sytuacji na
rynku, pod kątem np. zmowy cenowej albo stosowania innych niedozwolonych
praktyk. W ostatnim czasie wniosek w takiej sprawie skierowany był do UOKIK w
maju 2026 r.
Pyt. 10. Jaką pomoc rząd uruchomi w 2026 r. dla gospodarstw sprzedających świnie
poniżej kosztów produkcji oraz czy powstanie fundusz stabilizacji dochodów
producentów trzody chlewnej?
11. Czy rząd wprowadzi program odbudowy krajowego stada podstawowego,
obejmujący wsparcie utrzymywania loch, produkcji prosiąt i gospodarstw prowadzących
cykl zamknięty? Proszę podać budżet, harmonogram i docelową liczbę loch.
Obecnie trwają prace nad projektem uruchomienia programów pomocy dla
producentów trzody chlewnej.
-- 5 of 13 --
Pierwsza z projektowanych form wsparcia będzie skierowana do producentów
rolnych dokonujących nabycia loszek hodowlanych. Planuje się, że pomoc w
wysokości 2 tys. zł z tytułu nabycia loszki hodowlanej będzie wypłacana w dwóch
ratach:
– I rata po nabyciu loszki, na podstawie przedłożonych dokumentów zakupu,
– II rata po upływie 8 miesięcy od dnia zakupu.
Drugą forma pomocy będzie skierowana do producentów rolnych posiadających
lochy, które są lub zostaną wpisane do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt w
ARiMR. Zakłada się wypłatę pomocy w wysokości 1 tys. zł do każdej zarejestrowanej
lochy. Przedmiotowe instrumenty wsparcia będą realizowane w formule pomocy de
minimis.
Projekt programu w formie aktu prawnego został wpisany do Wykazu Prac Rady
Ministrów pod numerem RD 329 i zamieszczony na stronie Rządowego Centrum
Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, gdzie możliwe jest śledzenie
kolejnych etapów prac: https://legislacja.rcl.gov.pl/
Pyt. 12 Jakie środki w latach 2024–2026 przeznaczono na bioasekurację,
odszkodowania i rekompensaty związane z ASF, ile gospodarstw otrzymało pomoc oraz
jaki był średni czas oczekiwania na wypłatę?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
(PWPR) wdrażana jest interwencja I.10.3 Inwestycje zapobiegające
rozprzestrzenianiu się ASF. Wsparcie w ramach tej interwencji można uzyskać na
inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup
urządzeń służących bioasekuracji.
Przeprowadzono trzy nabory w latach 2023–2025, w których złożono łącznie 4 072
wnioski, odpowiednio:
w naborze 2023 – 1 291 wniosków,
w naborze 2024 – 1 459 wniosków,
w naborze 2025 – 1 322 wniosków.
-- 6 of 13 --
Oznacza to, że w latach 2024-2025 złożono 2781 wniosków o przyznanie pomocy.
Spośród wszystkich złożonych wniosków o przyznanie pomocy 1 728 zakończyło się
zawarciem umowy na łączną kwotę 116 mln zł (wszystkie umowy zostały zawarte w
latach 2024-2026).
Do chwili obecnej zrealizowano płatności na rzecz 1 017 beneficjentów na kwotę
59,5 mln zł.
W odniesieniu do postulatu dotyczącego czasu oczekiwania na wypłatę pomocy
należy wskazać, że termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy wynosi
maksymalnie 5 miesięcy od zakończenia naboru, okres realizacji operacji może trwać
do 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy, a termin rozpatrzenia wniosku o płatność
wynosi do 3 miesięcy od dnia jego złożenia, łączny okres od zakończenia naboru do
wypłaty pomocy nie powinien przekroczyć 32 miesięcy.
Ponadto na postawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 stycznia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 187)
wypłacano środki na bioasekurację oraz pomoc finansową dla producentów świń w
związku z zakazem utrzymywania lub wprowadzania do gospodarstwa świń, w tym:
1) na bioasekurację
2024 r. wypłacono 111 822 321,47 zł — (6 851 wniosków)
2025 r. 180 977 298,42 zł — (9 324 wnioski)
2026 r. nie ogłoszono pomocy
2) na pomoc finansową dla producentów świń w związku z zakazem utrzymywania
lub wprowadzania do gospodarstwa świń,
2024 r. 8 289 067,00 zł — (581 wniosków)
2025 r. 9 636 745,00 zł — (744 wnioski)
-- 7 of 13 --
Ponadto poniżej przedstawione zostało zestawienie obejmujące środki w latach
2024–2026 przeznaczone na bioasekurację, odszkodowania i rekompensaty
związane z ASF oraz liczbę gospodarstw, które otrzymały pomoc.
Rok realizacji Liczba
gospodarstw która
otrzymała
odszkodowania
Łączna kwota
odszkodowań za
zwierzęta (w zł.)
Wypłacone
pozostałe
rekompensaty
(nagrody,
zapomogi, itd.) (w
zł.)
2023 62 9.361.813,69 32.158,64
2024 98 25.278.845,43 643.423.59
2025 30 7.129.990,22 49.448,64
2026* 0 0 0
*dane na dzień 24.08.2026 r.
Środki przeznaczone na wypłatę odszkodowań były pozyskiwane z rezerwy celowej
oraz z budżetów wojewodów. Termin wypłaty odszkodowania uzależniony był od
dostępności środków w budżecie właściwego powiatowego lekarza weterynarii.
Wypłaty były realizowane niezwłocznie po otrzymaniu i zabezpieczeniu środków
finansowych w jego budżecie.
W 2026 r odszkodowania zostaną wypłacone po uruchomieniu środków
budżetowych z przekwalifikowanej opinią nr 363 Komisji Finansów Publicznych
Sejmu RP rezerwy celowej poz. 18. Aktualnie zapotrzebowania na środki oraz
wnioski o ich przyznanie są odpowiednio przygotowywane i składane z poziomu
województw.
Pyt. 13. Czy rząd wprowadzi jednoznaczne oznaczanie kraju urodzenia, chowu, uboju i
przetworzenia zwierzęcia również w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach
przetworzonych oraz zwiększy udział krajowej wieprzowiny w zamówieniach
publicznych?
-- 8 of 13 --
W art. 26 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania
konsumentom informacji na temat żywności (1), ustanowiono obowiązek wskazania
kraju lub miejsca pochodzenia na etykiecie mięsa objętego kodami Nomenklatury
scalonej wymienionymi w załączniku XI do wymienionego rozporządzenia, tzn.
świeżego schłodzonego lub zamrożonego mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu.
Zasady stosowania ww. rozporządzenia (UE) w odniesieniu do wskazania kraju
pochodzenia lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego mięsa
ze świń, z owiec, kóz i drobiu, ustanawia rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr
1337/2013 (2), które harmonizuje tę kwestię na poziomie unijnym.
Zgodnie z art. 5 (etykietowanie mięsa) rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr
1337/2013 (2) możliwym sposobem znakowania pochodzenia np. mięsa
wieprzowego przeznaczonego do dostarczenia konsumentowi końcowemu lub do
zakładów żywienia zbiorowego, wskazującym na jednoczesne krajowe (np. polskie):
urodzenie, chów i ubój zwierzęcia z którego pozyskano mięso - jest tylko określenie
„Pochodzenie: (nazwa państwa członkowskiego lub państwa trzeciego)” (np.
„Pochodzenie: Polska”), które jak stanowi art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia musi być
w zadowalający sposób udowodnione właściwym organom przez podmiot.
Natomiast na bazie krajowych przepisów można dobrowolne oznakować każdy
artykuł rolno – spożywczy np. mięso wieprzowe, na każdym etapie jego obrotu,
informacją PRODUKT POLSKI, respektując jednak kryteria i sposób graficznego
oznakowania, uregulowane w poniższych przepisach krajowych.
Przepisy ustawy z 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (3), co do dobrowolnego znakowania środków
spożywczych informacją PRODUKT POLSKI weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017.
Przepisy te dają możliwość producentom, handlowcom i gastronomii wyróżniania na
rynku artykułów rolno-spożywczych wyprodukowanych w Polsce i z polskich
surowców, poprzez oznakowanie ich informacją PRODUKT POLSKI, także w formie
jednolitego ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16
grudnia 2016 r. (4) znaku graficznego.
-- 9 of 13 --
Stosownie do przepisu art. 7b ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych (3) - oznakowanie „Produkt polski” może być zastosowane w
odniesieniu do mięsa wieprzowego, jako do produktu nieprzetworzonego - jedynie w
przypadku, gdy mięso to zostało pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i
ubitych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym, jeżeli nawet jeden z etapów wytwarzania mięsa odbywałby
się w kraju innym niż Polska (np. w Danii), wówczas oznakowanie mięsa informacją
PRODUKT POLSKI jest niedopuszczalne.
Powyższy warunek - mięso pozyskane ze zwierząt urodzonych, chowanych i ubitych
na terytorium Polski – musi być również spełniony, gdy mięso jest składnikiem
produktu złożonego, oznakowanego informacją PRODUKT POLSKI.
Obecnie można, dobrowolnie oznakować informacją PRODUKT POLSKI potrawę
(np. kotlet schabowy, gołąbki itd.) w gastronomii w sytuacji gdy jej składnikiem
będzie mięso ze zwierząt urodzonych, chowanych i ubitych w Polsce.
Kryterium powyższego oznakowania PRODUKT POLSKI opiera się na definicji
„produkcji podstawowej” z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr
178/2002 (5). Dlatego też w przypadku mięsa przyjęto, że informacja „PRODUKT
POLSKI” może być stosowana tylko dla mięsa pochodzącego ze zwierząt
wyhodowanych w Polsce (tj. tu urodzonych i chowanych). Określenie takiego
kryterium miało przyczynić się do odbudowy polskiego pogłowia trzody chlewnej.
Logo znaku graficznego PRODUKT POLSKI można pobrać ze strony internetowej
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi https://www.gov.pl/rolnictwo/produkt-polski
bezpłatnie. Na tej stronie znajdują się również wszystkie niezbędne informacje i
regulacje prawne dotyczące znaku. Znakowanie PRODUKT POLSKI nie wymaga
żadnej rejestracji.
Co do wprowadzenia przez rząd ewentualnego obowiązku znakowania pochodzenia
mięsa w gastronomii, żywieniu zbiorowym i produktach przetworzonych, wobec
istniejących już krajowych przepisów co do możliwości znakowania (ww. dobrowolne
oznakowanie informacją PRODUKT POLSKI), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
rozważając podjęcie ew. szerszych działań legislacyjnych, może je powziąć po
-- 10 of 13 --
uprzednim przedłożeniu przez branżę/podmioty inicjujące wprowadzenie takiego
obowiązku - materiałów przedstawiających ocenę wpływu tych projektów na
sytuację ekonomiczną i konkurencyjność polskich przedsiębiorców (przetwórców
mięsa/restauracji/zakładów żywienia zbiorowego), a także na konsumentów i
producentów rolnych.
Pyt. 14-18 Dotyczące kompleksowej strategii dla sektora wieprzowiny, spadku pogłowia
świń i planów jego odbudowy oraz podjętych działań.
Aktualnie trwają prace dotyczące założeń strategii rozwoju sektora produkcji
zwierzęcej w Polsce. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej -
Państwowy Instytut Badawczy, na zlecenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
realizuje zadanie „Założenia strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce –
koordynacja debaty publicznej”. Celem tego zadania jest:
opracowanie diagnozy uwarunkowań rozwoju sektora produkcji
zwierzęcej w Polsce (rynkowych, regulacyjnych, środowiskowych i
strukturalnych) wraz z identyfikacją kluczowych ograniczeń i czynników
ryzyka,
ocena adekwatności obecnych instrumentów wsparcia w ramach WPR
oraz sformułowanie propozycji kierunków/interwencji w nowych ramach
po 2027 r.,
zdefiniowanie strategicznych dylematów rozwojowych sektora oraz
przygotowanie wariantowych ścieżek rozwoju i polityki (scenariusze) wraz
z kryteriami porównawczymi,
koordynacja debaty publicznej: mapowanie interesariuszy, zebranie i
synteza stanowisk, wypracowanie obszarów konsensusu i rozbieżności
oraz przełożenie wniosków z konsultacji na warianty polityki.
Wynikiem będzie zestaw wariantów polityki (2–3 scenariusze) wraz z opisem
konsekwencji, ryzyk wdrożeniowych oraz propozycją instrumentów (w tym
w odniesieniu do ram WPR po 2027 r.).
Jednocześnie Komisja Europejska przyjęła w dniu 7 lipca 2026 r. dokument
„Strategia dla produkcji zwierzęcej”, którego celem jest stworzenie
-- 11 of 13 --
długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora,
przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji w UE. Strategia ma zwiększyć
przewidywalność, wspierać inwestycje i wzmacniać odporność sektora, a także
ukierunkować odpowiednie wykorzystania WPR i innych instrumentów finansowych.
Trwa proces dotyczący analizy i ukierunkowania instrumentów wsparcia w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Sektor produkcji zwierzęcej będzie uwzględniany
w tych pracach mając na uwadze definiowane potrzeby i wyzwania, w tym potrzebę
wzmacniania i zachowania potencjału produkcyjnego rolnictwa i bezpieczeństwa
żywnościowego.
W wyborze instrumentów wsparcia będą brane pod uwagę m.in. przeprowadzony
proces konsultacji, scenariusze zdefiniowane w pracach prowadzonych przez IERiGŻ
w ramach przygotowania założeń do strategii rozwoju produkcji zwierzęcej w Polsce
oraz przyjęta przez Komisję Europejską Strategia dla produkcji zwierzęcej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco współpracuje z organizacjami
branżowymi, które również opracowują Strategię rozwoju sektora wieprzowiny.
Dochodowość produkcji żywca wieprzowego charakteryzuje się bardzo dużą
zmiennością w poszczególnych latach, która w znacznym stopniu jest determinowana
cyklicznością produkcji. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych
w produkcji żywca wieprzowego występuje w warunkach wysokich cen skupu i ich
korzystnej relacji do cen pasz. Spadek dochodów natomiast w okresie głębokich
spadków cen skupu żywca wieprzowego i pogorszenia się wspomnianej relacji.
Zmiany dochodowości produkcji żywca wieprzowego są w związku z tym
determinowane cyklicznymi wahaniami pogłowia świń i cen skupu. Cykliczne
wahania koniunkturalne oraz ogniska ASF pozostają głównymi obszarami ryzyka
produkcyjnego i inwestycyjnego w krajowej branży mięsa wieprzowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 12 of 13 --
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji
na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji
87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji
1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady,
dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji
(WE) nr 608/2004 ((Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18 z późn. zm.),
(2) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1337/2013 z dnia 13 grudnia
2013 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011
Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wskazania kraju
pochodzenia lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego
mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu (Dz. Urz. UE L 335 str. 19 z dnia
14.12.2013 r.)
(3) ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 13.12.2016, poz. 2007),
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w
sprawie wzoru znaku graficznego zawierającego informację „Produkt polski”
(Dz.U. z 2016 r. poz. 2148 z późń. zm.),
(5) rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa
Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
(Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).
Załączniki:
1. Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące pogłowia
świń (odpowiedź na pyt. 1 interpelacji)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --
Pogłowie świń w latach 2023-2026 (kwartały)
stan na dzień liczba stad liczba świń stan na dzień przedział pogłowia liczba stad liczba świń
2023-01-01 56 398 8 922 319 2023-01-01 do 50 sztuk 39 658 609 890
2023-03-31 54 288 8 303 099 2023-01-01 51-200 sztuk 9 249 914 300
2023-06-30 53 378 9 009 088 2023-01-01 201-1000 sztuk 5 517 2 540 923
2023-09-30 53 122 9 610 123 2023-01-01 pow. 1000 sztuk 1 974 4 857 206
2023-12-31 51 958 9 256 649 2023-03-31 do 50 sztuk 39 022 554 751
2024-03-31 50 665 8 799 628 2023-03-31 51-200 sztuk 8 320 822 857
2024-06-30 50 073 9 269 612 2023-03-31 201-1000 sztuk 5 112 2 377 823
2024-09-30 49 666 9 215 148 2023-03-31 pow. 1000 sztuk 1 834 4 547 668
2024-12-31 48 360 9 110 160 2023-06-30 do 50 sztuk 36 934 550 045
2025-03-31 47 111 8 908 255 2023-06-30 51-200 sztuk 8 760 870 582
2025-06-30 45 609 9 211 131 2023-06-30 201-1000 sztuk 5 597 2 567 860
2025-09-30 45 002 9 274 427 2023-06-30 pow. 1000 sztuk 2 087 5 020 601
2025-12-31 43 684 9 330 005 2023-09-30 do 50 sztuk 34 957 555 103
2026-03-31 42 210 8 994 497 2023-09-30 51-200 sztuk 9 825 978 753
2026-06-30 41 193 9 298 195 2023-09-30 201-1000 sztuk 6 155 2 831 241
2023-09-30 pow. 1000 sztuk 2 185 5 245 026
2023-12-31 do 50 sztuk 34 460 556 126
2023-12-31 51-200 sztuk 9 533 945 255
2023-12-31 201-1000 sztuk 5 836 2 653 763
2023-12-31 pow. 1000 sztuk 2 129 5 101 505
2024-03-31 do 50 sztuk 34 467 523 522
2024-03-31 51-200 sztuk 8 671 866 385
2024-03-31 201-1000 sztuk 5 550 2 550 911
2024-03-31 pow. 1000 sztuk 1 977 4 858 810
2024-06-30 do 50 sztuk 33 142 521 326
2024-06-30 51-200 sztuk 9 005 910 681
2024-06-30 201-1000 sztuk 5 758 2 649 705
2024-06-30 pow. 1000 sztuk 2 168 5 187 900
2024-09-30 do 50 sztuk 32 602 528 839
2024-09-30 51-200 sztuk 9 074 909 688
2024-09-30 201-1000 sztuk 5 848 2 691 206
2024-09-30 pow. 1000 sztuk 2 142 5 085 415
2024-12-31 do 50 sztuk 31 286 513 936
2024-12-31 51-200 sztuk 9 148 922 414
2024-12-31 201-1000 sztuk 5 835 2 707 043
2024-12-31 pow. 1000 sztuk 2 091 4 966 767
2025-03-31 do 50 sztuk 31 168 478 693
2025-03-31 51-200 sztuk 8 217 828 744
2025-03-31 201-1000 sztuk 5 631 2 624 645
2025-03-31 pow. 1000 sztuk 2 095 4 976 173
2025-06-30 do 50 sztuk 29 585 460 871
2025-06-30 51-200 sztuk 8 120 826 093
2025-06-30 201-1000 sztuk 5 720 2 677 341
2025-06-30 pow. 1000 sztuk 2 184 5 246 826
2025-09-30 do 50 sztuk 29 360 893 368
2025-09-30 51-200 sztuk 7 990 840 931
2025-09-30 201-1000 sztuk 5 526 2 642 970
2025-09-30 pow. 1000 sztuk 2 126 4 897 158
2025-12-31 do 50 sztuk 27 389 443 615
2025-12-31 51-200 sztuk 8 230 838 671
2025-12-31 201-1000 sztuk 5 845 2 744 767
2025-12-31 pow. 1000 sztuk 2 220 5 302 952
2026-03-31 do 50 sztuk 27 189 411 530
2026-03-31 51-200 sztuk 7 304 742 530
2026-03-31 201-1000 sztuk 5 533 2 586 566
2026-03-31 pow. 1000 sztuk 2 184 5 253 871
2026-06-30 do 50 sztuk 25 875 400 620
2026-06-30 51-200 sztuk 7 394 758 257
2026-06-30 201-1000 sztuk 5 592 2 613 581
2026-06-30 pow. 1000 sztuk 2 332 5 525 737
-- 1 of 1 --