Interpelacja nr 19288
Interpelacja w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Interpelacja nr 19288
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 18-08-2026
Szanowna Pani Minister!
Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), prowadzona na podstawie działu VI ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.), jest podstawowym narzędziem państwa służącym monitorowaniu rynku odpadów. W jej skład wchodzą m.in. rejestr podmiotów, prowadzony przez marszałków województw i funkcjonujący od 24 stycznia 2018 r., oraz uruchomione z dniem 1 stycznia 2020 r. moduł ewidencji odpadów i moduł sprawozdawczości. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy administratorem BDO jest minister właściwy do spraw klimatu.
Zgodnie z art. 49 ust. 7 ustawy o odpadach rejestr podmiotów jest publicznie dostępny - z wyłączeniem m.in. numeru PESEL, adresu poczty elektronicznej, warunków umowy zawartej z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz rodzaju i wysokości zabezpieczenia finansowego. Każdy może zatem bez logowania sprawdzić, czy dany podmiot figuruje w rejestrze i w jakim zakresie. Co więcej, na mocy art. 49 ust. 9 tej ustawy rejestr zawiera również zestawienie zbiorcze - wykaz funkcjonujących spalarni i współspalarni odpadów w podziale na województwa oraz według przepustowości. Ustawodawca przesądził więc już, że publiczna jawność zarówno danych o podmiotach, jak i zestawień zbiorczych jest w tym obszarze rozwiązaniem właściwym. Na tym jednak jawność się kończy. Dane gromadzone w module ewidencji odpadów oraz w module sprawozdawczości - a więc informacje o tym, jakie odpady, w jakich ilościach, przez kogo i dokąd zostały faktycznie przekazane oraz w jaki sposób zostały zagospodarowane - dostępne są wyłącznie użytkownikom wymienionym w zamkniętym katalogu z art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach. Szczegółowy zakres ich uprawnień określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 kwietnia 2025 r. w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (Dz. U. 2025 r. poz. 585).
Katalog ten obejmuje właściwych ministrów, generalnego dyrektora ochrony środowiska i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, głównego geodetę kraju, marszałków województw, wojewodów, starostów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, organy Inspekcji Ochrony Środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zarządy związków międzygminnych i metropolitalnych, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego, organy nadzoru górniczego, a także Krajową Administrację Skarbową oraz Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy (art. 83 ust. 1 pkt 23 i 24). Nie obejmuje natomiast obywateli, organizacji ekologicznych i społecznych, dziennikarzy, a także - co zasługuje na szczególne podkreślenie - radnych, którzy wykonują ustawową funkcję kontrolną wobec organów wykonawczych gmin i powiatów, a organy te dostęp do BDO posiadają.
Utrzymywanie tego stanu trudno pogodzić z regułami dostępu do informacji o środowisku. Zgodnie z art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r. poz. 670) wobec informacji dotyczących rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejsca ich wytwarzania nie stosuje się podstaw odmowy udostępnienia określonych w art. 16 ust. 1 pkt 4-7 i 10 tej ustawy - a więc ani ochrony danych osobowych osób trzecich, ani tajemnicy przedsiębiorstwa, ani tajemnicy statystycznej. Ustawodawca jednoznacznie przesądził zatem, że informacje o odpadach nie korzystają z ochrony właściwej dla tajemnicy handlowej. Odpowiada to standardowi wynikającemu z Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 78, poz. 706), oraz z dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG.
Za otwarciem danych przemawiają również ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, i to formułowane konsekwentnie. W informacji o wynikach kontroli P/23/054, opublikowanej 27 marca 2024 r., izba stwierdziła, że BDO nie pozwalała na zagregowanie danych o wszystkich spalarniach odpadów funkcjonujących na terenie danego województwa, i skierowała do ministra klimatu i środowiska wniosek o kontynuowanie działań w celu wprowadzenia w BDO funkcjonalności umożliwiającej agregację danych zawartych w decyzjach oraz sprawozdaniach o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami.
Rok później, w informacji o wynikach kontroli P/23/039, opublikowanej 25 marca 2025 r., NIK ustaliła, że od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2024 r. na utworzenie i obsługę BDO wydatkowano prawie 77 mln zł, a mimo to baza „nie służy swojemu podstawowemu celowi”. Izba wskazała, że BDO nie posiadała funkcji umożliwiającej wyliczanie dla całego kraju wskaźników udziału poszczególnych sposobów postępowania z odpadami, a przy opracowywaniu sprawozdania z realizacji Krajowego planu gospodarki odpadami korzystano głównie z danych Centralnego Systemu Odpadowego oraz danych Głównego Urzędu Statystycznego sprzed pięciu lat. NIK ponownie wniosła do ministra klimatu i środowiska o wprowadzenie do BDO funkcjonalności zapewniających rzetelne i skuteczne monitorowanie rynku odpadów.
Otwarcie danych o odpadach nie jest zatem wyłącznie postulatem z zakresu jawności życia publicznego. Jest to realne narzędzie ograniczania szarej strefy: nielegalnych składowisk, porzucanych odpadów niebezpiecznych i fikcyjnego obiegu dokumentów. Mieszkańcy, którzy obserwują wzmożony ruch pojazdów ciężarowych w kierunku hali magazynowej czy nieużytku, nie mają dziś żadnej możliwości sprawdzenia, czy ktokolwiek legalnie przyjmuje w tym miejscu odpady i w jakich ilościach. Koszty usuwania odpadów porzuconych ponoszą natomiast gminy oraz budżet państwa.
Podkreślam, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie jest postulat udostępniania osobom trzecim danych o cenach, kontrahentach handlowych czy dokumentach finansowych podmiotów gospodarczych. Chodzi o dostęp - również w formie publicznego modułu raportowego, otwartych danych i interfejsu programistycznego - do informacji o rodzaju, ilości oraz miejscu wytworzenia i zagospodarowania odpadów, a więc do informacji, którym ustawodawca wprost odmówił ochrony jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje prace legislacyjne zmierzające do rozszerzenia dostępu do danych gromadzonych w module ewidencji odpadów i module sprawozdawczości BDO na podmioty spoza katalogu określonego w art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach, w szczególności na organizacje ekologiczne i społeczne, media oraz obywateli? Jeżeli tak - na jakim etapie znajdują się te prace i jaki jest ich harmonogram?
2. Jak resort uzasadnia utrzymywanie niedostępności danych o rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejscu ich wytwarzania, skoro art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyłącza wobec takich informacji możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa, ochronę danych osobowych osób trzecich oraz tajemnicę statystyczną?
3. Czy resort analizował zgodność obecnego modelu dostępu do BDO z konwencją z Aarhus oraz z dyrektywą 2003/4/WE, w szczególności w zakresie obowiązku aktywnego rozpowszechniania informacji o środowisku? Jeżeli tak - proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
4. Ile wniosków o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących danych zgromadzonych w BDO wpłynęło do ministra klimatu i środowiska w latach 2023-2026 (I półrocze), ile z nich załatwiono pozytywnie, a w ilu przypadkach wydano decyzję o odmowie i na jakiej podstawie prawnej?
5. W ilu przypadkach podmioty przekazujące dane do BDO wystąpiły z wnioskiem o wyłączenie informacji z udostępniania w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ile takich wniosków uwzględniono, a w ilu wydano decyzję odmowną?
6. Czy BDO umożliwia obecnie wygenerowanie zestawień zbiorczych o masie odpadów według poszczególnych kodów w podziale na województwa, powiaty i gminy oraz według instalacji przyjmujących odpady? Jeżeli nie - kiedy taka funkcjonalność zostanie wdrożona?
7. Jakie działania podjęto w celu realizacji wniosków pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli z 27 marca 2024 r. (kontrola P/23/054) oraz z 25 marca 2025 r. (kontrola P/23/039), dotyczących wprowadzenia do BDO funkcjonalności umożliwiających agregację danych i rzetelne monitorowanie rynku odpadów? Proszę o wskazanie zakresu rzeczowego, harmonogramu i szacowanego kosztu tych prac.
8. Jaka była łączna kwota wydatkowana na utworzenie, utrzymanie i rozwój BDO od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2026 r., w podziale na poszczególne lata oraz na źródła finansowania wskazane w art. 81 ust. 9 i 10 ustawy o odpadach, to jest środki budżetu państwa w części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw klimatu, środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz środki przeznaczone na rozwój projektów cyfrowych i teleinformatycznych?
9. Czy planowane jest udostępnienie publicznego interfejsu programistycznego (API) oraz publikacja danych z BDO jako danych otwartych na portalu dane.gov.pl - w zakresie rejestru podmiotów oraz danych zagregowanych pochodzących z modułu sprawozdawczości? Jeżeli nie - jakie przeszkody prawne lub techniczne to uniemożliwiają?
10. Czy resort rozważa utworzenie publicznego modułu raportowego BDO udostępniającego dane o masie odpadów przyjętych i przetworzonych przez poszczególne instalacje w podziale na kody odpadów, w ujęciu rocznym - bez ujawniania cen, kontrahentów i dokumentów finansowych?
11. Na jakiej podstawie prawnej i na jakich warunkach finansowych zadania związane z funkcjonowaniem BDO realizuje Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy oraz jaki jest obecny podział zadań między ministerstwem a instytutem? Proszę o wskazanie rodzaju, daty i zakresu czynności prawnej, na podstawie której instytut wykonuje te zadania, oraz łącznej kwoty wynagrodzenia wypłaconego mu z tego tytułu w latach 2024-2026.
12. Czy minister klimatu i środowiska rozważał skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 81 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach, to jest powierzenia administrowania BDO w całości lub w określonym zakresie jednostce podległej lub nadzorowanej? Jeżeli nie - dlaczego, skoro przepis ten nie wymaga zmiany ustawy?
13. Na jakim etapie znajdują się rozpoczęte w maju 2024 r. prace nad nowelizacją ustawy o odpadach przenoszącą kompetencje ministra w zakresie administrowania BDO na Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, o których informowała Najwyższa Izba Kontroli, wskazując, że do dnia zakończenia kontroli projekt nie uzyskał wpisu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów? Czy projekt został do tego wykazu wpisany?
14. Czy resort rozważa przyznanie dostępu do BDO organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego - radom gmin, radom powiatów i sejmikom województw - w związku z wykonywaną przez nie funkcją kontrolną wobec organów wykonawczych, które taki dostęp już posiadają?
15. Czy ministerstwo analizowało wpływ otwarcia danych o odpadach na skuteczność wykrywania nielegalnych składowisk i porzuconych odpadów oraz na wysokość ponoszonych przez gminy kosztów ich usuwania? Jeżeli tak - proszę o przedstawienie wniosków z tej analizy.
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na piśmie w terminie określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 19288
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 18-08-2026
Szanowna Pani Minister!
Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), prowadzona na podstawie działu VI ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.), jest podstawowym narzędziem państwa służącym monitorowaniu rynku odpadów. W jej skład wchodzą m.in. rejestr podmiotów, prowadzony przez marszałków województw i funkcjonujący od 24 stycznia 2018 r., oraz uruchomione z dniem 1 stycznia 2020 r. moduł ewidencji odpadów i moduł sprawozdawczości. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy administratorem BDO jest minister właściwy do spraw klimatu.
Zgodnie z art. 49 ust. 7 ustawy o odpadach rejestr podmiotów jest publicznie dostępny - z wyłączeniem m.in. numeru PESEL, adresu poczty elektronicznej, warunków umowy zawartej z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz rodzaju i wysokości zabezpieczenia finansowego. Każdy może zatem bez logowania sprawdzić, czy dany podmiot figuruje w rejestrze i w jakim zakresie. Co więcej, na mocy art. 49 ust. 9 tej ustawy rejestr zawiera również zestawienie zbiorcze - wykaz funkcjonujących spalarni i współspalarni odpadów w podziale na województwa oraz według przepustowości. Ustawodawca przesądził więc już, że publiczna jawność zarówno danych o podmiotach, jak i zestawień zbiorczych jest w tym obszarze rozwiązaniem właściwym. Na tym jednak jawność się kończy. Dane gromadzone w module ewidencji odpadów oraz w module sprawozdawczości - a więc informacje o tym, jakie odpady, w jakich ilościach, przez kogo i dokąd zostały faktycznie przekazane oraz w jaki sposób zostały zagospodarowane - dostępne są wyłącznie użytkownikom wymienionym w zamkniętym katalogu z art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach. Szczegółowy zakres ich uprawnień określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 kwietnia 2025 r. w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (Dz. U. 2025 r. poz. 585).
Katalog ten obejmuje właściwych ministrów, generalnego dyrektora ochrony środowiska i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, głównego geodetę kraju, marszałków województw, wojewodów, starostów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, organy Inspekcji Ochrony Środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zarządy związków międzygminnych i metropolitalnych, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego, organy nadzoru górniczego, a także Krajową Administrację Skarbową oraz Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy (art. 83 ust. 1 pkt 23 i 24). Nie obejmuje natomiast obywateli, organizacji ekologicznych i społecznych, dziennikarzy, a także - co zasługuje na szczególne podkreślenie - radnych, którzy wykonują ustawową funkcję kontrolną wobec organów wykonawczych gmin i powiatów, a organy te dostęp do BDO posiadają.
Utrzymywanie tego stanu trudno pogodzić z regułami dostępu do informacji o środowisku. Zgodnie z art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r. poz. 670) wobec informacji dotyczących rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejsca ich wytwarzania nie stosuje się podstaw odmowy udostępnienia określonych w art. 16 ust. 1 pkt 4-7 i 10 tej ustawy - a więc ani ochrony danych osobowych osób trzecich, ani tajemnicy przedsiębiorstwa, ani tajemnicy statystycznej. Ustawodawca jednoznacznie przesądził zatem, że informacje o odpadach nie korzystają z ochrony właściwej dla tajemnicy handlowej. Odpowiada to standardowi wynikającemu z Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 78, poz. 706), oraz z dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG.
Za otwarciem danych przemawiają również ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, i to formułowane konsekwentnie. W informacji o wynikach kontroli P/23/054, opublikowanej 27 marca 2024 r., izba stwierdziła, że BDO nie pozwalała na zagregowanie danych o wszystkich spalarniach odpadów funkcjonujących na terenie danego województwa, i skierowała do ministra klimatu i środowiska wniosek o kontynuowanie działań w celu wprowadzenia w BDO funkcjonalności umożliwiającej agregację danych zawartych w decyzjach oraz sprawozdaniach o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami.
Rok później, w informacji o wynikach kontroli P/23/039, opublikowanej 25 marca 2025 r., NIK ustaliła, że od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2024 r. na utworzenie i obsługę BDO wydatkowano prawie 77 mln zł, a mimo to baza „nie służy swojemu podstawowemu celowi”. Izba wskazała, że BDO nie posiadała funkcji umożliwiającej wyliczanie dla całego kraju wskaźników udziału poszczególnych sposobów postępowania z odpadami, a przy opracowywaniu sprawozdania z realizacji Krajowego planu gospodarki odpadami korzystano głównie z danych Centralnego Systemu Odpadowego oraz danych Głównego Urzędu Statystycznego sprzed pięciu lat. NIK ponownie wniosła do ministra klimatu i środowiska o wprowadzenie do BDO funkcjonalności zapewniających rzetelne i skuteczne monitorowanie rynku odpadów.
Otwarcie danych o odpadach nie jest zatem wyłącznie postulatem z zakresu jawności życia publicznego. Jest to realne narzędzie ograniczania szarej strefy: nielegalnych składowisk, porzucanych odpadów niebezpiecznych i fikcyjnego obiegu dokumentów. Mieszkańcy, którzy obserwują wzmożony ruch pojazdów ciężarowych w kierunku hali magazynowej czy nieużytku, nie mają dziś żadnej możliwości sprawdzenia, czy ktokolwiek legalnie przyjmuje w tym miejscu odpady i w jakich ilościach. Koszty usuwania odpadów porzuconych ponoszą natomiast gminy oraz budżet państwa.
Podkreślam, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie jest postulat udostępniania osobom trzecim danych o cenach, kontrahentach handlowych czy dokumentach finansowych podmiotów gospodarczych. Chodzi o dostęp - również w formie publicznego modułu raportowego, otwartych danych i interfejsu programistycznego - do informacji o rodzaju, ilości oraz miejscu wytworzenia i zagospodarowania odpadów, a więc do informacji, którym ustawodawca wprost odmówił ochrony jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje prace legislacyjne zmierzające do rozszerzenia dostępu do danych gromadzonych w module ewidencji odpadów i module sprawozdawczości BDO na podmioty spoza katalogu określonego w art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach, w szczególności na organizacje ekologiczne i społeczne, media oraz obywateli? Jeżeli tak - na jakim etapie znajdują się te prace i jaki jest ich harmonogram?
2. Jak resort uzasadnia utrzymywanie niedostępności danych o rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz miejscu ich wytwarzania, skoro art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyłącza wobec takich informacji możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa, ochronę danych osobowych osób trzecich oraz tajemnicę statystyczną?
3. Czy resort analizował zgodność obecnego modelu dostępu do BDO z konwencją z Aarhus oraz z dyrektywą 2003/4/WE, w szczególności w zakresie obowiązku aktywnego rozpowszechniania informacji o środowisku? Jeżeli tak - proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
4. Ile wniosków o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących danych zgromadzonych w BDO wpłynęło do ministra klimatu i środowiska w latach 2023-2026 (I półrocze), ile z nich załatwiono pozytywnie, a w ilu przypadkach wydano decyzję o odmowie i na jakiej podstawie prawnej?
5. W ilu przypadkach podmioty przekazujące dane do BDO wystąpiły z wnioskiem o wyłączenie informacji z udostępniania w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ile takich wniosków uwzględniono, a w ilu wydano decyzję odmowną?
6. Czy BDO umożliwia obecnie wygenerowanie zestawień zbiorczych o masie odpadów według poszczególnych kodów w podziale na województwa, powiaty i gminy oraz według instalacji przyjmujących odpady? Jeżeli nie - kiedy taka funkcjonalność zostanie wdrożona?
7. Jakie działania podjęto w celu realizacji wniosków pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli z 27 marca 2024 r. (kontrola P/23/054) oraz z 25 marca 2025 r. (kontrola P/23/039), dotyczących wprowadzenia do BDO funkcjonalności umożliwiających agregację danych i rzetelne monitorowanie rynku odpadów? Proszę o wskazanie zakresu rzeczowego, harmonogramu i szacowanego kosztu tych prac.
8. Jaka była łączna kwota wydatkowana na utworzenie, utrzymanie i rozwój BDO od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2026 r., w podziale na poszczególne lata oraz na źródła finansowania wskazane w art. 81 ust. 9 i 10 ustawy o odpadach, to jest środki budżetu państwa w części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw klimatu, środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz środki przeznaczone na rozwój projektów cyfrowych i teleinformatycznych?
9. Czy planowane jest udostępnienie publicznego interfejsu programistycznego (API) oraz publikacja danych z BDO jako danych otwartych na portalu dane.gov.pl - w zakresie rejestru podmiotów oraz danych zagregowanych pochodzących z modułu sprawozdawczości? Jeżeli nie - jakie przeszkody prawne lub techniczne to uniemożliwiają?
10. Czy resort rozważa utworzenie publicznego modułu raportowego BDO udostępniającego dane o masie odpadów przyjętych i przetworzonych przez poszczególne instalacje w podziale na kody odpadów, w ujęciu rocznym - bez ujawniania cen, kontrahentów i dokumentów finansowych?
11. Na jakiej podstawie prawnej i na jakich warunkach finansowych zadania związane z funkcjonowaniem BDO realizuje Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy oraz jaki jest obecny podział zadań między ministerstwem a instytutem? Proszę o wskazanie rodzaju, daty i zakresu czynności prawnej, na podstawie której instytut wykonuje te zadania, oraz łącznej kwoty wynagrodzenia wypłaconego mu z tego tytułu w latach 2024-2026.
12. Czy minister klimatu i środowiska rozważał skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 81 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach, to jest powierzenia administrowania BDO w całości lub w określonym zakresie jednostce podległej lub nadzorowanej? Jeżeli nie - dlaczego, skoro przepis ten nie wymaga zmiany ustawy?
13. Na jakim etapie znajdują się rozpoczęte w maju 2024 r. prace nad nowelizacją ustawy o odpadach przenoszącą kompetencje ministra w zakresie administrowania BDO na Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, o których informowała Najwyższa Izba Kontroli, wskazując, że do dnia zakończenia kontroli projekt nie uzyskał wpisu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów? Czy projekt został do tego wykazu wpisany?
14. Czy resort rozważa przyznanie dostępu do BDO organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego - radom gmin, radom powiatów i sejmikom województw - w związku z wykonywaną przez nie funkcją kontrolną wobec organów wykonawczych, które taki dostęp już posiadają?
15. Czy ministerstwo analizowało wpływ otwarcia danych o odpadach na skuteczność wykrywania nielegalnych składowisk i porzuconych odpadów oraz na wysokość ponoszonych przez gminy kosztów ich usuwania? Jeżeli tak - proszę o przedstawienie wniosków z tej analizy.
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na piśmie w terminie określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
534 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Odpowiedź na interpelację nr 19288
w sprawie otwarcia Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) dla obywateli, organizacji społecznych i mediów
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Anita Sowińska
Warszawa, 16-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź K10INT19288.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16704 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-WBDO.0500.1.2026.SS
4531412.18792632.15150135
Warszawa, 16-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację posła Michała Moskala (K10INT19288)
Temat: dostęp do danych gromadzonych w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz
o gospodarce odpadami (BDO)
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją dot. dostępu do danych gromadzonych w Bazie danych
o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) przekazuję odpowiedź:
Ad. 1
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje prace legislacyjne zmierzające
do rozszerzenia dostępu do danych gromadzonych w module ewidencji odpadów i module
sprawozdawczości BDO na podmioty spoza katalogu określonego w art. 83 ust. 1 ustawy
o odpadach, w szczególności na organizacje ekologiczne i społeczne, media oraz obywateli?
Jeżeli tak — na jakim etapie znajdują się te prace i jaki jest ich harmonogram?
Wyjaśnienia
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych zmierzających
do rozszerzenia dostępu do danych jednostkowych zgromadzonych w Module Ewidencji
Odpadów i Module Sprawozdawczości BDO poza katalog podmiotów określony w art. 83
ust. 1 ustawy o odpadach1. Dane te mogą obejmować informacje dotyczące działalności
gospodarczej konkretnych podmiotów, dlatego ich powszechne udostępnianie nie jest
planowane.
Ad. 2
Jak resort uzasadnia utrzymywanie niedostępności danych o rodzaju i ilości wytwarzanych
odpadów oraz miejscu ich wytwarzania, skoro art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu
informacji o środowisku wyłącza wobec takich informacji możliwość odmowy ich
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.).
-- 1 of 8 --
udostępnienia z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa, ochronę danych osobowych
osób trzecich oraz tajemnicę statystyczną?
Wyjaśnienia
Informacje o rodzajach i ilościach wytwarzanych odpadów oraz miejscach ich wytwarzania
nie są co do zasady niedostępne. Mogą być udostępniane na wniosek na podstawie przepisów
o dostępie do informacji o środowisku2 oraz o dostępie do informacji publicznej3. Zakres
udostępnienia jest każdorazowo oceniany z uwzględnieniem charakteru żądanych danych
i konieczności ochrony informacji odnoszących się do działalności konkretnych podmiotów.
Art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie oznacza automatycznego
dostępu do pełnej zawartości danych jednostkowych zgromadzonych w BDO.
W związku z powyższym nie jest zasadne twierdzenie, że informacje dotyczące rodzajów
i ilości odpadów oraz miejsc prowadzenia działalności w zakresie gospodarki odpadami
są niedostępne.
Ad. 3
Czy resort analizował zgodność obecnego modelu dostępu do BDO z Konwencją z Aarhus
oraz z dyrektywą 2003/4/WE, w szczególności w zakresie obowiązku aktywnego
rozpowszechniania informacji o środowisku? Jeżeli tak — proszę o przedstawienie wyników
tej analizy.
Wyjaśnienia
Ministerstwo nie prowadziło odrębnej analizy zgodności modelu dostępu do danych BDO
z Konwencją z Aarhus ani dyrektywą 2003/4/WE. Obowiązujące rozwiązania funkcjonują
w ramach przepisów krajowych służących m.in. realizacji wymagań wynikających z tych
aktów. Informacje dotyczące gospodarki odpadami są udostępniane na wniosek, a publiczny
Rejestr-BDO4 umożliwia sprawdzenie wpisu podmiotu oraz zakresu i miejsc prowadzonej
przez niego działalności.
Ad. 4
Ile wniosków o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących danych zgromadzonych
w BDO wpłynęło do Ministra Klimatu i Środowiska w latach 2023-2026 (I półrocze), ile z nich
załatwiono pozytywnie, a w ilu przypadkach wydano decyzję o odmowie i na jakiej podstawie
prawnej?
Wyjaśnienia
Wnioski o udostępnienie informacji o środowisku oraz wnioski o udostępnienie informacji
publicznej wpływające do MKiŚ dotyczą bardzo szerokiego zakresu zagadnień związanych
nie tylko z samą gospodarką odpadami, ale szerokim zakresem dotyczącym wielu aspektów
2 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2026 r. poz. 670,
ze zm.).
3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.).
4 rejestr-bdo.mos.gov.pl/Registry/
-- 2 of 8 --
związanych z ochroną środowiska. W ramach prowadzonej ewidencji spraw nie są one
klasyfikowane według szczegółowych kategorii tematycznych pozwalających
na wyodrębnienie tych wniosków, które mogłyby dotyczyć danych gromadzonych w BDO.
Ministerstwo nie dysponuje zestawieniami pozwalającymi na określenie liczby takich
wniosków tematycznych we wskazanym okresie (2023-2025).
Jednocześnie w latach 2023–2025 MKIŚ wydało dwie decyzje odmowne na podstawie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej, w zw. z art. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego,
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 9, art. 20 ust.
1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
w zw. z art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast od 2026 r. obsługę wniosków odnoszących się do danych BDO powierzono
nowemu Administratorowi BDO tj. Instytutowi Ochrony Środowiska-Państwowemu
Instytutowi Badawczemu (IOŚ-PIB), który do 30.06.202026 r. otrzymał 86 wniosków
w zakresie informacji gromadzonych w BDO (nie odmówiono udostępnienia danych w tych
przypadkach).
Ad. 5
W ilu przypadkach podmioty przekazujące dane do BDO wystąpiły z wnioskiem
o wyłączenie informacji z udostępniania w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, ile takich wniosków uwzględniono, a w ilu wydano
decyzję odmowną?
Wyjaśnienia
Od 2018 r. do Ministerstwa wpłynęło 11 wniosków podmiotów o wyłączenie
z udostępniania określonych informacji ich dotyczących, zgromadzonych w BDO.
Ad. 6
Czy BDO umożliwia obecnie wygenerowanie zestawień zbiorczych o masie odpadów według
poszczególnych kodów w podziale na województwa, powiaty i gminy oraz według instalacji
przyjmujących odpady? Jeżeli nie — kiedy taka funkcjonalność zostanie wdrożona?
Wyjaśnienia
BDO posiada Moduł Raportowy obejmujący hurtownię danych i raporty predefiniowane.
Uprawnione jednostki administracji publicznej mogą uzyskać zbiorcze zestawienia według
wskazanych podziałów. Natomiast użytkownik będący podmiotem może generować raporty
wyłącznie w odniesieniu do własnych danych wprowadzonych do BDO.
-- 3 of 8 --
Ad. 7
Jakie działania podjęto w celu realizacji wniosków pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli
z 27 marca 2024 r. (kontrola P/23/054) oraz z 25 marca 2025 r. (kontrola P/23/039),
dotyczących wprowadzenia do BDO funkcjonalności umożliwiających agregację danych
i rzetelne monitorowanie rynku odpadów? Proszę o wskazanie zakresu rzeczowego,
harmonogramu i szacowanego kosztu tych prac.
Wyjaśnienia
BDO posiada mechanizmy agregowania i analizowania danych w postaci Moduł
Raportowego, na który składają się raporty predefiniowane (opcja wbudowana
bezpośrednio do systemu) i hurtownia danych (narzędzie zewnętrzne). W ramach rozwoju
systemu rozszerzono katalog raportów predefiniowanych, a od 2026 r. uruchomiono kolejną
część Modułu Potwierdzeń.
Niemniej jednak zalecenia NIK wynikające z przytoczonych w pytaniu wniosków
pokontrolnych nie wskazywały konkretnych rozwiązań funkcjonalnych ani szczegółowego
zakresu zmian, dla których możliwe byłoby opracowanie odrębnego harmonogramu
rzeczowo-finansowego do wdrożenia wyłącznie tych zaleceń.
Z tego względu nie było konieczności podjęcia dedykowanego zadania obejmującego
wyłącznie realizację przedmiotowych wniosków pokontrolnych.
Niezależnie od powyższego, BDO zgodnie ze swoimi ustawowymi celami służy
m.in. organom administracji publicznej wykonującym zadania kontrolne oraz organom
ścigania. Rozwój nowych funkcjonalności systemu, jego dostosowywanie do zmian
przepisów prawa oraz wdrażanie rozwiązań wspierających skuteczniejszą kontrolę rynku
odpadów stanowią stały element zarządzania i rozwoju BDO. Tym samym działania
odpowiadające kierunkowi wskazanemu przez NIK są realizowane w ramach bieżących
i planowanych prac rozwojowych dotyczących całego systemu.
Ad. 8
Jaka była łączna kwota wydatkowana na utworzenie, utrzymanie i rozwój BDO
od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2026 r., w podziale na poszczególne lata oraz na źródła
finansowania wskazane w art. 81 ust. 9 i 10 ustawy o odpadach, to jest środki budżetu
państwa w części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw klimatu, środki
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz środki
przeznaczone na rozwój projektów cyfrowych i teleinformatycznych?
Wyjaśnienia
Poniższa tabela przedstawia kwoty wydatkowane w latach 2018-2025 na zadania związane
z BDO w ramach środków NFOŚiGW5 oraz maksymalnego limitu wydatków ze środków
budżetu państwa z części pozostającej bezpośrednio w dyspozycji ministra klimatu
i środowiska6. Należy jednak zauważyć, że ze względu na sposób rozliczenia i trwający
2026 rok informacje o faktycznych wydatkach za bieżący rok są jeszcze niedostępne.
W poniższym zestawieniu nie została uwzględniona możliwość finansowania BDO
dodatkowo ze środków przeznaczonych na rozwój projektów cyfrowych
5 Art. 251 ust. 3 ustawy o odpadach.
6 Art. 251 ust. 1 ustawy o odpadach.
-- 4 of 8 --
i teleinformatycznych7, ponieważ ta możliwość finansowania została dodana przepisami
obowiązującymi dopiero od 2025 r.8, w związku z czym nie została jeszcze wykorzystana
do sfinansowania zadań związanych z rozwojem BDO.
Rok Wydatki ze środków
NFOŚiGW5 [mln zł]
Środki budżetu państwa
wydatkowane w części
pozostającej w dyspozycji
MKiŚ6 [mln zł]
2018 0,794 1,874
2019 13,626 1,917
2020 9,800 2,032
2021 12,279 2,032
2022 12,351 2,032
2023 12,281 2,190
2024 13,030 2,629
2025 16,014 2,760
Łącznie 90,175 17,466
Ad. 9
Czy planowane jest udostępnienie publicznego interfejsu programistycznego (API) oraz
publikacja danych z BDO jako danych otwartych na portalu dane.gov.pl — w zakresie rejestru
podmiotów oraz danych zagregowanych pochodzących z modułu sprawozdawczości? Jeżeli
nie — jakie przeszkody prawne lub techniczne to uniemożliwiają?
Wyjaśnienia
BDO umożliwia integrację zewnętrznego oprogramowania z Modułem Ewidencji Odpadów
i Modułem Sprawozdawczości za pośrednictwem dedykowanego API. Interfejs służy
realizacji obowiązków przez podmioty, a nie publicznemu udostępnianiu danych. Dane
rejestrowe są dostępne w publicznej wyszukiwarce Rejestru-BDO, natomiast dane
zagregowane mogą być przygotowywane na potrzeby analiz, raportów i wniosków
o udostępnienie informacji. Nie planuje się stałej publikacji wszystkich możliwych zestawień
z uwagi na zakres, zmienność danych oraz związane z tym obciążenia organizacyjne,
techniczne i finansowe.
Ad. 10
Czy resort rozważa utworzenie publicznego modułu raportowego BDO udostępniającego
dane o masie odpadów przyjętych i przetworzonych przez poszczególne instalacje w
podziale na kody odpadów, w ujęciu rocznym — bez ujawniania cen, kontrahentów i
dokumentów finansowych?
Wyjaśnienia
Wyjaśnienia zostały udzielone w ramach odpowiedzi do pkt Ad. 9. Jednocześnie informuję,
że w BDO nie są gromadzone informacje o cenach i dokumenty finansowe.
7 Art. 81 ust. 10 ustawy o odpadach.
8 Art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1914).
-- 5 of 8 --
Ad. 11
Na jakiej podstawie prawnej i na jakich warunkach finansowych zadania związane
z funkcjonowaniem BDO realizuje Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut
Badawczy oraz jaki jest obecny podział zadań między Ministerstwem a Instytutem? Proszę o
wskazanie rodzaju, daty i zakresu czynności prawnej, na podstawie której Instytut wykonuje
te zadania, oraz łącznej kwoty wynagrodzenia wypłaconego mu z tego tytułu w latach 2024-
2026.
Wyjaśnienia
W latach 2024 – 2026 r. IOŚ-PIB realizuje zadania związane z funkcjonowaniem BDO
na podstawie zawartego z MKiŚ Porozumienia (w latach 2024-2025 – Porozumienia nr 1
zawartego 7 grudnia 2018 r., a od 2026 – Porozumienia nr 2 zawartego 12 grudnia
2025 r.). Ww. Porozumienia zostały zawarte na podstawie art. 81 ust. 3 i 4 ustawy
o odpadach.
Obecny podział zadań pomiędzy Ministerstwem a Instytutem określony w Porozumieniu
nr 2 wskazuje, że IOŚ-PIB powierzono obowiązki związane z administrowaniem,
utrzymaniem i rozwojem BDO. Natomiast po stronie MKiŚ leży zapewnienie odpowiedniej
infrastruktury technicznej i teleinformatycznej tej bazy.
Sposób finansowania BDO określa wprost ustawa o odpadach. Wskazuje ona maksymalny
limit wydatków ze środków NFOŚiGW w poszczególnych latach na zadania związane
z przedmiotową bazą9. Finansowanie IOŚ-PIB przez NFOŚiGW odbywa się na podstawie
zawartej między tymi jednostkami bezpośredniej umowy o dofinansowanie w oparciu
o harmonogram rzeczowo-finansowy (stanowiący załącznik do to tej umowy)
z uwzględnieniem ww. maksymalnego limitu wydatków określonego w ustawie o odpadach.
Analogiczna umowa na zadania związane z BDO (wspomniane wyżej zapewnienie
infrastruktury) obowiązuje również pomiędzy MKiŚ oraz NFOŚiGW.
Ze względu na fakt, iż rozliczenie umów z NFOŚiGW następuje na koniec roku, nie jest
obecnie możliwe wskazanie kwoty wypłaconej IOŚ-PIB i MKiŚ na zadania związane z BDO w
bieżącym 2026 r. Natomiast w 2024 r. środki wypłacone przez NFOŚiGW wyniosły łącznie
13,030 mln zł (w tym 11,136 mln zł dla IOŚ-PIB i 1,894 mln zł dla MKiŚ),
a w 2025 r.- 16,014 mln zł (w tym 14,960 mln zł dla IOŚ-PIB i 1,054 mln zł dla MKiŚ).
Ad. 12
Czy Minister Klimatu i Środowiska rozważał skorzystanie z uprawnienia przewidzianego
w art. 81 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach , to jest powierzenia administrowania BDO w całości
lub w określonym zakresie jednostce podległej lub nadzorowanej? Jeżeli nie — dlaczego,
skoro przepis ten nie wymaga zmiany ustawy?
Wyjaśnienia
Stosowne wyjaśnienia w tym zakresie zostały udzielone do punktu Ad. 11.
9 Art. 251 ust. 3 ustawy o odpadach.
-- 6 of 8 --
Ad. 13
Na jakim etapie znajdują się rozpoczęte w maju 2024 r. prace nad nowelizacją ustawy
o odpadach przenoszącą kompetencje Ministra w zakresie administrowania BDO na Instytut
Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, o których informowała Najwyższa
Izba Kontroli wskazując, że do dnia zakończenia kontroli projekt nie uzyskał wpisu do
wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów? Czy projekt został do tego wykazu wpisany?
Wyjaśnienia
Projekt ustawy z 2024 r. został wpisany do wykazu prac Rady Ministrów, a następnie
przyjęty jako ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1914). Ostatecznie ustawa nie przeniosła kompetencji Ministra
w zakresie administrowania BDO na IOŚ-PIB.
Ad. 14
Czy resort rozważa przyznanie dostępu do BDO organom stanowiącym jednostek
samorządu terytorialnego — radom gmin, radom powiatów i sejmikom województw —
w związku z wykonywaną przez nie funkcją kontrolną wobec organów wykonawczych, które
taki dostęp już posiadają?
Wyjaśnienia
Ministerstwo nie planuje rozszerzenia katalogu organów określonego w art. 83 ust. 1 ustawy
o odpadach, które uprawnione są do dostępu do danych gromadzonych w BDO o wskazane
w pytaniu organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego.
Ad. 15
Czy Ministerstwo analizowało wpływ otwarcia danych o odpadach na skuteczność
wykrywania nielegalnych składowisk i porzuconych odpadów oraz na wysokość
ponoszonych przez gminy kosztów ich usuwania? Jeżeli tak — proszę o przedstawienie
wniosków z tej analizy.
Wyjaśnienia
Należy zauważyć, że pytanie nie precyzuje, co należy rozumieć przez pojęcie „otwarcia
danych o odpadach”. Dane jednostkowe gromadzone w BDO są dostępne dla organów
wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach w zakresie niezbędnym do realizacji
ich ustawowych zadań oraz udostępniane również innym podmiotom, w tym osobom
fizycznym, na zasadach opisanych wyżej w odpowiedzi Ad. 2.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 7 of 8 --
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 8 of 8 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-WBDO.0500.1.2026.SS
4531412.18792632.15150135
Warszawa, 16-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację posła Michała Moskala (K10INT19288)
Temat: dostęp do danych gromadzonych w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz
o gospodarce odpadami (BDO)
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją dot. dostępu do danych gromadzonych w Bazie danych
o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) przekazuję odpowiedź:
Ad. 1
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje prace legislacyjne zmierzające
do rozszerzenia dostępu do danych gromadzonych w module ewidencji odpadów i module
sprawozdawczości BDO na podmioty spoza katalogu określonego w art. 83 ust. 1 ustawy
o odpadach, w szczególności na organizacje ekologiczne i społeczne, media oraz obywateli?
Jeżeli tak — na jakim etapie znajdują się te prace i jaki jest ich harmonogram?
Wyjaśnienia
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych zmierzających
do rozszerzenia dostępu do danych jednostkowych zgromadzonych w Module Ewidencji
Odpadów i Module Sprawozdawczości BDO poza katalog podmiotów określony w art. 83
ust. 1 ustawy o odpadach1. Dane te mogą obejmować informacje dotyczące działalności
gospodarczej konkretnych podmiotów, dlatego ich powszechne udostępnianie nie jest
planowane.
Ad. 2
Jak resort uzasadnia utrzymywanie niedostępności danych o rodzaju i ilości wytwarzanych
odpadów oraz miejscu ich wytwarzania, skoro art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu
informacji o środowisku wyłącza wobec takich informacji możliwość odmowy ich
1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.).
-- 1 of 8 --
udostępnienia z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa, ochronę danych osobowych
osób trzecich oraz tajemnicę statystyczną?
Wyjaśnienia
Informacje o rodzajach i ilościach wytwarzanych odpadów oraz miejscach ich wytwarzania
nie są co do zasady niedostępne. Mogą być udostępniane na wniosek na podstawie przepisów
o dostępie do informacji o środowisku2 oraz o dostępie do informacji publicznej3. Zakres
udostępnienia jest każdorazowo oceniany z uwzględnieniem charakteru żądanych danych
i konieczności ochrony informacji odnoszących się do działalności konkretnych podmiotów.
Art. 18 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie oznacza automatycznego
dostępu do pełnej zawartości danych jednostkowych zgromadzonych w BDO.
W związku z powyższym nie jest zasadne twierdzenie, że informacje dotyczące rodzajów
i ilości odpadów oraz miejsc prowadzenia działalności w zakresie gospodarki odpadami
są niedostępne.
Ad. 3
Czy resort analizował zgodność obecnego modelu dostępu do BDO z Konwencją z Aarhus
oraz z dyrektywą 2003/4/WE, w szczególności w zakresie obowiązku aktywnego
rozpowszechniania informacji o środowisku? Jeżeli tak — proszę o przedstawienie wyników
tej analizy.
Wyjaśnienia
Ministerstwo nie prowadziło odrębnej analizy zgodności modelu dostępu do danych BDO
z Konwencją z Aarhus ani dyrektywą 2003/4/WE. Obowiązujące rozwiązania funkcjonują
w ramach przepisów krajowych służących m.in. realizacji wymagań wynikających z tych
aktów. Informacje dotyczące gospodarki odpadami są udostępniane na wniosek, a publiczny
Rejestr-BDO4 umożliwia sprawdzenie wpisu podmiotu oraz zakresu i miejsc prowadzonej
przez niego działalności.
Ad. 4
Ile wniosków o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących danych zgromadzonych
w BDO wpłynęło do Ministra Klimatu i Środowiska w latach 2023-2026 (I półrocze), ile z nich
załatwiono pozytywnie, a w ilu przypadkach wydano decyzję o odmowie i na jakiej podstawie
prawnej?
Wyjaśnienia
Wnioski o udostępnienie informacji o środowisku oraz wnioski o udostępnienie informacji
publicznej wpływające do MKiŚ dotyczą bardzo szerokiego zakresu zagadnień związanych
nie tylko z samą gospodarką odpadami, ale szerokim zakresem dotyczącym wielu aspektów
2 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2026 r. poz. 670,
ze zm.).
3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.).
4 rejestr-bdo.mos.gov.pl/Registry/
-- 2 of 8 --
związanych z ochroną środowiska. W ramach prowadzonej ewidencji spraw nie są one
klasyfikowane według szczegółowych kategorii tematycznych pozwalających
na wyodrębnienie tych wniosków, które mogłyby dotyczyć danych gromadzonych w BDO.
Ministerstwo nie dysponuje zestawieniami pozwalającymi na określenie liczby takich
wniosków tematycznych we wskazanym okresie (2023-2025).
Jednocześnie w latach 2023–2025 MKIŚ wydało dwie decyzje odmowne na podstawie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej, w zw. z art. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego,
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 9, art. 20 ust.
1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
w zw. z art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast od 2026 r. obsługę wniosków odnoszących się do danych BDO powierzono
nowemu Administratorowi BDO tj. Instytutowi Ochrony Środowiska-Państwowemu
Instytutowi Badawczemu (IOŚ-PIB), który do 30.06.202026 r. otrzymał 86 wniosków
w zakresie informacji gromadzonych w BDO (nie odmówiono udostępnienia danych w tych
przypadkach).
Ad. 5
W ilu przypadkach podmioty przekazujące dane do BDO wystąpiły z wnioskiem
o wyłączenie informacji z udostępniania w trybie art. 16 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, ile takich wniosków uwzględniono, a w ilu wydano
decyzję odmowną?
Wyjaśnienia
Od 2018 r. do Ministerstwa wpłynęło 11 wniosków podmiotów o wyłączenie
z udostępniania określonych informacji ich dotyczących, zgromadzonych w BDO.
Ad. 6
Czy BDO umożliwia obecnie wygenerowanie zestawień zbiorczych o masie odpadów według
poszczególnych kodów w podziale na województwa, powiaty i gminy oraz według instalacji
przyjmujących odpady? Jeżeli nie — kiedy taka funkcjonalność zostanie wdrożona?
Wyjaśnienia
BDO posiada Moduł Raportowy obejmujący hurtownię danych i raporty predefiniowane.
Uprawnione jednostki administracji publicznej mogą uzyskać zbiorcze zestawienia według
wskazanych podziałów. Natomiast użytkownik będący podmiotem może generować raporty
wyłącznie w odniesieniu do własnych danych wprowadzonych do BDO.
-- 3 of 8 --
Ad. 7
Jakie działania podjęto w celu realizacji wniosków pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli
z 27 marca 2024 r. (kontrola P/23/054) oraz z 25 marca 2025 r. (kontrola P/23/039),
dotyczących wprowadzenia do BDO funkcjonalności umożliwiających agregację danych
i rzetelne monitorowanie rynku odpadów? Proszę o wskazanie zakresu rzeczowego,
harmonogramu i szacowanego kosztu tych prac.
Wyjaśnienia
BDO posiada mechanizmy agregowania i analizowania danych w postaci Moduł
Raportowego, na który składają się raporty predefiniowane (opcja wbudowana
bezpośrednio do systemu) i hurtownia danych (narzędzie zewnętrzne). W ramach rozwoju
systemu rozszerzono katalog raportów predefiniowanych, a od 2026 r. uruchomiono kolejną
część Modułu Potwierdzeń.
Niemniej jednak zalecenia NIK wynikające z przytoczonych w pytaniu wniosków
pokontrolnych nie wskazywały konkretnych rozwiązań funkcjonalnych ani szczegółowego
zakresu zmian, dla których możliwe byłoby opracowanie odrębnego harmonogramu
rzeczowo-finansowego do wdrożenia wyłącznie tych zaleceń.
Z tego względu nie było konieczności podjęcia dedykowanego zadania obejmującego
wyłącznie realizację przedmiotowych wniosków pokontrolnych.
Niezależnie od powyższego, BDO zgodnie ze swoimi ustawowymi celami służy
m.in. organom administracji publicznej wykonującym zadania kontrolne oraz organom
ścigania. Rozwój nowych funkcjonalności systemu, jego dostosowywanie do zmian
przepisów prawa oraz wdrażanie rozwiązań wspierających skuteczniejszą kontrolę rynku
odpadów stanowią stały element zarządzania i rozwoju BDO. Tym samym działania
odpowiadające kierunkowi wskazanemu przez NIK są realizowane w ramach bieżących
i planowanych prac rozwojowych dotyczących całego systemu.
Ad. 8
Jaka była łączna kwota wydatkowana na utworzenie, utrzymanie i rozwój BDO
od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2026 r., w podziale na poszczególne lata oraz na źródła
finansowania wskazane w art. 81 ust. 9 i 10 ustawy o odpadach, to jest środki budżetu
państwa w części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw klimatu, środki
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz środki
przeznaczone na rozwój projektów cyfrowych i teleinformatycznych?
Wyjaśnienia
Poniższa tabela przedstawia kwoty wydatkowane w latach 2018-2025 na zadania związane
z BDO w ramach środków NFOŚiGW5 oraz maksymalnego limitu wydatków ze środków
budżetu państwa z części pozostającej bezpośrednio w dyspozycji ministra klimatu
i środowiska6. Należy jednak zauważyć, że ze względu na sposób rozliczenia i trwający
2026 rok informacje o faktycznych wydatkach za bieżący rok są jeszcze niedostępne.
W poniższym zestawieniu nie została uwzględniona możliwość finansowania BDO
dodatkowo ze środków przeznaczonych na rozwój projektów cyfrowych
5 Art. 251 ust. 3 ustawy o odpadach.
6 Art. 251 ust. 1 ustawy o odpadach.
-- 4 of 8 --
i teleinformatycznych7, ponieważ ta możliwość finansowania została dodana przepisami
obowiązującymi dopiero od 2025 r.8, w związku z czym nie została jeszcze wykorzystana
do sfinansowania zadań związanych z rozwojem BDO.
Rok Wydatki ze środków
NFOŚiGW5 [mln zł]
Środki budżetu państwa
wydatkowane w części
pozostającej w dyspozycji
MKiŚ6 [mln zł]
2018 0,794 1,874
2019 13,626 1,917
2020 9,800 2,032
2021 12,279 2,032
2022 12,351 2,032
2023 12,281 2,190
2024 13,030 2,629
2025 16,014 2,760
Łącznie 90,175 17,466
Ad. 9
Czy planowane jest udostępnienie publicznego interfejsu programistycznego (API) oraz
publikacja danych z BDO jako danych otwartych na portalu dane.gov.pl — w zakresie rejestru
podmiotów oraz danych zagregowanych pochodzących z modułu sprawozdawczości? Jeżeli
nie — jakie przeszkody prawne lub techniczne to uniemożliwiają?
Wyjaśnienia
BDO umożliwia integrację zewnętrznego oprogramowania z Modułem Ewidencji Odpadów
i Modułem Sprawozdawczości za pośrednictwem dedykowanego API. Interfejs służy
realizacji obowiązków przez podmioty, a nie publicznemu udostępnianiu danych. Dane
rejestrowe są dostępne w publicznej wyszukiwarce Rejestru-BDO, natomiast dane
zagregowane mogą być przygotowywane na potrzeby analiz, raportów i wniosków
o udostępnienie informacji. Nie planuje się stałej publikacji wszystkich możliwych zestawień
z uwagi na zakres, zmienność danych oraz związane z tym obciążenia organizacyjne,
techniczne i finansowe.
Ad. 10
Czy resort rozważa utworzenie publicznego modułu raportowego BDO udostępniającego
dane o masie odpadów przyjętych i przetworzonych przez poszczególne instalacje w
podziale na kody odpadów, w ujęciu rocznym — bez ujawniania cen, kontrahentów i
dokumentów finansowych?
Wyjaśnienia
Wyjaśnienia zostały udzielone w ramach odpowiedzi do pkt Ad. 9. Jednocześnie informuję,
że w BDO nie są gromadzone informacje o cenach i dokumenty finansowe.
7 Art. 81 ust. 10 ustawy o odpadach.
8 Art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1914).
-- 5 of 8 --
Ad. 11
Na jakiej podstawie prawnej i na jakich warunkach finansowych zadania związane
z funkcjonowaniem BDO realizuje Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut
Badawczy oraz jaki jest obecny podział zadań między Ministerstwem a Instytutem? Proszę o
wskazanie rodzaju, daty i zakresu czynności prawnej, na podstawie której Instytut wykonuje
te zadania, oraz łącznej kwoty wynagrodzenia wypłaconego mu z tego tytułu w latach 2024-
2026.
Wyjaśnienia
W latach 2024 – 2026 r. IOŚ-PIB realizuje zadania związane z funkcjonowaniem BDO
na podstawie zawartego z MKiŚ Porozumienia (w latach 2024-2025 – Porozumienia nr 1
zawartego 7 grudnia 2018 r., a od 2026 – Porozumienia nr 2 zawartego 12 grudnia
2025 r.). Ww. Porozumienia zostały zawarte na podstawie art. 81 ust. 3 i 4 ustawy
o odpadach.
Obecny podział zadań pomiędzy Ministerstwem a Instytutem określony w Porozumieniu
nr 2 wskazuje, że IOŚ-PIB powierzono obowiązki związane z administrowaniem,
utrzymaniem i rozwojem BDO. Natomiast po stronie MKiŚ leży zapewnienie odpowiedniej
infrastruktury technicznej i teleinformatycznej tej bazy.
Sposób finansowania BDO określa wprost ustawa o odpadach. Wskazuje ona maksymalny
limit wydatków ze środków NFOŚiGW w poszczególnych latach na zadania związane
z przedmiotową bazą9. Finansowanie IOŚ-PIB przez NFOŚiGW odbywa się na podstawie
zawartej między tymi jednostkami bezpośredniej umowy o dofinansowanie w oparciu
o harmonogram rzeczowo-finansowy (stanowiący załącznik do to tej umowy)
z uwzględnieniem ww. maksymalnego limitu wydatków określonego w ustawie o odpadach.
Analogiczna umowa na zadania związane z BDO (wspomniane wyżej zapewnienie
infrastruktury) obowiązuje również pomiędzy MKiŚ oraz NFOŚiGW.
Ze względu na fakt, iż rozliczenie umów z NFOŚiGW następuje na koniec roku, nie jest
obecnie możliwe wskazanie kwoty wypłaconej IOŚ-PIB i MKiŚ na zadania związane z BDO w
bieżącym 2026 r. Natomiast w 2024 r. środki wypłacone przez NFOŚiGW wyniosły łącznie
13,030 mln zł (w tym 11,136 mln zł dla IOŚ-PIB i 1,894 mln zł dla MKiŚ),
a w 2025 r.- 16,014 mln zł (w tym 14,960 mln zł dla IOŚ-PIB i 1,054 mln zł dla MKiŚ).
Ad. 12
Czy Minister Klimatu i Środowiska rozważał skorzystanie z uprawnienia przewidzianego
w art. 81 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach , to jest powierzenia administrowania BDO w całości
lub w określonym zakresie jednostce podległej lub nadzorowanej? Jeżeli nie — dlaczego,
skoro przepis ten nie wymaga zmiany ustawy?
Wyjaśnienia
Stosowne wyjaśnienia w tym zakresie zostały udzielone do punktu Ad. 11.
9 Art. 251 ust. 3 ustawy o odpadach.
-- 6 of 8 --
Ad. 13
Na jakim etapie znajdują się rozpoczęte w maju 2024 r. prace nad nowelizacją ustawy
o odpadach przenoszącą kompetencje Ministra w zakresie administrowania BDO na Instytut
Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, o których informowała Najwyższa
Izba Kontroli wskazując, że do dnia zakończenia kontroli projekt nie uzyskał wpisu do
wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów? Czy projekt został do tego wykazu wpisany?
Wyjaśnienia
Projekt ustawy z 2024 r. został wpisany do wykazu prac Rady Ministrów, a następnie
przyjęty jako ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1914). Ostatecznie ustawa nie przeniosła kompetencji Ministra
w zakresie administrowania BDO na IOŚ-PIB.
Ad. 14
Czy resort rozważa przyznanie dostępu do BDO organom stanowiącym jednostek
samorządu terytorialnego — radom gmin, radom powiatów i sejmikom województw —
w związku z wykonywaną przez nie funkcją kontrolną wobec organów wykonawczych, które
taki dostęp już posiadają?
Wyjaśnienia
Ministerstwo nie planuje rozszerzenia katalogu organów określonego w art. 83 ust. 1 ustawy
o odpadach, które uprawnione są do dostępu do danych gromadzonych w BDO o wskazane
w pytaniu organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego.
Ad. 15
Czy Ministerstwo analizowało wpływ otwarcia danych o odpadach na skuteczność
wykrywania nielegalnych składowisk i porzuconych odpadów oraz na wysokość
ponoszonych przez gminy kosztów ich usuwania? Jeżeli tak — proszę o przedstawienie
wniosków z tej analizy.
Wyjaśnienia
Należy zauważyć, że pytanie nie precyzuje, co należy rozumieć przez pojęcie „otwarcia
danych o odpadach”. Dane jednostkowe gromadzone w BDO są dostępne dla organów
wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o odpadach w zakresie niezbędnym do realizacji
ich ustawowych zadań oraz udostępniane również innym podmiotom, w tym osobom
fizycznym, na zasadach opisanych wyżej w odpowiedzi Ad. 2.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 7 of 8 --
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 8 of 8 --