Interpelacja w sprawie procesu diagnostyki i leczenia zwyrodnienia plamki żółtej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19279
do ministra zdrowia
w sprawie procesu diagnostyki i leczenia zwyrodnienia plamki żółtej
Zgłaszający: Piotr Kowal
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie procesu diagnostyki i leczenia zwyrodnienia plamki żółtej (AMD – age-related macular degeneration), a także dostępności oraz skuteczności alternatywnych metod terapii tej choroby w Polsce.
Zwyrodnienie plamki żółtej jest jedną z głównych przyczyn pogorszenia widzenia i utraty ostrości wzroku wśród osób starszych. Choroba ta w znaczący sposób wpływa na jakość życia pacjentów, ograniczając ich samodzielność, możliwość wykonywania pracy zawodowej oraz codziennych czynności. W związku ze starzeniem się społeczeństwa problem ten będzie miał coraz większe znaczenie społeczne i ekonomiczne.
Do mojego Biura Poselskiego docierają sygnały od pacjentów wskazujące na trudności w dostępie do diagnostyki okulistycznej, męczący proces leczenia dla osób starszych – przybycie do szpitala, długie oczekiwanie na zastrzyk.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak obecnie wygląda w Polsce standardowy proces diagnostyki i leczenia zwyrodnienia plamki żółtej w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia?
2. Jakie metody terapeutyczne są obecnie refundowane przez NFZ oraz jakie są kryteria kwalifikacji pacjentów do poszczególnych programów lekowych?
3. Jaki jest średni czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia w ramach programów lekowych dotyczących AMD?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie dostępności świadczeń okulistycznych w zakresie diagnostyki i terapii chorób plamki żółtej?
5. Jakie alternatywne lub wspomagające metody leczenia są obecnie uznawane przez środowisko medyczne za skuteczne lub dopuszczalne jako uzupełnienie terapii podstawowej?
6. Czy są prowadzone działania informacyjne lub edukacyjne skierowane do pacjentów dotyczące profilaktyki oraz wczesnego wykrywania zwyrodnienia plamki żółtej?
7. Czy resort zdrowia analizuje potrzebę wprowadzenia nowych technologii medycznych lub terapii w tym obszarze?
Piotr Kowal
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7853 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.209.2026.MK
Warszawa, 29 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Piotra Kowala (nr 19279) w sprawie procesu
diagnostyki i leczenia zwyrodnienia plamki żółtej, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Jak obecnie wygląda w Polsce standardowy proces diagnostyki i leczenia zwyrodnienia
plamki żółtej w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia?
AMD jest diagnozowane i leczone przede wszystkim w ambulatoryjnej opiece
specjalistycznej (AOS) oraz w ramach programu lekowego NFZ dla chorób siatkówki.
Standardowa ścieżka pacjenta obejmuje:
zgłoszenie się do lekarza POZ z objawami (pogorszenie ostrości wzroku,
zniekształcenie obrazu, metamorfopsje);
skierowanie do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (poradnia okulistyczna)
wykonanie badania okulistycznego, badania dna oka oraz obrazowania siatkówki
(m.in.OCT – o wykonaniu badania decyduje lekarz);
potwierdzenie aktywnej postaci wysiękowej AMD;
kwalifikację do programu lekowego leczenia chorób siatkówki;
rozpoczęcie terapii doszklistkowej lekami anty-VEGF;
regularne monitorowanie skuteczności leczenia.
2. Jakie metody terapeutyczne są obecnie refundowane przez NFZ oraz jakie są kryteria
kwalifikacji pacjentów do poszczególnych programów lekowych?
W ramach programu lekowego chorób siatkówki refundowane jest leczenie wysiękowej
postaci AMD z wykorzystaniem iniekcji doszklistkowych leków anty-VEGF.
Kwalifikacja świadczeniobiorców do programu przeprowadzana jest przez Zespół
Koordynacyjny ds. Leczenia Chorób Siatkówki, powoływany przez Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia (dalej jako Zespół Koordynacyjny).
Kwalifikacja do programu oraz weryfikacja skuteczności leczenia odbywa się w oparciu o
ocenę stanu klinicznego świadczeniobiorcy oraz ocenę efektywności zastosowanej terapii.
W programie finansuje się leczenie wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z
wiekiem substancjami:
1) aflibercept 2 mg;
2) aflibercept 8 mg;
3) brolucizumab;
4) farycymab;
5) ranibizumab.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Kryteria kwalifikacji do programu:
1) obecność aktywnej (pierwotnej lub wtórnej), klasycznej, ukrytej lub mieszanej
neowaskularyzacji podsiatkówkowej (CNV) zajmującej ponad 50% zmiany w
przebiegu AMD potwierdzona w OCT (optycznej koherentnej tomografii) i
angiografii fluoresceinowej lub badaniu angio-OCT;
2) wiek 45 lat i powyżej;
3) wielkość zmiany mniejsza niż 12 DA (12 powierzchni tarczy nerwu wzrokowego);
4) najlepsza skorygowana ostrość wzroku (BCVA) w leczonym oku 0,2 – 0,8,
określona według tablicy Snellena (lub odpowiednio ekwiwalent ETDRS);
5) zgoda pacjenta na wykonanie iniekcji doszklistkowych;
6) brak dominującego zaniku geograficznego;
7) brak dominującego wylewu krwi;
8) przed rozpoczęciem leczenia brak istotnego, trwałego uszkodzenia struktury dołka
(istotne uszkodzenie struktury jest zdefiniowane jako obecne zwłóknienie lub
atrofia w dołku albo istotna przewlekła tarczowata blizna);
9) brak przeciwwskazań do terapii stwierdzonych przez Zespół Koordynacyjny lub
lekarza prowadzącego w oparciu o aktualną ChPL i wiedzę medyczną;
10) zgoda pacjenta na prowadzenie antykoncepcji zgodnie z aktualną ChPL.
Powyższe kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie.
Do programu kwalifikowani są również pacjenci wyłączeni z niego w oparciu o pkt 10
kryteriów wyłączenia oraz pacjenci, którzy przed wprowadzeniem programu rozpoczęli
leczenie wysiękowej postaci AMD iniekcjami doszklistkowymi afliberceptu 2 mg,
afliberceptu 8 mg, brolucizumabu, farycymabu, ranibizumabu:
a) w ramach świadczeń gwarantowanych rozliczanych w JGP B84 - małe zabiegi
witreoretinalne
lub
b) u świadczeniodawców, którzy nie posiadali umowy na udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
- pod warunkiem, że w chwili rozpoczęcia terapii spełniali kryteria włączenia do programu.
Jeżeli wykazano w tym czasie skuteczność leczenia, wtedy terapia powinna być
kontynuowana zgodnie z zapisami programu.
3. Jaki jest średni czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia w ramach programów lekowych
dotyczących AMD?
Poniżej dane dotyczące średniego rzeczywistego czasu oczekiwania oraz liczby pacjentów
oczekujących na wdrożenie leczenia w programie lekowym
Leczenie Pacjentów z
Chorobami Siatkówki (dane ze sprawozdania NFZ za IV kwartał 2025 r.):
Sprawozdanie za IV kwartał 2025 roku²
Przypadki pilne Przypadki stabilne
średni rzeczywisty
czas oczekiwania
średni rzeczywisty czas
oczekiwania
Nazwa świadczenia
opieki zdrowotnej³⁾ liczba
oczekując
ych mediana trzeci
kwartyl
procent komórek
organizacyjnyc,
do których średni
rzeczywisty czas
oczekiwania wynosi 0
liczba
oczek
ujący
ch
mediana trzeci kwartyl
procent komórek
organizacyjnych,
do których średni
rzeczywisty czas
oczekiwania wynosi 0
LECZENIE
PACJENTÓW Z
CHOROBAMI
SIATKÓWKI
137 0 0 76 871 2 10 44
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie dostępności świadczeń okulistycznych w
zakresie diagnostyki i terapii chorób plamki żółtej?
7. Czy resort zdrowia analizuje potrzebę wprowadzenia nowych technologii medycznych
lub terapii w tym obszarze?
W ramach projektu Odwrócona Piramida Świadczeń trwają pracę m.in. w zakresie
okulistyki. Projekt Odwrócona Piramida Świadczeń tworzy warunki prawno‑organizacyjne
do przeniesienia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej, z dostosowaniem finansowania do
złożoności przypadków oraz wzmocnieniem współpracy pomiędzy zakresami: POZ–AOS–
LSZ. Oczekiwanym efektem jest większa dostępność usług w trybie ambulatoryjnym,
skrócenie ścieżki diagnostyczno‑terapeutycznej oraz lepsza sytuacja grup wrażliwych.
Jednocześnie trwają prace nad wprowadzeniem do wykazu świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej porady optometrysty. Celem
przedmiotowego działania jest zwiększenie dostępu do świadczeń dotyczących diagnostyki
i leczenia chorób narządu wzroku. Świadczenie wychodzi naprzeciw potrzebom populacji,
związanych z rosnącą skalą problemów zdrowotnych dotyczących narządu wzroku oraz
zwiększającym się zapotrzebowaniem na świadczenia z zakresu diagnostyki i korekcji wad
refrakcji. Jednocześnie zadaniem tego działania jest odciążenie pracowni okulistycznych.
5. Jakie alternatywne lub wspomagające metody leczenia są obecnie uznawane przez
środowisko medyczne za skuteczne lub dopuszczalne jako uzupełnienie terapii
podstawowej?
Świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy
medycznej, z wykorzystaniem metod diagnostyczno-terapeutycznych innych niż stosowane
w medycynie niekonwencjonalnej, ludowej lub orientalnej.
6. Czy prowadzone są działania informacyjne lub edukacyjne skierowane do pacjentów
dotyczące profilaktyki oraz wczesnego wykrywania zwyrodnienia plamki żółtej?
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania informacyjne i edukacyjne w zakresie
profilaktyki zdrowotnej oraz promocji badań profilaktycznych w ramach realizowanych
kampanii społecznych.
W obszarze okulistyki działania edukacyjne dotyczące chorób siatkówki, w tym
zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD), są prowadzone również przez
organizacje pacjenckie i środowiska ekspertów, których celem jest zwiększanie
świadomości objawów choroby oraz znaczenia regularnych badań okulistycznych i
wczesnego wykrywania schorzeń narządu wzroku.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --