Interpelacja w sprawie finansowania zakładów aktywności zawodowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1927
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie finansowania zakładów aktywności zawodowej
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 06-03-2024
Szanowna Pani Minister,
w ustawie budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. ustalono kwoty dochodów i wydatków budżetu państwa na 2024 r., ale w ww. ustawie pominięto niedużą, ale jakże istotną dla społeczeństwa grupę 135 zakładów aktywności zawodowej, w której zatrudnienie znalazło około 8700 pracowników ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, ze stwierdzonym autyzmem, upośledzeniem umysłowym, czy chorobą psychiczną. Na wynagrodzenie ww. pracowników po części składa się tzw. SOD /System Obsługi Dofinansowań/ oraz wynagrodzenie za pracę. SOD na 2024 r. został na poziomie z 2023 r., minimalne wynagrodzenie za pracę wzrosło i bez wzrostu dofinansowania z SOD-u powstał problem z regulowaniem wynagrodzeń za pracę pracownikom ZAZ, ponieważ warunki rynkowe, konkurencja, ale też ograniczone możliwości pracy nie pozwalają na podwyżkę płac zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych, co nakazuje nam ustawa.
Szanowna Pani Minister,
aby ratować system zakładów aktywności zawodowej i zatrudnianych tam około 8700 pracowników najbardziej dotkniętych przez los istnieje pilna potrzeba wprowadzenia takich zmian, które pozwolą na dalsze funkcjonowanie ZAZ. W skali kraju dla tych 135 ZAZ i zatrudnionych w nich około 8700 niepełnosprawnych pracowników jest potrzeba na ten cel wydatkować około 55 mln zł, co nie jest zbyt wielką kwotą w skali budżetu państwa.
Szanowna Pani Minister,
mając na uwadze dobro tych najbardziej pokrzywdzonych przez los osób niepełnosprawnych zatrudnionych w 135 zakładach aktywności zawodowej zwracam się z pytaniem czy jest możliwa ponowna analiza potrzeb ZAZ i pozytywne załatwienie sprawy poprzez wprowadzenie sugerowanych zmian dla dobra tychże osób niepełnosprawnych, poprzez dokonanie stosownych zmian ustawowych?
Dodatkowo chciałbym zapytać czy przewiduje Pani Ministra dodatkowe formy wspierania ekonomii społecznej realizowanej przez ZAZ? Czy jest możliwe „sztywne” powiązanie wsparcia finansowego dla ZAZ ze wskaźnikami makro?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4578 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BON-I.059.10.2024.AR
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1927, złożoną w dniu 15 marca 2024 r. przez Pana Posła
Piotra Górnikiewicza, w sprawie w finansowania zakładów aktywności zawodowej,
uprzejmie informuję, co następuje.
Zakład aktywności zawodowej (dalej także: ZAZ) jest szczególnym rodzajem pracodawcy,
zapewniającym zatrudnienie w warunkach chronionych osobom niepełnosprawnym, które
nie są w stanie funkcjonować na otwartym rynku pracy.
W zakładzie aktywności zawodowej 70% pracowników muszą stanowić osoby
niepełnosprawne, zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
u których stwierdzono upośledzenie umysłowe, chorobę psychiczną lub autyzm. Jednakże
współczynnik osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie może być mniejszy niż
35%.
Koszty działania i tworzenia ZAZ nie są finansowane ze środków budżetu Państwa. W myśl
art. 29 ust. 3 w związku z art. 68c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44)
koszty utworzenia zakładów aktywności zawodowej są współfinansowane ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), organizatora
i innych źródeł, z tym że maksymalne dofinansowanie ze środków PFRON kosztów
utworzenia zakładu aktywności zawodowej wynosi w roku 2009 i w latach następnych 65 %
tych kosztów.
Natomiast koszty działania zakładów aktywności zawodowej są współfinansowane ze
środków PFRON do wysokości 90% oraz ze środków samorządu województwa w wysokości
co najmniej 10%, z tym że procentowy udział samorządu województwa w kosztach może być
zmniejszany, pod warunkiem znalezienia innych źródeł finansowania działania zakładu
aktywności zawodowej, np. środki własne organizatora, środki europejskie itp.
W ostatnich latach wielokrotnie nowelizowano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia
13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz.U.
z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.), zwiększając kwotę środków na dofinansowanie rocznego
pobytu jednego pracownika zakładu aktywności zawodowej z kwoty 18500 zł w 2018 roku
do kwoty w wysokości 37000 zł w 2024 roku i w latach następnych.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W ostatnim czasie, w wyniku postulatów zgłaszanych przez organizatorów ZAZ
wprowadzono kilka zmian w przepisach wykonawczych regulujących funkcjonowanie tych
podmiotów. W dniu 1 grudnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2526) na mocy którego zostały
wprowadzone zmiany, mające na celu wsparcie funkcjonowania ZAZ, m.in. przez ułatwienia
w planowaniu wydatków zakładów, doprecyzowania przepisów dotyczących kosztów
działalności wytwórczo-usługowej zakładu finansowanych ze środków pochodzących ze
sprzedaży produktów lub usług zakładu oraz rozszerzenia katalogu tych kosztów, a także
uelastycznienia kwestii ustalania czasu pracy i rehabilitacji niepełnosprawnych
pracowników zakładu.
Na koniec chciałbym podkreślić, iż w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dokładane są wszelkie starania, aby wspierać i chronić osoby z niepełnosprawnościami na
rynku pracy, a obszar ich aktywizacji i włączenia społecznego jest traktowany w sposób
priorytetowy. Z dużą wnikliwością rozpatrywane są sugestie napływające ze środowiska
osób z niepełnosprawnościami oraz pracodawców dotyczące różnych aspektów rehabilitacji
zawodowej i są w miarę możliwości brane pod uwagę przy projektowaniu zmian w systemie.
Mając powyższe na uwadze, pragnę podkreślić, że Ministerstwo planuje dokonać
kompleksowego przeglądu i analizę w kontekście potrzeb osób z niepełnosprawnościami
oraz rozwiązań funkcjonujących w obszarze aktywizacji zawodowej, tak aby w nieodległej
przyszłości zaproponować konkretne działania, które przełożą się na podniesienie poziomu
aktywności zawodowej i włączenia społecznego osób z niepełnosprawnościami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --