Interpelacja nr 19250
Interpelacja w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Interpelacja nr 19250
do ministra cyfryzacji, ministra finansów i gospodarki
w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w związku z napływającymi do mnie sygnałami od obywateli, zwracam się z interpelacją w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL.
Portal Zero.pl w artykule Przemysława Staciwy z 13 sierpnia 2026 r. pt. „Zastrzeżony PESEL nie chroni w pełni. Jest luka? Ekspert wyjaśnia” zwrócił uwagę na istotną lukę w systemie zastrzegania numerów PESEL, szczególnie niepokojącą w kontekście ujawnionego wycieku danych z systemu MyDr.
Zgodnie z art. 105d ustawy Prawo bankowe bank ma obowiązek sprawdzić w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, czy zastrzeżony jest numer PESEL konsumenta, m.in. przed zawarciem umowy rachunku, kredytu, pożyczki lub leasingu. Przepis ten nie obejmuje osoby fizycznej zawierającej taką umowę jako przedsiębiorca w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
W praktyce oznacza to, że zastrzeżenie numeru PESEL nie zapewnia przedsiębiorcy prowadzącemu JDG analogicznej ustawowej ochrony przed wykorzystaniem jego danych np. do otwarcia rachunku firmowego. Ta sama osoba jest więc chroniona, gdy występuje jako konsument, ale ochrona ta nie działa w tym samym zakresie, gdy występuje jako przedsiębiorca.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Finansów były świadome istnienia opisanej luki w systemie zastrzegania numerów PESEL?
2. Jakie czynności bankowe i finansowe dokonywane na dane osoby prowadzącej JDG nie są obecnie objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL?
3. Czy znana jest liczba przypadków wykorzystania danych osób prowadzących JDG do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez nie numeru PESEL?
4. Czy w związku z wyciekiem danych z MyDr dokonano analizy ryzyka wykorzystania pozyskanych danych właśnie w ten sposób?
5. Czy rząd zamierza pilnie zmienić przepisy, tak aby zastrzeżenie numeru PESEL chroniło osobę fizyczną również wtedy, gdy działa ona jako przedsiębiorca? Jeśli tak, w jakim terminie?
Interpelacja nr 19250
do ministra cyfryzacji, ministra finansów i gospodarki
w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w związku z napływającymi do mnie sygnałami od obywateli, zwracam się z interpelacją w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL.
Portal Zero.pl w artykule Przemysława Staciwy z 13 sierpnia 2026 r. pt. „Zastrzeżony PESEL nie chroni w pełni. Jest luka? Ekspert wyjaśnia” zwrócił uwagę na istotną lukę w systemie zastrzegania numerów PESEL, szczególnie niepokojącą w kontekście ujawnionego wycieku danych z systemu MyDr.
Zgodnie z art. 105d ustawy Prawo bankowe bank ma obowiązek sprawdzić w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, czy zastrzeżony jest numer PESEL konsumenta, m.in. przed zawarciem umowy rachunku, kredytu, pożyczki lub leasingu. Przepis ten nie obejmuje osoby fizycznej zawierającej taką umowę jako przedsiębiorca w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
W praktyce oznacza to, że zastrzeżenie numeru PESEL nie zapewnia przedsiębiorcy prowadzącemu JDG analogicznej ustawowej ochrony przed wykorzystaniem jego danych np. do otwarcia rachunku firmowego. Ta sama osoba jest więc chroniona, gdy występuje jako konsument, ale ochrona ta nie działa w tym samym zakresie, gdy występuje jako przedsiębiorca.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Finansów były świadome istnienia opisanej luki w systemie zastrzegania numerów PESEL?
2. Jakie czynności bankowe i finansowe dokonywane na dane osoby prowadzącej JDG nie są obecnie objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL?
3. Czy znana jest liczba przypadków wykorzystania danych osób prowadzących JDG do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez nie numeru PESEL?
4. Czy w związku z wyciekiem danych z MyDr dokonano analizy ryzyka wykorzystania pozyskanych danych właśnie w ten sposób?
5. Czy rząd zamierza pilnie zmienić przepisy, tak aby zastrzeżenie numeru PESEL chroniło osobę fizyczną również wtedy, gdy działa ona jako przedsiębiorca? Jeśli tak, w jakim terminie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
374 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Odpowiedź na interpelację nr 19250
w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop
Warszawa, 14-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
FN1.054.9.2026 Odpowiedź na interpelację numer 19250.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11591 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 14 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19250 w sprawie luki w systemie zastrzegania
numeru PESEL
Znak sprawy: FN1.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 19250 w sprawie luki w systemie zastrzegania
numeru PESEL, Pana Posła Bartosza Józefa Kownackiego, w załączeniu uprzejmie
przedstawiam poniższą odpowiedź, w zakresie właściwości Ministra Finansów i
Gospodarki, po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego („UKNF”)
i Związku Banków Polskich („ZBP”).
W kontekście czynności bankowych i finansowych dokonywanych przez osoby
prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą („JDG”), które nie są obecnie
objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL należy wskazać, że
zarówno UKNF jak i ZBP nie dysponują tego typu danymi. Jednocześnie, zgodnie
z przepisem art. 105d ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe,
bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział
banku zagranicznego weryfikują w sposób, o którym mowa w art. 23j lub art. 23m
ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w rejestrze zastrzeżeń
numerów PESEL, o którym mowa w art. 23a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o
ewidencji ludności, czy numer PESEL konsumenta jest zastrzeżony, przed:
1) zawarciem umowy:
a) rachunku oszczędnościowego i rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego,
b) o świadczenie usługi płatniczej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, jeżeli przewidziano w jej treści możliwość
zawarcia umowy kredytu lub pożyczki,
c) kredytu,
d) pożyczki,
-- 1 of 3 --
2/3
e) leasingu;
2) zmianą umowy, o której mowa w pkt 1 lit. c-e, w wyniku której następuje
zwiększenie zadłużenia.
W ocenie UKNF, osoba prowadząca JDG, na podstawie art. 385[5]1 i art. 556[4]2
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz art. 7aa3 ustawy z dnia 30
maja 2014 r. o prawach konsumenta – w określonych w tych przepisach
okolicznościach jest traktowana jak konsument.
Jak zauważa UKNF, banki w przypadku otwierania rachunku takim klientom nie są
zwolnione z obowiązku odpowiedniego przeprowadzenia procesu KYC („poznaj
swojego klienta”, Know Your Customer) oraz zbadania możliwości zastosowania
środków bezpieczeństwa finansowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia
1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Banki nie mogą także odstąpić od obowiązku badania zdolności kredytowej
wynikającego z ustawy Prawo bankowe przy udzielaniu takim osobom kredytów.
Sama weryfikacja zastrzeżenia numeru PESEL nie jest zatem jedynym
zabezpieczeniem przed nieautoryzowanym wykorzystaniem danych osobowych
w celu otwarcia rachunku czy zaciągnięcia zobowiązania.
1 Art. 385[5] § 1. Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385[1] –385[3], stosuje się do
osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą,
gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego,
wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności
gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o
Działalności Gospodarczej. §1[1]. Jeżeli z treści umowy, która ma być zawarta, nie wynika, czy
posiada ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej, o której mowa w §1, osoba ta
najpóźniej w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie, że umowa posiada dla niej
charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru. Druga strona umowy nie może
jednak uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
2 Art. 556[4] §1. Zawarte w niniejszym dziale przepisy dotyczące konsumenta, z wyjątkiem art.
558 §1 zdanie drugie, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio
związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona
dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu
wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów
o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. §2. Jeżeli z treści umowy,
która ma być zawarta, nie wynika, czy posiada ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej,
o której mowa w §1, osoba ta najpóźniej w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie,
że umowa posiada dla niej charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru.
Druga strona umowy nie może jednak uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego
oświadczenia.
3 Art. 7aa. 1. Przepisy dotyczące konsumenta zawarte w rozdziałach 4, 5a i 5b stosuje się do
osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą,
gdy z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego,
wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności
gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o
Działalności Gospodarczej. 2. Jeżeli z treści umowy, która ma być zawarta, nie wynika, czy
ma ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej, o której mowa w ust. 1, osoba ta najpóźniej
w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie, że umowa ma dla niej charakter
zawodowy albo że nie ma takiego charakteru. Druga strona umowy nie może jednak
uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
-- 2 of 3 --
3/3
W odniesieniu do liczby przypadków wykorzystania danych osób prowadzących
JDG do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez
nie numeru PESEL, należy wskazać, że UKNF i ZBP nie dysponują tymi informacjami.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.170.2026
Warszawa, 04 października 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 25 sierpnia br. Posła na Sejm RP Pana Bartosza Józefa Kownackiego
w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL (interpelacja nr 19250)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania będące we właściwości
Ministra Cyfryzacji.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Finansów były świadome istnienia
opisanej luki w systemie zastrzegania numerów PESEL?
Brak obowiązku weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przedsiębiorcy w związku
z czynnościami, które realizuje on jako osoba prowadząca działalność gospodarczą a nie
konsument nie powinien być traktowany jako luka w systemie.
W pierwszej kolejności obowiązkiem weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL objęte
zostały czynności prawne dotyczące konsumentów m.in. w zakresie wnioskowania o
kredyt lub pożyczkę. W trakcie prac legislacyjnych nad projektem ustawy
wprowadzającym do porządku prawnego instytucję zastrzegania numeru PESEL tj. ustawy
o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
(UD472 oraz druk nr 3251) rozważana była kwestia weryfikacji zastrzeżenia numeru
PESEL przed założeniem działalności gospodarczej jednakże wskutek uwag ministra
właściwego do spraw gospodarki przepisy te zostały wycofane z projektu z racji
zaplanowanej wcześniej modernizacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej. Ponadto na etapie tworzenia przepisów pozyskano z Komendy Głównej
Policji dane statystyczne dotyczące przestępstw zgłoszonych i popełnionych z
wykorzystaniem skradzionej tożsamości. Na tej podstawie ustawodawca przyjął określony
zakres czynności wymagających do realizacji uprzedniego zweryfikowania czy numer
PESEL osoby jest zastrzeżony.
Ponadto należy mieć na uwadze, że przedsiębiorca w obrocie gospodarczym posługuję się
numerem identyfikacji podatkowej a nie numerem PESEL. Numer PESEL nie jest publicznie
dostępny w CEIDG tak jak nr NIP albo REGON. Wszystkie czynności, które przedsiębiorca
realizuje w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą a więc jako konsument
podlegają oczywiście weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL.
Należy jednocześnie podkreślić, że podmioty, w obszarze kompetencji których znajdują się
regulacje prawne dotyczące danej sfery działania Państwa mogą samodzielnie
wprowadzać obowiązek weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przy dokonywaniu
różnych czynności i określać ich konsekwencje. Rola Ministra Cyfryzacji sprowadza się do
dostarczenia rozwiązania technicznego tj. zapewnienia możliwości weryfikacji zastrzeżenia
numeru PESEL i rejestracji wszystkich czynności związanych z zastrzeżeniem numeru
PESEL i jego weryfikacją. W tym sensie zastrzeżenie numeru PESEL jest niejako
rozwiązaniem generycznym, które może być wykorzystywane w określonych procesach
wedle potrzeb danych podmiotów.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 2) Jakie czynności bankowe i finansowe dokonywane na dane osoby prowadzącej
JDG nie są obecnie objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL?
Konieczność weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL w przypadku czynności bankowych
i finansowych dotyczy wyłącznie konsumentów. W pozostałych przypadkach instytucje
prowadzące działalność bankową albo finansową mogą weryfikować zastrzeżenie numeru
PESEL, ale nie mają takiego obowiązku.
Ad 3) Czy znana jest liczba przypadków wykorzystania danych osób prowadzących JDG
do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez nie numeru
PESEL?
Są to dane, które gromadzone są przez Komendę Główną Policji w związku z
prowadzeniem postępowań dotyczących popełnionych przestępstw i ich klasyfikacji.
Ad 4) Czy w związku z wyciekiem danych z MyDr dokonano analizy ryzyka
wykorzystania pozyskanych danych właśnie w ten sposób?
Zastrzeżenie numeru PESEL jest środkiem umożliwiającym zabezpieczenie się osoby
fizycznej przed określonymi konsekwencjami. Nie należy natomiast do zadań Ministra
Cyfryzacji prowadzenie analizy ryzyka w związku z wyciekiem danych, który miał miejsce
w podmiocie prywatnym. Analiza skutków takiego naruszenia spoczywa na
administratorze tych danych osobowych.
Ad 5) Czy rząd zamierza pilnie zmienić przepisy tak, aby zastrzeżenie numeru PESEL
chroniło osobę fizyczną również wtedy, gdy działa ona jako przedsiębiorca? Jeśli tak, w
jakim terminie?
Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia narzędzie w postaci możliwości zastrzeżenia numeru
PESEL i jego weryfikacji natomiast Minister Cyfryzacji nie jest odpowiedzialny za
wszystkie obszary działania Państwa jak np. kwestie związane z prowadzeniem
działalności gospodarczej. Podmioty, w obszarze kompetencji których znajdują się
regulacje prawne dotyczące danej sfery działania Państwa mogą samodzielnie
wprowadzać obowiązek weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przy dokonywaniu
różnych czynności i określać ich konsekwencje. Rola Ministra Cyfryzacji sprowadza się do
dostarczenia rozwiązania technicznego tj. zapewnienia możliwości weryfikacji zastrzeżenia
numeru PESEL i rejestracji wszystkich czynności związanych z zastrzeżeniem numeru
PESLE i jego weryfikacją.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 14 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19250 w sprawie luki w systemie zastrzegania
numeru PESEL
Znak sprawy: FN1.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 19250 w sprawie luki w systemie zastrzegania
numeru PESEL, Pana Posła Bartosza Józefa Kownackiego, w załączeniu uprzejmie
przedstawiam poniższą odpowiedź, w zakresie właściwości Ministra Finansów i
Gospodarki, po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego („UKNF”)
i Związku Banków Polskich („ZBP”).
W kontekście czynności bankowych i finansowych dokonywanych przez osoby
prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą („JDG”), które nie są obecnie
objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL należy wskazać, że
zarówno UKNF jak i ZBP nie dysponują tego typu danymi. Jednocześnie, zgodnie
z przepisem art. 105d ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe,
bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział
banku zagranicznego weryfikują w sposób, o którym mowa w art. 23j lub art. 23m
ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w rejestrze zastrzeżeń
numerów PESEL, o którym mowa w art. 23a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o
ewidencji ludności, czy numer PESEL konsumenta jest zastrzeżony, przed:
1) zawarciem umowy:
a) rachunku oszczędnościowego i rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego,
b) o świadczenie usługi płatniczej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia
19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, jeżeli przewidziano w jej treści możliwość
zawarcia umowy kredytu lub pożyczki,
c) kredytu,
d) pożyczki,
-- 1 of 3 --
2/3
e) leasingu;
2) zmianą umowy, o której mowa w pkt 1 lit. c-e, w wyniku której następuje
zwiększenie zadłużenia.
W ocenie UKNF, osoba prowadząca JDG, na podstawie art. 385[5]1 i art. 556[4]2
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz art. 7aa3 ustawy z dnia 30
maja 2014 r. o prawach konsumenta – w określonych w tych przepisach
okolicznościach jest traktowana jak konsument.
Jak zauważa UKNF, banki w przypadku otwierania rachunku takim klientom nie są
zwolnione z obowiązku odpowiedniego przeprowadzenia procesu KYC („poznaj
swojego klienta”, Know Your Customer) oraz zbadania możliwości zastosowania
środków bezpieczeństwa finansowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia
1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Banki nie mogą także odstąpić od obowiązku badania zdolności kredytowej
wynikającego z ustawy Prawo bankowe przy udzielaniu takim osobom kredytów.
Sama weryfikacja zastrzeżenia numeru PESEL nie jest zatem jedynym
zabezpieczeniem przed nieautoryzowanym wykorzystaniem danych osobowych
w celu otwarcia rachunku czy zaciągnięcia zobowiązania.
1 Art. 385[5] § 1. Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385[1] –385[3], stosuje się do
osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą,
gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego,
wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności
gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o
Działalności Gospodarczej. §1[1]. Jeżeli z treści umowy, która ma być zawarta, nie wynika, czy
posiada ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej, o której mowa w §1, osoba ta
najpóźniej w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie, że umowa posiada dla niej
charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru. Druga strona umowy nie może
jednak uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
2 Art. 556[4] §1. Zawarte w niniejszym dziale przepisy dotyczące konsumenta, z wyjątkiem art.
558 §1 zdanie drugie, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio
związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona
dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu
wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów
o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. §2. Jeżeli z treści umowy,
która ma być zawarta, nie wynika, czy posiada ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej,
o której mowa w §1, osoba ta najpóźniej w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie,
że umowa posiada dla niej charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru.
Druga strona umowy nie może jednak uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego
oświadczenia.
3 Art. 7aa. 1. Przepisy dotyczące konsumenta zawarte w rozdziałach 4, 5a i 5b stosuje się do
osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą,
gdy z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego,
wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności
gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o
Działalności Gospodarczej. 2. Jeżeli z treści umowy, która ma być zawarta, nie wynika, czy
ma ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej, o której mowa w ust. 1, osoba ta najpóźniej
w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie, że umowa ma dla niej charakter
zawodowy albo że nie ma takiego charakteru. Druga strona umowy nie może jednak
uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
-- 2 of 3 --
3/3
W odniesieniu do liczby przypadków wykorzystania danych osób prowadzących
JDG do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez
nie numeru PESEL, należy wskazać, że UKNF i ZBP nie dysponują tymi informacjami.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.170.2026
Warszawa, 04 października 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 25 sierpnia br. Posła na Sejm RP Pana Bartosza Józefa Kownackiego
w sprawie luki w systemie zastrzegania numeru PESEL (interpelacja nr 19250)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania będące we właściwości
Ministra Cyfryzacji.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Finansów były świadome istnienia
opisanej luki w systemie zastrzegania numerów PESEL?
Brak obowiązku weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przedsiębiorcy w związku
z czynnościami, które realizuje on jako osoba prowadząca działalność gospodarczą a nie
konsument nie powinien być traktowany jako luka w systemie.
W pierwszej kolejności obowiązkiem weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL objęte
zostały czynności prawne dotyczące konsumentów m.in. w zakresie wnioskowania o
kredyt lub pożyczkę. W trakcie prac legislacyjnych nad projektem ustawy
wprowadzającym do porządku prawnego instytucję zastrzegania numeru PESEL tj. ustawy
o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
(UD472 oraz druk nr 3251) rozważana była kwestia weryfikacji zastrzeżenia numeru
PESEL przed założeniem działalności gospodarczej jednakże wskutek uwag ministra
właściwego do spraw gospodarki przepisy te zostały wycofane z projektu z racji
zaplanowanej wcześniej modernizacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej. Ponadto na etapie tworzenia przepisów pozyskano z Komendy Głównej
Policji dane statystyczne dotyczące przestępstw zgłoszonych i popełnionych z
wykorzystaniem skradzionej tożsamości. Na tej podstawie ustawodawca przyjął określony
zakres czynności wymagających do realizacji uprzedniego zweryfikowania czy numer
PESEL osoby jest zastrzeżony.
Ponadto należy mieć na uwadze, że przedsiębiorca w obrocie gospodarczym posługuję się
numerem identyfikacji podatkowej a nie numerem PESEL. Numer PESEL nie jest publicznie
dostępny w CEIDG tak jak nr NIP albo REGON. Wszystkie czynności, które przedsiębiorca
realizuje w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą a więc jako konsument
podlegają oczywiście weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL.
Należy jednocześnie podkreślić, że podmioty, w obszarze kompetencji których znajdują się
regulacje prawne dotyczące danej sfery działania Państwa mogą samodzielnie
wprowadzać obowiązek weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przy dokonywaniu
różnych czynności i określać ich konsekwencje. Rola Ministra Cyfryzacji sprowadza się do
dostarczenia rozwiązania technicznego tj. zapewnienia możliwości weryfikacji zastrzeżenia
numeru PESEL i rejestracji wszystkich czynności związanych z zastrzeżeniem numeru
PESEL i jego weryfikacją. W tym sensie zastrzeżenie numeru PESEL jest niejako
rozwiązaniem generycznym, które może być wykorzystywane w określonych procesach
wedle potrzeb danych podmiotów.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 2) Jakie czynności bankowe i finansowe dokonywane na dane osoby prowadzącej
JDG nie są obecnie objęte obowiązkową weryfikacją zastrzeżenia numeru PESEL?
Konieczność weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL w przypadku czynności bankowych
i finansowych dotyczy wyłącznie konsumentów. W pozostałych przypadkach instytucje
prowadzące działalność bankową albo finansową mogą weryfikować zastrzeżenie numeru
PESEL, ale nie mają takiego obowiązku.
Ad 3) Czy znana jest liczba przypadków wykorzystania danych osób prowadzących JDG
do otwarcia rachunku lub zaciągnięcia zobowiązania mimo zastrzeżenia przez nie numeru
PESEL?
Są to dane, które gromadzone są przez Komendę Główną Policji w związku z
prowadzeniem postępowań dotyczących popełnionych przestępstw i ich klasyfikacji.
Ad 4) Czy w związku z wyciekiem danych z MyDr dokonano analizy ryzyka
wykorzystania pozyskanych danych właśnie w ten sposób?
Zastrzeżenie numeru PESEL jest środkiem umożliwiającym zabezpieczenie się osoby
fizycznej przed określonymi konsekwencjami. Nie należy natomiast do zadań Ministra
Cyfryzacji prowadzenie analizy ryzyka w związku z wyciekiem danych, który miał miejsce
w podmiocie prywatnym. Analiza skutków takiego naruszenia spoczywa na
administratorze tych danych osobowych.
Ad 5) Czy rząd zamierza pilnie zmienić przepisy tak, aby zastrzeżenie numeru PESEL
chroniło osobę fizyczną również wtedy, gdy działa ona jako przedsiębiorca? Jeśli tak, w
jakim terminie?
Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia narzędzie w postaci możliwości zastrzeżenia numeru
PESEL i jego weryfikacji natomiast Minister Cyfryzacji nie jest odpowiedzialny za
wszystkie obszary działania Państwa jak np. kwestie związane z prowadzeniem
działalności gospodarczej. Podmioty, w obszarze kompetencji których znajdują się
regulacje prawne dotyczące danej sfery działania Państwa mogą samodzielnie
wprowadzać obowiązek weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL przy dokonywaniu
różnych czynności i określać ich konsekwencje. Rola Ministra Cyfryzacji sprowadza się do
dostarczenia rozwiązania technicznego tj. zapewnienia możliwości weryfikacji zastrzeżenia
numeru PESEL i rejestracji wszystkich czynności związanych z zastrzeżeniem numeru
PESLE i jego weryfikacją.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --