Interpelacja nr 19248
Interpelacja w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Interpelacja nr 19248
do ministra zdrowia
w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Zgłaszający: Marek Tomasz Hok
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowna Pani Minister,
projektowana zmiana zasad rozliczania świadczeń wykonywanych ponad wartość kontraktu może istotnie wpłynąć na dostępność ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz diagnostyki chorób nowotworowych.
W kontekście projektowanych zmian warto zwrócić uwagę, że choć świadczenia realizowane bezpośrednio w ramach karty diagnostyki i leczenia onkologicznego – DiLO – mają pozostać poza projektowanymi ograniczeniami, istotne jest również zapewnienie odpowiedniej dostępności wcześniejszych etapów diagnostyki. W praktyce karta DiLO jest bowiem często wystawiana po przeprowadzeniu konsultacji specjalistycznych i badań w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, które stanowią ważny element całej ścieżki diagnostycznej pacjenta.
Ograniczenie bieżącego rozliczania świadczeń ponadlimitowych może skłaniać świadczeniodawców do zmniejszania liczby konsultacji i badań, wydłużania terminów oczekiwania oraz ostrożniejszego planowania przyjęć pacjentów. Skutkiem może być opóźnienie momentu rozpoznania podejrzenia nowotworu i wejścia pacjenta na ścieżkę DiLO.
W tym kontekście warto również doprecyzować sposób rozliczania diagnostyki onkologicznej wykonywanej poza kartą DiLO. Istotne jest zapewnienie świadczeniodawcom jasnych i jednolitych zasad dotyczących kwalifikowania oraz rozliczania świadczeń udzielanych pacjentom z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby nowotworowej, w sytuacji gdy nie zostały one formalnie sprawozdane w ramach DiLO.
Dotyczy to między innymi diagnostyki poprzedzającej wystawienie karty, badań kontrolnych po zakończeniu leczenia oraz diagnostyki podejrzenia wznowy lub progresji choroby. Brak jasnych zasad może prowadzić do rozbieżności pomiędzy oddziałami wojewódzkimi NFZ, odmów zapłaty oraz wystawiania kart DiLO przede wszystkim w celu zabezpieczenia możliwości rozliczenia świadczenia, a nie wyłącznie z przyczyn klinicznych.
Projektowane rozwiązania powinny być oceniane nie tylko z punktu widzenia krótkoterminowych skutków finansowych dla NFZ, lecz również pod kątem ich wpływu na wczesne wykrywanie nowotworów, czas diagnostyki, równość dostępu do świadczeń i realizację Narodowej Strategii Onkologicznej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy projektowane zmiany są zgodne z celami Narodowej Strategii Onkologicznej, w szczególności dotyczącymi wczesnego wykrywania nowotworów i skrócenia czasu diagnostyki?
Czy rozważane jest wyłączenie spod projektowanych zmian porad specjalistycznych i badań diagnostycznych związanych z podejrzeniem lub rozpoznawaniem chorób nowotworowych, także przed wystawieniem karty DiLO?
Czy oceniono wpływ nowych zasad rozliczania na czas od pierwszej konsultacji specjalistycznej do wystawienia karty DiLO?
Czy NFZ przygotuje jednolite, ogólnopolskie wytyczne dotyczące rozliczania świadczeń udzielanych pacjentom onkologicznym poza kartą DiLO?
Jakie działania zostaną podjęte, aby projektowane zmiany nie doprowadziły do ograniczenia możliwości wczesnego rozpoznawania chorób nowotworowych i nie pozostawały w sprzeczności z celami państwowej polityki onkologicznej?
Interpelacja nr 19248
do ministra zdrowia
w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Zgłaszający: Marek Tomasz Hok
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowna Pani Minister,
projektowana zmiana zasad rozliczania świadczeń wykonywanych ponad wartość kontraktu może istotnie wpłynąć na dostępność ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz diagnostyki chorób nowotworowych.
W kontekście projektowanych zmian warto zwrócić uwagę, że choć świadczenia realizowane bezpośrednio w ramach karty diagnostyki i leczenia onkologicznego – DiLO – mają pozostać poza projektowanymi ograniczeniami, istotne jest również zapewnienie odpowiedniej dostępności wcześniejszych etapów diagnostyki. W praktyce karta DiLO jest bowiem często wystawiana po przeprowadzeniu konsultacji specjalistycznych i badań w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, które stanowią ważny element całej ścieżki diagnostycznej pacjenta.
Ograniczenie bieżącego rozliczania świadczeń ponadlimitowych może skłaniać świadczeniodawców do zmniejszania liczby konsultacji i badań, wydłużania terminów oczekiwania oraz ostrożniejszego planowania przyjęć pacjentów. Skutkiem może być opóźnienie momentu rozpoznania podejrzenia nowotworu i wejścia pacjenta na ścieżkę DiLO.
W tym kontekście warto również doprecyzować sposób rozliczania diagnostyki onkologicznej wykonywanej poza kartą DiLO. Istotne jest zapewnienie świadczeniodawcom jasnych i jednolitych zasad dotyczących kwalifikowania oraz rozliczania świadczeń udzielanych pacjentom z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby nowotworowej, w sytuacji gdy nie zostały one formalnie sprawozdane w ramach DiLO.
Dotyczy to między innymi diagnostyki poprzedzającej wystawienie karty, badań kontrolnych po zakończeniu leczenia oraz diagnostyki podejrzenia wznowy lub progresji choroby. Brak jasnych zasad może prowadzić do rozbieżności pomiędzy oddziałami wojewódzkimi NFZ, odmów zapłaty oraz wystawiania kart DiLO przede wszystkim w celu zabezpieczenia możliwości rozliczenia świadczenia, a nie wyłącznie z przyczyn klinicznych.
Projektowane rozwiązania powinny być oceniane nie tylko z punktu widzenia krótkoterminowych skutków finansowych dla NFZ, lecz również pod kątem ich wpływu na wczesne wykrywanie nowotworów, czas diagnostyki, równość dostępu do świadczeń i realizację Narodowej Strategii Onkologicznej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy projektowane zmiany są zgodne z celami Narodowej Strategii Onkologicznej, w szczególności dotyczącymi wczesnego wykrywania nowotworów i skrócenia czasu diagnostyki?
Czy rozważane jest wyłączenie spod projektowanych zmian porad specjalistycznych i badań diagnostycznych związanych z podejrzeniem lub rozpoznawaniem chorób nowotworowych, także przed wystawieniem karty DiLO?
Czy oceniono wpływ nowych zasad rozliczania na czas od pierwszej konsultacji specjalistycznej do wystawienia karty DiLO?
Czy NFZ przygotuje jednolite, ogólnopolskie wytyczne dotyczące rozliczania świadczeń udzielanych pacjentom onkologicznym poza kartą DiLO?
Jakie działania zostaną podjęte, aby projektowane zmiany nie doprowadziły do ograniczenia możliwości wczesnego rozpoznawania chorób nowotworowych i nie pozostawały w sprzeczności z celami państwowej polityki onkologicznej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
455 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Odpowiedź na interpelację nr 19248
w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń ponadlimitowych na dostępność diagnostyki onkologicznej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasz Maciejewski
Warszawa, 25-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
ODP_K10INT19248.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6356 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.208.2026.MGL
Warszawa, 25 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19248, przekazaną przez Pana Marka Tomasza Hoka
w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń pozalimitowych na dostępność
diagnostyki onkologicznej z dnia 25 sierpnia 2026 r., a także w ślad za prolongatą terminu
udzielenia odpowiedzi z dni 14 września 2026 r., znak: ASG.050.208.2026.MGL, uprzejmie
informuję.
Zgodnie ze stanowiskiem Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, w kontekście pytań
związanych z mechanizm degresywności z tytułu nadwykonań nie dotyczy świadczeń
ukierunkowanych na ukierunkowaną diagnostykę onkologiczną. Świadczenia w
ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) są realizowane w ramach tzw. „pakietów
onkologicznych”,
a także zlecane w ich przebiegu np. badania tomografii komputerowej (TK), rezonansu
magnetycznego (RM), badania endoskopowe przewodu pokarmowego – nie podlegają
degresji finansowej z tytułu nadwykonań. Ponadto, z ograniczeń w finansowaniu wyłączone
są również świadczenia zdrowotne udzielane pacjentom pediatrycznym oraz świadczenia
zdrowotne udzielane osobom powyżej 18 r.ż.:
będącym w trakcie leczenia onkologicznego prowadzonego w oparciu o kartę DiLO
(przy czym podkreślam, że monitorowanie leczenia w ramach programów lekowych
powinno być rozliczane poprzez produkty dedykowane dla monitorowania tych
programów),
pozostającym w monitorowaniu po zakończonym leczeniu onkologicznym (follow –
up onkologiczny),
badania przesiewowe (np. kolonoskopia przesiewową) finansowane na podstawie
odrębnych umów w ramach programów profilaktycznych.
Ponadto, wyraźnie należy podkreślić, że każdy świadczeniodawca zobowiązany jest
do wykonywania świadczeń w sposób kompleksowy, zatem podmiot realizujący
świadczenia w zakresie RM czy TK, w przypadku konieczności badania kilku okolic
anatomicznych, powinien planować wykonanie tych badań możliwie w ramach jednej
wizyty, z uwzględnieniem wskazań medycznych.
Należy jednocześnie wskazać, że świadczenia w zakresie AOS mają największy udział
w świadczeniach nielimitowanych. Na przestrzeni lat wartość wykonanych świadczeń
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba. Wprowadzone przez Fundusz
zmiany mają na celu ograniczenie powstawania niekorzystnych bodźców ekonomicznych
oraz mobilizację placówek do kompleksowego planowania badań podczas jednej wizyty
(zamiast rozdzielania badań u jednego pacjenta na wiele kolejnych wizyt), które
w rezultacie zniwelują opóźnienia w rozpoczęciu skutecznego leczenia i realnie skrócą czas
diagnostyki. Tym samym prowadzone działania nie powinny skutkować ograniczaniem
możliwości wczesnego rozpoznawania chorób nowotworowych i nie są sprzeczne z celem
Narodowej Strategii Onkologicznej, która zakłada poprawę wykrywalności oraz
skuteczności leczenia nowotworów. Niezależnie od powyższego, analizy realizacji
i finansowania świadczeń są prowadzone na bieżąco, a Fundusz wnikliwie monitoruje
realizację świadczeń dla pacjentów, po to, aby ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Szczegółowo zasady rozliczania i finansowania świadczeń w omawianym zakresie reguluje
Zarządzenie nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31
grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna
https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/document/43457/Zarzadzenie-132_2024_DSOZ
Zasady sprawozdawczości i rozliczania świadczeń na rzecz pacjentów onkologicznych są
jednolite w całej Polsce, a w każdym przypadku podejrzenia nowotworu lekarz ma
możliwość natychmiastowego wystawienia karty DiLO, co gwarantuje pacjentom wejście
na dedykowaną ścieżkę szybkiej diagnostyki onkologicznej, z obowiązkiem przestrzegania
przez świadczeniodawców czasów realizacji świadczeń, określonych na podstawie
obowiązujących przepisów.
Świadczeniodawca realizujący diagnostykę onkologiczną i leczenie onkologiczne, na
podstawie karty DiLO oraz na warunkach określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 357 z późn. zm.),
powinien zapewnić realizację diagnostyki onkologicznej, składającej się
z diagnostyki wstępnej i diagnostyki pogłębionej, a w szczególności jest zobowiązany do jej
realizacji w terminach nieprzekraczających:
28 dni - w przypadku diagnostyki wstępnej, przy czym rozpoczęcie diagnostyki
następuje w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia wpisania się
świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie świadczenia lub porady
specjalistycznej, w trakcie której stwierdzono podejrzenie nowotworu złośliwego
lub miejscowo złośliwego i wystawiono kartę diagnostyki i leczenia
onkologicznego;
21 dni - w przypadku diagnostyki pogłębionej, przy czym rozpoczęcie diagnostyki
następuje w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia:
o zakończenia diagnostyki wstępnej lub porady specjalistycznej, w trakcie
której stwierdzono nowotwór złośliwy lub miejscowo złośliwy i
wystawiono kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, jeżeli jest ona
realizowana u tego samego świadczeniodawcy, albo
o wpisania świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie
świadczenia, w przypadku realizacji przez innego świadczeniodawcę
diagnostyki pogłębionej, dotyczącej innej lokalizacji nowotworu złośliwego
lub miejscowo złośliwego niż będąca podstawą realizacji diagnostyki
wstępnej, albo
o wpisania świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie
świadczenia lub porady specjalistycznej, w trakcie której stwierdzono
nowotwór złośliwy lub miejscowo złośliwy i wystawiono kartę diagnostyki
i leczenia onkologicznego, w przypadku realizacji przez innego
świadczeniodawcę diagnostyki pogłębionej.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.208.2026.MGL
Warszawa, 25 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19248, przekazaną przez Pana Marka Tomasza Hoka
w sprawie wpływu zmiany zasad rozliczania świadczeń pozalimitowych na dostępność
diagnostyki onkologicznej z dnia 25 sierpnia 2026 r., a także w ślad za prolongatą terminu
udzielenia odpowiedzi z dni 14 września 2026 r., znak: ASG.050.208.2026.MGL, uprzejmie
informuję.
Zgodnie ze stanowiskiem Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, w kontekście pytań
związanych z mechanizm degresywności z tytułu nadwykonań nie dotyczy świadczeń
ukierunkowanych na ukierunkowaną diagnostykę onkologiczną. Świadczenia w
ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) są realizowane w ramach tzw. „pakietów
onkologicznych”,
a także zlecane w ich przebiegu np. badania tomografii komputerowej (TK), rezonansu
magnetycznego (RM), badania endoskopowe przewodu pokarmowego – nie podlegają
degresji finansowej z tytułu nadwykonań. Ponadto, z ograniczeń w finansowaniu wyłączone
są również świadczenia zdrowotne udzielane pacjentom pediatrycznym oraz świadczenia
zdrowotne udzielane osobom powyżej 18 r.ż.:
będącym w trakcie leczenia onkologicznego prowadzonego w oparciu o kartę DiLO
(przy czym podkreślam, że monitorowanie leczenia w ramach programów lekowych
powinno być rozliczane poprzez produkty dedykowane dla monitorowania tych
programów),
pozostającym w monitorowaniu po zakończonym leczeniu onkologicznym (follow –
up onkologiczny),
badania przesiewowe (np. kolonoskopia przesiewową) finansowane na podstawie
odrębnych umów w ramach programów profilaktycznych.
Ponadto, wyraźnie należy podkreślić, że każdy świadczeniodawca zobowiązany jest
do wykonywania świadczeń w sposób kompleksowy, zatem podmiot realizujący
świadczenia w zakresie RM czy TK, w przypadku konieczności badania kilku okolic
anatomicznych, powinien planować wykonanie tych badań możliwie w ramach jednej
wizyty, z uwzględnieniem wskazań medycznych.
Należy jednocześnie wskazać, że świadczenia w zakresie AOS mają największy udział
w świadczeniach nielimitowanych. Na przestrzeni lat wartość wykonanych świadczeń
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba. Wprowadzone przez Fundusz
zmiany mają na celu ograniczenie powstawania niekorzystnych bodźców ekonomicznych
oraz mobilizację placówek do kompleksowego planowania badań podczas jednej wizyty
(zamiast rozdzielania badań u jednego pacjenta na wiele kolejnych wizyt), które
w rezultacie zniwelują opóźnienia w rozpoczęciu skutecznego leczenia i realnie skrócą czas
diagnostyki. Tym samym prowadzone działania nie powinny skutkować ograniczaniem
możliwości wczesnego rozpoznawania chorób nowotworowych i nie są sprzeczne z celem
Narodowej Strategii Onkologicznej, która zakłada poprawę wykrywalności oraz
skuteczności leczenia nowotworów. Niezależnie od powyższego, analizy realizacji
i finansowania świadczeń są prowadzone na bieżąco, a Fundusz wnikliwie monitoruje
realizację świadczeń dla pacjentów, po to, aby ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Szczegółowo zasady rozliczania i finansowania świadczeń w omawianym zakresie reguluje
Zarządzenie nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31
grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna
https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/document/43457/Zarzadzenie-132_2024_DSOZ
Zasady sprawozdawczości i rozliczania świadczeń na rzecz pacjentów onkologicznych są
jednolite w całej Polsce, a w każdym przypadku podejrzenia nowotworu lekarz ma
możliwość natychmiastowego wystawienia karty DiLO, co gwarantuje pacjentom wejście
na dedykowaną ścieżkę szybkiej diagnostyki onkologicznej, z obowiązkiem przestrzegania
przez świadczeniodawców czasów realizacji świadczeń, określonych na podstawie
obowiązujących przepisów.
Świadczeniodawca realizujący diagnostykę onkologiczną i leczenie onkologiczne, na
podstawie karty DiLO oraz na warunkach określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 357 z późn. zm.),
powinien zapewnić realizację diagnostyki onkologicznej, składającej się
z diagnostyki wstępnej i diagnostyki pogłębionej, a w szczególności jest zobowiązany do jej
realizacji w terminach nieprzekraczających:
28 dni - w przypadku diagnostyki wstępnej, przy czym rozpoczęcie diagnostyki
następuje w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia wpisania się
świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie świadczenia lub porady
specjalistycznej, w trakcie której stwierdzono podejrzenie nowotworu złośliwego
lub miejscowo złośliwego i wystawiono kartę diagnostyki i leczenia
onkologicznego;
21 dni - w przypadku diagnostyki pogłębionej, przy czym rozpoczęcie diagnostyki
następuje w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia:
o zakończenia diagnostyki wstępnej lub porady specjalistycznej, w trakcie
której stwierdzono nowotwór złośliwy lub miejscowo złośliwy i
wystawiono kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, jeżeli jest ona
realizowana u tego samego świadczeniodawcy, albo
o wpisania świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie
świadczenia, w przypadku realizacji przez innego świadczeniodawcę
diagnostyki pogłębionej, dotyczącej innej lokalizacji nowotworu złośliwego
lub miejscowo złośliwego niż będąca podstawą realizacji diagnostyki
wstępnej, albo
o wpisania świadczeniobiorcy na listę oczekujących na udzielenie
świadczenia lub porady specjalistycznej, w trakcie której stwierdzono
nowotwór złośliwy lub miejscowo złośliwy i wystawiono kartę diagnostyki
i leczenia onkologicznego, w przypadku realizacji przez innego
świadczeniodawcę diagnostyki pogłębionej.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --