Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.0500.52.2026.MN
4531409.18837501.15194564
Warszawa, 24-09-2026
Odpowiedź na interpelację Posła Dariusza Piontkowskiego w sprawie stanu edukacji
ekologicznej oraz efektywności wydatkowania środków publicznych na działania
edukacyjne
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT19229 Posła Dariusza Piontkowskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania:
1. Jaką łączną kwotę Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) oraz Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW) przeznaczyły
w latach 2024–2026 na edukację ekologiczną?
NFOŚiGW w latach 2024 -2026 wypłacił środki krajowe na działania związane
z edukacją ekologiczną w łącznej kwocie 114 606 208,03 zł.
Minister Klimatu i Środowiska pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej dla programów
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) oraz
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027 (FEPW) w obszarach
środowiskowych i energetycznych. W ramach ww. programów wsparciem ze środków
UE objęto również projekty z zakresu edukacji ekologicznej dotyczące adaptacji do
zmian klimatu, ochrony przyrody oraz gospodarki odpadami, realizowane odpowiednio
w ramach działań FENX.02.04, FENX.01.05, FEPW.02.03 oraz FENX.01.04.
Zgodnie z danymi dotyczącymi podpisanych umów o dofinansowanie w ramach
ww. programów w latach 2024-2026, łączna wartość wsparcia ze środków Unii
Europejskiej dla projektów z zakresu edukacji ekologicznej wynosi 88 484 459 zł,
w tym:
 w ramach programu FEnIKS: 79 891 999 zł;
 w ramach programu FEPW: 8 592 460 zł.
2. Ilu beneficjentów otrzymało dofinansowanie w tym okresie z podziałem na: szkoły
i placówki oświatowe, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego,
uczelnie wyższe, pozostałe podmioty?
NFOŚiGW w latach 2024-2026 przekazał środki dla 123 umów. Wśród umów dla
których przekazano środki znalazły się:

-- 1 of 5 --

Typ podmiotu Kwota (w zł)
instytuty badawcze i naukowe 5 178 519,55
jednostki samorządu terytorialnego 9 133 576,61
parki narodowe 8 278 511,70
państwowe jednostki budżetowe 34 956 901,93
uczelnie wyższe 2 612 488,48
wfośigw (w tym środki na pracownie ekologiczne w szkołach) 40 000 641,12
inne (w tym ngo) 14 445 568,64
RAZEM 114 606 208,03
Zestawienie dotyczące umów o dofinansowanie podpisanych w latach 2024-2026 dla
projektów edukacji ekologicznej w ramach FEnIKS i FEPW z podziałem na typy
beneficjentów:
Typ beneficjenta Liczba projektów Wkład UE
instytuty badawcze i naukowe 2 3 961 570 zł
jednostki samorządu terytorialnego 11 39 083 627 zł
parki narodowe 4 5 803 159 zł
państwowe jednostki organizacyjne 5 21 612 724 zł
uczelnie wyższe 2 3 464 046 zł
organizacje pozarządowe 9 14 559 333 zł
RAZEM 33 88 484 459 zł
3. Jakie kryteria stosowane są przy ocenie skuteczności projektów z zakresu edukacji
ekologicznej?
Dla umów zawartych przez NFOŚiGW na dofinansowanie działań ze środków
krajowych rejestrowane są dane dotyczące planowanych i zrealizowanych
wskaźników programów priorytetowych.
Nie jest prowadzona ocena skuteczności projektów. W ramach każdej umowy takie
działania prowadzone są przez beneficjentów. NFOŚiGW nie prowadzi zbiorczych
rejestrów umożliwiających przekazanie tych danych, ponieważ za metodologie,
prowadzenie i monitorowanie tych działań odpowiadają beneficjenci.
NFOŚiGW stosuje kryteria oceny projektów na etapie ubiegania się o środki.
Kryteria te są umieszczone w ust. 8 programów priorytetowych dotyczących
działań edukacyjnych.
4. Czy Ministerstwo prowadzi badania lub analizy dotyczące poziomu świadomości
ekologicznej dzieci i młodzieży oraz wpływu realizowanych projektów na zmianę
postaw społecznych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie ich wyników.
MKiŚ od 2011 r. prowadzi cykliczne badania świadomości i zachowań ekologicznych
mieszkańców Polski. Kolejne pomiary są realizowane co dwa lata, co umożliwia
obserwowanie zmian zachodzących w czasie oraz wykorzystywanie wyników do
planowania polityk publicznych i działań edukacyjnych.

-- 2 of 5 --

Ostatni pomiar został przeprowadzony w 2024 r. metodą telefonicznych wywiadów
wspomaganych komputerowo (CATI) na ogólnopolskiej próbie mieszkańców Polski
w wieku 15 lat i więcej. Zakres badania obejmował:
1) postrzeganie najważniejszych wyzwań środowiskowych;
2) stosunek do ochrony środowiska;
3) jakość powietrza;
4) gospodarowanie odpadami;
5) zmianę klimatu;
6) indywidualne zachowania prośrodowiskowe i konsumenckie.
Wyniki badania z 2024 r. wskazują m.in., że 83% respondentów uznawało zmianę
klimatu za istotne zagrożenie. Badani podkreślali również znaczenie działań
podejmowanych zarówno przez mieszkańców, jak i administrację publiczną.
Szczegółowe wyniki badania, w tym dane odnoszące się do młodszych grup
respondentów, są dostępne w raporcie opublikowanym na stronie internetowej
Ministerstwa.
Badanie prowadzone przez MKiŚ obejmuje młodzież od 15. roku życia. Nie stanowi
ono jednak reprezentatywnego badania wszystkich dzieci i uczniów ani bezpośredniej
ewaluacji wpływu poszczególnych projektów edukacyjnych. Pełne rozpoznanie
świadomości ekologicznej młodszych grup wiekowych wymagałoby zastosowania
odrębnej metodologii i dostosowanych narzędzi badawczych, a także współpracy
z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Instytutem Badań Edukacyjnych, szkołami
i placówkami oświatowymi.
Na wiedzę, postawy i zachowania społeczne wpływa wiele równoległych czynników,
w szczególności edukacja formalna, przekaz medialny, sytuacja społeczno-
ekonomiczna, dostępność infrastruktury, obowiązujące regulacje, zachowania
otoczenia społecznego oraz indywidualne doświadczenia. Z tego względu zmiany
stwierdzone w badaniu populacyjnym nie mogą być automatycznie przypisywane
pojedynczemu projektowi lub programowi edukacyjnemu.
Badania świadomości ekologicznej pozostają jednak istotnym narzędziem
obserwowania trendów, identyfikowania luk w wiedzy oraz określania grup
wymagających szczególnego wsparcia edukacyjnego.
5. Ile szkół w Polsce uczestniczyło w programach edukacji ekologicznej finansowanych
ze środków Ministerstwa lub NFOŚiGW w latach 2024–2026?
MKiŚ i NFOŚiGW nie posiadają precyzyjnych danych o liczbie szkół uczestniczących w
programach edukacji ekologicznej. Odbiorcami działań w poszczególnych umowach
mogą być uczniowie, nauczyciele oraz ogólnie rozumiane placówki szkolne. Oprócz
działań edukacyjnych o charakterze „miękkim”, szkoły otrzymywały dofinansowanie
w ramach umów z wfośigw na dofinansowanie ekopracowni. Przykładowo, w 2023 r.
otworzono dofinansowane Ekopracownie (przyrodnicze oraz OZE) w wielu szkołach w
Polsce - wojewódzkie fundusze podpisały do końca 2024 r. 1076 umów z
beneficjantami końcowymi w ramach, których dofinansowano Ekopracownie w
szkołach.

-- 3 of 5 --

6. Czy Ministerstwo planuje opracowanie jednolitych standardów edukacji ekologicznej
oraz systemu monitorowania efektów projektów finansowanych ze środków
publicznych?
MKiŚ prowadzi prace nad projektem Strategicznego Planu Działań w zakresie Edukacji
Ekologicznej (dalej: SPDEE). Plan będzie pierwszym od ponad 20 lat kompleksowym
dokumentem wyznaczającym kierunki działań w zakresie edukacji ekologicznej
w Polsce oraz rozwijającym i operacjonalizującym założenia Polityki Ekologicznej
Państwa 2030 w obszarze edukacji klimatyczno-środowiskowej.
Celem nadrzędnym SPDEE jest wzmacnianie świadomości ekologicznej oraz
budowanie odpowiedzialnych postaw mieszkańców Polski, tak aby mogli skutecznie
działać na rzecz klimatu, środowiska i zdrowia.
Cel ten ma być realizowany za pośrednictwem trzech celów strategicznych:
1) wzmocnienia edukacji ekologicznej w systemie uczenia się przez całe życie,
od wychowania przedszkolnego, przez szkoły i uczelnie, po miejsca pracy oraz
edukację osób dorosłych;
2) tworzenia edukacji ekologicznej opartej na wiedzy i dowodach, w tym
przeciwdziałania dezinformacji i wspierania dostępu do rzetelnych źródeł
informacji;
3) budowy skutecznego systemu zarządzania edukacją ekologiczną w Polsce,
obejmującego koordynację działań, zasady finansowania, monitoring i ewaluację.
SPDEE ma odpowiadać na takie wyzwania jak zmiana klimatu, utrata różnorodności
biologicznej, degradacja ekosystemów, dezinformacja i greenwashing, a także niskie
poczucie sprawczości części społeczeństwa oraz znużenie tematyką kryzysu
klimatycznego i utraty różnorodności biologicznej. Jednym z planowanych kierunków
działania jest uporządkowanie sposobu określania celów i rezultatów projektów
edukacyjnych oraz rozwijanie obiektywnych zasad ich monitorowania.
Celem działań MKiŚ w tym obszarze jest zapewnienie, aby środki publiczne
przeznaczane na edukację ekologiczną odpowiadały na rzeczywiste potrzeby
odbiorców, wspierały dostęp do wiarygodnej wiedzy oraz prowadziły do możliwie
trwałych rezultatów w zakresie wiedzy, kompetencji i odpowiedzialnych postaw
mieszkańców Polski.
7. Czy prowadzona jest analiza trwałości efektów zrealizowanych projektów,
w szczególności tego, czy uczestnicy utrzymują proekologiczne postawy po
zakończeniu finansowania?
Umowy o charakterze inwestycyjnym mają zapisy nakładające obowiązek zachowania
trwałości. Beneficjenci tych umów zobowiązani są przekazywać raporty z zachowania
trwałości w okresie jej obowiązywania oraz raport końcowy po jej zakończeniu.
NFOŚiGW nie nakłada jednak obowiązku utrzymywania trwałości postaw
proekologicznych.

-- 4 of 5 --

8. Jakie działania planowane są w najbliższych latach w celu lepszego wykorzystania
środków publicznych przeznaczanych na ten cel?
W najbliższych latach planowane jest dalsze doskonalenie realizacji programu
priorytetowego „Edukacja ekologiczna” w celu zapewnienia jak najefektywniejszego
wykorzystania środków publicznych przeznaczanych na podnoszenie świadomości
ekologicznej społeczeństwa.
Kluczowym działaniem będzie organizowanie naborów wniosków ukierunkowanych
na najbardziej aktualne i istotne w danym okresie zagadnienia środowiskowe.
Pozwoli to koncentrować wsparcie finansowe na obszarach o największych
potrzebach edukacyjnych i społecznych, a tym samym zwiększać efektywność
osiąganych efektów ekologicznych.
Równolegle planowane jest dalsze upraszczanie procedur związanych z ubieganiem
się o dofinansowanie oraz realizacją projektów. Obejmuje to między innymi
ograniczanie wymogów formalnych, usprawnianie dokumentacji aplikacyjnej,
upraszczanie zasad rozliczania przedsięwzięć oraz dzielenie się dobrymi praktykami.
Działania te mają na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych zarówno po stronie
beneficjentów, jak i instytucji wdrażających, co pozwoli przeznaczyć większą część
zasobów na merytoryczną realizację projektów.
Istotnym kierunkiem będzie również dalsze uszczelnianie programu poprzez
doprecyzowanie kryteriów wyboru przedsięwzięć, wzmocnienie mechanizmów
monitorowania i oceny osiąganych rezultatów oraz eliminowanie przypadków
finansowania działań o ograniczonej wartości edukacyjnej lub niewystarczających
efektach środowiskowych. Pozwoli to kierować środki publiczne do projektów
zapewniających najwyższą jakość, trwałość rezultatów oraz największy wpływ
na kształtowanie postaw proekologicznych.
Dzięki tym działaniom program będzie lepiej odpowiadał na zmieniające się wyzwania
środowiskowe, a środki publiczne będą wykorzystywane w sposób bardziej celowy,
efektywny i przejrzysty.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 5 of 5 --