Interpelacja nr 19214
Interpelacja w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (85%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Interpelacja nr 19214
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra spraw zagranicznych
w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Zgłaszający: Przemysław Drabek, Radosław Fogiel
Data wpływu: 12-08-2026
Z głębokim niepokojem i oburzeniem przyjmuję informacje o przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2026 r. (w 124. rocznicę urodzin gen. Władysława Andersa) eksmisji komorniczej organizacji polonijnych i instytucji korzystających z budynku Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa przy rue de Legendre 20 w Paryżu (XVII dzielnica).
Jak wynika z publicznych relacji, w tym z oświadczenia pani minister Agnieszki Jędrzak (Kancelaria Prezydenta RP, Biuro ds. Polonii), eksmisja jest konsekwencją wyroku sądu pierwszej instancji korzystnego dla Stowarzyszenia Ognisk Przyjaźni Francusko-Polskiej (AFAPF/Association des Foyers d’Amitié Franco-Polonaise), od którego Stowarzyszenie Polskich Kombatantów wniosło odwołanie. Mimo to doszło do natychmiastowej egzekucji. Organizacje polonijne, szkoła polonijna oraz inne podmioty zostały zmuszone do zawieszenia i przeniesienia działalności. Zagrożone są zgromadzone od dziesięcioleci bezcenne artefakty, archiwalia i pamiątki związane z polskim czynem zbrojnym II wojny światowej oraz historią emigracji niepodległościowej.
Dom ten, zakupiony w 1948 r. ze składek żołnierzy Armii Polskiej gen. Andersa oraz środków polskiego rządu emigracyjnego, przez ponad siedem dekad służył zachowaniu pamięci o polskim wysiłku zbrojnym, promocji kultury polskiej nad Sekwaną oraz integracji rodaków. Stanowił centrum życia społeczno-kulturalnego francuskiej Polonii. Utrata tego miejsca i zagrożenie dla zbiorów to nie tylko strata materialna, lecz realne uderzenie w dziedzictwo narodowe i więź Polaków za granicą z ojczyzną.
Z informacji publicznych wynika, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych stoi na stanowisku, iż nie może ingerować kanałami dyplomatycznymi w autonomię francuskiego wymiaru sprawiedliwości, a MSZ oraz Ambasada RP w Paryżu nie posiadają wiedzy na temat znajdujących się w budynku artefaktów. Jednocześnie pani minister Jędrzak poinformowała o interwencjach kierowanych do MSZ (w tym Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą oraz Ambasady RP w Paryżu) oraz do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie ochrony zbiorów.
Polacy mieszkający za granicą nie mogą zostać pozostawieni samym sobie. Państwo polskie ma konstytucyjny i moralny obowiązek dbać o każdego obywatela Rzeczypospolitej, o każdego Polaka i osobę polskiego pochodzenia, która w sercu nosi pamięć i miłość do ojczyzny. Obowiązek ten obejmuje ochronę dziedzictwa kulturowego, wsparcie instytucji polonijnych oraz aktywne działania dyplomatyczne i administracyjne w sytuacjach kryzysowych zagrażających polskim ośrodkom za granicą.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z pilną interpelacją i żądam:
1. Natychmiastowego, pełnego i szczegółowego wyjaśnienia przez MSZ (w tym Ambasadę RP w Paryżu oraz Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą) stanu prawnego nieruchomości, przebiegu postępowania sądowego, działań podejmowanych przez placówkę dyplomatyczną przed eksmisją i po eksmisji oraz powodów, dla których MSZ deklaruje brak wiedzy o znajdujących się w budynku zbiorach.
2. Przedstawienia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego informacji o stanie i statusie prawnym zgromadzonych w domu artefaktów, archiwaliów i pamiątek oraz o podjętych lub planowanych działaniach mających na celu ich zabezpieczenie, inwentaryzację i – w razie potrzeby – repatriację lub przekazanie pod opiekę polskich instytucji.
3. Wskazania konkretnych, natychmiastowych działań, jakie rząd Rzeczypospolitej Polskiej (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, MSZ oraz MKiDN) zamierza podjąć w celu:
• wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę,
• zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego zgromadzonego w domu,
• zapewnienia ciągłości działalności polonijnej w Paryżu (w tym ewentualnego wsparcia lokalowego, finansowego lub prawnego),
• monitorowania postępowania odwoławczego i ochrony polskich interesów w tej sprawie.
4. Informacji:
Czy i w jaki sposób sprawa była omawiana podczas obrad właściwych gremiów rządowych oraz czy rząd planuje systemowe wzmocnienie mechanizmów szybkiego reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom i dziedzictwu polonijnemu?
Żądam odpowiedzi w trybie pilnym, nie później niż w terminie 14 dni, z uwagi na zagrożenie nieodwracalną utratą miejsca o kluczowym znaczeniu dla Polonii francuskiej oraz bezcennych zbiorów stanowiących część polskiego dziedzictwa narodowego.
Polonia i Polacy za granicą oczekują nie deklaracji, lecz konkretnych działań państwa polskiego. Nie wolno dopuścić do sytuacji, w której centrum życia polonijnego i skarbnica pamięci o polskich żołnierzach gen. Andersa zniknie z mapy Paryża bez zdecydowanej reakcji Rzeczypospolitej.
Interpelacja nr 19214
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra spraw zagranicznych
w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Zgłaszający: Przemysław Drabek, Radosław Fogiel
Data wpływu: 12-08-2026
Z głębokim niepokojem i oburzeniem przyjmuję informacje o przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2026 r. (w 124. rocznicę urodzin gen. Władysława Andersa) eksmisji komorniczej organizacji polonijnych i instytucji korzystających z budynku Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa przy rue de Legendre 20 w Paryżu (XVII dzielnica).
Jak wynika z publicznych relacji, w tym z oświadczenia pani minister Agnieszki Jędrzak (Kancelaria Prezydenta RP, Biuro ds. Polonii), eksmisja jest konsekwencją wyroku sądu pierwszej instancji korzystnego dla Stowarzyszenia Ognisk Przyjaźni Francusko-Polskiej (AFAPF/Association des Foyers d’Amitié Franco-Polonaise), od którego Stowarzyszenie Polskich Kombatantów wniosło odwołanie. Mimo to doszło do natychmiastowej egzekucji. Organizacje polonijne, szkoła polonijna oraz inne podmioty zostały zmuszone do zawieszenia i przeniesienia działalności. Zagrożone są zgromadzone od dziesięcioleci bezcenne artefakty, archiwalia i pamiątki związane z polskim czynem zbrojnym II wojny światowej oraz historią emigracji niepodległościowej.
Dom ten, zakupiony w 1948 r. ze składek żołnierzy Armii Polskiej gen. Andersa oraz środków polskiego rządu emigracyjnego, przez ponad siedem dekad służył zachowaniu pamięci o polskim wysiłku zbrojnym, promocji kultury polskiej nad Sekwaną oraz integracji rodaków. Stanowił centrum życia społeczno-kulturalnego francuskiej Polonii. Utrata tego miejsca i zagrożenie dla zbiorów to nie tylko strata materialna, lecz realne uderzenie w dziedzictwo narodowe i więź Polaków za granicą z ojczyzną.
Z informacji publicznych wynika, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych stoi na stanowisku, iż nie może ingerować kanałami dyplomatycznymi w autonomię francuskiego wymiaru sprawiedliwości, a MSZ oraz Ambasada RP w Paryżu nie posiadają wiedzy na temat znajdujących się w budynku artefaktów. Jednocześnie pani minister Jędrzak poinformowała o interwencjach kierowanych do MSZ (w tym Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą oraz Ambasady RP w Paryżu) oraz do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie ochrony zbiorów.
Polacy mieszkający za granicą nie mogą zostać pozostawieni samym sobie. Państwo polskie ma konstytucyjny i moralny obowiązek dbać o każdego obywatela Rzeczypospolitej, o każdego Polaka i osobę polskiego pochodzenia, która w sercu nosi pamięć i miłość do ojczyzny. Obowiązek ten obejmuje ochronę dziedzictwa kulturowego, wsparcie instytucji polonijnych oraz aktywne działania dyplomatyczne i administracyjne w sytuacjach kryzysowych zagrażających polskim ośrodkom za granicą.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z pilną interpelacją i żądam:
1. Natychmiastowego, pełnego i szczegółowego wyjaśnienia przez MSZ (w tym Ambasadę RP w Paryżu oraz Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą) stanu prawnego nieruchomości, przebiegu postępowania sądowego, działań podejmowanych przez placówkę dyplomatyczną przed eksmisją i po eksmisji oraz powodów, dla których MSZ deklaruje brak wiedzy o znajdujących się w budynku zbiorach.
2. Przedstawienia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego informacji o stanie i statusie prawnym zgromadzonych w domu artefaktów, archiwaliów i pamiątek oraz o podjętych lub planowanych działaniach mających na celu ich zabezpieczenie, inwentaryzację i – w razie potrzeby – repatriację lub przekazanie pod opiekę polskich instytucji.
3. Wskazania konkretnych, natychmiastowych działań, jakie rząd Rzeczypospolitej Polskiej (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, MSZ oraz MKiDN) zamierza podjąć w celu:
• wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę,
• zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego zgromadzonego w domu,
• zapewnienia ciągłości działalności polonijnej w Paryżu (w tym ewentualnego wsparcia lokalowego, finansowego lub prawnego),
• monitorowania postępowania odwoławczego i ochrony polskich interesów w tej sprawie.
4. Informacji:
Czy i w jaki sposób sprawa była omawiana podczas obrad właściwych gremiów rządowych oraz czy rząd planuje systemowe wzmocnienie mechanizmów szybkiego reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom i dziedzictwu polonijnemu?
Żądam odpowiedzi w trybie pilnym, nie później niż w terminie 14 dni, z uwagi na zagrożenie nieodwracalną utratą miejsca o kluczowym znaczeniu dla Polonii francuskiej oraz bezcennych zbiorów stanowiących część polskiego dziedzictwa narodowego.
Polonia i Polacy za granicą oczekują nie deklaracji, lecz konkretnych działań państwa polskiego. Nie wolno dopuścić do sytuacji, w której centrum życia polonijnego i skarbnica pamięci o polskich żołnierzach gen. Andersa zniknie z mapy Paryża bez zdecydowanej reakcji Rzeczypospolitej.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Ignacy Niemczycki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
70%
Konkretność
30%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
637 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Odpowiedź na interpelację nr 19214
w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Ignacy Niemczycki
Warszawa, 21-08-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
K10INT19214 - odpowiedź.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10884 znaków
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
BM.6001.132.2026/ 4
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19214 posłów Przemysława Drabka i Radosława
Fogla w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz
interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta
Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu, uprzejmie przekazuję
następujące informacje.
1. Żądam natychmiastowego, pełnego i szczegółowego wyjaśnienia przez MSZ
(w tym Ambasadę RP w Paryżu oraz Departament Współpracy z Polonią i
Polakami za Granicą) stanu prawnego nieruchomości, przebiegu postępowania
sądowego, działań podejmowanych przez placówkę dyplomatyczną przed i po
eksmisji oraz powodów, dla których MSZ deklaruje brak wiedzy o znajdujących
się w budynku zbiorach.
Ambasada RP w Paryżu, mając na względzie utrzymanie jedności środowiska
polonijnego podejmowała aktywne próby deeskalacji konfliktu, a od momentu
wszczęcia postępowania sądowego przez jedną ze stron – na bieżąco monitoruje
rozwój sytuacji i przekazuje stosowne informacje do MSZ. Aktualne ustalenia
dotyczące stanu prawnego nieruchomości, zweryfikowane przez francuski wymiar
sprawiedliwości w pierwszej instancji, zostały zawarte w wyroku z dnia 13 listopada
2025 r.
Obie główne strony konfliktu – Stowarzyszenie Ognisk Przyjaźni Francusko-
Polskiej (AFAFP) i Stowarzyszenie Polskich Kombatantów i ich Rodzin we Francji –
Samopomoc Polska – SPK i SPK PARIS (SPK) – współpracowały ze sobą ściśle aż
do roku 2020. Następnie doszło do konfliktu obu stowarzyszeń polonijnych,
którego rezultatem było uniemożliwienie jednej ze stron dostępu do budynku. W
-- 1 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
związku
z powyższym, w marcu 2022 r. AFAFP skierowało do sądu pozew, zawierający m.in.
żądanie wydania nieruchomości i jej opuszczenia przez wszystkich ją zajmujących
oraz roszczenia finansowe. Zgodnie z wyrokiem sądu francuskiego pierwszej
instancji, AFAFP jest prawnym właścicielem nieruchomości stanowiącej Dom
Kombatanta w Paryżu. Nie potwierdzono prawa drugiej strony do użytkowania
nieruchomości. Wyrok został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności
(wykonalność tymczasowa), co oznacza, że podlega on wykonaniu pomimo
wniesienia środka odwoławczego. Oznacza to zatem, że strona pozwana, tj. m.in.
SPK, zajmowała przedmiotowy budynek bez podstawy prawnej. Strona
niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosła apelację, jednocześnie żadna z organizacji
nie wystąpiła do sądu o zawieszenie tymczasowego wykonania wyroku. Należy
podkreślić, że każda ze stron była reprezentowana przez profesjonalnych
pełnomocników, a postępowanie odwoławcze pozostaje w toku, przy czym
podjęcie przez polskich dyplomatów działań na rzecz wyłącznie jednej ze stron
pogłębiłoby istniejące podziały wśród Polonii we Francji i mogłoby zostać uznane
za ingerencję w toczące się postępowanie sądowe.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że w wyżej opisanej sytuacji, żadna ze stron
nie zwróciła się do Ambasady lub Ministerstwa z problemem zabezpieczenia
znajdujących się w budynku historycznych, wartościowych eksponatów. Kwestia
liczby, stanu oraz przynależności poszczególnych eksponatów, niebędących
mieniem Skarbu Państwa, pozostaje przedmiotem ustaleń pomiędzy stronami, które
dysponują publikacjami oraz dokumentacją odzwierciedlającą stan faktyczny
z różnych okresów trwania sporu.
3. Żądam wskazania konkretnych, natychmiastowych działań, jakie Rząd
Rzeczypospolitej Polskiej (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, MSZ oraz
MKiDN) zamierza podjąć w celu:
• wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę,
• zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego zgromadzonego
w Domu,
• zapewnienia ciągłości działalności polonijnej w Paryżu (w tym
ewentualnego wsparcia lokalowego, finansowego lub prawnego),
• monitorowania postępowania odwoławczego i ochrony polskich
interesów w tej sprawie.
Ambasada RP w Paryżu i MSZ zamierza kontynuować monitorowanie sprawy
dotyczącej Domu Kombatanta i chronić polskie interesy w ramach możliwości
prawnych, uwzględniając łagodzenie istniejących podziałów wśród Polonii
w Paryżu. Należy podkreślić, że konkretne działania ukierunkowane na dalsze
wykorzystanie nieruchomości do celów polonijnych, będą możliwe po ostatecznym
wyjaśnieniu statusu nieruchomości w prawomocnym wyroku II instancji.
W odniesieniu do kwestii zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego
zgromadzonego w Domu Kombatanta oraz zapewnienia ciągłości działalności
polonijnej w Paryżu uprzejmie informuję, że:
-- 2 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
• zgodnie z informacjami przekazywanymi przez przedstawicieli
Stowarzyszenia AFAFP, intencją Stowarzyszenia, które odzyskało dostęp do
Domu Kombatanta jest zachowanie jego polskiego charakteru oraz dalsze
wykorzystywanie obiektu na rzecz społeczności polonijnej, a nie przeznaczenie
go na cele prywatne. Jednoznacznie wynika to również z komunikatu
prasowego AFAFP opublikowanego 13 sierpnia br.
https://www.ifrancja.fr/stanowisko-afafp-w-sprawie-eksmisji-z-domu-
kombatanta/
• Ambasada RP w Paryżu wystąpiła o przekazanie dodatkowych informacji
związanych z przeprowadzoną inwentaryzacją, w szczególności wykazu
zbiorów oraz stanu finansowego i technicznego Domu Kombatanta w Paryżu.
Oczekujemy na odpowiedź.
• MSZ dysponuje instrumentem wsparcia w zakresie remontu nieruchomości
w ramach konkursu „Infrastruktura polonijna”. W przypadku ustabilizowania
sytuacji prawnej i przeanalizowania stanu nieruchomości w kontekście jej
dalszego użytkowania przez organizacje polonijne, jest to opcja wsparcia, która
może być również brana pod uwagę (oczywiście pod warunkiem przystąpienia
do konkursu ogłaszanego co roku przez DWPPG MSZ).
W kwestii wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę, należy
podkreślić, że dla MSZ kwestia edukacji dzieci polskich jest sprawą priorytetową
i nie powinna być przedmiotem sporu. Szkoła École Nova Polska nie odniosła się
do propozycji AFAFP przekazanej w piśmie z 16 lutego 2026 r., dotyczącej
uregulowania kwestii formalnoprawnych oraz podpisania umowy ze
Stowarzyszeniem w sprawie dalszego korzystania z Domu Kombatanta w celu
kontynuacji działalności szkoły. Brak podjęcia dialogu ze strony szkoły na temat
dalszej współpracy, mógł być przyczyną otrzymania pisma wzywającego do
eksmisji. Pierwotnie szkoła nie otrzymała takiego wezwania.
Analogicznie do innych szkół społecznych, działająca od 2009 roku szkoła École
Nova Polska utrzymuje się ze składek rodziców. Szkoła funkcjonowała do tej pory
w różnych siedzibach, w ostatnich latach korzystając z pomieszczeń w Domu
Kombatanta. W latach 2023-2026 szkoła otrzymała wsparcie finansowe ze
środków budżetu państwa, podobnie jak Macierz Społecznych Szkół Polonijnych
we Francji, którą kieruje dyrektor Szkoły École Nova Polska, w tym dofinansowanie
do kosztu wynajmu pomieszczeń w Domu Kombatanta w Paryżu.
Ponadto, uprzejmie informuję, że żadna z eksmitowanych organizacji polonijnych
nie zwróciła się w ostatnim okresie do Ambasady RP w Paryżu w kwestii innej niż
pozostanie wspólnie z SPK w Domu Kombatanta w Paryżu.
4. Żądam informacji, czy i w jaki sposób sprawa została przedmiotem obrad
właściwych gremiów rządowych oraz czy Rząd planuje systemowe wzmocnienie
mechanizmów szybkiego reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom
i dziedzictwu polonijnemu.
Sprawa Domu Kombatanta w Paryżu, jak wynika z informacji przedstawionych
w poprzednich punktach, nie wymagała dotychczas zwołania dedykowanego
spotkania instytucji rządowych ani nie spowodowała potrzeby opracowania
dodatkowych mechanizmów reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom i
dziedzictwu polonijnemu.
-- 3 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
Dodatkowo, informuję, że na potrzeby posiedzenia Komisji Łączności z Polakami za
Granicą Sejmu RP, które odbyło się 28 maja br., Ministerstwo Spraw Zagranicznych
przygotowało informację o sytuacji Domów Polskich na całym świecie.
Z wyrazami szacunku
wz. Ignacy Niemczycki
Sekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Spraw
Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2579554.11533454.10962219
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19214 posłów Przemysława Drabka i Radosława Fogla z 17
sierpnia 2026 roku w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz
interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im.
Gen. Władysława Andersa w Paryżu, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień
w zakresie kompetencji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ad 2 i 3.
Instytut Biblioteka Polska w Paryżu, instytucja współprowadzona przez Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, posiada w depozycie z kolekcji Domu Kombatanta
Polskiego im. Gen. Władysława Andersa w Paryżu dwa obrazy dostarczone przez Jeana
Kukurykę, prezesa Association des anciens combattants polonais et de leurs familles en
France, oraz portret gen. Władysława Andersa autorstwa Bolesława Biegasa. Z uwagi na
fakt, że Dom Kombatanta nie współpracował z resortem kultury ani nie przekazywał
informacji o swoich zasobach, MKiDN nie dysponuje spisem, jak również nie posiada
informacji o statusie prawnym innych artefaktów czy archiwaliów.
W ramach programu pn.
Wspieranie archiwów, bibliotek i muzeów poza krajem, którego
strategicznym celem jest stworzenie możliwości efektywnej ochrony oraz zachowania
polskiego dziedzictwa kulturowego znajdującego się poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej oraz popularyzowania wiedzy na temat tej spuścizny kulturowej, obejmującej
dziedzictwo wytworzone, zgromadzone i przechowywane w Europie oraz innych częściach
świata przez organizacje polonijne i emigracyjne, Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego może przyznawać dotacje na ww. cele. Do tej pory z instytucji francuskich
beneficjentem programu była Polska Misja Katolicka we Francji, która otrzymała środki na
zabezpieczenie i digitalizację zbiorów.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
00-580 Warszawa
BM.6001.132.2026/ 4
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19214 posłów Przemysława Drabka i Radosława
Fogla w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz
interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta
Polskiego im. gen. Władysława Andersa w Paryżu, uprzejmie przekazuję
następujące informacje.
1. Żądam natychmiastowego, pełnego i szczegółowego wyjaśnienia przez MSZ
(w tym Ambasadę RP w Paryżu oraz Departament Współpracy z Polonią i
Polakami za Granicą) stanu prawnego nieruchomości, przebiegu postępowania
sądowego, działań podejmowanych przez placówkę dyplomatyczną przed i po
eksmisji oraz powodów, dla których MSZ deklaruje brak wiedzy o znajdujących
się w budynku zbiorach.
Ambasada RP w Paryżu, mając na względzie utrzymanie jedności środowiska
polonijnego podejmowała aktywne próby deeskalacji konfliktu, a od momentu
wszczęcia postępowania sądowego przez jedną ze stron – na bieżąco monitoruje
rozwój sytuacji i przekazuje stosowne informacje do MSZ. Aktualne ustalenia
dotyczące stanu prawnego nieruchomości, zweryfikowane przez francuski wymiar
sprawiedliwości w pierwszej instancji, zostały zawarte w wyroku z dnia 13 listopada
2025 r.
Obie główne strony konfliktu – Stowarzyszenie Ognisk Przyjaźni Francusko-
Polskiej (AFAFP) i Stowarzyszenie Polskich Kombatantów i ich Rodzin we Francji –
Samopomoc Polska – SPK i SPK PARIS (SPK) – współpracowały ze sobą ściśle aż
do roku 2020. Następnie doszło do konfliktu obu stowarzyszeń polonijnych,
którego rezultatem było uniemożliwienie jednej ze stron dostępu do budynku. W
-- 1 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
związku
z powyższym, w marcu 2022 r. AFAFP skierowało do sądu pozew, zawierający m.in.
żądanie wydania nieruchomości i jej opuszczenia przez wszystkich ją zajmujących
oraz roszczenia finansowe. Zgodnie z wyrokiem sądu francuskiego pierwszej
instancji, AFAFP jest prawnym właścicielem nieruchomości stanowiącej Dom
Kombatanta w Paryżu. Nie potwierdzono prawa drugiej strony do użytkowania
nieruchomości. Wyrok został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności
(wykonalność tymczasowa), co oznacza, że podlega on wykonaniu pomimo
wniesienia środka odwoławczego. Oznacza to zatem, że strona pozwana, tj. m.in.
SPK, zajmowała przedmiotowy budynek bez podstawy prawnej. Strona
niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosła apelację, jednocześnie żadna z organizacji
nie wystąpiła do sądu o zawieszenie tymczasowego wykonania wyroku. Należy
podkreślić, że każda ze stron była reprezentowana przez profesjonalnych
pełnomocników, a postępowanie odwoławcze pozostaje w toku, przy czym
podjęcie przez polskich dyplomatów działań na rzecz wyłącznie jednej ze stron
pogłębiłoby istniejące podziały wśród Polonii we Francji i mogłoby zostać uznane
za ingerencję w toczące się postępowanie sądowe.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że w wyżej opisanej sytuacji, żadna ze stron
nie zwróciła się do Ambasady lub Ministerstwa z problemem zabezpieczenia
znajdujących się w budynku historycznych, wartościowych eksponatów. Kwestia
liczby, stanu oraz przynależności poszczególnych eksponatów, niebędących
mieniem Skarbu Państwa, pozostaje przedmiotem ustaleń pomiędzy stronami, które
dysponują publikacjami oraz dokumentacją odzwierciedlającą stan faktyczny
z różnych okresów trwania sporu.
3. Żądam wskazania konkretnych, natychmiastowych działań, jakie Rząd
Rzeczypospolitej Polskiej (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, MSZ oraz
MKiDN) zamierza podjąć w celu:
• wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę,
• zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego zgromadzonego
w Domu,
• zapewnienia ciągłości działalności polonijnej w Paryżu (w tym
ewentualnego wsparcia lokalowego, finansowego lub prawnego),
• monitorowania postępowania odwoławczego i ochrony polskich
interesów w tej sprawie.
Ambasada RP w Paryżu i MSZ zamierza kontynuować monitorowanie sprawy
dotyczącej Domu Kombatanta i chronić polskie interesy w ramach możliwości
prawnych, uwzględniając łagodzenie istniejących podziałów wśród Polonii
w Paryżu. Należy podkreślić, że konkretne działania ukierunkowane na dalsze
wykorzystanie nieruchomości do celów polonijnych, będą możliwe po ostatecznym
wyjaśnieniu statusu nieruchomości w prawomocnym wyroku II instancji.
W odniesieniu do kwestii zabezpieczenia i ochrony dziedzictwa kulturowego
zgromadzonego w Domu Kombatanta oraz zapewnienia ciągłości działalności
polonijnej w Paryżu uprzejmie informuję, że:
-- 2 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
• zgodnie z informacjami przekazywanymi przez przedstawicieli
Stowarzyszenia AFAFP, intencją Stowarzyszenia, które odzyskało dostęp do
Domu Kombatanta jest zachowanie jego polskiego charakteru oraz dalsze
wykorzystywanie obiektu na rzecz społeczności polonijnej, a nie przeznaczenie
go na cele prywatne. Jednoznacznie wynika to również z komunikatu
prasowego AFAFP opublikowanego 13 sierpnia br.
https://www.ifrancja.fr/stanowisko-afafp-w-sprawie-eksmisji-z-domu-
kombatanta/
• Ambasada RP w Paryżu wystąpiła o przekazanie dodatkowych informacji
związanych z przeprowadzoną inwentaryzacją, w szczególności wykazu
zbiorów oraz stanu finansowego i technicznego Domu Kombatanta w Paryżu.
Oczekujemy na odpowiedź.
• MSZ dysponuje instrumentem wsparcia w zakresie remontu nieruchomości
w ramach konkursu „Infrastruktura polonijna”. W przypadku ustabilizowania
sytuacji prawnej i przeanalizowania stanu nieruchomości w kontekście jej
dalszego użytkowania przez organizacje polonijne, jest to opcja wsparcia, która
może być również brana pod uwagę (oczywiście pod warunkiem przystąpienia
do konkursu ogłaszanego co roku przez DWPPG MSZ).
W kwestii wsparcia organizacji polonijnych i szkoły, które utraciły siedzibę, należy
podkreślić, że dla MSZ kwestia edukacji dzieci polskich jest sprawą priorytetową
i nie powinna być przedmiotem sporu. Szkoła École Nova Polska nie odniosła się
do propozycji AFAFP przekazanej w piśmie z 16 lutego 2026 r., dotyczącej
uregulowania kwestii formalnoprawnych oraz podpisania umowy ze
Stowarzyszeniem w sprawie dalszego korzystania z Domu Kombatanta w celu
kontynuacji działalności szkoły. Brak podjęcia dialogu ze strony szkoły na temat
dalszej współpracy, mógł być przyczyną otrzymania pisma wzywającego do
eksmisji. Pierwotnie szkoła nie otrzymała takiego wezwania.
Analogicznie do innych szkół społecznych, działająca od 2009 roku szkoła École
Nova Polska utrzymuje się ze składek rodziców. Szkoła funkcjonowała do tej pory
w różnych siedzibach, w ostatnich latach korzystając z pomieszczeń w Domu
Kombatanta. W latach 2023-2026 szkoła otrzymała wsparcie finansowe ze
środków budżetu państwa, podobnie jak Macierz Społecznych Szkół Polonijnych
we Francji, którą kieruje dyrektor Szkoły École Nova Polska, w tym dofinansowanie
do kosztu wynajmu pomieszczeń w Domu Kombatanta w Paryżu.
Ponadto, uprzejmie informuję, że żadna z eksmitowanych organizacji polonijnych
nie zwróciła się w ostatnim okresie do Ambasady RP w Paryżu w kwestii innej niż
pozostanie wspólnie z SPK w Domu Kombatanta w Paryżu.
4. Żądam informacji, czy i w jaki sposób sprawa została przedmiotem obrad
właściwych gremiów rządowych oraz czy Rząd planuje systemowe wzmocnienie
mechanizmów szybkiego reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom
i dziedzictwu polonijnemu.
Sprawa Domu Kombatanta w Paryżu, jak wynika z informacji przedstawionych
w poprzednich punktach, nie wymagała dotychczas zwołania dedykowanego
spotkania instytucji rządowych ani nie spowodowała potrzeby opracowania
dodatkowych mechanizmów reagowania na kryzysy zagrażające instytucjom i
dziedzictwu polonijnemu.
-- 3 of 4 --
www.gov.pl/dyplomacja al. J. Ch. Szucha 23
00-580 Warszawa
Dodatkowo, informuję, że na potrzeby posiedzenia Komisji Łączności z Polakami za
Granicą Sejmu RP, które odbyło się 28 maja br., Ministerstwo Spraw Zagranicznych
przygotowało informację o sytuacji Domów Polskich na całym świecie.
Z wyrazami szacunku
wz. Ignacy Niemczycki
Sekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Spraw
Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2579554.11533454.10962219
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19214 posłów Przemysława Drabka i Radosława Fogla z 17
sierpnia 2026 roku w sprawie natychmiastowego wsparcia Polonii i Polaków za granicą oraz
interwencji w związku z eksmisją polonijnych instytucji z Domu Kombatanta Polskiego im.
Gen. Władysława Andersa w Paryżu, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień
w zakresie kompetencji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ad 2 i 3.
Instytut Biblioteka Polska w Paryżu, instytucja współprowadzona przez Ministerstwo
Kultury i Dziedzictwa Narodowego, posiada w depozycie z kolekcji Domu Kombatanta
Polskiego im. Gen. Władysława Andersa w Paryżu dwa obrazy dostarczone przez Jeana
Kukurykę, prezesa Association des anciens combattants polonais et de leurs familles en
France, oraz portret gen. Władysława Andersa autorstwa Bolesława Biegasa. Z uwagi na
fakt, że Dom Kombatanta nie współpracował z resortem kultury ani nie przekazywał
informacji o swoich zasobach, MKiDN nie dysponuje spisem, jak również nie posiada
informacji o statusie prawnym innych artefaktów czy archiwaliów.
W ramach programu pn.
Wspieranie archiwów, bibliotek i muzeów poza krajem, którego
strategicznym celem jest stworzenie możliwości efektywnej ochrony oraz zachowania
polskiego dziedzictwa kulturowego znajdującego się poza granicami Rzeczypospolitej
Polskiej oraz popularyzowania wiedzy na temat tej spuścizny kulturowej, obejmującej
dziedzictwo wytworzone, zgromadzone i przechowywane w Europie oraz innych częściach
świata przez organizacje polonijne i emigracyjne, Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego może przyznawać dotacje na ww. cele. Do tej pory z instytucji francuskich
beneficjentem programu była Polska Misja Katolicka we Francji, która otrzymała środki na
zabezpieczenie i digitalizację zbiorów.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --