Interpelacja nr 19208
Interpelacja w sprawie opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie uchodźcom z Ukrainy oraz praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie uchodźcom z Ukrainy oraz praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej
Interpelacja nr 19208
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie uchodźcom z Ukrainy oraz praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 12-08-2026
Warszawa, 11.08.2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministra finansów w sprawie budzącej coraz większe wątpliwości przedsiębiorców, którzy w latach 2022-2024 uczestniczyli w organizowanej przez państwo pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy.
Przedstawiciel branży hotelarskiej wskazał na poważny problem związany z obecnym sposobem interpretowania przez organa podatkowe zasad opodatkowania świadczeń wypłacanych za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia uchodźców. Z przekazanych informacji wynika, że po kilku latach od wykonania tych świadczeń część przedsiębiorców została objęta kontrolami podatkowymi, których konsekwencją są decyzje dotyczące rozliczeń podatku od towarów i usług (VAT), jak również zastosowanie środków egzekucyjnych prowadzących do zajęcia rachunków bankowych przedsiębiorstw.
Sprawa nie jest jednostkowym sporem podatkowym przedsiębiorcy. Dotyka ona fundamentalnych zasad pewności prawa, ochrony zaufania obywatela do państwa oraz odpowiedzialności organów administracji publicznej za konsekwencje przyjmowanych rozwiązań w sytuacjach nadzwyczajnych.
Nie ulega wątpliwości, że po agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 r. Polska stanęła wobec największego od zakończenia II wojny światowej kryzysu uchodźczego. W bardzo krótkim czasie konieczne było zapewnienie schronienia setkom tysięcy osób uciekających przed wojną. Skala tego wyzwania była bezprecedensowa.
Jednym z filarów skutecznej organizacji pomocy było zaangażowanie przedsiębiorców prowadzących hotele, pensjonaty i inne obiekty noclegowe. To właśnie sektor prywatny w pierwszych dniach wojny udostępnił tysiące miejsc noclegowych, umożliwiając państwu uniknięcie konieczności organizowania na szeroką skalę tymczasowych obozów dla uchodźców.
Przedsiębiorcy wykonywali zadania według zasad określonych przez administrację publiczną. Wysokość świadczeń była ustalana przez organa państwa i wojewodów, a przedsiębiorcy nie mieli realnego wpływu ani na ich wysokość, ani na sposób organizacji systemu pomocy. Ustalona stawka obejmowała kompleksowe świadczenie polegające na zapewnieniu zakwaterowania, całodziennego wyżywienia, mediów, ogrzewania, utrzymania obiektów, środków higienicznych oraz obsługi personelu.
Wielu przedsiębiorców podkreśla, że podejmując decyzję o przystąpieniu do systemu pomocy, kierowali się przede wszystkim względami humanitarnymi oraz zaufaniem do państwa. Warto również przypomnieć, że nastąpiło to bezpośrednio po okresie pandemii COVID-19, która wyjątkowo dotkliwie osłabiła kondycję finansową branży hotelarskiej.
Obecnie część przedsiębiorców twierdzi, że organa podatkowe dokonują odmiennej oceny charakteru tych świadczeń niż wynikało to z praktyki obowiązującej w czasie realizowania pomocy. W ich ocenie prowadzi to do sytuacji, w której skutki niejednoznaczności przepisów oraz braku jednolitego stanowiska organów państwa ponoszą wyłącznie obywatele działający w dobrej wierze.
Szczególne znaczenie ma również okoliczność, że – jak wynika z publicznie dostępnych informacji – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1/26 skierował pytania prejudycjalne dotyczące wykładni prawa unijnego w zakresie opodatkowania tego rodzaju świadczeń. Sam fakt skierowania pytań do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej świadczy o istnieniu poważnych wątpliwości interpretacyjnych co do statusu podatkowego przedsiębiorców realizujących zadania związane z pomocą uchodźcom.
W tej sytuacji szczególnie istotne wydaje się pytanie, czy wobec nierozstrzygniętych jeszcze zagadnień prawnych właściwe jest stosowanie środków egzekucyjnych mogących prowadzić do utraty płynności finansowej przedsiębiorstw, które wykonywały zadania zlecone przez państwo w okresie nadzwyczajnego kryzysu humanitarnego.
Nie sposób pominąć także szerszego wymiaru społecznego tej sprawy. Państwo w sytuacjach kryzysowych wielokrotnie korzysta z pomocy przedsiębiorców. Miało to miejsce nie tylko podczas kryzysu uchodźczego, ale również w czasie pandemii, klęsk żywiołowych czy innych zdarzeń nadzwyczajnych. Zaufanie między administracją publiczną a przedsiębiorcami stanowi jeden z podstawowych warunków skutecznego reagowania na podobne kryzysy w przyszłości. Jeżeli przedsiębiorcy odniosą przekonanie, że po kilku latach mogą zostać obciążeni konsekwencjami niejednoznacznych regulacji tworzonych przez samo państwo, może to w przyszłości osłabić gotowość do szybkiego angażowania się w działania podejmowane w interesie publicznym.
Przedstawiona sprawa wymaga pilnego wyjaśnienia. Nie dotyczy ona bowiem wyłącznie rozliczeń podatkowych pojedynczych przedsiębiorców, lecz standardów działania państwa wobec obywateli, którzy – odpowiadając na publiczny apel o pomoc – zaangażowali własne zasoby w realizację jednego z największych przedsięwzięć humanitarnych w historii współczesnej Polski. Odbudowa zaufania między państwem a przedsiębiorcami ma znaczenie nie tylko dla rozliczenia wydarzeń z lat 2022-2024, ale również dla skuteczności reagowania na przyszłe sytuacje kryzysowe.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Finansów ma informacje dotyczące liczby prowadzonych przez organa Krajowej Administracji Skarbowej postępowań dotyczących opodatkowania VAT świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie i wyżywienie uchodźcom z Ukrainy w latach 2022-2024?
2. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie jednolitych wytycznych lub interpretacji ogólnej dotyczącej rozliczania świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców w ramach pomocy uchodźcom?
3. Czy w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o skierowaniu pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Ministerstwo Finansów rozważa zawieszenie prowadzonych postępowań podatkowych oraz powstrzymanie się od stosowania środków egzekucyjnych do czasu uzyskania ostatecznej wykładni prawa?
4. Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość przygotowania rozwiązań legislacyjnych, które jednoznacznie uregulują sposób opodatkowania świadczeń wykonywanych przez przedsiębiorców realizujących zadania publiczne w sytuacjach nadzwyczajnych, tak aby podobne spory nie powstawały w przyszłości?
Interpelacja nr 19208
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie uchodźcom z Ukrainy oraz praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 12-08-2026
Warszawa, 11.08.2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministra finansów w sprawie budzącej coraz większe wątpliwości przedsiębiorców, którzy w latach 2022-2024 uczestniczyli w organizowanej przez państwo pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy.
Przedstawiciel branży hotelarskiej wskazał na poważny problem związany z obecnym sposobem interpretowania przez organa podatkowe zasad opodatkowania świadczeń wypłacanych za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia uchodźców. Z przekazanych informacji wynika, że po kilku latach od wykonania tych świadczeń część przedsiębiorców została objęta kontrolami podatkowymi, których konsekwencją są decyzje dotyczące rozliczeń podatku od towarów i usług (VAT), jak również zastosowanie środków egzekucyjnych prowadzących do zajęcia rachunków bankowych przedsiębiorstw.
Sprawa nie jest jednostkowym sporem podatkowym przedsiębiorcy. Dotyka ona fundamentalnych zasad pewności prawa, ochrony zaufania obywatela do państwa oraz odpowiedzialności organów administracji publicznej za konsekwencje przyjmowanych rozwiązań w sytuacjach nadzwyczajnych.
Nie ulega wątpliwości, że po agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 r. Polska stanęła wobec największego od zakończenia II wojny światowej kryzysu uchodźczego. W bardzo krótkim czasie konieczne było zapewnienie schronienia setkom tysięcy osób uciekających przed wojną. Skala tego wyzwania była bezprecedensowa.
Jednym z filarów skutecznej organizacji pomocy było zaangażowanie przedsiębiorców prowadzących hotele, pensjonaty i inne obiekty noclegowe. To właśnie sektor prywatny w pierwszych dniach wojny udostępnił tysiące miejsc noclegowych, umożliwiając państwu uniknięcie konieczności organizowania na szeroką skalę tymczasowych obozów dla uchodźców.
Przedsiębiorcy wykonywali zadania według zasad określonych przez administrację publiczną. Wysokość świadczeń była ustalana przez organa państwa i wojewodów, a przedsiębiorcy nie mieli realnego wpływu ani na ich wysokość, ani na sposób organizacji systemu pomocy. Ustalona stawka obejmowała kompleksowe świadczenie polegające na zapewnieniu zakwaterowania, całodziennego wyżywienia, mediów, ogrzewania, utrzymania obiektów, środków higienicznych oraz obsługi personelu.
Wielu przedsiębiorców podkreśla, że podejmując decyzję o przystąpieniu do systemu pomocy, kierowali się przede wszystkim względami humanitarnymi oraz zaufaniem do państwa. Warto również przypomnieć, że nastąpiło to bezpośrednio po okresie pandemii COVID-19, która wyjątkowo dotkliwie osłabiła kondycję finansową branży hotelarskiej.
Obecnie część przedsiębiorców twierdzi, że organa podatkowe dokonują odmiennej oceny charakteru tych świadczeń niż wynikało to z praktyki obowiązującej w czasie realizowania pomocy. W ich ocenie prowadzi to do sytuacji, w której skutki niejednoznaczności przepisów oraz braku jednolitego stanowiska organów państwa ponoszą wyłącznie obywatele działający w dobrej wierze.
Szczególne znaczenie ma również okoliczność, że – jak wynika z publicznie dostępnych informacji – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1/26 skierował pytania prejudycjalne dotyczące wykładni prawa unijnego w zakresie opodatkowania tego rodzaju świadczeń. Sam fakt skierowania pytań do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej świadczy o istnieniu poważnych wątpliwości interpretacyjnych co do statusu podatkowego przedsiębiorców realizujących zadania związane z pomocą uchodźcom.
W tej sytuacji szczególnie istotne wydaje się pytanie, czy wobec nierozstrzygniętych jeszcze zagadnień prawnych właściwe jest stosowanie środków egzekucyjnych mogących prowadzić do utraty płynności finansowej przedsiębiorstw, które wykonywały zadania zlecone przez państwo w okresie nadzwyczajnego kryzysu humanitarnego.
Nie sposób pominąć także szerszego wymiaru społecznego tej sprawy. Państwo w sytuacjach kryzysowych wielokrotnie korzysta z pomocy przedsiębiorców. Miało to miejsce nie tylko podczas kryzysu uchodźczego, ale również w czasie pandemii, klęsk żywiołowych czy innych zdarzeń nadzwyczajnych. Zaufanie między administracją publiczną a przedsiębiorcami stanowi jeden z podstawowych warunków skutecznego reagowania na podobne kryzysy w przyszłości. Jeżeli przedsiębiorcy odniosą przekonanie, że po kilku latach mogą zostać obciążeni konsekwencjami niejednoznacznych regulacji tworzonych przez samo państwo, może to w przyszłości osłabić gotowość do szybkiego angażowania się w działania podejmowane w interesie publicznym.
Przedstawiona sprawa wymaga pilnego wyjaśnienia. Nie dotyczy ona bowiem wyłącznie rozliczeń podatkowych pojedynczych przedsiębiorców, lecz standardów działania państwa wobec obywateli, którzy – odpowiadając na publiczny apel o pomoc – zaangażowali własne zasoby w realizację jednego z największych przedsięwzięć humanitarnych w historii współczesnej Polski. Odbudowa zaufania między państwem a przedsiębiorcami ma znaczenie nie tylko dla rozliczenia wydarzeń z lat 2022-2024, ale również dla skuteczności reagowania na przyszłe sytuacje kryzysowe.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Finansów ma informacje dotyczące liczby prowadzonych przez organa Krajowej Administracji Skarbowej postępowań dotyczących opodatkowania VAT świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie i wyżywienie uchodźcom z Ukrainy w latach 2022-2024?
2. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie jednolitych wytycznych lub interpretacji ogólnej dotyczącej rozliczania świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców w ramach pomocy uchodźcom?
3. Czy w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o skierowaniu pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Ministerstwo Finansów rozważa zawieszenie prowadzonych postępowań podatkowych oraz powstrzymanie się od stosowania środków egzekucyjnych do czasu uzyskania ostatecznej wykładni prawa?
4. Czy Ministerstwo Finansów analizuje możliwość przygotowania rozwiązań legislacyjnych, które jednoznacznie uregulują sposób opodatkowania świadczeń wykonywanych przez przedsiębiorców realizujących zadania publiczne w sytuacjach nadzwyczajnych, tak aby podobne spory nie powstawały w przyszłości?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7360 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 31 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19208
Znak sprawy: PT1.054.43.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 17 sierpnia 2026 r. nr 19208 pana posła Tomasza
Głogowskiego przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były
wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
wszystkim dyrektywą VAT5, jak również orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26,
którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie
w tej sprawie wydane może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów
w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania
orzeczenia przez sąd unijny, sprawy toczące się przed krajowymi sądami
administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem prejudycjalnym,
są co do zasady przez sądy zawieszane.
Z danych liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej (IAS)
wynika, że w okresie od 12 marca 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. w zakresie
opodatkowania VAT takich świadczeń:
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.
1 w 2026 r.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
5 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 31 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19208
Znak sprawy: PT1.054.43.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 17 sierpnia 2026 r. nr 19208 pana posła Tomasza
Głogowskiego przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były
wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
wszystkim dyrektywą VAT5, jak również orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26,
którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie
w tej sprawie wydane może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów
w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania
orzeczenia przez sąd unijny, sprawy toczące się przed krajowymi sądami
administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem prejudycjalnym,
są co do zasady przez sądy zawieszane.
Z danych liczbowych przekazanych przez izby administracji skarbowej (IAS)
wynika, że w okresie od 12 marca 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. w zakresie
opodatkowania VAT takich świadczeń:
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.
1 w 2026 r.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
5 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --