Interpelacja w sprawie katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19206
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra klimatu i środowiska
w sprawie katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej
Zgłaszający: Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 12-08-2026
Szanowni Państwo,
na przełomie czerwca i lipca 2026 roku doszło do katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej, która doprowadziła do skażenia wód rzeki Bóbr i utraty walorów rekreacyjnych regionu w samym szczycie sezonu letniego.
Od momentu wystąpienia kryzysu lokalni samorządowcy oraz mieszkańcy Doliny Bobru – w tym przedsiębiorcy, właściciele agroturystyk i gastronomii – apelują o pilną pomoc i wsparcie rządu. Mieszkańcy mierzą się z bezpośrednimi skutkami katastrofy, a masowe odwoływanie rezerwacji stawia liczne lokalne rodziny i firmy w obliczu utraty płynności finansowej oraz zapaści gospodarczej. Dotychczasowe próby ratowania sytuacji podejmowane przez samorząd na własną rękę są niewystarczające wobec skali problemu.
W związku z oczekiwaniami społeczności lokalnej zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie były przyczyny katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej i czy wskazano już podmioty odpowiedzialne za to skażenie?
W jaki sposób ministerstwo odniosło się do niepokojów i apeli mieszkańców oraz samorządowców Doliny Bobru zmagających się ze skutkami katastrofy?
Czy rząd planuje uruchomienie doraźnego programu wsparcia finansowego oraz rekompensat dla mieszkańców i przedsiębiorców z regionu, którzy ponieśli straty w wyniku zanieczyszczenia rzeki? Jeżeli tak, to jakie kwoty na to przeznaczono?
Czy samorządy z terenu Doliny Bobru (w tym gmina Lwówek Śląski) otrzymają rządowe środki celowe na promocyjną i infrastrukturalną odbudowę turystyki oraz zabezpieczenie ekologiczne (m.in. rozbudowę sieci wodno-kanalizacyjnej w Rakowicach Małych)?
Z poważaniem
Wojciech Zubowski
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22834 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 4 września 2026 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 19206 Pana Posła Wojciecha Michała
Zubowskiego w sprawie katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przekazuję informacje według właściwości
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Czy samorządy z terenu Doliny Bobru (w tym Gmina Lwówek Śląski) otrzymają
rządowe środki celowe na promocyjną i infrastrukturalną odbudowę turystyki
oraz zabezpieczenie ekologiczne (m.in. rozbudowę sieci wodno-kanalizacyjnej
w Rakowicach Małych)?
Jednym z głównych priorytetów unijnego finansowania jest obszar gospodarki
wodno-ściekowej. Dotychczasowy ogromny strumień środków UE na to zadanie
jest konsekwentnie kierowany do jednostek samorządu terytorialnego
od momentu wstąpienia Polski do UE. W programie Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) wsparcie przeznaczone jest wyłącznie
dla inwestycji realizowanych w aglomeracjach o wielkości co najmniej 15 000
RLM, wskazanych w obowiązującym Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków
Komunalnych (KPOŚK), jako niespełniające wymaganych warunków zgodności
z ww. dyrektywą.
Obecnie prowadzone są nabory uzupełniające w zakresie odbudowy
infrastruktury wodno-ściekowej oraz infrastruktury do zaopatrzenia w wodę,
które ucierpiały w wyniku powodzi z września 2024 r. Nabory trwają do
30.09.2026. Ze względu na niekonkurencyjny charakter naboru, złożenie wniosku
-- 1 of 2 --
2
o dofinansowanie jest uzależnione od wcześniejszego wpisania projektu na
Wykaz Projektów Zidentyfikowanych w ramach FEnIKS.
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska na lata
2021-2027 realizowane jest wsparcie m.in. w zakresie turystyki oraz gospodarki
wodno-kanalizacyjnej w ramach następujących działań:
Działanie FEDS.02.06 Gospodarka ściekowa – ZIT (alokacja ogółem:
103 800 993 EUR ),
Działanie FEDS.02.09 Gospodarka ściekowa (alokacja ogółem:
16 126 597 EUR),
Działanie FEDS.05.02 Kultura i turystyka (alokacja ogółem:
70 411 426 EUR),
Działanie FEDS.06.01 Rozwój lokalny - strategie ZIT (alokacja ogółem:
128 413 176 EUR).
W przypadku działań dedykowanych dla ZIT całość alokacji jest dzielona
pomiędzy poszczególne ZITy, tym samym Gmina Lwówek Śląski może aplikować
o środki przeznaczone dla ZIT Jeleniogórskiego Obszaru Funkcjonalnego.
Z uwagi na dużą skalę zniszczeń w następstwie powodzi we wrześniu 2024 r.,
część alokacji FEDS w wysokości 82 407 723 EUR (86 744 972 EUR
po uwzględnieniu wymaganego wkładu własnego) została realokowana na rzecz
odbudowy po powodzi.
Aktualne informacje nt. harmonogramu naborów w ramach programu FEDS
2021-2027 publikowane są pod adresem:
https://funduszeuedolnoslaskie.pl/harmonogram
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 2 of 2 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.75.2026.WŁ
4518923.18791021.15130620
Warszawa, 14-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Wojciecha Michała Zubowskiego (znak:
K10INT19206)
Temat: w sprawie katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT19206 Posła Wojciecha Michała Zubowskiego
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo traktuje zdarzenie na rzece Bóbr jako sprawę wymagającą pełnego
wyjaśnienia, transparentnego informowania opinii publicznej oraz weryfikacji, czy podmioty
prowadzące prace dochowały wszystkich warunków wynikających z wydanych
rozstrzygnięć. Niezależnie od kwalifikacji prawnej zdarzenia, priorytetem pozostaje ochrona
ludzi, środowiska oraz ograniczenie skutków dla ekosystemu rzeki.
Informacje dotyczące sytuacji ekologicznej są na bieżąco publikowane i dostępne na
stronach internetowych Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu
(https://www.gov.pl/web/dolnoslaski-uw), Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony
Środowiska (WIOŚ) we Wrocławiu (https://www.wroclaw.wios.gov.pl/) oraz Regionalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ) we Wrocławiu (https://www.gov.pl/web/rdos-
wroclaw/regionalna-dyrekcja-ochrony-srodowiska-we-wroclawiu).
1. Jakie były przyczyny katastrofy ekologicznej na zaporze pilchowickiej i czy
wskazano już podmioty odpowiedzialne za to skażenie?
Na obecnym etapie resort środowiska nie dysponuje podstawą do formułowania ustaleń
dotyczących przyczyn przedmiotowego zdarzenia ani odpowiedzialności za jego
wystąpienie.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu przeprowadził kontrolę
wykonania warunków określonych w decyzjach i postanowieniach dotyczących
przedsięwzięcia (rozstrzygnięcia derogacyjne: decyzja z 19 marca 2026 r., znak
WPN.6400.1.2026.MH, oraz decyzja z 2 kwietnia 2026 r., znak WPN.6401.36.2026.MH, a
także postanowienie z 29 stycznia 2025 r., znak WPN.43.249.2023.BP.6, dotyczące oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000). W następstwie tych działań
Regionalny Dyrektor:
wystąpił do inwestora, pismem znak WPN.712.5.2026.MH.5 z dnia 5 sierpnia
2026 r. przekazując protokół z kontroli wraz z zaleceniami pokontrolnymi;
-- 1 of 7 --
wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu o
wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 136a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3
października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko1;
wystąpił do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o
uwzględnienie przedstawionych wniosków z postępowania wyjaśniającego
dotyczącego realizacji warunków ww. postanowienia oraz podjęcie działań zgodnie
z kompetencjami. W dniu 13 sierpnia 2026 r. otrzymano odpowiedź (pismo znak:
WIK.7740.20.2026.AP.5), w której Wojewódzki Inspektor Nadzoru – na podstawie
kontroli przeprowadzonych w dniach 13 i 20 lipca 2026 r. - stwierdził, że inwestor
prowadził roboty budowlane z zachowaniem wymogów przedmiotowego
postanowienia RDOŚ we Wrocławiu;
wystąpił do Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lwówku Śląskim z
zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku z
art. 181 § 1 i § 2 w zw. z § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny2 oraz
zawiadomieniem o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia wykroczenia z art. 131
pkt 14 ww. ustawy o ochronie przyrody. Zawiadomienie dotyczy uzasadnionego
podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na spowodowaniu zniszczeń w
świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach oraz wykroczenia w
zakresie wykonywania czynności wbrew warunkom określonym w zezwoleniach na
odstępstwa w stosunku do gatunków chronionych.
Ponadto Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi sprawę na
podstawie art. 10b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a w dniu 7 lipca 2026 r.
skierował do Prokuratury Rejonowej w Lwówku Śląskim zawiadomienie o możliwości
popełnienia przestępstwa określonego w art. 182 § 1 Kodeksu karnego.
2. W jaki sposób Ministerstwo odniosło się do niepokojów i apeli mieszkańców oraz
samorządowców Doliny Bobru zmagających się ze skutkami katastrofy?
Odnosząc się do obaw dotyczących jakości wód rzeki Bóbr, informuję, że Centralne
Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska realizuje badania
jakości tych wód w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska. Ponadto, po otrzymaniu
zgłoszenia w dniu 29 czerwca 2026 r., uruchomiono monitoring interwencyjny prowadzony
w trybie dobowym. Badania prowadzono początkowo w rejonie zapory Pilchowickiej,
następnie rozszerzono sieć punktów pomiarowych. Zakres oznaczeń obejmuje m.in.
parametry tlenowe, zawiesinę ogólną, związki biogenne, metale ciężkie oraz szeroki zakres
substancji chemicznych. Na podstawie rekomendacji Międzyresortowego Zespołu ds. Odry
rozpoczęto również pobór próbek powyżej zapory, co umożliwia porównanie parametrów
wód i ocenę przyczyn zdarzenia. Wyniki badań zamieszczono na stronie internetowej WIOŚ
we Wrocławiu - https://www.wroclaw.wios.gov.pl/ .
Od dnia 30 czerwca 2026 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska
we Wrocławiu Delegatury w Jeleniej Górze prowadzą w sprawie zanieczyszczenia rzeki
Bóbr działania na podstawie art. 10b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska3.
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 670 (dalej: ustawy ooś)
2 Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.
3 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425)
-- 2 of 7 --
W odniesieniu do kwestii związanych z monitoringiem środowiska informuję, że GIOŚ
realizuje badania monitoringowe, na podstawie ustawy – Prawo wodne4.
Zgodnie z art. 349 tej ustawy, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska wykonuje
badania wód powierzchniowych w zakresie elementów biologicznych, fizykochemicznych
oraz chemicznych. Monitoring jakości wód powierzchniowych realizowany jest w ramach
państwowego monitoringu środowiska, zwanego dalej: "PMŚ" i prowadzony w jednolitych
częściach wód powierzchniowych (jcwp). Badania są planowane na 6-letni cykl. Celem
monitoringu wód jest pozyskanie informacji o stanie ich jakości na potrzeby planowania w
gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych. Cel ten realizowany
jest poprzez badania i oceny stanu środowiska wodnego, rozumianego jako stan
stosunkowo stały lub podlegający stałym trendom, a nie wynikający z nadzwyczajnych
zmian warunków. Monitoring ten nie ma na celu ciągłego kontrolowania aktualnych
zagrożeń i zapobiegania potencjalnym sytuacjom kryzysowym związanych z jakością wód.
Realizując ten cel GIOŚ zaplanował badania rzeki Bóbr w 2027 r. w 6 punktach pomiarowo-
kontrolnych (ppk) – w 2 w województwie lubuskim i w 4 w dolnośląskim, na 6 jednolitych
częściach wód powierzchniowych (jcwp):
Kod
ppk
Nazwa ppk DMŚ/RWMŚ/Prac
ownia CLB
Kod
jcwp
Nazwa jcwp
PL02S
0401_
0635
Bóbr - ujście do Odry
(m. Stary Raduszec)
RWMŚ Zielona
Góra
PLRW6
000111
6999
Bóbr od Kwisy do
ujścia
PL02S
0401_
0621
Bóbr - poniżej ujścia
Szprotawy (m.
Małomice)
RWMŚ Zielona
Góra
PLRW6
000111
6599
Bóbr od
Żeliszowskiego
Potoku do Kwisy
PL02S
1401_
1348
Bóbr - poniżej
Lwówka (Włodzice
Mł.)
RWMŚ
Wrocław/Pracown
ia CLB w Jeleniej
Górze
PLRW6
000031
63759
Bóbr od zb.
Pilchowice do
Żeliszowskiego
Potoku
PL02S
1401_
0603
Bóbr - m. Siedlęcin RWMŚ
Wrocław/Pracowni
a CLB w Jeleniej
Górze
PLRW6
000031
6333
Bóbr od Kamiennej
do zb. Pilchowice
PL02S
1401_
0601
Bóbr - powyżej ujścia
Kamiennej (Jelenia
Góra, ul. Zielona)
RWMŚ
Wrocław/Pracowni
a CLB w Jeleniej
Górze
PLRW6
000031
6199
Bóbr od zb.
Bukówka do
Kamiennej
PL02S
1401_
1344
Bóbr - punkt graniczny RWMŚ
Wrocław/Pracowni
a CLB w Jeleniej
Górze
PLRW6
000031
61159
Bóbr od granicy
państwa do zb.
Bukówka
Pogrubioną czcionką zaznaczono ppk zlokalizowane poniżej zbiornika Pilchowice.
W roku 2027 badania rzeki Bóbr będą prowadzone zarówno w ramach monitoringu
diagnostycznego, operacyjnego, jak i badawczego.
Z uwagi na wyjątkowy charakter zdarzenia, do którego doszło na rzece Bóbr w następstwie
opróżniania zbiornika Pilchowice, na wniosek Dolnośląskiego WIOŚ, GIOŚ rozszerzył
monitoring rzeki Bóbr o monitoring badawczy na trzech nowych stanowiskach, tj. na
4 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960)
-- 3 of 7 --
wysokości elektrowni w miejscowości Wrzeszczyn, przy zaporze Pilchowickiej oraz w m.
Marczów (most), a także rozszerzył zakres na istniejącym już stanowisku monitorowanym w
ramach PMŚ, tj. w ppk Bóbr – poniżej Lwówka (Włodzice Mł.).
Badania monitoringowe rozpoczęto 17 sierpnia br. i będą wykonywane do końca 2026 r. z
częstotliwością co dwa tygodnie. Wyniki będą zamieszczane na stronie GIOŚ w portalu
jakości wód powierzchniowych pod adresem:
https://wody.gios.gov.pl/pjwp/publication/367 oraz będą przekazywane do WIOŚ.
Dodatkowo informuję, iż GIOŚ prowadzi cykliczny monitoring rzeki Bóbr.
W 2026 r. monitoring rzek został zaplanowany dla następujących punktów pomiarowo-
kontrolnych (pogrubioną czcionką wyróżniono ppk poniżej zapory w Pilchowicach):
Bóbr - punkt graniczny (kod ppk PL02S1401_1344) – zlokalizowanym w jednolitej
części wód powierzchniowych (jcwp) Bóbr od granicy państwa do zb. Bukówka (kod
jcwp PLRW600003161159);
Bóbr - powyżej ujścia Kamiennej (Jelenia Góra, ul. Zielona) (kod ppk
PL02S1401_0601) – zlokalizowanym w jcwp Bóbr od zb. Bukówka do Kamiennej
(kod jcwp PLRW60000316199);
Bóbr - m. Siedlęcin (kod ppk PL02S1401_0603) – zlokalizowanym w jcwp Bóbr od
Kamiennej do zb. Pilchowice (kod jcwp PLRW60000316333);
Bóbr - poniżej Lwówka (Włodzice Mł.) (kod ppk PL02S1401_1348) –
zlokalizowanym w jcwp Bóbr od zb. Pilchowice do Żeliszowskiego Potoku (kod
jcwp PLRW600003163759).
GIOŚ w ramach PMŚ prowadzi również monitoring osadów dennych. Ostatnie badania
osadów dennych na rzece Bóbr miały miejsce w 2025 roku i obejmowały następujące ppk
(pogrubioną czcionką wyróżniono ppk poniżej zapory w Pilchowicach);
Bóbr - punkt graniczny (kod ppk PL02S1401_1344) – zlokalizowanym w jcwp Bóbr
od granicy państwa do zb. Bukówka (kod jcwp PLRW600003161159);
Bóbr - powyżej ujścia Kamiennej (Jelenia Góra, ul. Zielona) (kod ppk
PL02S1401_0601) – zlokalizowanym w jcwp Bóbr od zb. Bukówka do Kamiennej
(kod jcwp PLRW60000316199);
Bóbr - poniżej Lwówka (Włodzice Mł.) (kod ppk PL02S1401_1348) –
zlokalizowanym w jcwp Bóbr od zb. Pilchowice do Żeliszowskiego Potoku (kod
jcwp PLRW600003163759);
Bóbr - poniżej ujścia Szprotawy (m. Małomice) (kod ppk PL02S0401_0621) –
zlokalizowanym w jcwp Bóbr od Żeliszowskiego Potoku do Kwisy (kod jcwp
PLRW60001116599).
W serwisie internetowym GIOŚ, na portalu jakości wód powierzchniowych
(https://wody.gios.gov.pl/pjwp) dostępne są szczegółowe plany monitoringu wód
powierzchniowych, w tym zakres badanych parametrów – dla jcwp rzecznych pod adresem:
https://wody.gios.gov.pl/pjwp/publication/RIVERS88. Natomiast zakres badań składu
chemicznego osadów dennych podany jest w dokumentach publikowanych na stronie GIOŚ
pod adresem: https://www.gov.pl/web/gios/program-badan.
Plan badań osadów dennych uzależniony jest od wyników badań w latach poprzedzających
dany rok oraz od pozyskanych środków finansowych na monitoring osadów. Monitoring
osadów dennych wykonywany jest każdorazowo dla GIOŚ przez wykonawcę zewnętrznego
wyłonionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
-- 4 of 7 --
Niezależnie od planowych działań realizowanych w ramach PMŚ, w związku z zaistniałą
sytuacją, GIOŚ w trybie pilnym rozpoczął procedurę uruchomienia dodatkowego
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Monitoring osadów dennych
zbiorników zaporowych i wybranych rzek w 2026 r.”. Postępowanie zostanie sfinansowane
z oszczędności uzyskanych w ramach realizacji innych zamówień publicznych. Przedmiotem
zamówienia jest wykonanie pełnego zakresu analiz dla 45 punktów pomiarowo kontrolnych
(ppk) zlokalizowanych na zbiornikach zaporowych (w tym na zbiorniku Pilchowice) oraz 55
ppk zlokalizowanych na rzekach (w tym na rzece Bóbr). 13 sierpnia br. postępowanie zostało
opublikowane na platformie zakupowej GIOŚ. Termin składania ofert upływa 14
września 2026 r.
W kontekście działań naprawczych warto zauważyć, że ewentualne działania w trybie art.
362 Prawa ochrony środowiska5, polegające na nałożeniu obowiązku przywrócenia
środowiska do stanu właściwego, pozostają we właściwości starosty. Zgodnie z informacją
otrzymaną od Wojewody Dolnośląskiego, organ ten wystąpił już z odpowiednim wnioskiem
do Starosty Lwóweckiego przekazując posiadane wyniki badań środowiskowych.
3. Czy rząd planuje uruchomienie doraźnego programu wsparcia finansowego oraz
rekompensat dla mieszkańców i przedsiębiorców z regionu, którzy ponieśli straty
w wyniku zanieczyszczenia rzeki? Jeżeli tak, to jakie kwoty na to przeznaczono?
4. Czy samorządy z terenu Doliny Bobru (w tym Gmina Lwówek Śląski) otrzymają
rządowe środki celowe na promocyjną i infrastrukturalną odbudowę turystyki oraz
zabezpieczenie ekologiczne (m.in. rozbudowę sieci wodno-kanalizacyjnej w
Rakowicach Małych)?
Informacje nt. możliwości dofinansowania
1. Środki krajowe:
Środki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we
Wrocławiu (dalej: WFOŚiGW we Wrocławiu lub Fundusz)
WFOŚiGW we Wrocławiu umożliwia ubieganie się o dofinansowanie przedsięwzięć z
zakresu ochrony przyrody i bioróżnorodności w ramach naboru prowadzonego na zasadach
ogólnych. Możliwość udzielenia wsparcia finansowego każdorazowo uzależniona jest od
zakresu planowanego przedsięwzięcia, jego zgodności z Listą przedsięwzięć priorytetowych
WFOŚiGW we Wrocławiu oraz obowiązującymi zasadami udzielania pomocy finansowej.
Dodatkowo WFOŚiGW we Wrocławiu zadeklarował gotowość do finansowego wsparcia
działań związanych z renaturyzacją i odtwarzaniem środowiska przyrodniczego po
wystąpieniu katastrofy, w zakresie mieszczącym się w obszarze działalności Funduszu.
WFOŚiGW we Wrocławiu poinformował, że gotowość do wsparcia tego rodzaju
przedsięwzięć została potwierdzona podczas bezpośredniego spotkania z Wojewodą
Dolnośląską, Panią Anną Żabską.
WFOŚiGW we Wrocławiu pozostaje w bezpośrednim kontakcie, zarówno z jednostkami
samorządu terytorialnego, jak i z Wojewodą Dolnośląską. Sytuacja oraz potrzeby w zakresie
działań związanych z renaturyzacją i odtwarzaniem środowiska przyrodniczego są na
5 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r. poz. 647,
z późn. zm.),
-- 5 of 7 --
bieżąco monitorowane, a Fundusz będzie reagował adekwatnie do zgłaszanych potrzeb i
możliwości udzielenia wsparcia finansowego.
Środki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Zielonej Górze (dalej: WFOŚiGW w Zielonej Górze lub Fundusz)
WFOŚiGW w Zielonej Górze, zgodnie z realizowanymi przez Fundusz priorytetami
środowiskowymi, w tym w ramach komponentu pn.: Ochrona różnorodności biologicznej i
funkcji ekosystemów, uczestniczy w finansowaniu działań związanych z ochroną przyrody.
Stosownie do obowiązujących w Funduszu warunków udzielania wsparcia finansowego,
Fundusz przekazuje środki finansowe w formie bezzwrotnej dotacji w wysokości do 50%
kosztu kwalifikowanego zgłaszanego zadania. Odrębną formą udzielania pomocy
finansowej na zadania ekologiczne jest uruchamianie własnych programów priorytetowych,
dla których ustalane są odrębne zasady, tryb i wysokość możliwego dofinansowania.
Programy własne są tworzone po wcześniejszych konsultacjach i są uzależnione od
możliwości finansowych Funduszu w zakładanym przedziale czasowym.
Obecnie WFOŚiGW w Zielonej Górze w ramach podejmowanych działań w obszarze
komponentu środowiskowego: Ochrona różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów,
realizuje projekt ekologiczny w ramach inicjatywy „ABC dla Odry”. Jest to wspólne
przedsięwzięcie WFOŚiGW w Zielonej Górze, Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Lubuskiego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w
Zielonej Górze, Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego Województwa
Lubuskiego oraz Polskiego Związku Wędkarskiego, Okręg Zielona Góra, podjęte na rzecz
kompleksowego ratowania i odbudowy ekosystemu rzeki Odry. W bieżącym roku w ramach
umowy dotacji zawartej z Polskim Związkiem Wędkarskim, Okręg w Zielonej Górze,
Fundusz zaplanował uruchomienie dotacji w kwocie 100.000,00 złotych na działania
obejmujące zakup materiału zarybieniowego rodzimych gatunków ryb oraz jego
wprowadzenie do wód dorzecza rzeki Odry, użytkowanych przez Polski Związek Wędkarski,
Okręg w Zielonej Górze, zgodnie z operatami rybackimi i harmonogramem zarybień.
2. Środki zagraniczne
Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(dalej: FEnIKS)
W ramach działania FENX.02.04 i trwającego naboru dotyczącego budowy urządzeń
wodnych planowane jest złożenie przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
wniosku o dofinansowanie projektu Odtworzenie i rewitalizacja koryta rzeki Bóbr w km
243+200 (most kolejowy) - 249+750 (ujście potoku Lesk) w m. Marciszów, ale trudno
wiązać ww. wniosek (jako wcześniej umieszczony na wykazie projektów zidentyfikowanych)
z obecną sytuacją kryzysową na rzece Bóbr.
Aktualne nabory, do których odnosi się tematyka ekosystemów rzek dotyczą działania
FENX.02.04.4 Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i obszarów od wód
zależnych:
nabór nr FENX.02.04-IW.01-001/26 (konkurencyjny) skierowany do jst oraz ich
związków, a także do pozarządowych organizacji ekologicznych, obejmujący m.in.
przywracanie naturalnych procesów hydromorfologicznych w rzekach i potokach
w szczególności: przywracanie naturalnej struktury koryta rzeki, inicjowanie
procesów morfogenetycznych w korycie rzeki, działania z grupy modyfikacji
renaturyzujących realizowane w ramach prac utrzymaniowych oraz zwykłego
zarządzania wodami (działania oznaczone kodami: U, JU, MU, D, JD, MD wg
-- 6 of 7 --
Podręcznika dobrych praktyk renaturyzacji wód powierzchniowych), ostateczny
termin składania wniosków to 30.09.2026 r.;
nabór nr FENX.02.04-IW.01-002/26 (niekonkurencyjny) skierowany do parków
narodowych i RDOŚ, obejmujący m.in. odbudowę cieków naturalnych i
odtworzenie funkcji ekologicznych dolin rzecznych, ostateczny termin składania
wniosków to 31.08.2026 r.
Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweski
Mechanizm Finansowy 2021-2028 (dalej: MF EOG 2021-2028)
W planowanym naborze 3.1 Ochrona bioróżnorodności i ekosystemów w ramach programu
Zielona Transformacja finansowanego ze środków MF EOG 2021-2028, przewiduje się
wsparcie m.in. działań na rzecz odbudowy zdegradowanych ekosystemów. Będzie to nabór
ogólnopolski, bez dodatkowych preferencji dla obszaru dotkniętego katastrofą ekologiczną
na rzece Bóbr.
Obowiązkowym elementem projektu są działania edukacyjne. Nabór będzie miał charakter
konkursowy i zostanie skierowany do jednostek samorządu terytorialnego, organizacji
pozarządowych, podmiotów publicznych odpowiedzialnych za ochronę przyrody, w tym
parków narodowych, władz lokalnych i regionalnych, a także uczelni wyższych i instytucji
badawczych. Budżet konkursu wynosi 10 mln EUR. Kwota dofinansowania pojedynczego
projektu to 300 tys. – 1,5 mln EUR. Ogłoszenie naboru planowane jest na koniec września
2026 r., pod warunkiem uzgodnienia z partnerami z Norwegii i Islandii dokumentacji
konkursowej (w tym kryteriów wyboru).
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 7 of 7 --