Interpelacja w sprawie wykorzystania w systemach ciepłowniczych ciepła odpadowego z przemysłu i centrów danych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19195
do ministra energii
w sprawie wykorzystania w systemach ciepłowniczych ciepła odpadowego z przemysłu i centrów danych
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 11-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
procedowany projekt nowelizacji Prawa energetycznego (UC121), dostosowujący polskie przepisy do dyrektywy 2023/1791 (EED), nakłada m.in. na centra przetwarzania danych o mocy powyżej 1 MW obowiązek odzysku i wykorzystania ciepła odpadowego, o ile jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione, oraz zobowiązuje ministra właściwego ds. energii do opracowania krajowej oceny potencjału wykorzystania OZE oraz ciepła i chłodu odpadowego.
Kierunek ten należy ocenić pozytywnie. Samo wprowadzenie obowiązków analitycznych i informacyjnych nie gwarantuje jednak powstania inwestycji – w praktyce barierą pozostają m.in.: odległość źródła od sieci, parametry temperaturowe, koszt pomp ciepła i infrastruktury przesyłowej, niepewność co do długoterminowej dostępności źródła oraz zasady rozliczeń między przedsiębiorstwem przemysłowym a ciepłowniczym. Dla regionów o rozwiniętym przemyśle, w tym Wielkopolski i aglomeracji poznańskiej, sprawne wykorzystanie ciepła odpadowego może być istotnym elementem lokalnego bezpieczeństwa energetycznego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Kiedy jest planowane opracowanie krajowej oceny potencjału wykorzystania ciepła i chłodu odpadowego, przewidzianej w projekcie nowelizacji Prawa energetycznego, i czy obejmie ona podział na województwa oraz główne kategorie źródeł?
Ile zakładów przemysłowych, centrów danych i innych instalacji zostało już wstępnie zidentyfikowanych jako potencjalne źródła ciepła odpadowego możliwego do wprowadzenia do sieci ciepłowniczych?
Jakie bariery techniczne i ekonomiczne ministerstwo uznaje za najistotniejsze dla realizacji inwestycji w odzysk i dostarczanie ciepła odpadowego do sieci, poza samym obowiązkiem analitycznym wprowadzanym nowelizacją?
Czy są planowane dedykowane instrumenty finansowe dla inwestycji obejmujących odzysk ciepła, pompy ciepła, wymienniki i infrastrukturę przyłączeniową?
Czy są rozważane rozwiązania regulacyjne ułatwiające zawieranie długoterminowych umów między dostawcą ciepła odpadowego a przedsiębiorstwem ciepłowniczym, w tym zasady rozliczeń i podziału ryzyka inwestycyjnego?
Jaki jest wstępnie szacowany potencjał wykorzystania ciepła odpadowego w województwie wielkopolskim, w szczególności w aglomeracji poznańskiej?
Jakie mierzalne cele dotyczące udziału ciepła odpadowego w krajowym ciepłownictwie ministerstwo zamierza przyjąć do 2030 r. i 2040 r. oraz jak będzie monitorowana ich realizacja?
W mojej ocenie wykorzystanie ciepła odpadowego powinno być traktowane nie tylko jako element polityki klimatycznej, ale również jako instrument poprawy efektywności energetycznej i konkurencyjności polskiego przemysłu.
Materiały wykorzystane przy przygotowaniu interpelacji:
Ministerstwo Energii, „Nowelizacja Prawa energetycznego w zakresie ciepłownictwa – konsultacje publiczne“, 2026 (projekt UC121).
Urząd Regulacji Energetyki, informacje dotyczące kryteriów efektywnego systemu ciepłowniczego i udziału ciepła odpadowego.
Z poważaniem
Jacek Tomczak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7619 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.257.2026.MK
Warszawa, 16.09.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Jacka Tomczaka nr 19195 w sprawie wykorzystania
w systemach ciepłowniczych ciepła odpadowego z przemysłu i centrów danych, poniżej
przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
Kompleksowa ocena w zakresie ogrzewania i chłodzenia, o której mowa w art. 10c ustawy
z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43, 516, 607 i 900,
dalej: uPE), w brzmieniu nadanym przez projekt UC121, implementujący nowe zapisy
dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, będzie zawierać m.in. analizę potencjału
wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorze ogrzewania
i chłodzenia. Zostanie ona także objęta podziałem na województwa, wraz z głównymi
kategoriami pochodzenia źródeł ciepła i chłodu.
Analizy Polskiego Związku Centrów Danych (PLDCA) wskazują, że centra danych stanowią
jedno z najbardziej perspektywicznych źródeł ciepła odpadowego. Moc obecnie pracujących
centrów danych w Polsce szacowana jest na ok. 200 MW (wzrost
z 72 MW w 2014 r. wg danych PMR). Prognozy rozwoju rynku przewidują 500 MW
w perspektywie roku 2030 oraz około 1,1 GW do 2035 r. przy rocznym zużyciu energii
elektrycznej na poziomie 9,31TWh. Szacuje się, że do 2030 r. potencjał odzysku ciepła
z centrów danych w Polsce może sięgnąć ok. 19 700 TJ rocznie, co mogłoby pokryć ponad 7%
krajowego zapotrzebowania na ciepło sieciowe.
Najistotniejszym problemem realizacji inwestycji w ciepło odpadowe, oprócz obowiązków
analitycznych, są kwestie finansowe. W związku z tym Ministerstwo Energii opracowało
„Strategię Transformacji Ciepłownictwa do 2040 r.”, której projekt znajduje się na etapie
uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania. W dokumencie przewidziano utworzenie
Programu transformacji ciepłownictwa systemowego, przygotowanego m.in. we
współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚiGW).
Kolejnym problemem jest dostęp do sieci ciepłowniczej, w szczególności możliwość
technicznego i ekonomicznie uzasadnionego przyłączenia źródła ciepła odpadowego do
istniejącej infrastruktury. Istotnym ograniczeniem jest również fakt, że wiele istniejących
systemów ciepłowniczych pracuje przy stosunkowo wysokich parametrach
temperaturowych, podczas gdy ciepło odpadowe często dostępne jest na niższym poziomie
temperatury. W takich przypadkach jego bezpośrednie wykorzystanie w systemie
ciepłowniczym może być utrudnione i wymagać zastosowania dodatkowych urządzeń,
w szczególności pomp ciepła, umożliwiających podniesienie parametrów ciepła do poziomu
wymaganego przez sieć. Znaczenie mają również odległość źródła ciepła odpadowego od
sieci, konieczność budowy odpowiedniej infrastruktury przyłączeniowej, dostępna moc
źródła, ciągłość i przewidywalność dostaw ciepła, a także parametry techniczne samej sieci
-- 1 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
ciepłowniczej. Czynniki te bezpośrednio wpływają na techniczną możliwość oraz
opłacalność ekonomiczną wykorzystania ciepła odpadowego na potrzeby systemu
ciepłowniczego.
NFOŚiGW przygotował dedykowany program pn. Fundusz transformacji ciepłownictwa,
którego budżet wynosi 3 miliardy złotych. Jego celem jest przyspieszenie transformacji
systemów ciepłowniczych w Polsce w kierunku systemów niskoemisyjnych, efektywnych
energetycznie i zgodnych z kierunkami polityki klimatyczno-energetycznej, w szczególności
poprzez rozwój odnawialnych źródeł energii, wykorzystanie ciepła odpadowego oraz
elektryfikację wytwarzania ciepła. Realizację przewidziano na lata 2026–2030. Projekt
Programu został poddany konsultacjom publicznym, które zakończyły się pod koniec lipca
br.
Kwestia obowiązku zakupu ciepła odpadowego została określona w art. 116 ustawy z dnia
20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2026 r. poz. 68, 516, 900 i 912).
Dodatkowo zagadnienie zostało podjęte w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska
z 15 lipca 2024 r. w sprawie obowiązku zakupu ciepła lub chłodu oraz ciepła odpadowego
oraz sposobu załatwiania reklamacji w zakresie przyłączania do sieci ciepłowniczej
(Dz.U. poz. 1084).
Zasady rozliczeń i podziału ryzyka inwestycyjnego to kwestie gospodarcze uzgadniane
między poszczególnymi przedsiębiorstwami.
Według aktualizacji projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną
i paliwa gazowe dla obszaru Miasta Poznania, wydanego w lutym 2026 r., w 2024 roku
wyprodukowano 44,3 TJ ciepła odpadowego, co stanowiło 0,58% poznańskiego ciepła
systemowego. Dokumenty krajowe i samorządowe nie zawierają informacji liczbowych
o szacowanym potencjalnie wykorzystaniu ciepła odpadowego w aglomeracji poznańskiej
w kolejnych latach.
Dodatkowo informuję, że projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne (UC121)
zawiera przepisy nakazujące zawarcie w planach zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną
i paliwa gazowe gmin o liczbie powyżej 45 000 mieszkańców - oceny potencjału zwiększenia
efektywności energetycznej w zakresie ogrzewania i chłodzenia poprzez odzyskiwanie
ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego na terenie gminy.
W aktualizacji Krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu1 (dalej: aktualizacja KPEiK),
przyjętej przez Radę Ministrów w czerwcu br., przyjmuje się, że w perspektywie:
2030 r. źródła ciepła odpadowego mogą generować do 3 PJ ciepła systemowego.
Przy prognozowanej rocznej produkcji ciepła systemowego w 2030 r. na poziomie
ok. 247–262 PJ, udział ciepła odpadowego wyniesie od 1,1 do 1,2% krajowego
ciepła systemowego w 2030 r.
2040 r. źródła ciepła odpadowego mogą generować do 10 PJ ciepła systemowego.
Przy prognozowanej rocznej produkcji ciepła systemowego w 2040 r. na poziomie
1 https://www.gov.pl/web/energia/krajowy-plan-w-dziedzinie-energii-i-klimatu-przyjety-przez-rade-ministrow-
dokument-opracowalo-ministerstwo-energii
-- 2 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
ok. 214–238 PJ, udział ciepła odpadowego wyniesie od 4,2 do 4,7% krajowego
ciepła systemowego w 2040 r.
Znaczenie wykorzystania ciepła odpadowego zostało również podkreślone w projekcie
„Strategii transformacji ciepłownictwa do 2040 r.”. Wskazuje ona wykorzystanie ciepła
odpadowego jako jeden z kierunków prowadzących do ograniczenia wykorzystania paliw
kopalnych oraz zwiększenia udziału nisko- i bezemisyjnych źródeł ciepła w systemach
ciepłowniczych. Przewiduje również działania wspierające modernizację i transformację
systemów ciepłowniczych, w tym rozwiązania umożliwiające szersze wykorzystanie lokalnie
dostępnego ciepła odpadowego. Jednocześnie wśród kluczowych wskaźników realizacji
Strategii określono osiągnięcie do 2040 r. poziomu do 10 PJ zagospodarowanego ciepła
odpadowego w ciepłownictwie systemowym. Realizacja Strategii będzie podlegała
monitoringowi.
Weryfikacja postępów w wypełnieniu krajowych założeń, celów, polityk i działań zawartych
w KPEiK jest realizowana w ramach zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów
w dziedzinie energii i klimatu, o którym mowa w art. 15ab uPE, przygotowywanego co dwa
lata przez ministra właściwego ds. energii, którego projekt jest przekazywany Komisji
Europejskiej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
16.09.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --