Interpelacja w sprawie świadczenia wspierającego dla mieszkańców prywatnych placówek opieki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19190
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie świadczenia wspierającego dla mieszkańców prywatnych placówek opieki
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 11-08-2026
Szanowna Pani Minister,
problem wyłączenia z prawa do świadczenia wspierającego osób z niepełnosprawnościami przebywających w prywatnych placówkach zapewniających całodobową opiekę był już niejednokrotnie przedmiotem wystąpień parlamentarzystów. Zwracano w nich zgodnie uwagę, że osoby te oraz ich rodziny ponoszą pełne koszty pobytu w placówce bez dofinansowania ze środków publicznych, a mimo to sam fakt korzystania z tej formy opieki powoduje utratę prawa do świadczenia wspierającego.
W odpowiedziach na dotychczasowe wystąpienia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazywało, że przygotowywane zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym pierwotnie nie obejmowały zmiany art. 5 w tym zakresie. Jednocześnie ministerstwo zadeklarowało, że postulat umożliwienia pobierania świadczenia osobom przebywającym w placówkach, których pobyt nie jest finansowany ze środków publicznych, zostanie ponownie przeanalizowany w toku prac nad nowelizacją ustawy.
Nową okolicznością, o której zostałam poinformowana, jest wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2026 r. (sygn. akt VI U 1800/25) w sprawie dotyczącej prawa do świadczenia wspierającego osoby przebywającej w prywatnej placówce całodobowej opieki. Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia wspierającego.
W uzasadnieniu sąd zwrócił uwagę, że pobyt ubezpieczonej w placówce był finansowany na zasadach komercyjnych, bez finansowania ze środków NFZ ani innych form wsparcia ze strony państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie sądu w takiej sytuacji nie dochodzi do podwójnego finansowania kosztów opieki ze środków publicznych. Sąd wskazał również, że odmienne traktowanie osób korzystających z prywatnej całodobowej opieki w placówce oraz osób korzystających z prywatnie finansowanej opieki w miejscu zamieszkania prowadzi do wystąpienia nierówności w prawie do zabezpieczenia społecznego.
Orzeczenie to dodatkowo wzmacnia potrzebę jednoznacznego uregulowania sytuacji osób, które z powodu swojej niepełnosprawności wymagają całodobowej opieki, a koszty pobytu w prywatnej placówce ponoszą w całości samodzielnie lub przy pomocy rodziny. Obecny stan prawny powoduje bowiem, że miejsce i forma sprawowania opieki mogą decydować o utracie świadczenia, mimo że ze strony państwa nie występuje finansowanie kosztów pobytu takiej osoby.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie znajduje się zapowiadana przez ministerstwo ponowna analiza dotycząca zmiany art. 5 ustawy o świadczeniu wspierającym i w jakim konkretnie terminie zostanie ona zakończona?
Czy w ramach tej analizy ministerstwo uwzględniło wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2026 r. (sygn. akt VI U 1800/25) oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację dotyczącą braku podwójnego finansowania w przypadku prywatnych, pełnopłatnych placówek?
Czy ministerstwo podjęło już decyzję, czy projektowana nowelizacja ustawy będzie obejmowała zmianę art. 5 umożliwiającą pobieranie świadczenia wspierającego osobom przebywającym w placówkach całodobowej opieki, jeżeli ich pobyt jest w całości finansowany ze środków prywatnych?
Jeżeli taka zmiana jest planowana, kiedy konkretnie projekt zawierający odpowiednie przepisy zostanie przedstawiony Radzie Ministrów i skierowany do Sejmu RP?
Jeżeli ministerstwo nie planuje zmiany art. 5 w tym zakresie, jakie są konkretne przyczyny utrzymania obecnego wyłączenia wobec osób, których pobyt w placówce nie jest w żadnym zakresie finansowany ze środków publicznych?
Czy w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie ministerstwo prowadzi lub planuje rozmowy z ZUS dotyczące sposobu rozpatrywania analogicznych spraw do czasu ewentualnej zmiany przepisów?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Monika Sikora
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5136 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.496.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19190 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
świadczenia wspierającego dla mieszkańców prywatnych placówek opieki, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2026 r. poz. 873)
wprowadzono nowy rodzaj świadczenia dla pełnoletnich osób z niepełnosprawnościami.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 tego aktu świadczenie wspierające przysługuje osobie, która
ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia w przedziale
od 70 do 100 punktów w przyjętej skali. Wysokość świadczenia wspierającego uzależniona
jest od liczby przyznanych punktów w skali potrzeby wsparcia i wynosi od 40% do 220%
kwoty renty socjalnej. Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego składa się do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom
potrzeby wsparcia stała się ostateczna.
Zgodnie z art. 5 ww. ustawy świadczenie wspierające nie przysługuje osobie umieszczonej
w domu pomocy społecznej, w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom
niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa
w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie
śledczym albo schronisku dla nieletnich.
Co do zasady, to do osoby z niepełnosprawnością albo jej opiekuna należy decyzja
o korzystaniu z usług świadczonych w tych placówkach lub podjęciu działań skutkujących
umieszczeniem w nich i tym samym decyzja, czy spełnią warunki uprawniające do
otrzymywania świadczenia wspierającego.
Rozpatrując kwestie przyznania prawa do świadczenia wspierającego osobom
przebywającym w domu opieki społecznej należy mieć na uwadze, że celem tego
świadczenia jest udzielenie osobom doświadczającym największych trudności w
samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych oraz umożliwienie im
pozostania we własnym środowisku. Innymi słowy, środki ze świadczenia wspierającego
mają służyć temu, żeby otrzymująca je osoba nie trafiała do instytucji takich jak domy
pomocy społecznej. Należy przy tym podkreślić, że w placówkach tego typu przebywa ok.
100 tys. osób. Przyznanie im świadczenia wspierającego oznaczałoby dodatkowe wydatki
na poziomie kilku mld zł rocznie.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Niezależnie od tego pragnę przekazać, że 16 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła
przegląd stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym, który stanowi punkt
wyjścia do dalszych prac legislacyjnych i zawiera konkretne rekomendacje dotyczące
skrócenia czasu oczekiwania na wydanie decyzji, usprawnienia pracy zespołów
orzeczniczych oraz korekty zasad punktacji. Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej trwają prace nad przełożeniem rekomendacji na konkretne rozwiązania
prawne i organizacyjne.
Do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu przekazano wniosek o wpis projektu
ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu wspierającym oraz niektórych innych ustaw do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Wniosek zawiera nie tylko
propozycje zmian w ustawie o świadczeniu wspierającym, ale też zmian dotyczących
procedury ustalania poziomu potrzeby wsparcia, którą uregulowano w ustawie
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Projekt obejmuje w szczególności modyfikacje służące: skróceniu terminów oczekiwania na
wydanie decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia; eliminacji przypadków
niewłaściwej oceny poziomu potrzeby wsparcia oraz wzmocnieniu nadzoru nad
wydawanymi decyzjami; rozszerzeniu możliwości opłacania składki na ubezpieczenie
emerytalne, rentowe i zdrowotne za osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie
wspierające; wyłączeniu otrzymywanego świadczenia wspierającego z dochodów przy
ustalaniu prawa do ulgi rehabilitacyjnej.
Po dokonaniu wpisu projektu ustawy do wykazu konkretne propozycje zmian zostaną
skierowane do konsultacji i opiniowania.
Postulowana przez Panią Posłankę zmiana poddawana jest ponownej analizie. Należy mieć
jednak na uwadze stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki, który wskazuje na aktualny
brak możliwości wprowadzania zmian skutkujących wzrostem wydatków z budżetu
państwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Monika Sikora
Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --