Interpelacja w sprawie refundacji leków dla osób z chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi oraz finansowania leczenia w ramach RDTL
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19188
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji leków dla osób z chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi oraz finansowania leczenia w ramach RDTL
Zgłaszający: Sławomir Skwarek
Data wpływu: 11-08-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi pytaniami kierowanymi do mojego biura poselskiego osób zainteresowanych leczeniem w ramach procedury ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL) zwracam się o pilną odpowiedź w sprawie finansowania nowoczesnych terapii dla pacjentów z chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi.
W 2017 roku rząd Zjednoczonej Prawicy przygotował mechanizm finansowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia lub w ramach Funduszu Medycznego nowoczesnych leków dla pacjentów, u których wyczerpano standardowe, refundowane metody terapii.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile wynosił budżet przeznaczony na RDTL w latach 2022-2026 (do lipca włącznie)?
Ilu pacjentów skorzystało z finansowania w ramach RDTL w poszczególnych latach 2023-2026 (do końca lipca 2026 r.)? Proszę również o podanie liczby dzieci w wieku do 18 lat, które skorzystały z tego mechanizmu.
Ile było negatywnych decyzji w latach 2022-2026? Jakie były najczęstsze przyczyny odmowy finansowania terapii w ramach RDTL, szczególnie w przypadku pacjentów z chorobami rzadkimi i ultrarzadkimi, w tym dzieci do 18. roku życia?
Czy pozytywna opinia zagranicznego ośrodka, posiadającego doświadczenie w leczeniu danej choroby rzadkiej i ultrarzadkiej, może zostać uwzględniona przy podejmowaniu decyzji o finansowaniu terapii w Polsce? Czy może ona stanowić podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy przez konsultanta wojewódzkiego lub krajowego?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmiany, które ułatwią dzieciom z chorobami ultrarzadkimi dostęp do nowoczesnych terapii, szczególnie gdy leczenie jest rekomendowane przez wyspecjalizowany zagraniczny ośrodek?
Czy Ministerstwo Zdrowia ma wiedzę o współpracy polskich ośrodków badawczych z ośrodkami zagranicznymi w leczeniu chorób rzadkich i ultrarzadkich? Proszę o podanie przykładów, dobrych praktyk.
Czy brak pozytywnej opinii konsultanta wojewódzkiego, krajowego skutkuje negatywną decyzją o przyznaniu finansowania przez właściwy organ w ramach RDTL? Jeśli tak jest, to czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zmianę prawa, ustawy w przedmiotowej sprawie?
Z poważaniem Sławomir Skwarek
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6129 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.20.2026.AK
Warszawa, 15 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 19188 Pana Sławomira Skwarka, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej dotycząca funkcjonowania procedury ratunkowego dostępu do
technologii lekowej („RDTL”), Minister Zdrowia uprzejmie informuje co następuje.
W latach 2022 – 2026 na finansowanie leków w ramach procedury RDTL zarezerwowano
kwotę w łącznej wysokości 1 629 797 000,00 zł. Do dnia 31 lipca 2026 r. na realizację
powyższego zadania wydatkowano środki w łącznej wysokości 1 295 319 133,92 zł. Zgodnie
z danymi przekazywanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia („NFZ”) w ramach sprawozdań
z finansowania leków w ramach procedury RDTL, w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 lipca
2026 r., w poszczególnych latach z terapii w ramach tej procedury skorzystało:
a) w 2023 r. – 4 103 pacjentów, w tym 749 pacjentów pediatrycznych;
b) w 2024 r. – 4 587 pacjentów, w tym 1 037 pacjentów pediatrycznych;
c) w 2025 r. – 5 229 pacjentów, w tym 1 234 pacjentów pediatrycznych;
d) w 2026 r. (do dnia 31 lipca) – 3 681 pacjentów, w tym 1 006 pacjentów
pediatrycznych.
Powyższe dane dotyczą unikalnych numerów PESEL wskazanych w przekazywanych przez
NFZ sprawozdaniach za poszczególne lata kalendarzowe (oraz za okres styczeń – lipiec w
2026 r.).
Jednocześnie Minister Zdrowia wskazuje, że analiza pełnego zbioru danych za okres 1
stycznia 2023 r. – 31 lipca 2026 r. wskazała, że z możliwości leczenia w ramach procedury
RDTL skorzystało łącznie 10 527 pacjentów, w tym 2 140 pacjentów pediatrycznych. Należy
wyjaśnić, że rozbieżności pomiędzy liczbą pacjentów wskazaną powyżej, a liczbą pacjentów
powstałą po zsumowaniu danych za poszczególne lata wynikają przede wszystkim z faktu
kontynuacji terapii prowadzonej w ramach procedury RDTL przez pacjentów.
Odnosząc się do kwestii negatywnych decyzji w sprawie finansowania leków w ramach
procedury RDTL w latach 2022 – 2026, Minister Zdrowia uprzejmie informuje, że NFZ
przekazuje Ministrowi Zdrowia w ramach sprawozdań z finansowania leków w ramach
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
procedury RDTL jedynie te dane, które dotyczą wydania zgody na sfinansowanie terapii. Tym
samym należy wskazać, że Minister Zdrowia nie posiada informacji o liczbie oraz
przyczynach odmów finansowania terapii w ramach procedury RDTL.
Minister Zdrowia wskazuje jednocześnie, że obecne przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004
r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025
r. poz. 1461, z późn. zm.) wskazują na uzyskanie przez świadczeniodawcę pozytywnej opinii
konsultanta wojewódzkiego lub krajowego w dziedzinie medycyny właściwej ze względu na
chorobę pacjenta jako warunek konieczny dla uzyskania zgody na sfinansowanie leku w
ramach procedury RDTL i wdrożenia leczenia. Obecnie świadczeniodawca ubiegający się o
sfinansowanie danego leku w ramach procedury RDTL zobowiązany jest, zgodnie z
Zarządzeniem Prezesa NFZ nr 130/2024/DSOZ, złożyć stosowny wniosek o wydanie opinii
przez konsultanta wojewódzkiego lub krajowego, zawierający m.in. informacje o
dotychczasowym przebiegu leczenia pacjenta. Należy przy tym wskazać, że lekarz
prowadzący leczenie pacjenta nie jest ograniczany w zakresie sposobu wypełnienia
przedmiotowego wniosku.
Minister Zdrowia wskazuje jednocześnie, że obecne przepisy prawa dopuszczają możliwość
leczenia pacjentów poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wybranych przypadkach,
jednakże Minister Zdrowia nie bierze udziału w podejmowaniu decyzji o wyborze podmiotu
leczniczego, w którym prowadzona będzie terapia pacjenta.
Ponadto należy zaznaczyć, że od 1 stycznia 2026 r. w ramach Funduszu Medycznego
funkcjonuje subfundusz chorób rzadkich u dzieci, którego zadaniem jest finansowanie
produktów leczniczych terapii zaawansowanej (do których należą m.in. terapie
wykorzystujące technologię CAR-T, terapie genowe oraz terapie komórkowe), podawanych
jednorazowo w leczeniu szpitalnym, na potrzeby pacjentów pediatrycznych, u których
wyczerpano dostępne metody terapeutyczne finansowane ze środków publicznych.
Powyższe stanowi osobny mechanizm umożliwiający zabezpieczenie możliwości
finansowania terapii dla pacjentów pediatrycznych z zastosowaniem specjalistycznych
technologii lekowych.
Minister Zdrowia informuje również, że w ostatnim czasie przygotowany został projekt
ustawy o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (zwany dalej
„ustawą o refundacji indywidualnej”), który wprowadza zmiany m. in.: w procedurze RDTL,
polegające w szczególności na jej ustandaryzowaniu w oparciu o ustalony wzór wniosku oraz
na kilkustopniowej ocenie wniosku o sfinansowanie leku w ramach RDTL, przebiegającej z
udziałem ekspertów klinicznych oraz, w uzasadnionych przypadkach, Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji („AOTMiT”), co zminimalizuje ryzyko wystąpienia
nierówności w dostępie pacjentów do leczenia. Projektowane rozwiązania ustawowe
zakładają również zwiększenie roli RDTL jako rozwiązania mającego charakter przejściowy
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
do systemowego finansowania leków ze środków publicznych, dzięki czemu dostęp do
terapii zyska większe grono pacjentów, a leczenie prowadzone będzie w sposób optymalny,
bez konieczności przerywania terapii, przy jednoczesnym stabilnym finansowaniu terapii ze
środków publicznych. Minister Zdrowia podkreśla jednocześnie, że projekt przedmiotowego
aktu prawnego został przekazany do prekonsultacji z udziałem interesariuszy systemu
ochrony zdrowia, aby możliwe było wypracowanie optymalnych rozwiązań prawnych w
przedmiotowym zakresie i obecnie trwa analiza zebranych uwag.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --