Interpelacja nr 19186
Interpelacja w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Interpelacja nr 19186
do ministra infrastruktury
w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 11-08-2026
Bydgoszcz, dnia 6 sierpnia 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o podjęcie pilnych działań zmierzających do realizacji wskazanej wyżej inwestycji, prowadzonej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) Oddział w Bydgoszczy. Zadanie to ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców Skórzewa i Kołaczkowa, w szczególności dzieci i młodzieży korzystających z komunikacji publicznej w dojazdach do szkół w Szubinie, Rynarzewie i Bydgoszczy.
Na etapie budowy drogi ekspresowej S5 nie zapewniono bezpiecznego dojścia do wysepki przystanku autobusowego Szkocja. W konsekwencji osoby podróżujące w kierunku Bydgoszczy, a także wracające do miejsca zamieszkania, są zmuszone do przechodzenia na drugą stronę jezdni i poruszania się wzdłuż niej w warunkach stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Po obu stronach drogi znajdują się jedynie wąskie utwardzone pobocza oraz rowy, co praktycznie uniemożliwia pieszym bezpieczne odsunięcie się od jezdni w przypadku przejazdu pojazdów, zwłaszcza samochodów ciężarowych. Na tym odcinku dochodziło już do niebezpiecznych zdarzeń stwarzających realne zagrożenie dla życia i zdrowia pieszych.
W odpowiedzi na zgłaszane przez mieszkańców problemy podjęto rozmowy oraz uzgodnienia dotyczące budowy bezpiecznego przejścia dla pieszych, chodnika i oświetlenia drogowego. W wyniku współpracy gminy Szubin z GDDKiA Oddział w Bydgoszczy została przygotowana dokumentacja projektowa, sfinansowana ze środków gminy. Gmina zabezpieczyła również środki finansowe na wykonanie oświetlenia, natomiast – zgodnie z dokonanymi ustaleniami – wykonanie robót pozostających po stronie zarządcy drogi miało zostać zrealizowane przez GDDKiA.
Z informacji przekazywanych przez przedstawicieli samorządu oraz mieszkańców wynika, że pomimo wykonania wszystkich niezbędnych prac przygotowawczych i zabezpieczenia środków przez gminę Szubin inwestycja nadal nie została zrealizowana. Przedłużający się brak wykonania chodnika powoduje utrzymywanie się stanu realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa pieszych. Sytuacja ta budzi uzasadniony niepokój lokalnej społeczności, zwłaszcza rodziców dzieci codziennie korzystających z transportu publicznego.
Mając na uwadze powyższe oraz troskę o bezpieczeństwo mieszkańców, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie znajduje się obecnie realizacja inwestycji pn. „Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000–7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym”?
Jakie przyczyny spowodowały dotychczasowe opóźnienie realizacji inwestycji, pomimo przygotowanej dokumentacji projektowej oraz wcześniejszych uzgodnień pomiędzy GDDKiA a gminą Szubin?
Czy GDDKiA zabezpieczyła środki finansowe na realizację przedmiotowego zadania? Jeżeli tak, to w jakiej wysokości i z jakiego źródła finansowania?
Czy został określony termin rozpoczęcia oraz zakończenia robót budowlanych? Jeżeli tak, proszę o jego wskazanie.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje podjęcie działań nadzorczych wobec GDDKiA w celu niezwłocznego zakończenia procedur i rozpoczęcia realizacji inwestycji?
Czy do czasu wykonania docelowej inwestycji planowane jest wdrożenie rozwiązań tymczasowych zwiększających bezpieczeństwo pieszych korzystających z przystanku autobusowego Szkocja?
Z uwagi na zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej oraz o przedstawienie planowanych działań zmierzających do jak najszybszej realizacji przedmiotowej inwestycji.
Z wyrazami szacunku
Iwona Kozłowska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 19186
do ministra infrastruktury
w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 11-08-2026
Bydgoszcz, dnia 6 sierpnia 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o podjęcie pilnych działań zmierzających do realizacji wskazanej wyżej inwestycji, prowadzonej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) Oddział w Bydgoszczy. Zadanie to ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców Skórzewa i Kołaczkowa, w szczególności dzieci i młodzieży korzystających z komunikacji publicznej w dojazdach do szkół w Szubinie, Rynarzewie i Bydgoszczy.
Na etapie budowy drogi ekspresowej S5 nie zapewniono bezpiecznego dojścia do wysepki przystanku autobusowego Szkocja. W konsekwencji osoby podróżujące w kierunku Bydgoszczy, a także wracające do miejsca zamieszkania, są zmuszone do przechodzenia na drugą stronę jezdni i poruszania się wzdłuż niej w warunkach stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Po obu stronach drogi znajdują się jedynie wąskie utwardzone pobocza oraz rowy, co praktycznie uniemożliwia pieszym bezpieczne odsunięcie się od jezdni w przypadku przejazdu pojazdów, zwłaszcza samochodów ciężarowych. Na tym odcinku dochodziło już do niebezpiecznych zdarzeń stwarzających realne zagrożenie dla życia i zdrowia pieszych.
W odpowiedzi na zgłaszane przez mieszkańców problemy podjęto rozmowy oraz uzgodnienia dotyczące budowy bezpiecznego przejścia dla pieszych, chodnika i oświetlenia drogowego. W wyniku współpracy gminy Szubin z GDDKiA Oddział w Bydgoszczy została przygotowana dokumentacja projektowa, sfinansowana ze środków gminy. Gmina zabezpieczyła również środki finansowe na wykonanie oświetlenia, natomiast – zgodnie z dokonanymi ustaleniami – wykonanie robót pozostających po stronie zarządcy drogi miało zostać zrealizowane przez GDDKiA.
Z informacji przekazywanych przez przedstawicieli samorządu oraz mieszkańców wynika, że pomimo wykonania wszystkich niezbędnych prac przygotowawczych i zabezpieczenia środków przez gminę Szubin inwestycja nadal nie została zrealizowana. Przedłużający się brak wykonania chodnika powoduje utrzymywanie się stanu realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa pieszych. Sytuacja ta budzi uzasadniony niepokój lokalnej społeczności, zwłaszcza rodziców dzieci codziennie korzystających z transportu publicznego.
Mając na uwadze powyższe oraz troskę o bezpieczeństwo mieszkańców, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie znajduje się obecnie realizacja inwestycji pn. „Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000–7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym”?
Jakie przyczyny spowodowały dotychczasowe opóźnienie realizacji inwestycji, pomimo przygotowanej dokumentacji projektowej oraz wcześniejszych uzgodnień pomiędzy GDDKiA a gminą Szubin?
Czy GDDKiA zabezpieczyła środki finansowe na realizację przedmiotowego zadania? Jeżeli tak, to w jakiej wysokości i z jakiego źródła finansowania?
Czy został określony termin rozpoczęcia oraz zakończenia robót budowlanych? Jeżeli tak, proszę o jego wskazanie.
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje podjęcie działań nadzorczych wobec GDDKiA w celu niezwłocznego zakończenia procedur i rozpoczęcia realizacji inwestycji?
Czy do czasu wykonania docelowej inwestycji planowane jest wdrożenie rozwiązań tymczasowych zwiększających bezpieczeństwo pieszych korzystających z przystanku autobusowego Szkocja?
Z uwagi na zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej oraz o przedstawienie planowanych działań zmierzających do jak najszybszej realizacji przedmiotowej inwestycji.
Z wyrazami szacunku
Iwona Kozłowska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
766 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Odpowiedź na interpelację nr 19186
w sprawie pilnego sfinalizowania inwestycji pn. "Przebudowa drogi dojazdowej nr 18 w Skórzewie w km 7+000-7+280 w pasie drogi ekspresowej S5, polegająca na budowie chodnika po zachodniej stronie drogi wraz z oświetleniem drogowym", sygn. OBY.Z-3.4204.7.4.2026.SN
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Stanisław Bukowiec
Warszawa, 16-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź MI.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4947 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-6.054.68.2026
Warszawa, 16 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19186 Posłanki na Sejm RP pani Iwony Marii Kozłowskiej
z 17 sierpnia 2026 r., przedstawiam poniżej informacje w sprawie.
Na wstępie pragnę zauważyć, że w trakcie realizacji inwestycji liniowych o znaczeniu
międzynarodowym, takich jak budowa dróg ekspresowych, zawsze dochodzi do ingerencji
w istniejące ciągi drogowe. Do zadań inwestora należy ich przebudowa i rozbudowa w
celu zapewnienia ciągłości i spójności lokalnych sieci drogowych.
Zgodnie z obowiązującym do dnia 20 września 2022 r., § 8a rozporządzenia Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny
odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, obsługa ruchu z terenów przyległych do
pasa drogowego drogi publicznej, z zachowaniem warunków zawartych w § 9, mogła być
realizowana przez:
1) inne drogi publiczne i drogi wewnętrzne, w tym dojścia i dojazdy do nieruchomości –
zlokalizowane poza jej pasem drogowym;
2) dodatkowe jezdnie, odpowiadające parametrom technicznym dróg klasy D, L lub Z –
zlokalizowane w jej pasie drogowym.
Przy czym dodatkową jezdnię stosuje się w przypadku, gdy w wyniku budowy lub
przebudowy drogi nieruchomość przyległa do jej pasa drogowego traci dostęp do drogi
publicznej lub w celu ograniczenia liczby zjazdów z jezdni głównej. GDDKiA zobowiązana
była do stosowania przedmiotowych przepisów przy projektowaniu i budowie dróg
krajowych przez siebie zarządzanych.
-- 1 of 3 --
2
Tym samym jezdnia dodatkowa pełni w systemie dróg publicznych funkcję drogi lokalnej
i służy obsłudze ruchu z terenów przyległych do pasa tej właśnie drogi lokalnej. Generalna
Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązana była do zaprojektowania i
wybudowania ww. dodatkowych jezdni pomimo tego, że faktycznie nie służą one
potrzebom zarządcy drogi jezdni głównej tj. GDDKiA, tylko pełnią funkcję drogi lokalnej
służącej okolicznym mieszkańcom. Zatem budowa dodatkowych jezdni wzdłuż autostrad
i dróg ekspresowych stanowi wypełnienie przez GDDKiA obowiązku poszanowania
występujących w obszarze oddziaływania drogi publicznej uzasadnionych interesów osób
trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 poz. 418 z późn. zm.).
Zadaniem dodatkowych jezdni zatem jest obsługa ruchu lokalnego jak i umożliwienie
zjazdu do przyległych do nich nieruchomości a tym samym nie służą GDDKiA do obsługi
jezdni głównej.
Odnosząc się do wnioskowanej budowy chodnika w ciągu drogi dojazdowej nr 18
w m. Skórzewo informuję, że zadanie to nie jest uwzględnione w żadnym dokumencie
realizacyjnym zarządcy dróg krajowych.
Niemniej jednak w ostatnich pięciu latach, w powiecie nakielskim, zrealizowane zostały
następujące zadania:
Budowa oświetlenia, zatoki do ważenia w m. Trzeciewnica w ciągu drogi krajowej
nr 10 oraz budowa oświetlenia przejścia dla pieszych w m. Elzanowo na drodze
krajowej nr 15 zlokalizowanego poza obszarem zabudowanym,
Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego na przejściach dla pieszych na drodze
krajowej nr 10 na odc. Śmielin – Nakło nad Notecią oraz na drodze krajowej nr 25
na odc. Koronowo – Tryszczyn,
Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego na przejściach dla pieszych na drodze
krajowej nr 10 na odc. Mrozowo – Kruszyniec, drodze krajowej nr 25 na odc.
Orzełek – Gościeradz, drodze krajowej nr 56 w m. Kotomierz,
w ramach których m.in. znacząco poprawiono bezpieczeństwo niechronionych
uczestników ruchu na 43 przejściach dla pieszych.
Ponadto w trakcie realizacji jest zadania pn. Budowa drogi dla pieszych w ciągu drogi
krajowej nr 10 w m. Sadki, w ramach którego wybudowany zostanie chodnik o długości
ok 0,5 km.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że z uwagi na ogromne zapotrzebowanie
inwestycyjne na istniejącej sieci dróg krajowych w całym kraju, inwestycje
infrastrukturalne muszą być planowane z jak największą starannością, przewidując ich
efekty dla całej zarządzanej sieci oraz wszystkich jej użytkowników z uwzględnieniem
dostępnych środków. Zapewniam równocześnie, że Ministerstwo Infrastruktury uważnie
przygląda się wszelkim postulatom i wnioskom społeczeństwa. Należy jednakże mieć na
-- 2 of 3 --
3
względzie dostępny limit finansowy oraz określone w zakresie infrastruktury drogowej
priorytety rozwojowe. Dlatego też nie jest obecnie możliwa jednoczesna realizacja
wszystkich zidentyfikowanych potrzeb z uwagi na ograniczenia budżetowe, które w wielu
przypadkach skutecznie uniemożliwiają działania resortu.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-6.054.68.2026
Warszawa, 16 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19186 Posłanki na Sejm RP pani Iwony Marii Kozłowskiej
z 17 sierpnia 2026 r., przedstawiam poniżej informacje w sprawie.
Na wstępie pragnę zauważyć, że w trakcie realizacji inwestycji liniowych o znaczeniu
międzynarodowym, takich jak budowa dróg ekspresowych, zawsze dochodzi do ingerencji
w istniejące ciągi drogowe. Do zadań inwestora należy ich przebudowa i rozbudowa w
celu zapewnienia ciągłości i spójności lokalnych sieci drogowych.
Zgodnie z obowiązującym do dnia 20 września 2022 r., § 8a rozporządzenia Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny
odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, obsługa ruchu z terenów przyległych do
pasa drogowego drogi publicznej, z zachowaniem warunków zawartych w § 9, mogła być
realizowana przez:
1) inne drogi publiczne i drogi wewnętrzne, w tym dojścia i dojazdy do nieruchomości –
zlokalizowane poza jej pasem drogowym;
2) dodatkowe jezdnie, odpowiadające parametrom technicznym dróg klasy D, L lub Z –
zlokalizowane w jej pasie drogowym.
Przy czym dodatkową jezdnię stosuje się w przypadku, gdy w wyniku budowy lub
przebudowy drogi nieruchomość przyległa do jej pasa drogowego traci dostęp do drogi
publicznej lub w celu ograniczenia liczby zjazdów z jezdni głównej. GDDKiA zobowiązana
była do stosowania przedmiotowych przepisów przy projektowaniu i budowie dróg
krajowych przez siebie zarządzanych.
-- 1 of 3 --
2
Tym samym jezdnia dodatkowa pełni w systemie dróg publicznych funkcję drogi lokalnej
i służy obsłudze ruchu z terenów przyległych do pasa tej właśnie drogi lokalnej. Generalna
Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązana była do zaprojektowania i
wybudowania ww. dodatkowych jezdni pomimo tego, że faktycznie nie służą one
potrzebom zarządcy drogi jezdni głównej tj. GDDKiA, tylko pełnią funkcję drogi lokalnej
służącej okolicznym mieszkańcom. Zatem budowa dodatkowych jezdni wzdłuż autostrad
i dróg ekspresowych stanowi wypełnienie przez GDDKiA obowiązku poszanowania
występujących w obszarze oddziaływania drogi publicznej uzasadnionych interesów osób
trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 poz. 418 z późn. zm.).
Zadaniem dodatkowych jezdni zatem jest obsługa ruchu lokalnego jak i umożliwienie
zjazdu do przyległych do nich nieruchomości a tym samym nie służą GDDKiA do obsługi
jezdni głównej.
Odnosząc się do wnioskowanej budowy chodnika w ciągu drogi dojazdowej nr 18
w m. Skórzewo informuję, że zadanie to nie jest uwzględnione w żadnym dokumencie
realizacyjnym zarządcy dróg krajowych.
Niemniej jednak w ostatnich pięciu latach, w powiecie nakielskim, zrealizowane zostały
następujące zadania:
Budowa oświetlenia, zatoki do ważenia w m. Trzeciewnica w ciągu drogi krajowej
nr 10 oraz budowa oświetlenia przejścia dla pieszych w m. Elzanowo na drodze
krajowej nr 15 zlokalizowanego poza obszarem zabudowanym,
Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego na przejściach dla pieszych na drodze
krajowej nr 10 na odc. Śmielin – Nakło nad Notecią oraz na drodze krajowej nr 25
na odc. Koronowo – Tryszczyn,
Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego na przejściach dla pieszych na drodze
krajowej nr 10 na odc. Mrozowo – Kruszyniec, drodze krajowej nr 25 na odc.
Orzełek – Gościeradz, drodze krajowej nr 56 w m. Kotomierz,
w ramach których m.in. znacząco poprawiono bezpieczeństwo niechronionych
uczestników ruchu na 43 przejściach dla pieszych.
Ponadto w trakcie realizacji jest zadania pn. Budowa drogi dla pieszych w ciągu drogi
krajowej nr 10 w m. Sadki, w ramach którego wybudowany zostanie chodnik o długości
ok 0,5 km.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że z uwagi na ogromne zapotrzebowanie
inwestycyjne na istniejącej sieci dróg krajowych w całym kraju, inwestycje
infrastrukturalne muszą być planowane z jak największą starannością, przewidując ich
efekty dla całej zarządzanej sieci oraz wszystkich jej użytkowników z uwzględnieniem
dostępnych środków. Zapewniam równocześnie, że Ministerstwo Infrastruktury uważnie
przygląda się wszelkim postulatom i wnioskom społeczeństwa. Należy jednakże mieć na
-- 2 of 3 --
3
względzie dostępny limit finansowy oraz określone w zakresie infrastruktury drogowej
priorytety rozwojowe. Dlatego też nie jest obecnie możliwa jednoczesna realizacja
wszystkich zidentyfikowanych potrzeb z uwagi na ograniczenia budżetowe, które w wielu
przypadkach skutecznie uniemożliwiają działania resortu.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --