Interpelacja w sprawie regulacji dotyczących grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19180
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie regulacji dotyczących grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 11-08-2026
Szanowny Panie Premierze,
w dniu 20 stycznia 2025 r. do sejmowej Komisji do Spraw Petycji została skierowana przez Sebastiana Chłopika petycja w sprawie zmiany ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2529) (nr petycji: BKSP-155-X-417/25).
W dniu 16 października 2025 r. Komisja do Spraw Petycji uchwaliła dezyderat nr 172 do prezesa Rady Ministrów, w którym zwróciła się o przedstawienie kompleksowej analizy oraz oceny zaproponowanych rozwiązań we wspomnianej petycji, jak również o wskazanie, czy rząd planuje podjąć działania legislacyjne zmierzające do realizacji opisanego w niej celu.
Pismem z dnia 10 grudnia 2025 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazało stanowisko na dezyderat Komisji do Spraw Petycji, który był następnie rozpatrywany na jej posiedzeniu w dniu 14 maja 2026 r. Odwołując się do stanowiska Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na dezyderat oraz przebiegu posiedzenia Komisji do Spraw Petycji z dnia 14 maja 2026 r., wskazać należy, że stanowisko to nie zawiera odpowiedzi na żadną z kwestii przekazanych Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego do analizy. Równocześnie w stanowisku tym wskazane zostały liczne kwestie wymagające, według Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, doprecyzowania. Zgodnie natomiast z wypowiedzią autora petycji Sebastiana Chłopika kwestie te możliwe były do wyjaśnienia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie danych powszechnie dostępnych, jak również odpowiedzi na nie zawarte zostały w jego piśmie z dnia 19 listopada 2025 r., skierowanym do ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy osoba lub osoby sporządzające stanowisko na dezyderat przed jego sporządzeniem zapoznały się z treścią pisma Sebastiana Chłopika z dnia 19 listopada 2025 r., w tym załączonymi do niego listami poparcia od organizacji kombatanckich i przedstawicieli środowiska wojskowego? W przypadku odpowiedzi przeczącej proszę o wskazanie przyczyn braku zapoznania się z ww. pismem. 2. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na potrzeby sporządzenia stanowiska na dezyderat, zwróciło się do Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie?
3. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przed sporządzeniem stanowiska na dezyderat konsultowało jego treść z organizacjami kombatanckimi lub innymi podmiotami? W przypadku odpowiedzi twierdzącej, proszę o ich wskazanie. W przypadku odpowiedzi przeczącej, proszę o wskazanie przyczyn niedokonania konsultacji z ww. organizacjami.
4. Czy w trakcie prac nad stanowiskiem na dezyderat Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponowało opinią prawną Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu z dnia 8 maja 2025 r. na temat petycji? W przypadku odpowiedzi twierdzącej, proszę o wskazanie, czy opinia ta została uwzględniona w stanowisku na dezyderat. W przypadku braku jej uwzględnienia proszę o wskazanie przyczyn.
5. Jakie konkretne przepisy prawa, analizy oraz dane statystyczne stanowiły podstawę do wyznaczenia przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwestii wymagających doprecyzowania?
6. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przed sporządzeniem stanowiska na dezyderat przeprowadziło jakiekolwiek badania, analizy lub konsultacje w zakresie problematyki petycji? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o wskazanie konkluzji z nich wynikających. W przypadku odpowiedzi przeczącej, proszę o wskazanie przyczyn braku ich przeprowadzenia.
7. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przed sporządzeniem stanowiska na dezyderat zapoznało się z orzecznictwem sądów powszechnych dotyczącym interpretacji zwrotu normatywnego „używa do ponownego pochowania” w rozumieniu ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1590, z późn. zm.)? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o wskazanie, które wyroki zostały przeanalizowane. W przypadku odpowiedzi przeczącej proszę o wskazanie przyczyn braku przeprowadzenia analiz w tym zakresie.
8. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przed sporządzeniem stanowiska na dezyderat przeprowadziło analizę praktyk zarządców cmentarzy w zakresie stosowania art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1590, z późn. zm.) do grobów weteranów wpisanych do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o wskazanie konkluzji wynikających z tych analiz. W przypadku odpowiedzi przeczącej proszę o wskazanie przyczyn braku przeprowadzenia analiz.
9. Ile osób pracowało nad sporządzeniem stanowiska na dezyderat, jakie stanowiska służbowe zajmują te osoby oraz w jakich departamentach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pracują?
10. Czy treść stanowiska na dezyderat była konsultowana z kierownictwem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o wskazanie, kto zatwierdził ostateczną wersję stanowiska na dezyderat.
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4233 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2581855.11543478.11023629
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19180 posła Daniela Milewskiego z 17 sierpnia 2026 roku
w sprawie regulacji dotyczących grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1-4.
Stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 10 grudnia 2025 r. zostało
przygotowane jako odpowiedź na dezyderat i miało charakter analityczno-informacyjny,
gdyż celem dokumentu było przedstawienie obowiązującego stanu prawnego oraz
wskazanie problemów prawnych, organizacyjnych i regulacyjnych, które wiązałyby się z
realizacją postulatu Komisji. Przygotowanie stanowiska zostało poprzedzone zapoznaniem
się z przesłaną korespondencją odnoszącą się do ww. problematyki, tj. z treścią pisma
Sebastiana Chłopika z 19 listopada 2025 r. wraz z załączonymi listami poparcia, jak również
z opinią prawną na temat petycji nr BKSP-155-X-417/25 w sprawie zmiany ustawy z dnia 22
listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski z 8 maja 2025
r. Lektura wspomnianych pism i dokumentów stała się przyczynkiem do zwrócenia przez
MKiDN uwagi na dodatkowe warunki, które zdaniem resortu winny być przeanalizowane w
sytuacji uznania postulatów związanych z nowelizacją ustawy o weteranach. Urząd nie
przeprowadzał konsultacji z podmiotami spoza ministerstwa, gdyż intencją
przedstawionego stanowiska był wkład do szerszej analizy ww. problematyki.
Ad 5-8.
W stanowisku omówiono zakres obowiązywania ustawy o grobach weteranów, relacje tej
ustawy do ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz potencjalne skutki ewentualnego
wprowadzenia zakazu likwidacji grobów, w szczególności w kontekście prawa do grobu,
ograniczenia uprawnień osób dysponujących grobem oraz sytuacji grobów rodzinnych.
Została podkreślona konieczność doprecyzowania odpowiedzialności za groby rodzinne w
kontekście sankcji karnych, tj. gdy w grobie spoczywają szczątki osób nieujętych w kategorii
osoby weterana walk o wolność i niepodległość, jak również szeregu działań krewnych,
takich jak m.in. zrozumiała chęć przeniesienia szczątków weterana bliżej miejsca
zamieszkania kręgu rodzinnego. Odniesienie się do dezyderatu nie zawierało deklaracji
podjęcia prac legislacyjnych, jak też nie było zapowiedzią nowelizacji przepisów oraz nie
przedstawiało harmonogramu działań i nie zapowiadało podjęcia decyzji o uruchomieniu
procesu legislacyjnego. Podjęcie prac mających na celu nowelizację zarówno ustawy o
grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, jak i ustawy o cmentarzach i
chowaniu zmarłych nie leży w bezpośredniej właściwości Ministra. Zgodnie z brzmieniem
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
art. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość
Polski (Dz. U z 2018 r. poz. 2529) wykonawcą ustawy jest Instytut Pamięci Narodowej -
Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. W związku z powyższym uznano,
że wszelkie aspekty związane z dotychczasowym funkcjonowaniem ww. ustawy winny być
analizowane przez IPN.
Ad 9-10.
Stanowisko MKIDN z 10 grudnia 2025 r. zostało przygotowane przez pracowników
Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Miejsc Pamięci po konsultacji z
Departamentem Prawnym MKiDN. Pismo miało charakter pomocniczy, przygotowany w
ramach właściwości resortu jako wkład merytoryczny do odpowiedzi na dezyderat
skierowany do Prezesa Rady Ministrów.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --