Interpelacja w sprawie zmniejszenia wpływów podatkowych dla sektora JST
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19156
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zmniejszenia wpływów podatkowych dla sektora JST
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk, Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
odpowiedź udzielona przez Ministerstwo Finansów w dniu 5 sierpnia 2026 r. (znak: ST4.054.6.2026) na interpelację nr 18515 jest w sposób rażący niewystarczająca i sprowadza się do czysto biurokratycznego uchylenia się od odpowiedzi na kluczowe pytania o stabilność finansów publicznych jednostek samorządu terytorialnego na Pomorzu Zachodnim. Resort finansów zasłonił się tajemnicą skarbową (art. 293 Ordynacji podatkowej) oraz brakiem właściwości w zakresie podatków lokalnych, ignorując fakt, że pytania poselskie nie zmierzały do ujawnienia danych jednostkowych w celach komercyjnych, lecz dotyczyły systemowego zagrożenia dla funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego oraz potencjalnego udzielania pomocy publicznej w postaci tolerowania wielomilionowych zaległości podatkowych podmiotów z udziałem Skarbu Państwa.
Aprobata Ministerstwa Finansów dla stanowiska, w którym resort „nie dysponuje szacunkami ubytków w dochodach własnych JST”, w sytuacji gdy kluczowy płatnik na danym terenie zaprzestaje regulowania zobowiązań rzędu 6 mln zł miesięcznie (tj. ponad 71 mln zł rocznie z samego podatku od nieruchomości) w terminie, stanowi zaprzeczenie roli ministra finansów i gospodarki jako strażnika dyscypliny i stabilności sektora finansów publicznych.
Mając na uwadze powyższe, wnosimy o wyczerpujące i merytoryczne odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w ramach nadzoru sprawowanego przez ministra finansów i gospodarki nad Krajową Administracją Skarbową (KAS) przeprowadzono analizę, czy kilkumiesięczne zaległości podatkowe spółek z Grupy Kapitałowej Azoty (w tym Grupy Azoty Polyolefins SA) nie stanowi niedozwolonej pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)?
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło test prywatnego wierzyciela w odniesieniu do projektowanego układu restrukturyzacyjnego Grupy Azoty Polyolefins SA oraz czy wystąpiono do Komisji Europejskiej z wnioskiem o notyfikację planowanych umorzeń, odroczeń i konwersji zobowiązań?
Czy Ministerstwo Finansów posiada zagregowane (nieobjęte tajemnicą skarbową) dane dotyczące łącznego poziomu zaległości podatkowych spółek strategicznych dla Skarbu Państwa wobec sektora finansów publicznych na dzień 30 czerwca 2026 r.?
Jakie są zagregowane skutki dokonania przez Grupę Azoty odpisów aktualizujących o wartości ponad 4,3 mld zł dla planowanych i zrealizowanych wpływów z CIT w skali całego kraju w sektorze chemicznym za lata 2024-2026?
W odpowiedzi na interpelację nr 18515 MF wskazało, że ubytki dochodów JST mogą przełożyć się na uzyskanie wyższej subwencji ogólnej (potrzeb wyrównawczych) z budżetu państwa. Zważając na fakt, że algorytm subwencyjny opiera się na danych historycznych wyliczanych z dwuletnim opóźnieniem, w jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zabezpieczyć płynność finansową gminy Police i powiatu polickiego w latach 2026-2027, zanim wyższe potrzeby wyrównawcze zostaną formalnie uwzględnione w naliczaniu subwencji?
Skoro Ministerstwo Finansów wskazuje, że ubytki w dochodach podatkowych JST mogą być rekompensowane w ramach potrzeb wyrównawczych z budżetu państwa, to czy resort oszacował, o ile zwiększy się obciążenie budżetu państwa z tytułu kwoty wyrównawczej dla gminy Police, jeśli sądy lub organy podatkowe uwzględnią postulat Grupy Azoty dotyczący przekwalifikowania infrastruktury na niepodlegające opodatkowaniu budowle portowe?
Domagamy się udzielenia precyzyjnych i konkretnych odpowiedzi bez ponownego przytaczania ogólnych przepisów ustaw o dochodach JST i Ordynacji podatkowej, które są wnioskodawcom doskonale znane.
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8676 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 18 września 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 19156 w sprawie zmniejszenia
wpływów podatkowych sektora JST
Znak sprawy: ST4.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Kancelaria Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 17 sierpnia 2026 r. nr 19156 posłów: Pana Marka
Gróbarczyka i Pana Dariusza Mateckiego w sprawie zmniejszenia wpływów
podatkowych sektora JST w odniesieniu do Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A., uprzejmie wyjaśniam.
Na wstępie informuję, że Ministerstwo Finansów prowadzi bieżący monitoring
w zakresie wywiązywania się z obowiązków podatkowych kluczowych podmiotów.
Podejmowane działania mają charakter analityczny i skupiają się na analizie ryzyka
w zakresie wypełniania obowiązków podatkowych m.in. w obszarze cen
transferowych oraz występowanie nieprawidłowości w postaci unikania albo
uchylania się od opodatkowania. W przypadku wątpliwości, co do rzetelności
deklarowanych rozliczeń przez kluczowe podmioty, podejmowane są odpowiednie
działania, tj. mogą zostać uruchomione czynności sprawdzające, kontrola
podatkowa albo kontrola celno-skarbowa.
Ad 1 i 2
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej1, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów (UOKiK) wydaje opinię w zakresie projektów programów
pomocowych, w tym przewidujących udzielanie pomocy w ramach wyłączeń
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 500
-- 1 of 4 --
2/4
grupowych, oraz pomocy indywidualnej, a także pomocy indywidualnej
na restrukturyzację.
Zatem za monitorowanie i koordynowanie spraw związanych z pomocą publiczną,
(art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej2), odpowiada Prezes Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do zadań Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów należy, m.in. występowanie z wnioskiem do Komisji
Europejskiej o notyfikację planowanych umorzeń, odroczeń i konwersji zobowiązań
publicznoprawnych, jeżeli stanowią pomoc publiczną.
Z kolei przesłanki sporządzenia testu prywatnego wierzyciela oraz podmioty
uprawnione do jego sporządzenia określa art. 140 ustawy z dnia 15 maja 2015 r.
Prawo restrukturyzacyjne3. Przepisy tej ustawy wśród podmiotów uprawnionych
do przeprowadzenia testu prywatnego wierzyciela nie wymieniają Ministerstwa
Finansów. Zatem przeprowadzenie takiego testu przez Ministerstwo Finansów nie
ma umocowania prawnego.
Ad 3
Na podstawie danych zarejestrowanych w systemie Poltax2B Plus, na dzień
30 czerwca 2026 roku, łączna kwota zaległości podatkowych podmiotów ujętych w
wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, określonych
w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 czerwca 2026 r.
w sprawie wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa4 - wynosiła
102,91 mln zł. Przedstawiona kwota ma charakter zagregowany i nie obejmuje
informacji pozwalających na ustalenie wysokości zaległości przypadających
na poszczególnych podatników.
Ad 4
W nawiązaniu do pytania o skutki odpisów aktualizujących na wpływy z CIT należy
w pierwszej kolejności wyjaśnić, że na podstawie samej wartości odpisów
aktualizujących nie można określić ich wpływu na wysokość zobowiązania
podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, ani na poziom
wpływów z tego podatku. Odpisy aktualizacyjne są bowiem kategorią wynikającą
ze sprawozdawczości finansowej. Ich ujęcie w księgach rachunkowych nie przesądza
o możliwości uwzględnienia ich wartości w rozliczeniu podatku dochodowego
od osób prawnych. Skutek podatkowy poszczególnych odpisów wynika z przepisów
ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych5 i zależy
od rodzaju oraz okoliczności dotyczących danego odpisu.
W związku z powyższym nie jest możliwe określenie kwoty ubytku w dochodach
z CIT poprzez odniesienie stawki podatku do wskazanej w interpelacji kwoty
odpisów.
2 Dz.U. 2004 r. Nr 90, poz. 864
3 Dz.U. z 2026 r. poz. 533
4 Dz.U. z 2026 r. poz. 801
5 Dz.U. z 2026 r. poz. 554, z późn. zm.
-- 2 of 4 --
3/4
Ad 5
Z analizy danych zawartych w sprawozdaniach budżetowych jednostek samorządu
terytorialnego za 2025 r. oraz za 2 kwartały 2026 r. wynika:
Gmina Police
Rok 2025 Gmina Police zakończyła nadwyżką operacyjną w kwocie 34 872 tys. zł.
Na 2026 r. według sprawozdań po 2 kwartałach 2026 r. Gmina planuje nadwyżkę
operacyjną w kwocie 26 543 tys. zł. Zadłużenie Gminy w 2025 r. stanowiło 3,44%
dochodów ogółem, natomiast w 2026 r. stanowi 3,17% planowanych dochodów.
Analiza danych zawartych w wieloletniej prognozie finansowej Gminy wskazuje na:
stały wzrost prognozowanych dochodów z tytułu udziału w PIT i CIT,
spełnienie w latach 2026 - 2034 reguł fiskalnych określonych w art. 242-243 ustawy
o finansach publicznych,
we wszystkich latach prognozy Gmina prognozuje nadwyżkę operacyjną, natomiast
jej kwoty pomniejszone o spłatę rat kapitału w latach 2026-2030 stanowią ok. 7% -
10% dochodów bieżących,
prognozowane zadłużenie Gminy w stosunku do dochodów ogółem Gminy
nie przekracza 3%,
Gmina dysponuje przychodami bezzwrotnymi pozostałymi po zakończeniu roku
budżetowego 2025 - w kwocie 50,2 mln zł,
planowane dochody ze sprzedaży majątku na 2026 r. wynoszą 11 001,3 tys. zł,
wykonanie po 2 kwartałach 2026 r. wynosi 8 927,2 tys. zł.
Powiat Policki
Rok 2025 Powiat Policki zakończył nadwyżką operacyjną w kwocie 13 861 tys. zł.
Według sprawozdań po 2 kwartałach 2026 r. Powiat planuje nadwyżkę operacyjną
w kwocie 978 tys. zł. Zadłużenie Powiatu w 2025 r. stanowiło 12,63% dochodów
ogółem, natomiast w po 2 kwartałach 2026 r. stanowi 11,68% planowanych
dochodów ogółem.
Analiza danych zawartych w wieloletniej prognozie finansowej Powiatu wskazuje
na:
stały wzrost prognozowanych dochodów z tytułu udziału w PIT i CIT,
spełnienie w latach 2026 - 2046 reguł fiskalnych określonych w art. 242-243 ustawy
o finansach publicznych,
nadwyżka operacyjna w większości lat prognozy (poza 2026 r. i 2029 r.) wystarcza
na pokrycie spłaty rat kapitału,
wzrost zadłużenia do 2029 r., (od 2030 r. Powiat planuje spłaty rat kredytów
i pożyczek), relacja zadłużenia vs. dochody ogółem w całym okresie prognozy
nie przekracza 20%,
brak możliwości zaangażowania w wieloletniej prognozie finansowej kolejnych kwot
przychodów bezzwrotnych,
dochody ze sprzedaży majątku na 2026 r. zostały zaplanowane w kwocie
4 190,6 tys. zł.
Na podstawie przywołanych powyżej danych budżetowych, należy uznać sytuację
finansową Gminy Police oraz Powiatu Polickiego jako stabilną. Z wykonania
budżetów po 2 kwartałach 2026 r., planów na 2026 r. oraz prognoz finansowych
-- 3 of 4 --
4/4
na kolejne lata budżetowe nie wynika, aby występowały w Gminie Police i Powiecie
Polickim zagrożenia dla realizacji ustawowych zadań publicznych.
Przedstawiając powyższe, należy też dodać, że w systemie dochodów jednostek
samorządu terytorialnego istnieje rezerwa na uzupełnienie dochodów samorządów,
która na 2026 r. została zaplanowana w kwocie ponad 2,2 mld zł. Podział tej rezerwy
nastąpi w trakcie roku 2026 na podstawie kryteriów opracowanych przy udziale
strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego po spełnieniu ustalonych kryteriów, mogą
uzyskać w 2026 r. dodatkowe środki z tej rezerwy.
Ad 6
Ustalenie potrzeb finansowych (w tym potrzeb wyrównawczych) jednostek
samorządu terytorialnego następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia
1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego6,
na podstawie danych przekazanych przez jednostki samorządu terytorialnego,
a nie na podstawie (przedstawionych w interpelacji) okoliczności przyszłych
i niepewnych, sprowadzających się do postulatów wysuwanych przez podatników.
Jednocześnie należy podkreślić, że Minister Finansów i Gospodarki nie sprawuje
nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, które są samodzielne
i wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jednostki samorządu terytorialnego same prowadzą gospodarkę finansową
na podstawie budżetów, a organami nadzoru finansowego są właściwe terytorialnie
regionalne izby obrachunkowe. Zatem działania Ministra Finansów i Gospodarki nie
mogą wkraczać w podlegającą ochronie sądowej samodzielności jednostek
samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Dz.U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 4 of 4 --