Interpelacja nr 19152
Interpelacja w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Interpelacja nr 19152
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Zgłaszający: Adam Luboński, Paweł Śliz, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Wioleta Tomczak, Bożenna Hołownia, Maja Ewa Nowak
Data wpływu: 10-08-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo od przedstawicieli samorządów powiatu pilskiego. Samorządowcy zwrócili się do mnie z prośbą o pilną interwencję w związku z narastającymi problemami dotyczącymi realizacji projektów współfinansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
Z przekazanych informacji wynika, że liderami projektów są gminy:
• Białośliwie,
• Szydłowo,
• Wyrzysk,
• Miasteczko Krajeńskie,
• Łobżenica.
Każda z tych gmin realizuje projekt wspólnie z gminami partnerskimi, co oznacza, że problem dotyczy łącznie 25 jednostek samorządu terytorialnego z północnej Wielkopolski.
Jak wynika z przekazanego mi pisma, wszystkie projekty pomyślnie przeszły pierwszy etap, jednak środki finansowe zostały przekazane z wielomiesięcznym opóźnieniem. Obecnie największym problemem pozostaje brak rozpoczęcia drugiego etapu przedsięwzięć. Beneficjenci wskazują, że podpisanie aneksów do umów planowane było na marzec 2026 r., jednak do chwili obecnej nie zostały one zawarte.
Jednocześnie obowiązujący termin zakończenia realizacji projektów pozostaje wyznaczony na dzień 31 grudnia 2026 r.
Samorządy podkreślają, że przy obecnym stanie zaawansowania procedur wykonanie wszystkich zaplanowanych inwestycji, przeprowadzenie postępowań zakupowych, realizacja robót budowlanych, odbiory techniczne oraz pełne rozliczenie projektów w wyznaczonym terminie mogą okazać się obiektywnie niemożliwe.
Pragnę podkreślić, że przedstawiciele samorządów nie kwestionują zasad programu ani potrzeby jego realizacji. Wręcz przeciwnie. Deklarują pełną gotowość do wykonania powierzonych im zadań, jednak zwracają uwagę, że obecny harmonogram, przy istniejących opóźnieniach proceduralnych, może uniemożliwić skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy z przyczyn pozostających poza ich wpływem.
Zależy mi na możliwie szybkim wyjaśnieniu tej sprawy oraz wypracowaniu rozwiązań, które pozwolą samorządom skutecznie zrealizować inwestycje niezwykle istotne dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwoju lokalnych społeczności.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest aktualny stan realizacji działania B2.2.2 A3 „Rozwój nowych społeczności energetycznych” w zakresie podpisywania aneksów umożliwiających rozpoczęcie drugiego etapu projektów?
Jakie są przyczyny wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych przez beneficjentów programu?
Ilu beneficjentów w skali kraju oczekuje obecnie na podpisanie aneksów do umów?
Na jakim etapie znajdują się obecnie procedury dotyczące podpisywania aneksów oraz kiedy ministerstwo przewiduje ich zakończenie?
Czy ministerstwo dysponuje aktualnym harmonogramem dalszej realizacji programu? Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych opóźnień na możliwość zakończenia projektów do dnia 31 grudnia 2026 r.?
Czy ministerstwo ocenia, że przy obecnym harmonogramie beneficjenci będą mieli realną możliwość wykonania wszystkich inwestycji oraz ich prawidłowego rozliczenia w obowiązującym terminie?
Czy istnieje ryzyko utraty części środków Krajowego Planu Odbudowy przez beneficjentów wyłącznie z powodu opóźnień proceduralnych, które nie wynikają z działań samorządów?
Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie programu dotyczące wydłużenia terminów realizacji projektów w przypadkach, gdy opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych lub organizacyjnych, które zagwarantują samorządom możliwość pełnego wykorzystania przyznanych środków, w sytuacji gdy opóźnienia wynikają z działania instytucji wdrażających program?
Ilu beneficjentów w skali kraju zgłaszało ministerstwu analogiczne problemy dotyczące realizacji tego działania KPO?
Czy ministerstwo planuje spotkanie z przedstawicielami samorządów realizujących przedmiotowe projekty w celu omówienia obecnej sytuacji i wypracowania rozwiązań umożliwiających ich terminowe zakończenie?
Jakie konkretne działania zostaną podjęte przez ministerstwo w najbliższym czasie, aby zminimalizować skutki obecnych opóźnień i zapewnić sprawną realizację projektów finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy?
Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja ma charakter interwencyjny i wynika z próśb skierowanych do mnie przez przedstawicieli samorządów północnej Wielkopolski. Jestem przekonany, że wspólnym celem administracji rządowej i samorządowej jest skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy oraz niedopuszczenie do sytuacji, w której beneficjenci poniosą negatywne konsekwencje opóźnień od nich niezależnych.
Mając na uwadze, że do zakończenia realizacji projektów pozostało niespełna pięć miesięcy, uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej oraz o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań ministerstwa, które pozwolą samorządom na terminową realizację inwestycji i pełne wykorzystanie przyznanych środków.
Z poważaniem
Adam Luboński
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 19152
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Zgłaszający: Adam Luboński, Paweł Śliz, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Wioleta Tomczak, Bożenna Hołownia, Maja Ewa Nowak
Data wpływu: 10-08-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo od przedstawicieli samorządów powiatu pilskiego. Samorządowcy zwrócili się do mnie z prośbą o pilną interwencję w związku z narastającymi problemami dotyczącymi realizacji projektów współfinansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
Z przekazanych informacji wynika, że liderami projektów są gminy:
• Białośliwie,
• Szydłowo,
• Wyrzysk,
• Miasteczko Krajeńskie,
• Łobżenica.
Każda z tych gmin realizuje projekt wspólnie z gminami partnerskimi, co oznacza, że problem dotyczy łącznie 25 jednostek samorządu terytorialnego z północnej Wielkopolski.
Jak wynika z przekazanego mi pisma, wszystkie projekty pomyślnie przeszły pierwszy etap, jednak środki finansowe zostały przekazane z wielomiesięcznym opóźnieniem. Obecnie największym problemem pozostaje brak rozpoczęcia drugiego etapu przedsięwzięć. Beneficjenci wskazują, że podpisanie aneksów do umów planowane było na marzec 2026 r., jednak do chwili obecnej nie zostały one zawarte.
Jednocześnie obowiązujący termin zakończenia realizacji projektów pozostaje wyznaczony na dzień 31 grudnia 2026 r.
Samorządy podkreślają, że przy obecnym stanie zaawansowania procedur wykonanie wszystkich zaplanowanych inwestycji, przeprowadzenie postępowań zakupowych, realizacja robót budowlanych, odbiory techniczne oraz pełne rozliczenie projektów w wyznaczonym terminie mogą okazać się obiektywnie niemożliwe.
Pragnę podkreślić, że przedstawiciele samorządów nie kwestionują zasad programu ani potrzeby jego realizacji. Wręcz przeciwnie. Deklarują pełną gotowość do wykonania powierzonych im zadań, jednak zwracają uwagę, że obecny harmonogram, przy istniejących opóźnieniach proceduralnych, może uniemożliwić skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy z przyczyn pozostających poza ich wpływem.
Zależy mi na możliwie szybkim wyjaśnieniu tej sprawy oraz wypracowaniu rozwiązań, które pozwolą samorządom skutecznie zrealizować inwestycje niezwykle istotne dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwoju lokalnych społeczności.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest aktualny stan realizacji działania B2.2.2 A3 „Rozwój nowych społeczności energetycznych” w zakresie podpisywania aneksów umożliwiających rozpoczęcie drugiego etapu projektów?
Jakie są przyczyny wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych przez beneficjentów programu?
Ilu beneficjentów w skali kraju oczekuje obecnie na podpisanie aneksów do umów?
Na jakim etapie znajdują się obecnie procedury dotyczące podpisywania aneksów oraz kiedy ministerstwo przewiduje ich zakończenie?
Czy ministerstwo dysponuje aktualnym harmonogramem dalszej realizacji programu? Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych opóźnień na możliwość zakończenia projektów do dnia 31 grudnia 2026 r.?
Czy ministerstwo ocenia, że przy obecnym harmonogramie beneficjenci będą mieli realną możliwość wykonania wszystkich inwestycji oraz ich prawidłowego rozliczenia w obowiązującym terminie?
Czy istnieje ryzyko utraty części środków Krajowego Planu Odbudowy przez beneficjentów wyłącznie z powodu opóźnień proceduralnych, które nie wynikają z działań samorządów?
Czy ministerstwo prowadzi rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie programu dotyczące wydłużenia terminów realizacji projektów w przypadkach, gdy opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych lub organizacyjnych, które zagwarantują samorządom możliwość pełnego wykorzystania przyznanych środków, w sytuacji gdy opóźnienia wynikają z działania instytucji wdrażających program?
Ilu beneficjentów w skali kraju zgłaszało ministerstwu analogiczne problemy dotyczące realizacji tego działania KPO?
Czy ministerstwo planuje spotkanie z przedstawicielami samorządów realizujących przedmiotowe projekty w celu omówienia obecnej sytuacji i wypracowania rozwiązań umożliwiających ich terminowe zakończenie?
Jakie konkretne działania zostaną podjęte przez ministerstwo w najbliższym czasie, aby zminimalizować skutki obecnych opóźnień i zapewnić sprawną realizację projektów finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy?
Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja ma charakter interwencyjny i wynika z próśb skierowanych do mnie przez przedstawicieli samorządów północnej Wielkopolski. Jestem przekonany, że wspólnym celem administracji rządowej i samorządowej jest skuteczne wykorzystanie środków Krajowego Planu Odbudowy oraz niedopuszczenie do sytuacji, w której beneficjenci poniosą negatywne konsekwencje opóźnień od nich niezależnych.
Mając na uwadze, że do zakończenia realizacji projektów pozostało niespełna pięć miesięcy, uprzejmie proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej oraz o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań ministerstwa, które pozwolą samorządom na terminową realizację inwestycji i pełne wykorzystanie przyznanych środków.
Z poważaniem
Adam Luboński
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
564 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Odpowiedź na interpelację nr 19152
w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Urszula Zielińska
Warszawa, 12-09-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację poselską nr K10INT19152.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19266 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOZE-X.0500.2.2026.ŁT
4518050.18765115.15125652
Warszawa, 12-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Adama Lubońskiego oraz grupy Posłów,
K10INT19152
Temat: opóźnienia w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie
B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Adama Lubońskiego oraz grupy Posłów znak:
K10INT19152 w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu
Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 – Rozwój nowych społeczności energetycznych, poniżej
przekazuję odpowiedzi na przedstawione w interpelacji pytania.
1) Jaki jest aktualny stan realizacji Działania B2.2.2 A3 „Rozwój nowych społeczności
energetycznych” w zakresie podpisywania aneksów umożliwiających rozpoczęcie
drugiego etapu projektów?
Inwestycja B2.2.2 KPO (od 2022 roku realizowana pod numerem G1.1.2 KPO), ma na celu
pomoc w rozwoju OZE w Polsce i promowanie lokalnych inicjatyw, takich jak klastry energii,
spółdzielnie energetyczne czy prosumenci zbiorowi/wirtualni, które mają istotny potencjał
w zakresie realizacji celów transformacji energetycznej.
Inwestycja G1.1.2 KPO, składa się z dwóch programów wsparcia:
wsparcie przedinwestycyjne
wsparcie inwestycyjne
Wsparcie przedinwestycyjne skierowane jest do:
klastrów energii (działania A.1a)
spółdzielni energetycznych będących na początkowym etapie budowy swych
społeczności energetycznych (działanie A.2)
jednostek samorządu terytorialnego, które zamierzają powołać taką społeczność
(działanie A.3).
-- 1 of 7 --
Wsparcie przedinwestycyjne zostało podzielone na 2 zasadnicze etapy.
W etapie I wsparcie obejmuje działania na rzecz opracowania optymalnego modelu
prawnoorganizacyjnego i biznesowego potrzebnego do uruchomienia lub dalszego rozwoju
społeczności energetycznej. W ramach działań A.1a, A.2 oraz A.3 głównym zadaniem było
opracowanie koncepcji rozwoju, czyli dokumentu analityczno-planistycznego, wskazującego
dobór właściwej formy społeczności energetycznej w lokalnych uwarunkowaniach.
Wyjątkiem było działanie A.1b, w ramach którego ostateczni odbiorcy wsparcia realizują
zadania związane z przygotowaniem dokumentacji do przyszłych inwestycji, takie jak:
analizy prawne i techniczne, czy studia wykonalności.
Nabór w etapie I części preinwestycyjnej inwestycji G1.1.2 był prowadzony w okresie od
19 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Spośród 279 złożonych wniosków wsparciem
objęto około 180. W przypadku działania A.3 złożono 96 wniosków, z których 86 wybrano
do objęcia wsparciem KPO.
Nabór wniosków w II etapie części przedinwestycyjnej trwał do 30.11.2025 r. Celem
wsparcia w ramach etapu II była realizacja zadań zdefiniowanych w nowopowstałej
społeczności energetycznej np.: klastrze energii lub spółdzielni energetycznej wynikających
z aktualnej koncepcji rozwoju spełniającej podstawowe warunki określone w załączniku nr 7
do Regulaminu. Wnioski mogli składać wyłącznie Ostateczni Odbiorcy Wsparcia (dalej
OOW) realizujący etap I.
W naborze złożono łącznie 112 wniosków, z których 57 w działaniu A.3 Etap II, natomiast 55
w działaniu A.1a Etap II. Obecnie kończy się proces oceny wniosków, a do chwili obecnej,
MKiŚ, działając jako Instytucja Odpowiedzialna za Inwestycję (dalej: „IOI”) wydało 33
pozytywnych decyzji, a 72 wniosków jest na bardzo zaawansowanym, końcowym etapie
oceny. Należy tu zaznaczyć, że okres kwalifikowalności wydatków trwa do 31.12.2026 r.
Wartość dostępnej alokacji na wsparcie preinwestycyjne (łącznie etap I i II) to 192 mln zł.
2) Jakie są przyczyny wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych przez beneficjentów
programu?
W ramach realizowanej inwestycji G1.1.2 KPO opóźnienia dotyczą głównie procesu oceny
wniosków o objęcie wsparciem KPO. Proces oceny wniosków w etapie I części
przedinwestycyjnej rozpoczął się 19 września 2023 r. i trwał do końca 2025 r. Natomiast
w etapie II ocena wniosków trwa nieprzerwanie od czerwca 2025 r. do chwili obecnej.
W ramach KPO wszystkie wnioski przechodzą następujące etapy oceny:
− ocena kryteriami formalnymi – weryfikowana jest terminowość złożenia wniosku,
kompletność dokumentów, czy przedsięwzięcie zostało rozpoczęte przed
złożeniem wniosku oraz czy podmiot wnioskujący mieści się w katalogu podmiotów
uprawnionych do złożenia wniosku;
− ocena kryteriami horyzontalnymi - złożona z 13 kryteriów, która weryfikuje:
zgodność z przepisami i ramami czasowymi KPO, brak podwójnego dofinansowania,
spójność informacji przedstawionych we wniosku, zgodność z zasadą równości
szans i niedyskryminacji, prawidłowe określenie wydatków kwalifikowalnych,
sytuację finansową wnioskodawcy, zgodność z przepisami pomocy publicznej,
zgodność z zasadą DNSH, zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, zgodność
z zasadą wpływu na wydajność i odporność gospodarki oraz zgodność i adekwatność
wskaźników przedsięwzięcia; należy tu zaznaczyć, że 3 kryteria horyzontalne były
oceniane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych, tj.:
o ocena kryterium pod kątem zgodności finansowej, oraz
o ocena kryterium dotycząca wykonalności finansowej przedsięwzięcia.
o ocena kryterium dot. wystąpienia pomocy publicznej,
-- 2 of 7 --
− ocena kryteriami szczegółowo-dostępowymi - weryfikacja społeczności
energetycznej wybranej przez wnioskodawcę oraz weryfikacja koncepcji rozwoju
opracowanej przez wnioskodawcę w etapie I.
− ocena wniosku pod kątem nieprawidłowości finansowych i podwójnego
finansowania – ostatni etap oceny wniosków, podczas którego wnioski są
weryfikowane w systemach Arachne oraz Skaner.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące przyczyn wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych
przez beneficjentów programu należy wskazać, że sam proces oceny wniosków o objęcie
wsparciem jest wieloetapowy i czasochłonny. Zgodnie z § 11 ust. 1 Regulaminu wyboru
przedsięwzięć do objęcia wsparciem bezzwrotnym z Planu Rozwojowego w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – Inwestycja B2.2.2/G1.1.2
Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne – Część A: wsparcie
przedinwestycyjne (dalej: „Regulamin”) eksperci IOI mają:
30 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów formalnych,
60 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów horyzontalnych oraz
30 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów szczegółowo-dostępowych.
Proces oceny wniosków kończy się decyzją, a w przypadku, gdy wnioskodawca otrzymuje
decyzję pozytywną, to zgodnie z § 11 ust. 2 ma 14 dni na przekazanie dokumentów
do zawarcia aneksu do umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym.
Jak pokazała praktyka, termin oceny danego wniosku jest uwarunkowany od zakresu
zgłaszanej inwestycji (ilości zadań), kompletności i jakości przedstawionej
przez wnioskodawcę dokumentacji, kompetencji osób zajmujących się wnioskiem po stronie
wnioskodawcy oraz responsywności wnioskodawcy w chwili, gdy jest on wzywany
on do poprawy wniosku. W trakcie prowadzonej oceny wniosków eksperci IOI wskazali,
że najczęstszymi przyczynami wydłużenia procesu oceny wniosków są:
złożenie niekompletnej dokumentacji, a co za tym idzie konieczność jej uzupełniania
już na etapie oceny formalnej,
błędne wypełnianie wymaganych załączników i oświadczeń określonych w zał. nr 3
do Regulaminu lub ich brak,
niespójności pomiędzy poszczególnymi załącznikami tj.: pomiędzy skoroszytem
Excel a koncepcją rozwoju,
niespójność pomiędzy załącznikami do wniosku a informacjami zamieszczonymi
w systemie CST,
nieprawidłowe określenie kalkulacji kosztów, kwalifikowalności wydatków
oraz szacowania wartości poszczególnych zadań,
brak wymaganych załączników do wniosku potwierdzających spełnienie kryteriów
naboru,
przekazywanie dokumentów zawierających rozbieżności pomiędzy kolejnymi
wersjami dokumentacji lub omyłkowo przesłanych nieprawidłowych załączników.
Z uwagi na powyższe występowały liczne przypadki gdy IOI wielokrotnie wzywała
wnioskodawców do poprawy dokumentacji na kolejnych etapach oceny (często po raz
kolejny o te same braki). Wnioskodawcy starali się udzielać odpowiedzi w terminie, jednakże
w większości przypadków:
kierowali do IOI prośbę o wydłużenie terminu poprawy,
nie udzielali żadnej odpowiedzi w wyznaczonym terminie – co skutkowało
ponownym wezwaniem przez IOI do uzupełnienia / poprawy wniosku.
Jakość udzielanych odpowiedzi przez Wnioskodawców była różna. W trakcie
przeprowadzonych 3 naborów w ramach inwestycji G1.1.2 nie wystąpił przypadek
skierowania mniejszej ilości wezwań do poprawy niż dwie. W najgorszym przypadku było
to 13 wezwań do poprawy, w tym 10 na samym etapie oceny kryteriami horyzontalnymi.
-- 3 of 7 --
Dodatkowo wnioskodawcy niejednokrotnie dokonywali poprawy zakresu rzeczowo-
finansowego wniosku, do którego IOI nie zgłaszał zastrzeżeń. Wpływało to na konieczność
ponownego badania spójności całej dokumentacji. Szczególnie czasochłonne były także
wnioski wymagające dokonywania ponownych ocen przez ekspertów zewnętrznych.
Zdecydowany wpływ na szybkość przeprowadzenia oceny przez IOI ma responsywność
Wnioskodawcy oraz kompletność nanoszonych przez niego poprawek. W przypadkach, gdy
Wnioskodawcy niezwłocznie odpowiadają na wezwania oraz przekazują kompletne
i prawidłowo skorygowane dokumenty, proces oceny przebiega sprawnie i nie wymaga
dodatkowych weryfikacji.
Doświadczenia z przeprowadzonych ocen wskazują, że znacząca część przypadków
przedłużającej się oceny wniosków wynikała z konieczności wielokrotnego korygowania lub
uzupełniania dokumentacji przez beneficjentów, a nie z samego procesu oceny
prowadzonego przez instytucję. Dlatego terminowe udzielanie odpowiedzi na wezwania
(7 dni), zachowanie spójności wszystkich składanych dokumentów oraz staranne
przygotowanie korekt pozostają jednymi z kluczowych czynników wpływających na sprawne
zakończenie oceny wniosków. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z Regulaminem IOI
może na każdym etapie oceny wydać ocenę negatywną dla źle złożonego wniosku. Mając
jednakże na uwadze wspieranie rozwoju społeczności energetycznych w skali całego kraju,
IOI wielokrotnie daje możliwość wnioskodawcom do poprawy swoich wniosków.
3) Ilu beneficjentów w skali kraju oczekuje obecnie na podpisanie aneksów do umów?
W chwili obecnej w trwającym naborze w etapie II części przedinwestycyjnej Inwestycji
G1.1.2 KPO IOI wydała 33 pozytywnych decyzji o objęciu wsparciem z czego
14 wnioskodawców podpisało już aneks do umowy w ramach realizacji etapu II. W trakcie
końcowej oceny znajdują się 72 wnioski. Przewiduje się, że proces oceny wniosków zakończy
się w ciągu około 3-4 tygodni, tj. do końca września 2026 r.
4) Na jakim etapie znajdują się obecnie procedury dotyczące podpisywania aneksów oraz
kiedy Ministerstwo przewiduje ich zakończenie?
Procedury MKiŚ dotyczące podpisywania aneksów dla etapu I części przedinwestycyjnej
zostały zatwierdzone w lipcu 2024 roku, natomiast dla etapu II w marcu 2026 r.
Proces aneksowania umów zależy od zakończenia oceny wniosków w ramach naboru
w II etapie części przedinwestycyjnej. Do zakończenia oceny pozostały 72 wnioski, co
planowane jest w najbliższych 4 tygodniach. Warto zaznaczyć, że zgodnie z § 11 ust. 2
wnioskodawca po otrzymaniu pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem KPO ma 14 dni na
przekazanie dokumentów do zawarcia umowy/aneksu.
5) Czy Ministerstwo dysponuje aktualnym harmonogramem dalszej realizacji programu?
Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
Harmonogramu realizacji inwestycji w ujęciu kwartalnym przekazuję w załączeniu.
6) Czy Ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych opóźnień na możliwość
zakończenia projektów do dnia 31 grudnia 2026 r.?
MKiŚ, działając jako IOI w ramach inwestycji G1.1.2 KPO, prowadzi bieżący monitoring
realizacji procesu oceny wniosków o objęcie wsparciem KPO oraz realizowanych
już przedsięwzięć, a także maksymalizuje zasoby własne niezbędne do sprawnej obsługi
inwestycji. Mając na uwadze przedłużający się proces oceny wniosków IOI zwiększyła
-- 4 of 7 --
kompetencje własnych ekspertów oceniających wnioski o objęcie wsparciem KPO
dedykując ich do oceny finansowej oraz pod kątem pomocy publicznej.
Jeśli chodzi o wpływ toczącego się procesu oceny wniosków na późniejszą realizację
przedsięwzięć do 31.12.2026 r. to należy tu zaznaczyć, że Regulamin daje możliwość
wnioskodawcom realizacji przez nich zadań od momentu złożenia wniosku do zakończenia
okresu kwalifikowalności wydatków, o czym mówi § 3 ust. 8 Regulaminu. Wnioskodawcy
zatem nie muszą czekać do końca procesu oceny wniosku, a co za tym idzie wyczekiwać
pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem wydawanej przez IOI, tym bardziej, że wartość
alokacji przyznanej na realizację Inwestycji G1.1.2 KPO przekracza wartość wniosków
zgłoszonych do realizacji w części przedinwestycyjnej.
7) Czy Ministerstwo ocenia, że przy obecnym harmonogramie beneficjenci będą mieli
realną możliwość wykonania wszystkich inwestycji oraz ich prawidłowego rozliczenia
w obowiązującym terminie?
Zdaniem MKiŚ obowiązujący harmonogram stwarza realną możliwość wykonania
i rozliczenia wszystkich inwestycji w wyznaczonym terminie. Ich terminowa realizacja jest
uzależniona od:
rzetelnego przygotowania dokumentacji przez wnioskodawców, co skutkuje
szybkim zakończeniem oceny i wydaniem pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem
KPO,
szybkiego i rzetelnego przygotowania dokumentacji niezbędnej do zawarcia
umowy,
przygotowanych lub przeprowadzonych już postępowań zakupowych dotyczących
wnioskowanych zadań, oraz
sprawnego wdrażania przedsięwzięcia.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na każdym etapie realizacji oferuje wsparcie i pomoc w
ramach obsługi beneficjentów.
8) Czy istnieje ryzyko utraty części środków Krajowego Planu Odbudowy przez
beneficjentów wyłącznie z powodu opóźnień proceduralnych, które nie wynikają z działań
samorządów?
Wszystkie wskaźniki związane z Inwestycją G1.1.2 KPO zostały zrealizowane, wobec czego
nie istnieje ryzyko utraty przez Polskę przyznanych środków. Aktualnie prowadzone prace
mają na celu maksymalizację wykorzystania przyznanej alokacji przez beneficjentów
Inwestycji G1.1.2.
9) Czy Ministerstwo prowadzi rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie
programu dotyczące wydłużenia terminów realizacji projektów w przypadkach, gdy
opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
MKiŚ, działając jako IOI, nie zakłada wydłużania okresu kwalifikowalności wydatków,
a termin 31.12.2026 r. jest datą, do której wnioskodawcy mogą ponosić wydatki w ramach
realizowanych przedsięwzięć.
10) Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych lub organizacyjnych, które
zagwarantują samorządom możliwość pełnego wykorzystania przyznanych środków
w sytuacji, gdy opóźnienia wynikają z działania instytucji wdrażających program?
Długi proces oceny wniosków nie wynika z błędów proceduralnych, zaniechań ani działań po
stronie instytucji wdrażającej program, lecz wynika z konieczności wielokrotnego
-- 5 of 7 --
uzupełniania wniosków i niskiej jakości organizacyjnej wnioskodawców lub ich
pełnomocników (podmiotów pośredniczących, których eksperci często obsługują po
kilkanaście przedsięwzięć równocześnie). MKiŚ przez cały okres wdrażania inwestycji KPO
posługuje się sporządzonymi w tym celu procedurami.
Procedura wdrażania inwestycji KPO w MKiŚ, jak i zapisy określone w umowie o objęcie
wsparciem KPO dają OOW pełen zakres możliwości maksymalnego wykorzystania
przyznanych umową środków finansowych. Na chwilę obecną IOI nie rozważa
wprowadzanie dodatkowych rozwiązań prawnych lub organizacyjnych.
11) Ilu beneficjentów w skali kraju zgłaszało Ministerstwu analogiczne problemy
dotyczące realizacji tego działania KPO?
W ocenie MKiŚ około 15% ze 112 wnioskodawców zgłaszała ryzyko niewykorzystania
wszystkich środków z uwagi na toczący się proces oceny wniosków. Jednocześnie
zdecydowana większość wnioskodawców zgłaszających zastrzeżenia, dostrzega korelację
pomiędzy jakością wniosku a okresem jego oceny. Zdaniem ekspertów oceniających wnioski
w omawianym naborze, dobrze przygotowany wniosek zostałby oceniony w okresie
do 2 miesięcy.
12) Czy Ministerstwo planuje spotkanie z przedstawicielami samorządów realizujących
przedmiotowe projekty w celu omówienia obecnej sytuacji i wypracowania rozwiązań
umożliwiających ich terminowe zakończenie?
MKiŚ profesjonalnie podchodzi do swoich partnerów aplikujących o fundusze oferowane
w ramach programów wsparcia. Inwestycja G1.1.2 KPO była rzetelnie przygotowywana,
a zainteresowani mieli dostęp do pełnej dokumentacji opracowanej w toku
przygotowywania i wdrażania Inwestycji na stronie internetowej naboru
www.spolecznoscienergetyczne.gov.pl
Dodatkowo IOI była i jest zawsze otwarta jest na spotkania ze wszystkimi wnioskodawcami
biorącymi udział w Inwestycji G1.1.2 KPO. Przeprowadzono konsultacje dokumentów
związane z uruchomieniem konkursu dla działania A1 (klastry), A2 (spółdzielnie
energetyczne) i A3 (JST) oraz zorganizowano 2 webinaria z udziałem przyszłych odbiorców
wsparcia oraz pracowników zaangażowanych w realizację inwestycji, które odbyły się
17 i 31 sierpnia 2023 r. Dodatkowo został uruchomiony dedykowany nr telefonu +48 22 411
95 20 (czynny w dni powszednie w godz. 10-14). Zazwyczaj kwestie związane zarówno
z oceną wniosków, jak i samą realizacją przedsięwzięć, omawiane są bezpośrednio
z ekspertami – opiekunami danych wniosków/przedsięwzięć. Jeśli natomiast
przedstawiciele samorządów/koordynatorzy klastrów realizujących przedmiotowe projekty
wyrażają życzenie dodatkowego omówienia obecnej sytuacji, to MKiŚ jest otwarte na jego
zorganizowanie w celu omówienia dalszego harmonogramu realizacji Inwestycji. Zależy nam
na bieżącej współpracy i sprawnej komunikacji z wnioskodawcami, tak aby możliwe było
skuteczne reagowanie na pojawiające się wyzwania.
13) Jakie konkretne działania zostaną podjęte przez Ministerstwo w najbliższym czasie,
aby zminimalizować skutki obecnych opóźnień i zapewnić sprawną realizację projektów
finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy?
Eksperci MKiŚ nieustannie informują wnioskodawców o ryzyku przekazywania
IOI niepełnych, nieprecyzyjnych lub wymagających dodatkowego wyjaśnienia informacji.
Wnioskodawcy są za każdym razem informowani o konsekwencjach błędnie sporządzonej
dokumentacji wniosku i o skutkach, jakie niosą ze sobą dla dalszej realizacji przedsięwzięć.
-- 6 of 7 --
Ponadto, IOI rozszerzyła zakres ocen dokonywanych przez ekspertów wewnętrznych
o obszar oceny pod kątem kryteriów finansowych oraz pomocy publicznej. Działanie to
w znacznym stopniu uniezależniło proces oceny od ekspertów zewnętrznych.
Należy zaznaczyć, że wszelkie działania MKiŚ prowadzone są z zachowaniem zasady
równego traktowania i przejrzystości.
W ocenie MKiŚ bieżące procedury oceny wniosków spełniają swoją funkcję i są
wystarczające dla realizowanych naborów w ramach inwestycji G1.1.2 KPO.
Z wyrazami szacunku
Urszula Sara Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik:
− Harmonogram realizacji inwestycji G1.1.2 KPO
Do wiadomości:
− Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 7 of 7 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOZE-X.0500.2.2026.ŁT
4518050.18765115.15125652
Warszawa, 12-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Adama Lubońskiego oraz grupy Posłów,
K10INT19152
Temat: opóźnienia w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu Odbudowy: działanie
B2.2.2 A3 - Rozwój nowych społeczności energetycznych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Adama Lubońskiego oraz grupy Posłów znak:
K10INT19152 w sprawie opóźnień w realizacji projektów w ramach Krajowego Planu
Odbudowy: działanie B2.2.2 A3 – Rozwój nowych społeczności energetycznych, poniżej
przekazuję odpowiedzi na przedstawione w interpelacji pytania.
1) Jaki jest aktualny stan realizacji Działania B2.2.2 A3 „Rozwój nowych społeczności
energetycznych” w zakresie podpisywania aneksów umożliwiających rozpoczęcie
drugiego etapu projektów?
Inwestycja B2.2.2 KPO (od 2022 roku realizowana pod numerem G1.1.2 KPO), ma na celu
pomoc w rozwoju OZE w Polsce i promowanie lokalnych inicjatyw, takich jak klastry energii,
spółdzielnie energetyczne czy prosumenci zbiorowi/wirtualni, które mają istotny potencjał
w zakresie realizacji celów transformacji energetycznej.
Inwestycja G1.1.2 KPO, składa się z dwóch programów wsparcia:
wsparcie przedinwestycyjne
wsparcie inwestycyjne
Wsparcie przedinwestycyjne skierowane jest do:
klastrów energii (działania A.1a)
spółdzielni energetycznych będących na początkowym etapie budowy swych
społeczności energetycznych (działanie A.2)
jednostek samorządu terytorialnego, które zamierzają powołać taką społeczność
(działanie A.3).
-- 1 of 7 --
Wsparcie przedinwestycyjne zostało podzielone na 2 zasadnicze etapy.
W etapie I wsparcie obejmuje działania na rzecz opracowania optymalnego modelu
prawnoorganizacyjnego i biznesowego potrzebnego do uruchomienia lub dalszego rozwoju
społeczności energetycznej. W ramach działań A.1a, A.2 oraz A.3 głównym zadaniem było
opracowanie koncepcji rozwoju, czyli dokumentu analityczno-planistycznego, wskazującego
dobór właściwej formy społeczności energetycznej w lokalnych uwarunkowaniach.
Wyjątkiem było działanie A.1b, w ramach którego ostateczni odbiorcy wsparcia realizują
zadania związane z przygotowaniem dokumentacji do przyszłych inwestycji, takie jak:
analizy prawne i techniczne, czy studia wykonalności.
Nabór w etapie I części preinwestycyjnej inwestycji G1.1.2 był prowadzony w okresie od
19 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Spośród 279 złożonych wniosków wsparciem
objęto około 180. W przypadku działania A.3 złożono 96 wniosków, z których 86 wybrano
do objęcia wsparciem KPO.
Nabór wniosków w II etapie części przedinwestycyjnej trwał do 30.11.2025 r. Celem
wsparcia w ramach etapu II była realizacja zadań zdefiniowanych w nowopowstałej
społeczności energetycznej np.: klastrze energii lub spółdzielni energetycznej wynikających
z aktualnej koncepcji rozwoju spełniającej podstawowe warunki określone w załączniku nr 7
do Regulaminu. Wnioski mogli składać wyłącznie Ostateczni Odbiorcy Wsparcia (dalej
OOW) realizujący etap I.
W naborze złożono łącznie 112 wniosków, z których 57 w działaniu A.3 Etap II, natomiast 55
w działaniu A.1a Etap II. Obecnie kończy się proces oceny wniosków, a do chwili obecnej,
MKiŚ, działając jako Instytucja Odpowiedzialna za Inwestycję (dalej: „IOI”) wydało 33
pozytywnych decyzji, a 72 wniosków jest na bardzo zaawansowanym, końcowym etapie
oceny. Należy tu zaznaczyć, że okres kwalifikowalności wydatków trwa do 31.12.2026 r.
Wartość dostępnej alokacji na wsparcie preinwestycyjne (łącznie etap I i II) to 192 mln zł.
2) Jakie są przyczyny wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych przez beneficjentów
programu?
W ramach realizowanej inwestycji G1.1.2 KPO opóźnienia dotyczą głównie procesu oceny
wniosków o objęcie wsparciem KPO. Proces oceny wniosków w etapie I części
przedinwestycyjnej rozpoczął się 19 września 2023 r. i trwał do końca 2025 r. Natomiast
w etapie II ocena wniosków trwa nieprzerwanie od czerwca 2025 r. do chwili obecnej.
W ramach KPO wszystkie wnioski przechodzą następujące etapy oceny:
− ocena kryteriami formalnymi – weryfikowana jest terminowość złożenia wniosku,
kompletność dokumentów, czy przedsięwzięcie zostało rozpoczęte przed
złożeniem wniosku oraz czy podmiot wnioskujący mieści się w katalogu podmiotów
uprawnionych do złożenia wniosku;
− ocena kryteriami horyzontalnymi - złożona z 13 kryteriów, która weryfikuje:
zgodność z przepisami i ramami czasowymi KPO, brak podwójnego dofinansowania,
spójność informacji przedstawionych we wniosku, zgodność z zasadą równości
szans i niedyskryminacji, prawidłowe określenie wydatków kwalifikowalnych,
sytuację finansową wnioskodawcy, zgodność z przepisami pomocy publicznej,
zgodność z zasadą DNSH, zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, zgodność
z zasadą wpływu na wydajność i odporność gospodarki oraz zgodność i adekwatność
wskaźników przedsięwzięcia; należy tu zaznaczyć, że 3 kryteria horyzontalne były
oceniane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych, tj.:
o ocena kryterium pod kątem zgodności finansowej, oraz
o ocena kryterium dotycząca wykonalności finansowej przedsięwzięcia.
o ocena kryterium dot. wystąpienia pomocy publicznej,
-- 2 of 7 --
− ocena kryteriami szczegółowo-dostępowymi - weryfikacja społeczności
energetycznej wybranej przez wnioskodawcę oraz weryfikacja koncepcji rozwoju
opracowanej przez wnioskodawcę w etapie I.
− ocena wniosku pod kątem nieprawidłowości finansowych i podwójnego
finansowania – ostatni etap oceny wniosków, podczas którego wnioski są
weryfikowane w systemach Arachne oraz Skaner.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące przyczyn wielomiesięcznych opóźnień zgłaszanych
przez beneficjentów programu należy wskazać, że sam proces oceny wniosków o objęcie
wsparciem jest wieloetapowy i czasochłonny. Zgodnie z § 11 ust. 1 Regulaminu wyboru
przedsięwzięć do objęcia wsparciem bezzwrotnym z Planu Rozwojowego w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności – Inwestycja B2.2.2/G1.1.2
Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne – Część A: wsparcie
przedinwestycyjne (dalej: „Regulamin”) eksperci IOI mają:
30 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów formalnych,
60 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów horyzontalnych oraz
30 dni na weryfikację wniosku pod kątem kryteriów szczegółowo-dostępowych.
Proces oceny wniosków kończy się decyzją, a w przypadku, gdy wnioskodawca otrzymuje
decyzję pozytywną, to zgodnie z § 11 ust. 2 ma 14 dni na przekazanie dokumentów
do zawarcia aneksu do umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym.
Jak pokazała praktyka, termin oceny danego wniosku jest uwarunkowany od zakresu
zgłaszanej inwestycji (ilości zadań), kompletności i jakości przedstawionej
przez wnioskodawcę dokumentacji, kompetencji osób zajmujących się wnioskiem po stronie
wnioskodawcy oraz responsywności wnioskodawcy w chwili, gdy jest on wzywany
on do poprawy wniosku. W trakcie prowadzonej oceny wniosków eksperci IOI wskazali,
że najczęstszymi przyczynami wydłużenia procesu oceny wniosków są:
złożenie niekompletnej dokumentacji, a co za tym idzie konieczność jej uzupełniania
już na etapie oceny formalnej,
błędne wypełnianie wymaganych załączników i oświadczeń określonych w zał. nr 3
do Regulaminu lub ich brak,
niespójności pomiędzy poszczególnymi załącznikami tj.: pomiędzy skoroszytem
Excel a koncepcją rozwoju,
niespójność pomiędzy załącznikami do wniosku a informacjami zamieszczonymi
w systemie CST,
nieprawidłowe określenie kalkulacji kosztów, kwalifikowalności wydatków
oraz szacowania wartości poszczególnych zadań,
brak wymaganych załączników do wniosku potwierdzających spełnienie kryteriów
naboru,
przekazywanie dokumentów zawierających rozbieżności pomiędzy kolejnymi
wersjami dokumentacji lub omyłkowo przesłanych nieprawidłowych załączników.
Z uwagi na powyższe występowały liczne przypadki gdy IOI wielokrotnie wzywała
wnioskodawców do poprawy dokumentacji na kolejnych etapach oceny (często po raz
kolejny o te same braki). Wnioskodawcy starali się udzielać odpowiedzi w terminie, jednakże
w większości przypadków:
kierowali do IOI prośbę o wydłużenie terminu poprawy,
nie udzielali żadnej odpowiedzi w wyznaczonym terminie – co skutkowało
ponownym wezwaniem przez IOI do uzupełnienia / poprawy wniosku.
Jakość udzielanych odpowiedzi przez Wnioskodawców była różna. W trakcie
przeprowadzonych 3 naborów w ramach inwestycji G1.1.2 nie wystąpił przypadek
skierowania mniejszej ilości wezwań do poprawy niż dwie. W najgorszym przypadku było
to 13 wezwań do poprawy, w tym 10 na samym etapie oceny kryteriami horyzontalnymi.
-- 3 of 7 --
Dodatkowo wnioskodawcy niejednokrotnie dokonywali poprawy zakresu rzeczowo-
finansowego wniosku, do którego IOI nie zgłaszał zastrzeżeń. Wpływało to na konieczność
ponownego badania spójności całej dokumentacji. Szczególnie czasochłonne były także
wnioski wymagające dokonywania ponownych ocen przez ekspertów zewnętrznych.
Zdecydowany wpływ na szybkość przeprowadzenia oceny przez IOI ma responsywność
Wnioskodawcy oraz kompletność nanoszonych przez niego poprawek. W przypadkach, gdy
Wnioskodawcy niezwłocznie odpowiadają na wezwania oraz przekazują kompletne
i prawidłowo skorygowane dokumenty, proces oceny przebiega sprawnie i nie wymaga
dodatkowych weryfikacji.
Doświadczenia z przeprowadzonych ocen wskazują, że znacząca część przypadków
przedłużającej się oceny wniosków wynikała z konieczności wielokrotnego korygowania lub
uzupełniania dokumentacji przez beneficjentów, a nie z samego procesu oceny
prowadzonego przez instytucję. Dlatego terminowe udzielanie odpowiedzi na wezwania
(7 dni), zachowanie spójności wszystkich składanych dokumentów oraz staranne
przygotowanie korekt pozostają jednymi z kluczowych czynników wpływających na sprawne
zakończenie oceny wniosków. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z Regulaminem IOI
może na każdym etapie oceny wydać ocenę negatywną dla źle złożonego wniosku. Mając
jednakże na uwadze wspieranie rozwoju społeczności energetycznych w skali całego kraju,
IOI wielokrotnie daje możliwość wnioskodawcom do poprawy swoich wniosków.
3) Ilu beneficjentów w skali kraju oczekuje obecnie na podpisanie aneksów do umów?
W chwili obecnej w trwającym naborze w etapie II części przedinwestycyjnej Inwestycji
G1.1.2 KPO IOI wydała 33 pozytywnych decyzji o objęciu wsparciem z czego
14 wnioskodawców podpisało już aneks do umowy w ramach realizacji etapu II. W trakcie
końcowej oceny znajdują się 72 wnioski. Przewiduje się, że proces oceny wniosków zakończy
się w ciągu około 3-4 tygodni, tj. do końca września 2026 r.
4) Na jakim etapie znajdują się obecnie procedury dotyczące podpisywania aneksów oraz
kiedy Ministerstwo przewiduje ich zakończenie?
Procedury MKiŚ dotyczące podpisywania aneksów dla etapu I części przedinwestycyjnej
zostały zatwierdzone w lipcu 2024 roku, natomiast dla etapu II w marcu 2026 r.
Proces aneksowania umów zależy od zakończenia oceny wniosków w ramach naboru
w II etapie części przedinwestycyjnej. Do zakończenia oceny pozostały 72 wnioski, co
planowane jest w najbliższych 4 tygodniach. Warto zaznaczyć, że zgodnie z § 11 ust. 2
wnioskodawca po otrzymaniu pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem KPO ma 14 dni na
przekazanie dokumentów do zawarcia umowy/aneksu.
5) Czy Ministerstwo dysponuje aktualnym harmonogramem dalszej realizacji programu?
Jeżeli tak, proszę o jego przedstawienie.
Harmonogramu realizacji inwestycji w ujęciu kwartalnym przekazuję w załączeniu.
6) Czy Ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych opóźnień na możliwość
zakończenia projektów do dnia 31 grudnia 2026 r.?
MKiŚ, działając jako IOI w ramach inwestycji G1.1.2 KPO, prowadzi bieżący monitoring
realizacji procesu oceny wniosków o objęcie wsparciem KPO oraz realizowanych
już przedsięwzięć, a także maksymalizuje zasoby własne niezbędne do sprawnej obsługi
inwestycji. Mając na uwadze przedłużający się proces oceny wniosków IOI zwiększyła
-- 4 of 7 --
kompetencje własnych ekspertów oceniających wnioski o objęcie wsparciem KPO
dedykując ich do oceny finansowej oraz pod kątem pomocy publicznej.
Jeśli chodzi o wpływ toczącego się procesu oceny wniosków na późniejszą realizację
przedsięwzięć do 31.12.2026 r. to należy tu zaznaczyć, że Regulamin daje możliwość
wnioskodawcom realizacji przez nich zadań od momentu złożenia wniosku do zakończenia
okresu kwalifikowalności wydatków, o czym mówi § 3 ust. 8 Regulaminu. Wnioskodawcy
zatem nie muszą czekać do końca procesu oceny wniosku, a co za tym idzie wyczekiwać
pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem wydawanej przez IOI, tym bardziej, że wartość
alokacji przyznanej na realizację Inwestycji G1.1.2 KPO przekracza wartość wniosków
zgłoszonych do realizacji w części przedinwestycyjnej.
7) Czy Ministerstwo ocenia, że przy obecnym harmonogramie beneficjenci będą mieli
realną możliwość wykonania wszystkich inwestycji oraz ich prawidłowego rozliczenia
w obowiązującym terminie?
Zdaniem MKiŚ obowiązujący harmonogram stwarza realną możliwość wykonania
i rozliczenia wszystkich inwestycji w wyznaczonym terminie. Ich terminowa realizacja jest
uzależniona od:
rzetelnego przygotowania dokumentacji przez wnioskodawców, co skutkuje
szybkim zakończeniem oceny i wydaniem pozytywnej decyzji o objęciu wsparciem
KPO,
szybkiego i rzetelnego przygotowania dokumentacji niezbędnej do zawarcia
umowy,
przygotowanych lub przeprowadzonych już postępowań zakupowych dotyczących
wnioskowanych zadań, oraz
sprawnego wdrażania przedsięwzięcia.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na każdym etapie realizacji oferuje wsparcie i pomoc w
ramach obsługi beneficjentów.
8) Czy istnieje ryzyko utraty części środków Krajowego Planu Odbudowy przez
beneficjentów wyłącznie z powodu opóźnień proceduralnych, które nie wynikają z działań
samorządów?
Wszystkie wskaźniki związane z Inwestycją G1.1.2 KPO zostały zrealizowane, wobec czego
nie istnieje ryzyko utraty przez Polskę przyznanych środków. Aktualnie prowadzone prace
mają na celu maksymalizację wykorzystania przyznanej alokacji przez beneficjentów
Inwestycji G1.1.2.
9) Czy Ministerstwo prowadzi rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie
programu dotyczące wydłużenia terminów realizacji projektów w przypadkach, gdy
opóźnienia powstały z przyczyn niezależnych od beneficjentów?
MKiŚ, działając jako IOI, nie zakłada wydłużania okresu kwalifikowalności wydatków,
a termin 31.12.2026 r. jest datą, do której wnioskodawcy mogą ponosić wydatki w ramach
realizowanych przedsięwzięć.
10) Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań prawnych lub organizacyjnych, które
zagwarantują samorządom możliwość pełnego wykorzystania przyznanych środków
w sytuacji, gdy opóźnienia wynikają z działania instytucji wdrażających program?
Długi proces oceny wniosków nie wynika z błędów proceduralnych, zaniechań ani działań po
stronie instytucji wdrażającej program, lecz wynika z konieczności wielokrotnego
-- 5 of 7 --
uzupełniania wniosków i niskiej jakości organizacyjnej wnioskodawców lub ich
pełnomocników (podmiotów pośredniczących, których eksperci często obsługują po
kilkanaście przedsięwzięć równocześnie). MKiŚ przez cały okres wdrażania inwestycji KPO
posługuje się sporządzonymi w tym celu procedurami.
Procedura wdrażania inwestycji KPO w MKiŚ, jak i zapisy określone w umowie o objęcie
wsparciem KPO dają OOW pełen zakres możliwości maksymalnego wykorzystania
przyznanych umową środków finansowych. Na chwilę obecną IOI nie rozważa
wprowadzanie dodatkowych rozwiązań prawnych lub organizacyjnych.
11) Ilu beneficjentów w skali kraju zgłaszało Ministerstwu analogiczne problemy
dotyczące realizacji tego działania KPO?
W ocenie MKiŚ około 15% ze 112 wnioskodawców zgłaszała ryzyko niewykorzystania
wszystkich środków z uwagi na toczący się proces oceny wniosków. Jednocześnie
zdecydowana większość wnioskodawców zgłaszających zastrzeżenia, dostrzega korelację
pomiędzy jakością wniosku a okresem jego oceny. Zdaniem ekspertów oceniających wnioski
w omawianym naborze, dobrze przygotowany wniosek zostałby oceniony w okresie
do 2 miesięcy.
12) Czy Ministerstwo planuje spotkanie z przedstawicielami samorządów realizujących
przedmiotowe projekty w celu omówienia obecnej sytuacji i wypracowania rozwiązań
umożliwiających ich terminowe zakończenie?
MKiŚ profesjonalnie podchodzi do swoich partnerów aplikujących o fundusze oferowane
w ramach programów wsparcia. Inwestycja G1.1.2 KPO była rzetelnie przygotowywana,
a zainteresowani mieli dostęp do pełnej dokumentacji opracowanej w toku
przygotowywania i wdrażania Inwestycji na stronie internetowej naboru
www.spolecznoscienergetyczne.gov.pl
Dodatkowo IOI była i jest zawsze otwarta jest na spotkania ze wszystkimi wnioskodawcami
biorącymi udział w Inwestycji G1.1.2 KPO. Przeprowadzono konsultacje dokumentów
związane z uruchomieniem konkursu dla działania A1 (klastry), A2 (spółdzielnie
energetyczne) i A3 (JST) oraz zorganizowano 2 webinaria z udziałem przyszłych odbiorców
wsparcia oraz pracowników zaangażowanych w realizację inwestycji, które odbyły się
17 i 31 sierpnia 2023 r. Dodatkowo został uruchomiony dedykowany nr telefonu +48 22 411
95 20 (czynny w dni powszednie w godz. 10-14). Zazwyczaj kwestie związane zarówno
z oceną wniosków, jak i samą realizacją przedsięwzięć, omawiane są bezpośrednio
z ekspertami – opiekunami danych wniosków/przedsięwzięć. Jeśli natomiast
przedstawiciele samorządów/koordynatorzy klastrów realizujących przedmiotowe projekty
wyrażają życzenie dodatkowego omówienia obecnej sytuacji, to MKiŚ jest otwarte na jego
zorganizowanie w celu omówienia dalszego harmonogramu realizacji Inwestycji. Zależy nam
na bieżącej współpracy i sprawnej komunikacji z wnioskodawcami, tak aby możliwe było
skuteczne reagowanie na pojawiające się wyzwania.
13) Jakie konkretne działania zostaną podjęte przez Ministerstwo w najbliższym czasie,
aby zminimalizować skutki obecnych opóźnień i zapewnić sprawną realizację projektów
finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy?
Eksperci MKiŚ nieustannie informują wnioskodawców o ryzyku przekazywania
IOI niepełnych, nieprecyzyjnych lub wymagających dodatkowego wyjaśnienia informacji.
Wnioskodawcy są za każdym razem informowani o konsekwencjach błędnie sporządzonej
dokumentacji wniosku i o skutkach, jakie niosą ze sobą dla dalszej realizacji przedsięwzięć.
-- 6 of 7 --
Ponadto, IOI rozszerzyła zakres ocen dokonywanych przez ekspertów wewnętrznych
o obszar oceny pod kątem kryteriów finansowych oraz pomocy publicznej. Działanie to
w znacznym stopniu uniezależniło proces oceny od ekspertów zewnętrznych.
Należy zaznaczyć, że wszelkie działania MKiŚ prowadzone są z zachowaniem zasady
równego traktowania i przejrzystości.
W ocenie MKiŚ bieżące procedury oceny wniosków spełniają swoją funkcję i są
wystarczające dla realizowanych naborów w ramach inwestycji G1.1.2 KPO.
Z wyrazami szacunku
Urszula Sara Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik:
− Harmonogram realizacji inwestycji G1.1.2 KPO
Do wiadomości:
− Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 7 of 7 --