Interpelacja nr 19151
Interpelacja w sprawie skutków podatkowych świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków podatkowych świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie
Interpelacja nr 19151
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków podatkowych świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie
Zgłaszający: Paweł Śliz, Bożenna Hołownia, Adam Luboński, Maja Ewa Nowak, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 10-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą sytuacji przedsiębiorców, którzy po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając we współpracy z organami administracji publicznej, zapewniali osobom uciekającym przed wojną zakwaterowanie, całodzienne wyżywienie oraz podstawowe warunki bytowe, a następnie zostali obciążeni należnościami z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przewidywała różne podstawy udzielania pomocy. Na podstawie art. 12 wojewoda mógł zapewniać obywatelom Ukrainy m.in. zakwaterowanie i całodzienne wyżywienie zbiorowe oraz koordynować działania organów władzy publicznej, organizacji pozarządowych i przedsiębiorców. Wojewoda mógł także wydawać polecenia związane z realizacją tych zadań. Odrębnym instrumentem było świadczenie pieniężne określone w art. 13 ustawy, przyznawane podmiotom zapewniającym zakwaterowanie i wyżywienie na własny koszt.
Rozróżnienie tych dwóch mechanizmów ma istotne znaczenie podatkowe. Wprowadzone do ustaw o PIT i CIT zwolnienia odnosiły się literalnie do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13 wspomnianej specustawy. Nie obejmowały natomiast wprost każdego rodzaju środków wypłacanych przedsiębiorcom wykonującym zadania na podstawie umów, porozumień lub poleceń związanych z art. 12 ustawy.
Wątpliwości dotyczą również VAT. Czasowa stawka 0% została przewidziana przede wszystkim dla nieodpłatnych dostaw towarów i nieodpłatnego świadczenia usług na cele związane z pomocą ofiarom wojny, wykonywanych na rzecz ściśle określonych podmiotów, w szczególności Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, podmiotów leczniczych i jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy. Regulacja nie rozstrzygała jednoznacznie sytuacji odpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń realizowanych na podstawie umów zawieranych bezpośrednio z wojewodą.
O powadze istniejących wątpliwości świadczy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie przedmiotowego zagadnienia z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 1/26, którym skierowano do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej kilka pytań prejudycjalnych.
Nie przesądzając o wyniku indywidualnych postępowań podatkowych ani o odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości, należy zauważyć, że opisany problem dotyczy spójności działania państwa. Przedsiębiorcy wykonywali zadania w warunkach nagłego kryzysu, często na podstawie doraźnie zawieranych umów i zgodnie z instrukcjami organów administracji. Stawki finansowania były ustalane przez stronę publiczną, a przedsiębiorcy nie zawsze mieli możliwość doliczenia podatku do otrzymywanego wynagrodzenia lub renegocjowania jego wysokości.
Następcze obciążanie takich podmiotów podatkiem, odsetkami oraz kosztami postępowania może oznaczać, że rzeczywista wysokość otrzymanego finansowania nie wystarczyła nawet na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia. Z punktu widzenia interesu publicznego konieczne jest zatem ustalenie skali zjawiska, ujednolicenie praktyki organów oraz rozważenie rozwiązania legislacyjnego uwzględniającego szczególny, humanitarny i kryzysowy charakter wykonywanych świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów bądź też Krajowa Administracja Skarbowa przeprowadziły analizę opodatkowania świadczeń związanych z zakwaterowaniem i wyżywieniem osób uciekających przed wojną w Ukrainie, realizowanych przez przedsiębiorców na podstawie umów, porozumień lub poleceń organów administracji publicznej?
Ilu podatników w latach 2022-2026 zostało objętych czynnościami sprawdzającymi, kontrolami podatkowymi, kontrolami celno-skarbowymi lub postępowaniami podatkowymi dotyczących wskazanych wyżej świadczeń?
Jakie wytyczne, instrukcje, pisma, objaśnienia lub interpretacje dotyczące opodatkowania omawianych świadczeń były przekazywane w latach 2022-2026 wojewodom, jednostkom samorządu terytorialnego oraz organom KAS?
Czy i jakie stanowisko Ministerstwo Finansów zamierza przedstawić w postępowaniu prejudycjalnym dotyczącym sprawy I SA/Wr 1/26?
Ile wniosków o odroczenie terminu płatności, rozłożenie należności na raty albo umorzenie podatku lub odsetek złożyli przedsiębiorcy znajdujący się w opisanej interpelacją sytuacji oraz ile takich wniosków rozpatrzono pozytywnie?
Czy ministerstwo rozważa przygotowanie ustawy naprawczej, zgodnej z Konstytucją RP oraz prawem Unii Europejskiej, regulującej skutki podatkowe świadczeń realizowanych w latach 2022-2024 lub w innym właściwym okresie przez przedsiębiorców na podstawie umów, poleceń lub porozumień z organami publicznymi?
Z poważaniem
Paweł Śliz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 19151
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków podatkowych świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców zapewniających zakwaterowanie i wyżywienie osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie
Zgłaszający: Paweł Śliz, Bożenna Hołownia, Adam Luboński, Maja Ewa Nowak, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 10-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą sytuacji przedsiębiorców, którzy po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, działając we współpracy z organami administracji publicznej, zapewniali osobom uciekającym przed wojną zakwaterowanie, całodzienne wyżywienie oraz podstawowe warunki bytowe, a następnie zostali obciążeni należnościami z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przewidywała różne podstawy udzielania pomocy. Na podstawie art. 12 wojewoda mógł zapewniać obywatelom Ukrainy m.in. zakwaterowanie i całodzienne wyżywienie zbiorowe oraz koordynować działania organów władzy publicznej, organizacji pozarządowych i przedsiębiorców. Wojewoda mógł także wydawać polecenia związane z realizacją tych zadań. Odrębnym instrumentem było świadczenie pieniężne określone w art. 13 ustawy, przyznawane podmiotom zapewniającym zakwaterowanie i wyżywienie na własny koszt.
Rozróżnienie tych dwóch mechanizmów ma istotne znaczenie podatkowe. Wprowadzone do ustaw o PIT i CIT zwolnienia odnosiły się literalnie do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 13 wspomnianej specustawy. Nie obejmowały natomiast wprost każdego rodzaju środków wypłacanych przedsiębiorcom wykonującym zadania na podstawie umów, porozumień lub poleceń związanych z art. 12 ustawy.
Wątpliwości dotyczą również VAT. Czasowa stawka 0% została przewidziana przede wszystkim dla nieodpłatnych dostaw towarów i nieodpłatnego świadczenia usług na cele związane z pomocą ofiarom wojny, wykonywanych na rzecz ściśle określonych podmiotów, w szczególności Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, podmiotów leczniczych i jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy. Regulacja nie rozstrzygała jednoznacznie sytuacji odpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń realizowanych na podstawie umów zawieranych bezpośrednio z wojewodą.
O powadze istniejących wątpliwości świadczy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie przedmiotowego zagadnienia z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Wr 1/26, którym skierowano do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej kilka pytań prejudycjalnych.
Nie przesądzając o wyniku indywidualnych postępowań podatkowych ani o odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości, należy zauważyć, że opisany problem dotyczy spójności działania państwa. Przedsiębiorcy wykonywali zadania w warunkach nagłego kryzysu, często na podstawie doraźnie zawieranych umów i zgodnie z instrukcjami organów administracji. Stawki finansowania były ustalane przez stronę publiczną, a przedsiębiorcy nie zawsze mieli możliwość doliczenia podatku do otrzymywanego wynagrodzenia lub renegocjowania jego wysokości.
Następcze obciążanie takich podmiotów podatkiem, odsetkami oraz kosztami postępowania może oznaczać, że rzeczywista wysokość otrzymanego finansowania nie wystarczyła nawet na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia. Z punktu widzenia interesu publicznego konieczne jest zatem ustalenie skali zjawiska, ujednolicenie praktyki organów oraz rozważenie rozwiązania legislacyjnego uwzględniającego szczególny, humanitarny i kryzysowy charakter wykonywanych świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów bądź też Krajowa Administracja Skarbowa przeprowadziły analizę opodatkowania świadczeń związanych z zakwaterowaniem i wyżywieniem osób uciekających przed wojną w Ukrainie, realizowanych przez przedsiębiorców na podstawie umów, porozumień lub poleceń organów administracji publicznej?
Ilu podatników w latach 2022-2026 zostało objętych czynnościami sprawdzającymi, kontrolami podatkowymi, kontrolami celno-skarbowymi lub postępowaniami podatkowymi dotyczących wskazanych wyżej świadczeń?
Jakie wytyczne, instrukcje, pisma, objaśnienia lub interpretacje dotyczące opodatkowania omawianych świadczeń były przekazywane w latach 2022-2026 wojewodom, jednostkom samorządu terytorialnego oraz organom KAS?
Czy i jakie stanowisko Ministerstwo Finansów zamierza przedstawić w postępowaniu prejudycjalnym dotyczącym sprawy I SA/Wr 1/26?
Ile wniosków o odroczenie terminu płatności, rozłożenie należności na raty albo umorzenie podatku lub odsetek złożyli przedsiębiorcy znajdujący się w opisanej interpelacją sytuacji oraz ile takich wniosków rozpatrzono pozytywnie?
Czy ministerstwo rozważa przygotowanie ustawy naprawczej, zgodnej z Konstytucją RP oraz prawem Unii Europejskiej, regulującej skutki podatkowe świadczeń realizowanych w latach 2022-2024 lub w innym właściwym okresie przez przedsiębiorców na podstawie umów, poleceń lub porozumień z organami publicznymi?
Z poważaniem
Paweł Śliz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10677 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19151
Znak sprawy: PT1.054.41.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacja nr 19151 posłów: Pawła Śliza, Bożenny Hołowni,
Adama Lubońskiego, Mai Ewy Nowak, Bartosza Romowicza, Ewy Schädler
i Wiolety Tomczak, uprzejmie informuję.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa,
były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT. Takie przypadki regulowane były art. 12 ustawy o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Świadczenia wypłacane udzielającym pomocy uchodźcom ukraińskim
przykładowo na podstawie art. 13 ww. ustawy miały zupełnie inny charakter
i są odmiennie traktowane na gruncie przepisów dotyczących VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Na gruncie podatków dochodowych, prawnopodatkowa ocena omawianych
środków otrzymywanych przez przedsiębiorców zależy od wielu czynników.
Istotna jest m. in. forma finansowania tych środków (dotacja, refundacja kosztów,
rekompensata) oraz źródło ich finansowania (środki z budżetu państwa,
fundusze UE, środki samorządowe). Na prawnopodatkową ocenę otrzymanych
przez przedsiębiorcę środków wpływa również okoliczność, czy ich wypłata
następuje w ramach programu pomocowego lub czy korzysta z już funkcjonujących
zwolnień w podatkach dochodowych.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Warto podkreślić, że w odniesieniu do przedmiotowych świadczeń, niektórzy
podatnicy korzystali z tej możliwości.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
W wydawanych w omawianym obszarze interpretacjach indywidualnych
w zakresie podatku PIT5,CIT6 oraz VAT, Dyrektor KIS zasadniczo zajmuje jednolite
stanowisko, zgodnie z którym do przychodów wynikających z realizacji pomocy
obywatelom Ukrainy, w trybie przepisów art. 12 o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie mają
zastosowania zwolnienia od podatków dochodowych, czynności takie są też
opodatkowane podatkiem VAT na zasadach ogólnych.
Zastrzeżenia przy tym wymaga, że każdy przypadek jest indywidualny i jest
rozpatrywany przez organ podatkowy z uwzględnieniem przedstawionego
zagadnienia oraz opisem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT7, jak również orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26,
którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie
w tej sprawie wydane może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów
w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania
orzeczenia przez sąd unijny, sprawy toczące się przed krajowymi sądami
administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem prejudycjalnym,
są co do zasady przez sądy zawieszane.
W kontekście pytania dotyczącego stanowiska, jakie będzie prezentowane
w postępowaniu prejudycjalnym dotyczącym sprawy I SA/Wr 1/26 należy
zauważyć, że – jak wskazano powyżej – polskie przepisy dotyczące podatku VAT,
w tym w zakresie świadczenia omawianych usług, są zgodne z przepisami
dyrektywy VAT. Pismo, które będzie kierowane w ramach postępowania, zostanie
przygotowane we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.
Odnośnie pytań do ustaleń organów KAS, z danych przekazanych przez izby
administracji skarbowej (IAS) wynika, że w okresie od 12 marca 2022 r.
do 30 czerwca 2026 r. w zakresie opodatkowania VAT otrzymanego świadczenia
5 Regulowanym ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
2026 r. poz. 592, z późn. zm.).
6 Regulowanym ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U.
z 2026 r. poz. 554, z późn. zm.).
7 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
pieniężnego na usługi zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy
wypłacanych na podstawie umów zawartych z jednostkami samorządu
terytorialnego :
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.,
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.,
1 w 2026 r.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazać należy, że resort finansów nie prowadzi odrębnej statystyki ani rejestrów
pozwalających na udzielenie odpowiedzi dotyczącej liczby wniosków o odroczenie
terminu płatności podatku, rozłożenie należności na raty lub umorzenie podatku
albo odsetek, składanych przez przedsiębiorców, o których mowa w interpelacji.
Dane dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, udzielanych na podstawie
przepisów Ordynacji podatkowej, są gromadzone w ujęciu ogólnym. Dane te nie są
natomiast gromadzone w podziale na przyczyny ubiegania się o ulgę, w tym
z uwzględnieniem świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców w związku
z zapewnianiem zakwaterowania i wyżywienia osobom uciekającym przed wojną
w Ukrainie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19151
Znak sprawy: PT1.054.41.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacja nr 19151 posłów: Pawła Śliza, Bożenny Hołowni,
Adama Lubońskiego, Mai Ewy Nowak, Bartosza Romowicza, Ewy Schädler
i Wiolety Tomczak, uprzejmie informuję.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa,
były wypłacane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
1. Ustawa ta przewidywała różne rodzaje takich świadczeń finansowych,
przyznawanych na podstawie różnych przepisów tej ustawy i na różnych
warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku,
gdy korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 4 --
2/4
czy zysku nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego
w podatku VAT.
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych
na podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego zlecającymi zapewnienie zakwaterowania dla obywateli Ukrainy
za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy uznać co do zasady
za opodatkowane VAT. Takie przypadki regulowane były art. 12 ustawy o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa. Świadczenia wypłacane udzielającym pomocy uchodźcom ukraińskim
przykładowo na podstawie art. 13 ww. ustawy miały zupełnie inny charakter
i są odmiennie traktowane na gruncie przepisów dotyczących VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego
na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, w tym w zakresie uznania otrzymanych
środków finansowych za wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno
być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich
udzielania.
Na gruncie podatków dochodowych, prawnopodatkowa ocena omawianych
środków otrzymywanych przez przedsiębiorców zależy od wielu czynników.
Istotna jest m. in. forma finansowania tych środków (dotacja, refundacja kosztów,
rekompensata) oraz źródło ich finansowania (środki z budżetu państwa,
fundusze UE, środki samorządowe). Na prawnopodatkową ocenę otrzymanych
przez przedsiębiorcę środków wpływa również okoliczność, czy ich wypłata
następuje w ramach programu pomocowego lub czy korzysta z już funkcjonujących
zwolnień w podatkach dochodowych.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów
prawa podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora
Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów
zawieranych z jednostkami samorządu terytorialnego. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
ustawy Ordynacja podatkowa4. Interpretacje takie dają podatnikom pewność
co do prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną,
o której mowa w art. 14k - 14m ustawy Ordynacja podatkowa.
Warto podkreślić, że w odniesieniu do przedmiotowych świadczeń, niektórzy
podatnicy korzystali z tej możliwości.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora Krajowej
3 Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
– art. 42a – 42i ustawy o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT, ale również zapewnia
odpowiednią ochronę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo podatkowe
transakcji.
W wydawanych w omawianym obszarze interpretacjach indywidualnych
w zakresie podatku PIT5,CIT6 oraz VAT, Dyrektor KIS zasadniczo zajmuje jednolite
stanowisko, zgodnie z którym do przychodów wynikających z realizacji pomocy
obywatelom Ukrainy, w trybie przepisów art. 12 o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie mają
zastosowania zwolnienia od podatków dochodowych, czynności takie są też
opodatkowane podatkiem VAT na zasadach ogólnych.
Zastrzeżenia przy tym wymaga, że każdy przypadek jest indywidualny i jest
rozpatrywany przez organ podatkowy z uwzględnieniem przedstawionego
zagadnienia oraz opisem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej, państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę wprowadzania
rozwiązań w zakresie tego podatku – nie ma możliwości wprowadzenia regulacji,
które nie wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede
wszystkim dyrektywą VAT7, jak również orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście
omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.: I SA/Wr 1/26,
którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie
w tej sprawie wydane może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów
w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia. Do czasu wydania
orzeczenia przez sąd unijny, sprawy toczące się przed krajowymi sądami
administracyjnymi, których przedmiot jest objęty pytaniem prejudycjalnym,
są co do zasady przez sądy zawieszane.
W kontekście pytania dotyczącego stanowiska, jakie będzie prezentowane
w postępowaniu prejudycjalnym dotyczącym sprawy I SA/Wr 1/26 należy
zauważyć, że – jak wskazano powyżej – polskie przepisy dotyczące podatku VAT,
w tym w zakresie świadczenia omawianych usług, są zgodne z przepisami
dyrektywy VAT. Pismo, które będzie kierowane w ramach postępowania, zostanie
przygotowane we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.
Odnośnie pytań do ustaleń organów KAS, z danych przekazanych przez izby
administracji skarbowej (IAS) wynika, że w okresie od 12 marca 2022 r.
do 30 czerwca 2026 r. w zakresie opodatkowania VAT otrzymanego świadczenia
5 Regulowanym ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
2026 r. poz. 592, z późn. zm.).
6 Regulowanym ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U.
z 2026 r. poz. 554, z późn. zm.).
7 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
pieniężnego na usługi zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy
wypłacanych na podstawie umów zawartych z jednostkami samorządu
terytorialnego :
wydano 17 decyzji wymiarowych organu I instancji na łączną kwotę
uszczuplenia 2.896.561 zł, w tym:
4 decyzje na kwotę uszczuplenia 830.090 zł w 2024 r.,
8 decyzji na kwotę uszczuplenia 1.623.640 zł w 2025 r.,
5 decyzji na kwotę uszczuplenia 442.931 zł w 2026 r.
wszczęto, a nie zakończono 8 postępowań podatkowych, w tym:
7 w 2025 r.,
1 w 2026 r.
Jednocześnie wskazać należy, że w przypadku ewentualnych zaległości w spłacie
podatków podatnicy, którzy mają trudności ze spłatą należności podatkowych
mogą skorzystać z instrumentów wsparcia, w szczególności z ulg przewidzianych
w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci:
1) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku
na raty;
2) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek;
3) umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazać należy, że resort finansów nie prowadzi odrębnej statystyki ani rejestrów
pozwalających na udzielenie odpowiedzi dotyczącej liczby wniosków o odroczenie
terminu płatności podatku, rozłożenie należności na raty lub umorzenie podatku
albo odsetek, składanych przez przedsiębiorców, o których mowa w interpelacji.
Dane dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, udzielanych na podstawie
przepisów Ordynacji podatkowej, są gromadzone w ujęciu ogólnym. Dane te nie są
natomiast gromadzone w podziale na przyczyny ubiegania się o ulgę, w tym
z uwzględnieniem świadczeń realizowanych przez przedsiębiorców w związku
z zapewnianiem zakwaterowania i wyżywienia osobom uciekającym przed wojną
w Ukrainie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --