Interpelacja nr 19150
Interpelacja w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy
Interpelacja nr 19150
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 10-08-2026
>
Szanowny Panie Ministrze,
do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowany został datowany na 20 lipca 2026 r. wniosek dotyczący zmian legislacyjnych w zakresie hodowli pszczół.
Dokument zawiera szereg bardzo daleko idących propozycji. Dotyczą one między innymi ograniczenia możliwości hodowli i obrotu niektórymi liniami pszczół, w tym pszczołami Buckfast, wprowadzenia kontroli genetycznych w pasiekach, możliwości nakazywania wymiany matek, a nawet likwidacji rodzin pszczelich. Zaproponowano również wysokie sankcje finansowe, sięgające 150 tys. zł.
Wniosek wzbudził zrozumiałe pytania i obawy części środowiska pszczelarskiego. Jednocześnie należy podkreślić, że jest to propozycja przedstawiona przez część przedstawicieli środowiska, a nie projekt przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ochrona rodzimych zasobów genetycznych pszczół jest ważnym zadaniem państwa. Powinna być jednak prowadzona w sposób racjonalny, oparty na wiedzy naukowej oraz z poszanowaniem praw pszczelarzy, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami od lat prowadzą hodowlę różnych linii pszczół.
Szczególnie istotne jest rozwianie obaw dotyczących możliwości wprowadzania regulacji prowadzących do likwidacji zdrowych rodzin pszczelich lub nakładania wysokich kar na pszczelarzy za działalność, która obecnie jest zgodna z prawem.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie prac legislacyjnych na podstawie wniosku skierowanego do resortu 20 lipca 2026 r.?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę wprowadzenie zakazu lub istotnego ograniczenia hodowli, rozmnażania bądź sprzedaży pszczół linii Buckfast?
Czy resort rozważa uznanie Buckfasta lub innych obecnie hodowanych w Polsce linii pszczół za inwazyjne gatunki obce?
Czy ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia obowiązkowych kontroli genetycznych w pasiekach oraz nakazywania pszczelarzom wymiany matek pszczelich?
Czy Pan Minister wyklucza wprowadzenie przepisów pozwalających na administracyjną likwidację lub utylizację zdrowych rodzin pszczelich wyłącznie ze względu na ich pochodzenie genetyczne lub przynależność do określonej linii hodowlanej?
Czy Pan Minister wyklucza wprowadzenie kar sięgających 150 tys. zł wobec pszczelarzy prowadzących hodowlę linii pszczół, których utrzymywanie jest obecnie zgodne z prawem?
Czy ewentualne zmiany dotyczące ochrony rodzimych zasobów genetycznych pszczół będą poprzedzone badaniami naukowymi, oceną skutków regulacji oraz konsultacjami z całym środowiskiem pszczelarskim, w tym także z hodowcami pszczół Buckfast?
Jakie działania ministerstwo zamierza podejmować w celu ochrony rodzimych populacji pszczół, jednocześnie nie ograniczając bez uzasadnionej potrzeby działalności gospodarczej i hodowlanej polskich pszczelarzy?
Czy zdaniem Pana Ministra obecnie obowiązujące rozwiązania, pozwalające między innymi na ochronę konkretnych populacji i obszarów hodowlanych, są wystarczającym narzędziem ochrony rodzimych zasobów genetycznych pszczół?
Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 19150
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 10-08-2026
>
Szanowny Panie Ministrze,
do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowany został datowany na 20 lipca 2026 r. wniosek dotyczący zmian legislacyjnych w zakresie hodowli pszczół.
Dokument zawiera szereg bardzo daleko idących propozycji. Dotyczą one między innymi ograniczenia możliwości hodowli i obrotu niektórymi liniami pszczół, w tym pszczołami Buckfast, wprowadzenia kontroli genetycznych w pasiekach, możliwości nakazywania wymiany matek, a nawet likwidacji rodzin pszczelich. Zaproponowano również wysokie sankcje finansowe, sięgające 150 tys. zł.
Wniosek wzbudził zrozumiałe pytania i obawy części środowiska pszczelarskiego. Jednocześnie należy podkreślić, że jest to propozycja przedstawiona przez część przedstawicieli środowiska, a nie projekt przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ochrona rodzimych zasobów genetycznych pszczół jest ważnym zadaniem państwa. Powinna być jednak prowadzona w sposób racjonalny, oparty na wiedzy naukowej oraz z poszanowaniem praw pszczelarzy, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami od lat prowadzą hodowlę różnych linii pszczół.
Szczególnie istotne jest rozwianie obaw dotyczących możliwości wprowadzania regulacji prowadzących do likwidacji zdrowych rodzin pszczelich lub nakładania wysokich kar na pszczelarzy za działalność, która obecnie jest zgodna z prawem.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie prac legislacyjnych na podstawie wniosku skierowanego do resortu 20 lipca 2026 r.?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę wprowadzenie zakazu lub istotnego ograniczenia hodowli, rozmnażania bądź sprzedaży pszczół linii Buckfast?
Czy resort rozważa uznanie Buckfasta lub innych obecnie hodowanych w Polsce linii pszczół za inwazyjne gatunki obce?
Czy ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia obowiązkowych kontroli genetycznych w pasiekach oraz nakazywania pszczelarzom wymiany matek pszczelich?
Czy Pan Minister wyklucza wprowadzenie przepisów pozwalających na administracyjną likwidację lub utylizację zdrowych rodzin pszczelich wyłącznie ze względu na ich pochodzenie genetyczne lub przynależność do określonej linii hodowlanej?
Czy Pan Minister wyklucza wprowadzenie kar sięgających 150 tys. zł wobec pszczelarzy prowadzących hodowlę linii pszczół, których utrzymywanie jest obecnie zgodne z prawem?
Czy ewentualne zmiany dotyczące ochrony rodzimych zasobów genetycznych pszczół będą poprzedzone badaniami naukowymi, oceną skutków regulacji oraz konsultacjami z całym środowiskiem pszczelarskim, w tym także z hodowcami pszczół Buckfast?
Jakie działania ministerstwo zamierza podejmować w celu ochrony rodzimych populacji pszczół, jednocześnie nie ograniczając bez uzasadnionej potrzeby działalności gospodarczej i hodowlanej polskich pszczelarzy?
Czy zdaniem Pana Ministra obecnie obowiązujące rozwiązania, pozwalające między innymi na ochronę konkretnych populacji i obszarów hodowlanych, są wystarczającym narzędziem ochrony rodzimych zasobów genetycznych pszczół?
Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
50%
Konkretność
50%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwy”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9140 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 września 2026 r.
znak sprawy: DŻW.hzg.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19150 w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących
hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19150 z 17 sierpnia 2026 r., Pana Krzysztofa
Ciecióry, Posła na Sejm RP, w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących
hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy, uprzejmie informuję
Pana Marszałka, co następuje.
Odnosząc się do pytania nr 1 „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje
podjęcie prac legislacyjnych na podstawie wniosku skierowanego do resortu 20 lipca
2026 r.?” uprzejmie informuję, że aktualnie ww. wniosek jest w Ministerstwie
Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowany.
W odniesieniu do pytania nr 2 „Czy Ministerstwo bierze pod uwagę wprowadzenie
zakazu lub istotnego ograniczenia hodowli, rozmnażania bądź sprzedaży pszczół linii
Buckfast?” uprzejmie informuję, że kwestie związane z hodowlą pszczół miodnych,
w tym zasady funkcjonowania wszystkich uczestników tej działalności hodowlanej
reguluje ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1). Zgodnie
z przepisami tej ustawy (1), księgę hodowlaną lub rejestr dla pszczół miodnych, mogą
-- 1 of 5 --
prowadzić związki hodowców lub inne podmioty, które uzyskały w drodze decyzji
ministra właściwego do spraw rolnictwa odpowiednie zezwolenie.
Wniosek o wydanie ww. zezwolenia na prowadzenie księgi hodowlanej lub rejestru
dla pszczół miodnych oraz załączona do niego dokumentacja, w tym program
hodowlany lub program krzyżowania, podlega indywidualnej i szczegółowej,
w świetle istniejącego prawa (1) analizie, na podstawie której wydawana jest decyzja
administracyjna. Decyzja ta może być pozytywna lub odmowna, w zależności od
spełnia wymogów określonych w ww. ustawie (1).
Ponadto, istotnym jest, że ww. zezwolenia mogą być wydane względem pszczół
z gatunku pszczoła miodna (Apis mellifera) co oznacza, że przepisy tej ustawy (1) nie
ograniczają hodowli pszczół w Polsce do określonych jej podgatunków.
Aktualnie, w świetle obowiązujących przepisów prawnych (1), wprowadzenie
ewentualnych ograniczeń w hodowli pszczół miodnych (Apis mellifera) na terenie
Polski należy do kompetencji Sejmiku właściwego województwa, który może
w drodze uchwały zakazać na terenie województwa lub jego części utrzymywania
pszczół lub dopuścić utrzymywanie pszczół określonej linii, jeżeli jest to uzasadnione
koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji programu hodowlanego lub
programu ochrony zasobów genetycznych. W myśl powyższego, ochroną zasobów
genetycznych pszczół objęte są trzy linie rasy środkowoeuropejskiej: Kampinoska,
Augustowska i Północna oraz linia Dobra rasy kraińskiej, dla których właściwy Sejmik
województwa wydał uchwały względem linii Kampinoska i Augustowska rasy
środkowoeuropejskiej oraz linii Dobra rasy kraińskiej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju
Wsi nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę przepisów ustawy
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w zakresie m.in.
wprowadzenia ewentualnych ograniczeń w hodowli pszczół miodnych.
Natomiast w odniesieniu do pytania nr 3 „Czy resort rozważa uznanie Buckfasta lub
innych obecnie hodowanych w Polsce linii pszczół za inwazyjne gatunki obce?”
uprzejmie informuję, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest właściwy w
zakresie spraw dotyczących uznania określonych gatunków zwierząt za Inwazyjne
Gatunki Obce (IGO). W Polsce, organem właściwym do którego należy ewentualnie
-- 2 of 5 --
złożyć postulat wpisania określonego gatunku zwierzęcia na listę krajową i
przeprowadzenia jego analizy ryzyka jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
W odpowiedzi na pytanie 4„Czy Ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia
obowiązkowych kontroli genetycznych w pasiekach oraz nakazywania pszczelarzom
wymiany matek pszczelich?” uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą o organizacji
hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), sprawami kontroli hodowli i rozrodu
m.in. pszczół miodnych zajmuje się Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt, które
zgodnie z przepisami ww. ustawy (1) przeprowadza kontrole podmiotów
wykonujących zadania z zakresu hodowli i rozrodu ww. zwierząt m.in. w zakresie
prowadzenia ksiąg hodowlanych, oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz
hodowli i rozrodu, a także prowadzenia rejestrów pszczół miodnych.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że Instytut Zootechniki-Państwowy
Instytut Badawczy, w ramach dotacji celowej, w 2025 r., wykonywał zadanie pn.
„Zastosowanie narzędzi omicznych w nowoczesnej hodowli pszczół w Polsce”. Celem
tego badania była analiza genotypów wykonana w reprezentatywnej populacji
pszczół pochodzących od matek posiadających wpis do ksiąg hodowlanych, co
umożliwiło ocenę zmienności genetycznej oraz częstości występowania alleli
potencjalnie związanych z cechami oporności na Varrozę (Varroa destructor). Całość
zrealizowanych prac objęła m.in. zabezpieczenie materiału biologicznego, izolację
DNA i RNA oraz wstępną analizę genotypową, jak również stworzenie podstaw do
dalszej analizy bioinformatycznej i wykorzystania uzyskanych danych w praktyce
hodowlanej.
W nawiązaniu do pytań nr 5 i 6 w kwestii wprowadzenia zmian w przepisach ustawy
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w zakresie likwidacji lub
utylizacji zdrowych rodzin pszczelich oraz przepisów karnych wobec pszczelarzy,
uprzejmie informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są
prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę ustawy o organizacji hodowli i
rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w ww. zakresie.
Odnosząc się do pytań nr 7-9 w kwestii ochrony zasobów genetycznych pszczół
uprzejmie informuję, że sprawy dotyczące m.in. ochrony zasobów genetycznych
zwierząt gospodarskich, w tym pszczół reguluje ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r.
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), która zapewnia ochronę
rodzimych gatunków pszczoły miodnej. Zgodnie z art. 34 tej ustawy (1), rasy zwierząt
-- 3 of 5 --
gospodarskich oraz linie hodowlane lub odmiany w obrębie ras zwierząt
gospodarskich (w tym pszczół), których liczebność stwarza zagrożenie dla ich
istnienia, obejmuje się ochroną zasobów genetycznych polegającą na utrzymywaniu
żywych zwierząt gospodarskich lub gromadzeniu i przechowywaniu materiału
biologicznego pochodzącego od tych zwierząt.
Zgodnie z powyższym, w Polsce ochroną zasobów genetycznych pszczół objęte są
trzy linie rasy środkowoeuropejskiej: Kampinoska, Augustowska i Północna oraz linia
Dobra rasy kraińskiej. Dla rodzimych ras pszczół prowadzone są programy ochrony
zasobów genetycznych, na podstawie których linie pszczół w obrębie tych ras są
chronione. Działania te w głównej mierze polegają na ochronie pszczół przed
krzyżowaniem z obcymi podgatunkami, co pozwala na uniknięcie wprowadzenia
obcych genotypów mogących wypierać lokalne linie pszczół. Dlatego też, m.in. w tym
celu, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy (1) Sejmik województwa, na wniosek związku
hodowców lub innego podmiotu prowadzących księgę hodowlaną danej linii pszczół,
może w drodze uchwały zakazać na terenie województwa lub jego części
utrzymywania pszczół lub dopuścić utrzymywanie pszczół określonej linii, jeżeli jest
to uzasadnione koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji programu
hodowlanego lub programu ochrony zasobów genetycznych.
W myśl powyższego, Sejmik Województwa Podlaskiego wydał Uchwałę Nr
XXIII/293/2020 z dnia 7 grudnia 2020 r., która wskazuje obwód obszaru objętego
dopuszczeniem utrzymywania pszczół wyłącznie rasy środkowoeuropejskiej linii M
Augustowska oraz zakazem utrzymywania pszczół innych ras i linii, Sejmik
Województwa Mazowieckiego wydał Uchwałę nr 3/20 z dnia 21 stycznia 2020 r.,
w sprawie dopuszczenia utrzymywania pszczół rasy środkowoeuropejskiej linii M
Kampinoska oraz zakazu utrzymywania pszczół innych ras i linii, a Sejmik
Województwa Małopolskiego wydał Uchwałę nr VII/109/15 z dnia 30 marca 2015 r.
w sprawie dopuszczenia utrzymywania na terenie gmin Dobra i Tymbark wyłącznie
pszczół rasy kraińskiej (car) linii Dobra.
Złamanie przepisów ww. uchwał stanowi wykroczenie i podlega karze grzywny.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że przepisy ustawy o organizacji hodowli
i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w sposób szczegółowy i kompleksowy regulują
zasady prowadzenia hodowli pszczół w Polsce oraz ochrony zasobów genetycznych
-- 4 of 5 --
tego gatunku. Tym samym, aktualnie, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie
są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę ww. ustawy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt
gospodarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 36, z późn. zm.).
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 września 2026 r.
znak sprawy: DŻW.hzg.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19150 w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących
hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19150 z 17 sierpnia 2026 r., Pana Krzysztofa
Ciecióry, Posła na Sejm RP, w sprawie propozycji zmian przepisów dotyczących
hodowli pszczół oraz ochrony interesów polskich pszczelarzy, uprzejmie informuję
Pana Marszałka, co następuje.
Odnosząc się do pytania nr 1 „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje
podjęcie prac legislacyjnych na podstawie wniosku skierowanego do resortu 20 lipca
2026 r.?” uprzejmie informuję, że aktualnie ww. wniosek jest w Ministerstwie
Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowany.
W odniesieniu do pytania nr 2 „Czy Ministerstwo bierze pod uwagę wprowadzenie
zakazu lub istotnego ograniczenia hodowli, rozmnażania bądź sprzedaży pszczół linii
Buckfast?” uprzejmie informuję, że kwestie związane z hodowlą pszczół miodnych,
w tym zasady funkcjonowania wszystkich uczestników tej działalności hodowlanej
reguluje ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1). Zgodnie
z przepisami tej ustawy (1), księgę hodowlaną lub rejestr dla pszczół miodnych, mogą
-- 1 of 5 --
prowadzić związki hodowców lub inne podmioty, które uzyskały w drodze decyzji
ministra właściwego do spraw rolnictwa odpowiednie zezwolenie.
Wniosek o wydanie ww. zezwolenia na prowadzenie księgi hodowlanej lub rejestru
dla pszczół miodnych oraz załączona do niego dokumentacja, w tym program
hodowlany lub program krzyżowania, podlega indywidualnej i szczegółowej,
w świetle istniejącego prawa (1) analizie, na podstawie której wydawana jest decyzja
administracyjna. Decyzja ta może być pozytywna lub odmowna, w zależności od
spełnia wymogów określonych w ww. ustawie (1).
Ponadto, istotnym jest, że ww. zezwolenia mogą być wydane względem pszczół
z gatunku pszczoła miodna (Apis mellifera) co oznacza, że przepisy tej ustawy (1) nie
ograniczają hodowli pszczół w Polsce do określonych jej podgatunków.
Aktualnie, w świetle obowiązujących przepisów prawnych (1), wprowadzenie
ewentualnych ograniczeń w hodowli pszczół miodnych (Apis mellifera) na terenie
Polski należy do kompetencji Sejmiku właściwego województwa, który może
w drodze uchwały zakazać na terenie województwa lub jego części utrzymywania
pszczół lub dopuścić utrzymywanie pszczół określonej linii, jeżeli jest to uzasadnione
koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji programu hodowlanego lub
programu ochrony zasobów genetycznych. W myśl powyższego, ochroną zasobów
genetycznych pszczół objęte są trzy linie rasy środkowoeuropejskiej: Kampinoska,
Augustowska i Północna oraz linia Dobra rasy kraińskiej, dla których właściwy Sejmik
województwa wydał uchwały względem linii Kampinoska i Augustowska rasy
środkowoeuropejskiej oraz linii Dobra rasy kraińskiej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju
Wsi nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę przepisów ustawy
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w zakresie m.in.
wprowadzenia ewentualnych ograniczeń w hodowli pszczół miodnych.
Natomiast w odniesieniu do pytania nr 3 „Czy resort rozważa uznanie Buckfasta lub
innych obecnie hodowanych w Polsce linii pszczół za inwazyjne gatunki obce?”
uprzejmie informuję, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest właściwy w
zakresie spraw dotyczących uznania określonych gatunków zwierząt za Inwazyjne
Gatunki Obce (IGO). W Polsce, organem właściwym do którego należy ewentualnie
-- 2 of 5 --
złożyć postulat wpisania określonego gatunku zwierzęcia na listę krajową i
przeprowadzenia jego analizy ryzyka jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
W odpowiedzi na pytanie 4„Czy Ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia
obowiązkowych kontroli genetycznych w pasiekach oraz nakazywania pszczelarzom
wymiany matek pszczelich?” uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą o organizacji
hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), sprawami kontroli hodowli i rozrodu
m.in. pszczół miodnych zajmuje się Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt, które
zgodnie z przepisami ww. ustawy (1) przeprowadza kontrole podmiotów
wykonujących zadania z zakresu hodowli i rozrodu ww. zwierząt m.in. w zakresie
prowadzenia ksiąg hodowlanych, oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz
hodowli i rozrodu, a także prowadzenia rejestrów pszczół miodnych.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że Instytut Zootechniki-Państwowy
Instytut Badawczy, w ramach dotacji celowej, w 2025 r., wykonywał zadanie pn.
„Zastosowanie narzędzi omicznych w nowoczesnej hodowli pszczół w Polsce”. Celem
tego badania była analiza genotypów wykonana w reprezentatywnej populacji
pszczół pochodzących od matek posiadających wpis do ksiąg hodowlanych, co
umożliwiło ocenę zmienności genetycznej oraz częstości występowania alleli
potencjalnie związanych z cechami oporności na Varrozę (Varroa destructor). Całość
zrealizowanych prac objęła m.in. zabezpieczenie materiału biologicznego, izolację
DNA i RNA oraz wstępną analizę genotypową, jak również stworzenie podstaw do
dalszej analizy bioinformatycznej i wykorzystania uzyskanych danych w praktyce
hodowlanej.
W nawiązaniu do pytań nr 5 i 6 w kwestii wprowadzenia zmian w przepisach ustawy
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w zakresie likwidacji lub
utylizacji zdrowych rodzin pszczelich oraz przepisów karnych wobec pszczelarzy,
uprzejmie informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są
prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę ustawy o organizacji hodowli i
rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w ww. zakresie.
Odnosząc się do pytań nr 7-9 w kwestii ochrony zasobów genetycznych pszczół
uprzejmie informuję, że sprawy dotyczące m.in. ochrony zasobów genetycznych
zwierząt gospodarskich, w tym pszczół reguluje ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r.
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), która zapewnia ochronę
rodzimych gatunków pszczoły miodnej. Zgodnie z art. 34 tej ustawy (1), rasy zwierząt
-- 3 of 5 --
gospodarskich oraz linie hodowlane lub odmiany w obrębie ras zwierząt
gospodarskich (w tym pszczół), których liczebność stwarza zagrożenie dla ich
istnienia, obejmuje się ochroną zasobów genetycznych polegającą na utrzymywaniu
żywych zwierząt gospodarskich lub gromadzeniu i przechowywaniu materiału
biologicznego pochodzącego od tych zwierząt.
Zgodnie z powyższym, w Polsce ochroną zasobów genetycznych pszczół objęte są
trzy linie rasy środkowoeuropejskiej: Kampinoska, Augustowska i Północna oraz linia
Dobra rasy kraińskiej. Dla rodzimych ras pszczół prowadzone są programy ochrony
zasobów genetycznych, na podstawie których linie pszczół w obrębie tych ras są
chronione. Działania te w głównej mierze polegają na ochronie pszczół przed
krzyżowaniem z obcymi podgatunkami, co pozwala na uniknięcie wprowadzenia
obcych genotypów mogących wypierać lokalne linie pszczół. Dlatego też, m.in. w tym
celu, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy (1) Sejmik województwa, na wniosek związku
hodowców lub innego podmiotu prowadzących księgę hodowlaną danej linii pszczół,
może w drodze uchwały zakazać na terenie województwa lub jego części
utrzymywania pszczół lub dopuścić utrzymywanie pszczół określonej linii, jeżeli jest
to uzasadnione koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji programu
hodowlanego lub programu ochrony zasobów genetycznych.
W myśl powyższego, Sejmik Województwa Podlaskiego wydał Uchwałę Nr
XXIII/293/2020 z dnia 7 grudnia 2020 r., która wskazuje obwód obszaru objętego
dopuszczeniem utrzymywania pszczół wyłącznie rasy środkowoeuropejskiej linii M
Augustowska oraz zakazem utrzymywania pszczół innych ras i linii, Sejmik
Województwa Mazowieckiego wydał Uchwałę nr 3/20 z dnia 21 stycznia 2020 r.,
w sprawie dopuszczenia utrzymywania pszczół rasy środkowoeuropejskiej linii M
Kampinoska oraz zakazu utrzymywania pszczół innych ras i linii, a Sejmik
Województwa Małopolskiego wydał Uchwałę nr VII/109/15 z dnia 30 marca 2015 r.
w sprawie dopuszczenia utrzymywania na terenie gmin Dobra i Tymbark wyłącznie
pszczół rasy kraińskiej (car) linii Dobra.
Złamanie przepisów ww. uchwał stanowi wykroczenie i podlega karze grzywny.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że przepisy ustawy o organizacji hodowli
i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) w sposób szczegółowy i kompleksowy regulują
zasady prowadzenia hodowli pszczół w Polsce oraz ochrony zasobów genetycznych
-- 4 of 5 --
tego gatunku. Tym samym, aktualnie, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie
są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę ww. ustawy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt
gospodarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 36, z późn. zm.).
-- 5 of 5 --