Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.49.2024.RB
3104244.12407915.9989219
Warszawa, 10-05-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Grzegorza Rusieckiego (przekazaną przez
Kancelarię Prezesa Rady Ministrów do odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa
i Rozwoju Wsi), w sprawie postulatów środowiska myśliwych związanych z ogólnopolskim
protestem rolników, K10INT1915, przedstawiam poniższe informacje.
1. Czy polski rząd planuje odejście od tzw. Zielonej polityki i wprowadzania tzw.
ograniczeń ideologicznych na gospodarkę łowiecką i rolną.
Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (pismo nr DŻW.hzg.058.2.2024
z dnia 23 kwietnia 2024 r.) należy na wstępie wyjaśnić, że Europejski Zielony Ład (EŁZ) to
strategia na rzecz wzrostu, której celem jest przekształcenie UE w sprawiedliwe
i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej
gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych. Strategia
dotyczy wszystkich sektorów europejskiej gospodarki. W odniesieniu do sektora rolnego nie
formułuje konkretnych celów, ale wymienione w niej wyzwania dotyczą także rolnictwa,
a dokument odnosi się do roli, jaką ten sektor powinien odegrać.
W 2020 roku Komisja Europejska (KE) opublikowała strategię: „Od pola do stołu”
i w zakresie ochrony bioróżnorodności pod nazwą „Przywracanie przyrody do naszego
życia” - dwa dokumenty, które uszczegółowiły kierunki działań, jakie powinny być obrane w
sektorze rolnym, w celu wdrożenia założeń EZŁ. Z uwzględnieniem tych założeń przyjęte
zostały przepisy dot. Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, a na ich podstawie
przygotowane zostały przez każde państwo członkowskie krajowe plany strategiczne dla
Wspólnej Polityki Rolnej.
W związku z trudną sytuacją ekonomiczną, w jakiej znaleźli się rolnicy podjęto prace
na forum UE z udziałem państw członkowskich nt. uproszczenia Wspólnej Polityki Rolnej
(WPR) i zmniejszenia obciążeń administracyjnych nakładanych na rolników. W rezultacie
działań podjętych m.in. przez Polskę i inne państwa członkowskie, KE w dniu 15 marca
2024 r. przedstawiła projekt zmiany dwóch aktów bazowych UE 2021/2115 oraz
2021/2116 („zmiana rozporządzeń bazowych”) w zakresie m.in. warunkowości
i ekoschematów. Zaproponowane zmiany są szybką reakcją na obecną sytuację w rolnictwie

-- 1 of 6 --

i stanowią efekt dyskusji nad uproszczeniem WPR. Przedmiotowy projekt zmiany
rozporządzeń bazowych należy ocenić pozytywnie, gdyż zaproponowane przepisy usuwają
albo znacznie upraszczają, zgodnie z oczekiwaniami rolników i w zgodzie z poprawną
agrotechniką, te normy w ramach warunkowości WPR, które wpływały na decyzje
produkcyjne rolników lub wręcz ograniczały produkcję.
Zmiany zaproponowane przez KE w projekcie zmiany rozporządzeń bazowych dotyczą
głównie:
a) zniesienia obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych (tzw. GAEC 8) – w zamian
państwo członkowskie ma obowiązek ustanowienia odpowiedniego ekoschematu,
czyli dobrowolnych i płatnych interwencji dla rolników.
W dniu 5 kwietnia 2024 r. Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR 2023-2027
pozytywnie zaopiniował projekt uchwały wprowadzającej w Polsce od 2024 r. ekoschemat
Grunty wyłączone z produkcji. Ekoschemat jest dobrowolny dla rolnika. Rolnicy realizujący
ten ekoschemat będą otrzymywali płatność za wyłączenie gruntów ornych z produkcji –
do powierzchni nie większej niż 4% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie.
Szacowana stawka płatności wynosi 563 zł/ha, tj. ok. 126,52 EUR/ha. Wdrożenie nowego
ekoschematu umożliwi rolnikom dobrowolne wyłączenie z produkcji części gruntów ornych,
za co będą otrzymywali płatności. Na gruntach wyłączonych z produkcji będzie obowiązywał
zakaz prowadzenia produkcji rolnej do dnia 31 lipca (w tym zakaz wypasu i koszenia) oraz
zakaz stosowania środków ochrony roślin.
Zgodnie ze zmianą rozporządzeń bazowych, wdrożenie tego ekoschematu pozwoli
na zniesienie obowiązku ugorowania 4% gruntów ornych w ramach normy GAEC 8 już
w 2024 roku. Tym samym, w Polsce po wprowadzeniu w 2024 r. nowego ekoschematu
Grunty wyłączone z produkcji i nowelizacji prawa krajowego w tym zakresie, norma GAEC 8
nadal będzie obowiązywała i będzie się składa się z dwóch elementów tj.:
 zachowanie elementów krajobrazu,
 zakaz przycinania żywopłotów i drzew podczas okresu lęgowego ptaków oraz
okresu wychowu młodych.
b) uproszczenia w normie dot. obowiązku utrzymania okrywy glebowej (tzw. GAEC 6)
– państwo członkowskie będzie miało swobodę w decydowaniu w jakim okresie roku
ustanowić obowiązek utrzymania okrywy glebowej – od dnia 1 stycznia 2024 r.
Propozycja wychodzi naprzeciw polskim postulatom i oczekiwaniom rolników. Polska
w ramach zmiany Planu Strategicznego WPR 2023-2027 proponowała ustanowić
dodatkowy okres utrzymania pokrywy glebowej dla upraw wcześnie zbieranych, tj. zbóż,
rzepaku i rzepiku (od dnia zbioru do dnia 15 października) z możliwością wykonania
zabiegów agrotechnicznych w tym okresie, np. siewu roślin ozimych. Dotychczas KE
sprzeciwiała się takiej zmianie. Niemniej jednak, dzięki zmianie rozporządzeń bazowych taka
zmiana będzie możliwa.
c) uproszczenia w normie dot. zmianowania (tzw. GAEC 7) – rolnicy teraz będą mieli
wybór, czy stosować dywersyfikację upraw, czy zmianowanie – od dnia 1 stycznia
2024 r.

-- 2 of 6 --

Dzięki zmianie rozporządzeń bazowych państwa członkowskie mają możliwość
wprowadzenia w ramach normy GAEC 7 (obok zmianowania) również dywersyfikacji upraw.
W przypadku wyboru dywersyfikacji upraw dla gospodarstw od 10 do 30 ha wystarczy
posiadać 2 uprawy, z tym że największa uprawa nie może stanowić więcej niż 75%, a dla
gospodarstw powyżej 30 ha wystarczy posiadać 3 uprawy, z tym że największa uprawa nie
może stanowić więcej niż 75%, a dwie uprawy główne więcej niż 95%.
d) zwolnienia gospodarstw do 10 ha z kontroli i sankcji za niespełnianie warunkowości.
Konieczne jest teraz jak najszybsze zakończenie prac legislacyjnych na forum UE oraz
przyjęcie przez instytucje unijne obecnie procedowanej zmiany unijnych rozporządzeń
bazowych, czego konsekwencją będzie nowelizacja krajowych aktów prawnych w tym
zakresie. Przyjęcie tego projektu i jego wdrożenie powinno wpłynąć na poprawę sytuacji
ekonomicznej rolników.
2. Czy możliwe jest przekazanie łowiectwa pod nadzór Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, uznając ścisłe związki pomiędzy gospodarką łowiecką i rolną?
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.
U. z 2022 poz. 2512, z późn. zm.).sprawy ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego
oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów w zakresie łowiectwa należą do działu
środowisko.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie
prowadzą żadnych działań mających na celu zmianę ustawy o działach administracji
rządowej (1), której celem byłoby przeniesienie spraw ochrony i kształtowania środowiska
przyrodniczego oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów w zakresie łowiectwa do
działu „rolnictwo”
3. Czy planowane jest wprowadzenie systemowych rozwiązań w zakresie listy gatunków
łownych, poprzez powrót na listę zwierząt łownych gatunków, których poziom populacji
nie wymaga dalszej ochrony?
4. Czy planuje się uznanie gospodarczej, przyrodniczej i kulturowej funkcji łowiectwa i roli
myśliwych w zrównoważonym zarządzaniu i wykorzystywaniu odnawialnych zasobów
przyrodniczych?
Odpowiedź łączna na pytanie 3 i 4.
W najbliższym czasie przy Ministrze Klimatu i Środowiska zostanie powołany Zespół ds.
reformy łowiectwa, który zajmie się kompleksowym wypracowaniem propozycji rozwiązań
legislacyjnych dotyczących łowiectwa w Polsce. Prace wskazanego Zespołu będą
obejmowały m.in. zagadnienia poruszone w powyższych pytaniach.
5. Czy planuje się wprowadzenie systemu łatwego i taniego dostępu do dziczyzny, lokalnym
odbiorcom poprzez usunięcie obecnych barier administracyjnych.
Dziczyzna/mięso zwierząt łownych, tak jak każdy inny środek spożywczy wprowadzany
na rynek, musi być przede wszystkim bezpieczna dla zdrowia konsumentów.

-- 3 of 6 --

Zgodnie z ogólnymi przepisami prawa żywnościowego Unii Europejskiej - Rozporządzenie
(WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające
ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds.
Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.
Urz. UE L 31 z 1.02.2002, str. 1, z późn. zm. ; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15,
t. 6, str. 463), art. 17 ust. 1 i art. 19.), które ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu
ochrony zdrowia publicznego, producenci żywności, w tym podmioty zaopatrujące klientów
w dziczyznę, mają obowiązek spełniania warunków określanych w ww. przepisach jako
wymagania higieniczne, jak również to na nich spoczywa odpowiedzialność
za bezpieczeństwo wprowadzanej na rynek żywności.
Dziczyzna może być wprowadzana na polski rynek w ramach wielu form działalności
prowadzonych przez różne podmioty, w zależności od tego, czy jest to mięso świeże,
poddane obróbce, czy też przetworzone, a także od rodzaju odbiorców i obszaru
wprowadzania na rynek. Przy czym należy podkreślić, że wymagania prawa żywnościowego
w odniesieniu do podmiotów produkujących żywność na małą lub średnią skalę na rynek
lokalny są odpowiednio niższe i mniej restrykcyjne, w porównaniu do wymagań dla
podmiotów działających na dużą skalę, przy niezmiennym założeniu zapewnienia wysokiego
poziomu ochrony zdrowia konsumentów
Mięso zwierząt łownych może być wprowadzane na rynek m. in. w ramach następujących
form działalności: punkt skupu dziczyzny, zakład obróbki dziczyzny, sprzedaż bezpośrednia,
działalność marginalna, lokalna i ograniczona, handel detaliczny, rolniczy handel detaliczny,
jak również rzeźnia, zakład rozbioru mięsa, zakład produkcji surowych wyrobów mięsnych,
mięsa mielonego lub produktów mięsnych, a także hurtownia, działalność polegająca
na obrocie i pośrednictwie w obrocie produktami pochodzenia zwierzęcego, czy też
prowadzeniu chłodni składowej, itd.
Spośród ww. form działalności, typowymi działalnościami, w ramach których można
zaopatrywać konsumentów na rynku lokalnym w żywność, w tym w dziczyznę, są: sprzedaż
bezpośrednia (SB), działalność marginalna, lokalna i ograniczona (MLO) oraz rolniczy handel
detaliczny (RHD).
W przypadku SB możliwe jest wprowadzanie na rynek tusz i podrobów zwierząt łownych, tj.
grubej zwierzyny łownej (nieoskórowanej lub oskórowanej) i drobnej zwierzyny łownej
(patroszonej albo niewypatroszonej, lub opierzonej albo nieopierzonej, lub oskórowanej albo
nieoskórowanej). SB może być prowadzona przez koła łowieckie lub ośrodki hodowli
zwierzyny, które mogą zbywać dziczyznę konsumentom końcowym lub lokalnym zakładom
prowadzącym handel detaliczny bezpośrednio zaopatrującym konsumenta końcowego,
takim jak np. restauracje, sklepy, stołówki. Wymagania weterynaryjne dla SB określone są na
poziomie podstawowym w przepisach prawa krajowego, tj. w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2015 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy
produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz.
U. z 2015 r., poz. 1703)
W ramach działalności MLO możliwe jest wprowadzanie na rynek, tj. sprzedaż
konsumentom końcowym oraz lokalnym zakładom prowadzącym handel detaliczny

-- 4 of 6 --

bezpośrednio zaopatrującym konsumenta końcowego, świeżego mięsa zwierząt łownych,
jak również wyprodukowanych z tego mięsa surowych wyrobów mięsnych, mięsa mielonego
lub produktów mięsnych, a także gotowych posiłków (potraw) wyprodukowanych z takiego
mięsa lub z jego udziałem. Warunki prowadzenia takiej działalności oraz niektóre wymagania
weterynaryjne określono na podstawowym poziomie w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności
marginalnej, lokalnej i ograniczonej (Dz. U. poz. 451), natomiast wymagania z zakresu higieny
określają przepisy UE – rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139
z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. ; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str.
319).
W ramach RHD możliwe jest wprowadzanie na rynek, tj. sprzedaż konsumentom końcowym
lub lokalnym zakładom prowadzącym handel detaliczny bezpośrednio zaopatrującym
konsumenta końcowego produktów mięsnych lub gotowych posiłków (potraw) z udziałem
mięsa zwierząt łownych, a także żywności zawierającej takie mięso. Wymagania z zakresu
bezpieczeństwa żywności dotyczące RHD określone są w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r., poz. 1448) oraz w rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 września 2022 r. w sprawie maksymalnej ilości
żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego do zakładów prowadzących handel
detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego oraz zakresu i sposobu jej
dokumentowania (Dz.U. poz. 1971) natomiast wymagania z zakresu higieny określają
przepisy UE (ww. rozporządzenie (WE) nr 852/2004).
Prowadzenie ww. trzech form działalności w zgodzie z obowiązującymi przepisami
uwarunkowane jest spełnieniem wymogów z zakresu bezpieczeństwa żywności, w tym
zarejestrowaniem działalności we właściwym organie Inspekcji Weterynaryjnej, tj.
u powiatowego lekarza weterynarii, co zostało określone w art. 19-21 ustawy z dnia 16
grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2023r. poz. 872)
Dla podmiotów prowadzących ww. formy działalności przewidziano istotne ułatwienia
i uproszczenia reguł w przepisach prawa żywnościowego, które przejawiają się
w szczególności w:
 skróconej procedurze uzyskiwania uprawnień do prowadzenia działalności
(rejestracja, nie zaś zatwierdzenie zakładu, zwolnienie z obowiązku sporządzania
projektu technologicznego zakładu),
 mniej rygorystycznych wymaganiach higienicznych niż te, które dotyczą zakładów
prowadzących produkcję żywności na dużą skalę,
 częstotliwości kontroli podmiotów przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, która
jest dostosowana do skali takiej działalności i jest ustalana na zasadzie analizy
ryzyka.
Szczegółowe informacje na temat wymagań z zakresu bezpieczeństwa żywności
dotyczących ww. SB, MLO i RHD są udostępnione na stronie internetowej resortu rolnictwa
(https://www.gov.pl/web/rolnictwo/archiwum-komunikatow2)
oraz Głównego Inspektoratu Weterynarii
(https://www.wetgiw.gov.pl/handel-eksport-import/zywnosc-pochodzenia-zwierzecego).

-- 5 of 6 --

Podsumowując, w przepisach prawa żywnościowego nie identyfikuje się aktualnie barier
administracyjnych we wprowadzaniu na rynek dziczyzny o zasadniczym znaczeniu, stąd nie
jest planowane wprowadzenie modyfikacji lub postulowanie o takie modyfikacje na poziomie
odpowiednio przepisów krajowych lub unijnych. Takie mięso może być wprowadzane na
polski rynek w ramach wielu różnych form działalności, w tym z zastosowaniem
uproszczonych zasad z zakresu prawa żywnościowego w ramach ww. form działalności, tj.
SB, MLO i RHD. W związku z powyższym, zarówno koła łowieckie, ośrodki hodowli
zwierzyny, jak i inne podmioty, w tym myśliwi, mają wiele możliwości zakładania różnych
form działalności, zaś konsumenci i inni klienci mają możliwość uzyskania dostępu do mięsa
ze zwierząt łownych na rynku lokalnym.
Z uwagi jednak na fakt, że postulat wprowadzenia systemu łatwego i taniego dostępu
do dziczyzny lokalnym odbiorcom poprzez usunięcie obecnych barier administracyjnych nie
został sprecyzowany w sposób konkretny i obrazujący potencjalne bariery w tym zakresie,
po otrzymaniu bardziej szczegółowych informacji dotyczących tego postulatu, można byłoby
ponownie poddać tę tematykę analizie z punktu widzenia efektywności wyżej opisanego
systemu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --