Interpelacja w sprawie podjętych decyzji dotyczących przekazania osobom prawnym Kościoła Katolickiego gruntów należących do Skarbu Państwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 191
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podjętych decyzji dotyczących przekazania osobom prawnym Kościoła Katolickiego gruntów należących do Skarbu Państwa
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 04-12-2023
Szanowna Pani Minister,
do opinii publicznej wciąż docierają informacje o gruntach rolnych przekazywanych przez Skarb Państwa kościelnym osobom prawnym. Grunty te w myśl ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej nabywane są przez te osoby nieodpłatnie. Przepisy ustawy ograniczają możliwość przekazania gruntów tylko do Ziem Odzyskanych, a więc tych, które Polska otrzymała po II wojnie światowej. Przepisy określają też kryteria dotyczące powierzchni gruntów, jakie mogą zostać przekazane.
Przekazanie gruntów następuje w wyniku decyzji wojewody właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, jednak wymaga ona zgody prezesa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa – jednostki nadzorowanej przez Pani ministerstwo.
W związku z tym, że przedmiotem tego procesu jest majątek należący do Polek i Polaków, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka powierzchnia gruntów została przekazana kościelnym osobom prawnym w myśl art. 70a wspomnianej ustawy w 2021 r., 2022 r. i do końca listopada 2023 roku?
Proszę o wymienienie wszystkich przekazanych gruntów z oznaczeniem numerów ich działek wg podziału na poszczególne lata i województwa.
Jaką powierzchnię gruntów z wymienionych w pkt 1 przekazano parafiom (w rozbiciu na poszczególne lata)?
Jaką powierzchnię gruntów z wymienionych w pkt 1 przekazano diecezjom (w rozbiciu na poszczególne lata)?
Jaką powierzchnię gruntów z wymienionych w pkt 1 przekazano seminariom duchownym, diecezjalnym i zakonnym (w rozbiciu na poszczególne lata)?
Jaką powierzchnię gruntów z wymienionych w pkt 1 przekazano domom zgromadzeń zakonnych (w rozbiciu na poszczególne lata)?
Czy ministerstwo dysponuje wyceną wartości przekazanych gruntów? Jeżeli tak, proszę o jej przedstawienie w rozbiciu na poszczególne lata i województwa.
Czy wg stanu na dzień 1 grudnia 2023 roku prowadzone są postępowania dotyczące przekazania gruntów kościelnym osobom prawnym, co do których nie zapadła jeszcze decyzja właściwego wojewody? Jeżeli tak, proszę o wymienienie wszystkich takich postępowań z oznaczeniem powierzchni tych gruntów i ich lokalizacji.
Z poważaniem
dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10143 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 30 stycznia 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.37.2023
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 191 z dnia 19 grudnia 2023 r., wniesionej przez Panią Anitę
Kucharską-Dziedzic, posłankę na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację poselską uprzejmie informuję, co następuje.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (określany dalej jako „KOWR”) realizuje
procedurę nieodpłatnego przekazywania gruntów wchodzących w skład Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa osobom prawnym Kościoła Katolickiego nie tylko
w oparciu o art. 70a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966), ale także
w ramach postępowania regulacyjnego, o którym mowa w art. 61 – 63 ww. ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy - postępowanie regulacyjne
wszczynane jest na wniosek kościelnych osób prawnych i ma ono za przedmiot
przywrócenie tym osobom własności upaństwowionych nieruchomości lub ich części,
wymienionych w tym przepisie. Z kolei w myśl art. 63 ust. 2 ustawy o stosunku Państwa
do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - regulacja dotycząca
nieruchomości rolnych może następować poprzez wydzielenie odpowiednich
nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Art. 24 ust. 1a ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2329 z późn. zm.) stanowi natomiast, że w sprawach wynikających
z postępowania regulacyjnego określonego w ustawach o stosunku Państwa do
-- 1 of 6 --
2
kościołów i innych związków wyznaniowych w Rzeczypospolitej Polskiej (a zatem
również i we wskazanej wyżej ustawie z dnia 17 maja 1989 r.) Skarb Państwa jest
reprezentowany przez KOWR.
Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów należy zauważyć, że od początku
funkcjonowania Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (tj. od dnia 1 stycznia
1992 r.) do dnia 30 listopada 2023 r. nieodpłatnie przekazano kościelnym osobom
prawnym z tego Zasobu łącznie 90,4 tys. ha gruntów, z czego 82,7 tys. ha (co
odpowiada 91,5 %) dotyczyło nieodpłatnych przekazań nieruchomości osobom
prawnym Kościoła Katolickiego.
Odnosząc się do pytań zawartych w ww. interpelacji uprzejmie informuję,
co następuje.
1) W 2021 r. łączna powierzchnia nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa nieodpłatnie przekazanych na rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego
w trybie art. 70a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w ramach postępowania regulacyjnego,
o którym mowa w art. 61 – 63 tej ustawy, wyniosła 84,5841 ha. Do tego należy dodać
jedną nieruchomość o powierzchni 0,1800 ha przekazaną nieodpłatnie na rzecz
Towarzystwa Pomocy dla Bezdomnych im. św. Brata Alberta w Krakowie, który to
podmiot jest stowarzyszeniem.
W 2022 r. łączna powierzchnia nieruchomości Zasobu nieodpłatnie przekazanych na
rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego wyniosła 69,0425 ha.
W 2023 r. (do dnia 30 listopada 2023 r.) łączna powierzchnia tych nieruchomości
wyniosła 7,7996 ha.
2) Struktura przekazanych nieodpłatnie gruntów z oznaczeniem numerów działek
ewidencyjnych, według podziału na poszczególne lata i województwa, przedstawia się
następująco:
2021r.
województwo dolnośląskie: działka nr 657/3 (pow. 1,6000 ha), 691 (pow.
0,2800 ha), 122 (pow. 0,2473 ha), 315 (pow. 0,4900 ha), 323 (pow. 0,7400 ha),
298/2 (pow. 2,1300 ha), 313/1 (pow. 0,2700 ha), 313/2 (pow. 0,8700 ha), 453
(pow. 0,7200 ha), 446/6 (pow. 0,4000 ha);
-- 2 of 6 --
3
województwo lubuskie: działka nr 404/4 (pow. 3,6520 ha), 1163/1 (pow. 1,6900
ha), 1176/1 (pow. 0,5500 ha), 1176/2 (pow. 0,4200 ha), 1181/1 (pow. 2,8200
ha), 1188 (pow. 0,4100 ha), 1 (pow. 4,0000 ha), 32/4 (pow. 1,1900 ha), 375/3
(pow. 5,9914 ha), 1726/1 (pow. 2,4562 ha), 1742/1 (pow. 1,2572 ha), 326/2
(pow. 12,8700 ha);
województwo śląskie: działka nr 731/179 (pow. 0,1800 ha), 343 (pow. 0,1037
ha);
województwo warmińsko-mazurskie: działka nr 7/5 (pow. 0,3903 ha), 299/3
(pow. 4,1652 ha), 105/3 (pow. 1,0455 ha), 105/5 (pow. 0,4215 ha), 105/10
(pow. 1,1939 ha), 105/12 (pow. 1,5699 ha);
województwo wielkopolskie: działka nr 15 (pow. 30,6400 ha).
2022 r.
województwo dolnośląskie: działka nr 322/2 (pow. 0,0500 ha), 627/4 (pow.
1,8100 ha), 103 (pow. 0,3400 ha), 79/3 (pow. 0,8000 ha), 638/1 (pow. 0,2700
ha), 103 (pow. 1,3500 ha), 351/1 (pow. 0,1900 ha), 351/4 (pow. 0,0600 ha),
380/20 (pow. 1,0000 ha), 380/21 (pow. 2,8100 ha), 380/6 (pow. 1,1500 ha),
468 (pow. 3,7300 ha);
województwo pomorskie: działka nr 32/2 (pow. 15,0000 ha);
województwo warmińsko-mazurskie: działka nr 5/22 (pow. 4,6745 ha), 5/28
(pow. 5,5544 ha), 5/29 (pow. 11,7222 ha), 5/30 (pow. 3,1105 ha), 123/7 (pow.
6,4347 ha), 123/8 (pow. 0,0612 ha), 123/9 (pow. 5,7670 ha), 123/10 (pow.
0,0701 ha), 123/11 (pow. 2,6427 ha), 119/5 (pow. 0,4452 ha).
2023 r.
województwo lubuskie: działka nr 121/2 (pow. 0,8700 ha), 122/2 (pow. 0,9200
ha);
województwo warmińsko-mazurskie: działka nr 45/8 (pow. 4,0096 ha),
79 (pow. 2,0000 ha).
-- 3 of 6 --
4
3) W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 30 listopada 2023 r. na rzecz parafii
przekazano nieodpłatnie nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
o łącznej powierzchni 78,1 ha. W rozbiciu na poszczególne lata wygląda to następująco:
2021 r. – 45,5 ha
2022 r. – 28,6 ha
2023 r. – 4,0 ha
4) i 5) W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 30 listopada 2023 r. na rzecz
diecezji, seminariów duchownych diecezjalnych oraz seminariów duchownych
zakonnych nie przekazano nieodpłatnie nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej
Skarbu Państwa.
6) W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 30 listopada 2023 r. na rzecz domów
zgromadzeń zakonnych przekazano nieodpłatnie nieruchomości z Zasobu Własności
Rolnej Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 83,3 ha. W rozbiciu na poszczególne lata
wygląda to następująco:
2021 r. – 39 ha
2022 r. – 40,5 ha
2023 r. – 3,8 ha
Ponadto w 2021 r. w województwie śląskim przekazano nieodpłatnie (o czym była już
mowa wcześniej) działkę nr 731/179 o powierzchni 0,1800 ha na rzecz stowarzyszenia
- Towarzystwa Pomocy dla Bezdomnych im. św. Brata Alberta w Krakowie.
7) W odniesieniu do kwestii wyceny wartości przekazanych gruntów należy wskazać, że
art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej
Polskiej nie przewiduje wymogu sporządzania operatów szacunkowych określających
wartość danej nieruchomości. Artykuł ten wskazuje jedynie limity powierzchniowe
odnośnie nieruchomości rolnych przekazywanych nieodpłatnie poszczególnym
podmiotom (tj. parafiom, diecezjom, seminariom duchownym, domom zgromadzeń
duchownych). Zarówno KOWR, jak i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
nie gromadzą zatem informacji dotyczących wycen nieruchomości nieodpłatnie
przekazanych na rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego.
-- 4 of 6 --
5
8) Zgodnie z art. 70a ust. 3 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego
w Rzeczypospolitej Polskiej nieodpłatne przekazanie na własność nieruchomości
znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa następuje w drodze
decyzji wojewody właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wydanej
za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR (zgoda ta z kolei wyrażana jest
w formie postanowienia – art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.). Natomiast
organem właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego na decyzję wojewody
wydaną w przedmiocie nieodpłatnego przekazania nieruchomości jest minister
odpowiedzialny za stosunki Państwa z Kościołem Katolickim, tj. Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji (art. 30 ustawy z dnia 4 września 1997 r.
o działach administracji rządowej – Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.
oraz § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji – Dz. U. poz. 2708). Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, iż organami
prowadzącymi zasadnicze postępowania w przedmiocie nieodpłatnego przekazania
nieruchomości na rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego są wojewodowie
(a w postepowaniu odwoławczym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji),
zarówno KOWR, jak i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie dysponują
informacjami dotyczącymi łącznej liczby takich postępowań, prowadzonych w skali
kraju.
Ministerstwo dysponuje natomiast wiedzą o trzech postępowaniach, które toczą się
aktualnie przed Wojewodą Dolnośląskim w trybie art. 70a ustawy o stosunku Państwa
do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika to z faktu,
iż do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynęły zażalenia na trzy postanowienia
Dyrektora Generalnego KOWR wydane w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na
nieodpłatne przekazanie przez Wojewodę Dolnośląskiego nieruchomości z Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego.
Są to następujące postępowania:
postępowanie o znaku: NRŚ-NK.7510.32.2016.FW dotyczy nieodpłatnego
przekazania przez Wojewodę Dolnośląskiego nieruchomości o łącznej
powierzchni 1145,9024 ha, zlokalizowanych w gminach Góra i Niechlów,
powiat górowski, województwo dolnośląskie;
-- 5 of 6 --
6
postępowanie o znaku: NRŚ-NK.7510.34.2016.FW dotyczy nieodpłatnego
przekazania przez Wojewodę Dolnośląskiego nieruchomości o łącznej
powierzchni 1382,7179 ha, zlokalizowanych w gminie Niechlów, powiat
górowski, województwo dolnośląskie;
postępowanie o znaku: NRŚ-NK.7510.22.2016.FW dotyczy nieodpłatnego
przekazania przez Wojewodę Dolnośląskiego nieruchomości o łącznej
powierzchni 497,8862 ha, zlokalizowanych w gminie Łagiewniki, powiat
dzierżoniowski, województwo dolnośląskie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --