Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji ekonomicznej polskich rolników w związku z przebiegiem tegorocznych żniw oraz działań rządu na rzecz wsparcia gospodarstw dotkniętych skutkami anomalii pogodowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19097
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie dramatycznej sytuacji ekonomicznej polskich rolników w związku z przebiegiem tegorocznych żniw oraz działań rządu na rzecz wsparcia gospodarstw dotkniętych skutkami anomalii pogodowych
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak, Robert Warwas, Patryk Wicher
Data wpływu: 06-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego każdego dnia napływają dramatyczne sygnały od rolników z województwa lubelskiego oraz innych regionów Polski. Tegoroczne żniwa dla wielu gospodarstw oznaczają nie zysk, lecz ogromne straty i realne zagrożenie utraty płynności finansowej.
Najpierw wiosenne przymrozki, następnie długotrwała susza i rekordowe upały, a w końcu intensywne opady deszczu, które uniemożliwiły lub znacząco utrudniły prowadzenie żniw oraz pogorszyły jakość ziarna. Rolnicy znaleźli się w sytuacji, w której zebrali znacznie mniej, niż zakładali, a jednocześnie ponieśli pełne, rekordowo wysokie koszty produkcji.
Szczególnie niepokojące jest to, że przy niższych plonach rolnicy musieli ponieść wyższe wydatki na nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny, energię, usługi rolnicze oraz paliwo. Wysokie ceny oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej dodatkowo zwiększyły koszty prowadzenia gospodarstw. Do tego dochodzą niskie ceny skupu zbóż i rzepaku, które nie rekompensują poniesionych nakładów.
Podobne informacje napływają z wielu regionów Polski. Wielu producentów rolnych wskazuje, że tegoroczna produkcja przyniesie straty i będą zmuszeni dopłacić do swojej działalności. Oznacza to realne zagrożenie dla stabilności ekonomicznej polskich gospodarstw rodzinnych, bezpieczeństwa żywnościowego państwa oraz przyszłości krajowego rolnictwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada już dane dotyczące skali strat w tegorocznych plonach zbóż, rzepaku i innych upraw?
Kiedy rząd przedstawi kompleksowy program pomocy dla rolników, którzy ponieśli straty wskutek tegorocznych anomalii pogodowych?
Czy planowane są bezpośrednie rekompensaty finansowe za utracone plony? Jeżeli tak, to według jakich zasad będą przyznawane?
Czy ministerstwo rozważa uruchomienie pomocy do powierzchni upraw dla gospodarstw, które poniosły znaczne straty, w wysokości odpowiadającej rzeczywistej skali szkód, np. 1500–2000 zł na hektar?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rocznych wakacji kredytowych dla rolników, którzy w wyniku tegorocznych strat utracili znaczną część dochodów?
Dlaczego rząd proponuje przede wszystkim kolejne instrumenty kredytowe, zamiast bezzwrotnego wsparcia umożliwiającego utrzymanie płynności finansowej gospodarstw?
Czy planowane jest odroczenie lub rozłożenie na raty zobowiązań wobec KRUS oraz innych instytucji państwowych?
Czy rozważane jest wprowadzenie ulg podatkowych dla gospodarstw, które poniosły największe straty?
Czy ministerstwo zamierza zwiększyć dopłaty do ubezpieczeń upraw oraz rozszerzyć zakres ochrony ubezpieczeniowej?
Czy ministerstwo analizuje wpływ wysokich cen paliwa, energii, nawozów oraz środków ochrony roślin na opłacalność tegorocznej produkcji rolnej?
Jakie działania podejmie rząd w celu ograniczenia kosztów paliwa wykorzystywanego w produkcji rolnej?
Czy planowane jest zwiększenie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej?
Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie środków na pomoc suszową jeszcze w 2026 roku?
Ilu rolników skorzystało z pomocy suszowej w latach 2024–2026 oraz jaka była łączna wartość udzielonego wsparcia?
Czy rząd przewiduje uproszczenie procedur szacowania strat oraz skrócenie czasu wypłaty pomocy?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie specjalnego programu wsparcia dla producentów zbóż i rzepaku, którzy w wyniku tegorocznych anomalii pogodowych oraz niskich cen skupu znaleźli się w szczególnie trudnej sytuacji ekonomicznej?
Czy ministerstwo analizuje, czy obecne ceny skupu zbóż i rzepaku zapewniają producentom pokrycie kosztów produkcji?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu poprawę opłacalności produkcji zbóż i rzepaku oraz stabilizację rynku?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu wysokości dopłat bezpośrednich na opłacalność produkcji rolnej w zestawieniu z kosztami prowadzenia gospodarstw, cenami środków produkcji, cenami skupu oraz wzrostem płacy minimalnej od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby dopłaty bezpośrednie oraz krajowe instrumenty wsparcia odpowiadały rzeczywistym kosztom prowadzenia produkcji rolnej w 2026 roku?
Czy ministerstwo dostrzega, że przy obecnych cenach skupu zbóż, wysokich kosztach nawozów, środków ochrony roślin, energii i paliwa wielu rolników nie jest w stanie wypracować dochodu pozwalającego na utrzymanie gospodarstwa?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wpływu tegorocznych strat na bezpieczeństwo żywnościowe Polski, liczbę gospodarstw zagrożonych utratą płynności finansowej oraz ryzyko zaprzestania działalności przez gospodarstwa rodzinne?
Czy ministerstwo posiada szacunki dotyczące liczby gospodarstw, które po tegorocznych żniwach mogą utracić płynność finansową lub zakończyć prowadzenie działalności?
Czy ministerstwo zamierza wystąpić do Komisji Europejskiej o zgodę na uruchomienie dodatkowych krajowych form pomocy publicznej dla rolników poszkodowanych przez tegoroczne anomalie pogodowe?
Jakie długofalowe działania zamierza podjąć ministerstwo, aby skutki coraz częściej występujących anomalii pogodowych nie prowadziły do pogarszania kondycji ekonomicznej i bankructwa polskich gospodarstw rolnych?
Polscy rolnicy nie oczekują przywilejów. Oczekują sprawiedliwego wsparcia w sytuacji, gdy na skutek niezależnych od nich zjawisk pogodowych ponieśli ogromne straty. Nie można wymagać od rolników, aby ponosili pełne ryzyko prowadzenia produkcji rolnej, podczas gdy koszty stale rosną, ceny skupu pozostają niskie, a kolejne anomalie pogodowe odbierają im efekty całorocznej pracy.
Rolnictwo jest jednym z filarów bezpieczeństwa żywnościowego Polski. Brak zdecydowanych działań może doprowadzić do pogorszenia kondycji tysięcy gospodarstw rodzinnych, ograniczenia krajowej produkcji żywności oraz dalszego osłabienia polskiej wsi.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na przedstawione pytania oraz przedstawienie konkretnych działań, jakie Rada Ministrów zamierza podjąć w celu wsparcia polskich rolników.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (25)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26493 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 września 2026 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.14.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19097
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19097 posłów Magdaleny Filipek-Sobczak, Roberta
Warwas i Patryka Wicher w sprawie dramatycznej sytuacji ekonomicznej polskich
rolników w związku z przebiegiem tegorocznych żniw oraz działań rządu na rzecz
wsparcia gospodarstw dotkniętych skutkami anomalii pogodowych, uprzejmie
informuję co następuje:
W przypadku strat spowodowanych suszą do szacowania strat w rozumieniu
przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, służy
publiczna aplikacja „zgłoś szkodę rolniczą”.
Wniosek o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy może złożyć każdy
producent rolny, który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu
przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w
którym wystąpiła susza i posiada Profil Zaufany w terminie do dnia 15 października
roku wystąpienia suszy.
Po dokonaniu oceny strat w gospodarstwach rolnych możliwe będzie określenie ich
skali oraz podjęcie decyzji dotyczących wdrożenia form pomocy.
-- 1 of 13 --
2 | S t r o n a
W przypadku szkód spowodowanych przez grad, deszcz nawalny, ujemne skutki
przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi,
lawinę ustalenia zakresu i wysokości szkód w uprawach rolnych zgodnie z
obowiązującymi przepisami dokonuje poprzez lustrację komisja powołana przez
wojewodę, właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, tzn.: w ciągu 2
miesięcy od dnia zgłoszenia przez producenta rolnego powstania tych szkód, nie
później jednak niż do czasu zbioru plonu głównego danej uprawy albo jej likwidacji i
nie wcześniej niż od wschodów upraw.
Uruchomienie dodatkowej pomocy krajowej oraz szczegółowy wniosek do KE będą
mogły zostać przygotowane po oszacowaniu szkód przez komisje powołane przez
wojewodów. Oszacowanie szkód w poszczególnych gospodarstwach jest nie tylko
warunkiem uruchomienia pomocy nałożonym przepisami Komisji Europejskiej, ale
również jest konieczne do sporządzenia Oceny Skutków Regulacji, która jest
niezbędnym elementem każdej regulacji prawnej przedkładanej Radzie Ministrów.
Ponadto informuję, że w latach 2024 – 2026 r. uruchomiono następujące pomoce
związane z suszą:
2024 rok - uruchomiono pomoc finansową dla producenta rolnego, w którego
gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane
wystąpieniem w 2023 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków
przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna,
obsunięcia się ziemi, lawiny lub suszy i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej
produkcji roślinnej, wielkość zrealizowanych wydatków - 172 604 053,81 zł;
2025 rok - uruchomiono następujące pomoce:
1) pomoc dla producentów rolnych w związku z suszą w 2024 r., wielkość
zrealizowanych wydatków - 62 508 200,44 zł,
2) pomoc dla rodziny w związku z suszą w 2024 r., wielkość zrealizowanych
wydatków - 142 416 000,00 zł,
3) pomoc w postaci zwrotu równowartości III i IV raty podatku w związku z suszą w
2024 r., wielkość zrealizowanych wydatków - 771 017,84 zł.
-- 2 of 13 --
3 | S t r o n a
Producenci rolni, którzy mają trudności ze spłatą czynnych kredytów z dopłatami
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do oprocentowania mogą ubiegać
się w banku o:
a) zastosowanie prolongaty spłaty rat kapitału i odsetek, o ile określony w umowie
kredytu termin ich spłaty jeszcze nie minął,
b) wydłużenie okresu kredytowania poza przewidziany w umowie kredytu, o ile
określony w umowie kredytu okres kredytowania jeszcze nie minął,
c) zmianę kierunku produkcji na inny określony w zasadach udzielania kredytów.
Zasady udzielania kredytów w przypadku zaprzestania przez kredytobiorcę
prowadzenia działalności lub spłaty kredytu i odsetek z przyczyn od niego
niezależnych, umożliwiają bankowi, po dokonaniu stosownej analizy i deklaracji
kredytobiorcy o wznowieniu działalności lub spłaty kredytu, uznanie tego
zaprzestania za czasowe.
Ponadto w celu przywrócenia płynności finansowej gospodarstw rolnych dla
producentów rolnych zostały opracowane pomoce w formie pożyczek lub kredytów.
Zeszły rok był pierwszym rokiem, w którym można było składać wnioski o udzielenie
pożyczek dla producentów rolnych na sfinansowanie nieuregulowanych zobowiązań
cywilnoprawnych producenta rolnego, które zostały podjęte w związku z
prowadzeniem przez tego producenta rolnego działalności rolniczej nie później niż 3
miesiące przed dniem złożenia wniosku i które są wymagalne, oraz niewymagalnych
zobowiązań, które powstały w ramach tego samego stosunku prawnego.
Aktualnie zostały opracowane korzystniejsze rozwiązania dla producentów rolnych
podczas ubiegania się o ww. pożyczki.
Opracowany został również projekt uruchomienia pomocy w formie dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych na sfinansowanie zobowiązań
cywilnoprawnych producenta rolnego, które zostały podjęte w związku z
prowadzeniem przez niego działalności rolniczej nie później niż 12 miesięcy przed
dniem złożenia wniosku o udzielenie kredytu bankowego,
Projekt programu dotyczący udzielania ww. pomocy w formie powyższych pożyczek
jak i kredytów został rozesłany do konsultacji publicznych i uzgodnień
międzyresortowych oraz w formie aktu prawnego został wpisany do Wykazu
Prac Rady Ministrów pod numerem RD329.
-- 3 of 13 --
4 | S t r o n a
Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2026 r. poz. 622) „Organ podatkowy, na wniosek podatnika, (…) w przypadkach
uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za
zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę
prolongacyjną.
Decyzje organu podatkowego w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych na
wniosek podatnika, mają charakter uznaniowy i są podejmowane przez organ
podatkowy po przeanalizowaniu dowodów uzasadniających ważny interes podatnika
lub interes publiczny.
W związku z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2026/1894 z dnia 27
lipca 2026 r. w sprawie udzielenia nadzwyczajnego wsparcia finansowego rolnikom
dotkniętym szczególnymi problemami mającymi wpływ na ich rentowność,
wynikającymi z kryzysu na Bliskim Wschodzie, przygotowywane jest rozporządzenie
krajowe mające na celu uruchomienie dodatkowego wsparcia finansowego dla
rolników dotkniętych znacznym wzrostem cen nawozów i oleju napędowego
spowodowanych kryzysem na Bliskim Wschodzie w 2026 r. Projekt zakłada
udzielanie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nadzwyczajnego
wsparcia finansowego na dofinansowanie zakupu oleju napędowego
wykorzystywanego do produkcji rolnej oraz nawozów mineralnych. Projekt zostanie
zamieszczony na stronie Rządowego Centrum Legislacji w zakładce „Rządowy Proces
Legislacyjny”, gdzie będzie można śledzić kolejne etapy prac nad projektem oraz
zapoznać się z jego treścią.
W odpowiedzi na wnioski rolników dotyczące potrzeby uproszczenia dostępu do
ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich z dotacją z budżetu Państwa
oraz postulaty w sprawie rozszerzenia katalogu upraw dotowanych i zmniejszenia
składek ubezpieczenia dla producentów rolnych, została przygotowana nowelizacja
ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, która od września
br. wprowadza następujące zmiany do ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o
-- 4 of 13 --
5 | S t r o n a
ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (DZ. U. z 2025 r., poz. 251
oraz z 2026 r. poz. 965):
1) określenie limitu stawek taryfowych, do których mogą być stosowanie 65%
dopłaty do składki ubezpieczenia, bez względu na klasę gleby, do wysokości:
25 % sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu tytoniu, warzyw gruntowych,
drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, zamiast obecnie
obowiązujących w wysokości odpowiednia 20%, 22% lub 25% w zależności
od klasy gleby,
15 % sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu pozostałych upraw, zamiast
obecnie obowiązujących w wysokości odpowiednia 9%, 12% lub 15% w
zależności od klasy gleby,
2) wprowadzenie dopłaty, w przypadku ubezpieczenia zwierząt, w wysokości 65%
do 0,5% sumy ubezpieczenia w przypadku określenia przez zakłady ubezpieczeń
stawek taryfowych ubezpieczenia przekraczających 0,5% sumy ubezpieczenia
zwierząt. Zmiana ta umożliwia otrzymanie dopłaty do ubezpieczanych zwierząt w
ustawowo określonej wysokości tj. 65% w przypadku przekroczenia stawki
taryfowej określonej w ustawie,
3) wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w miejsce obowiązującej franszyzy
integralnej, powodującej ubezpieczanie i likwidację niewielkich szkód niemających
istotnego znaczenia dla gospodarstw rolnych. W ustawie o zmianie ustawy
zaproponowano, aby odszkodowanie było pomniejszane od 10 % do 35 % sumy
ubezpieczenia. Stosownie do wielkości pomniejszenia odszkodowania powinna
być pomniejszona stawka ubezpieczenia. Oczekiwanym skutkiem wprowadzenia
zmiany będzie zmniejszenie wysokości składki ubezpieczenia dla producentów
rolnych,
4) dodanie wierzby do wyplatania oraz traw nasiennych do katalogu upraw, do
których mogą być stosowane dopłaty do składek ubezpieczenia oraz rozszerzenie
plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo.
Ponadto informuję, że dotychczas w przypadku płatności (dopłat) bezpośrednich pula
środków finansowych była określana na forum UE, podczas negocjacji wieloletnich
ram finansowych, czyli wieloletniego budżetu UE. Ustalając zasady przyznawania
płatności bezpośrednich, w tym także dobrowolnego przejściowego wsparcia
-- 5 of 13 --
6 | S t r o n a
krajowego, każde państwo członkowskie UE zobowiązane jest do przestrzegania ram
prawnych oraz pułapów finansowych określonych w przepisach unijnych.
W związku z tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami UE, Polska nie ma
możliwości dowolnego zwiększenia środków na ten cel.
Należy wskazać, że celem płatności bezpośrednich nie jest rekompensowanie
kosztów produkcji rolnej, ale wsparcie dochodów rolników. Płatności bezpośrednie,
co do zasady, nie są uzależnione od wielkości bieżącej produkcji ani sytuacji na
rynkach rolnych, dzięki czemu łagodzą skutki gwałtownych zmian występujących na
rynkach rolnych i zmniejszają naturalne ryzyko związane z prowadzeniem działalności
rolniczej (w zakresie przebiegu pogody czy chorób zwierząt). Niemniej jednak wśród
mechanizmów, które mogą pośrednio przyczyniać się do stabilizacji cen produktów
rolnych oraz wpływać na opłacalność produkcji, wskazać należy m.in. płatności
związane z produkcją. Celem tych płatności jest wsparcie sektorów, które są istotne
ze względów społeczno-ekonomicznych lub środowiskowych i napotykają trudności.
W Polsce sytuacja taka dotyczy 4 sektorów produkcji zwierzęcej (płatność do bydła,
krów, owiec i kóz) i 9 sektorów produkcji roślinnej (płatność do truskawek,
ziemniaków skrobiowych, roślin pastewnych, roślin strączkowych na nasiona,
buraków cukrowych, chmielu, lnu, konopi włóknistych i pomidorów). Na realizację
płatności w tych sektorach Polska przeznacza ok. 15% puli środków na płatności
bezpośrednie, co odpowiada maksymalnemu limitowi na płatności związane z
produkcją określonemu w przepisach UE.
Łączna pula środków przeznaczona na ww. wsparcie na lata 2023-2027 to ok. 18,4
mld EUR w tym ok. 0,7 mld EUR to środki z budżetu krajowego.
Z płatności bezpośrednich w Polsce korzysta corocznie ok. 1,2 mln rolników.
W kampanii 2026 r. łączna pula środków na płatności bezpośrednie wynosi ok. 3,7
mld EUR, w tym ok. 124,7 mln EUR z budżetu krajowego.
W celu złagodzenia trudności finansowych rolników również w kampanii 2026 r.
podjęta została decyzja o wcześniejszej wypłacie środków w ramach płatności
bezpośrednich oraz płatności obszarowych II filaru WPR. W tym roku wypłata
zaliczek z tytułu ww. płatności rozpocznie się ponad miesiąc wcześniej niż w latach
ubiegłych, tj. zaliczki będą sukcesywnie wypłacane już od 8 września 2026 r.
-- 6 of 13 --
7 | S t r o n a
Ponadto zaliczki będą realizowane na maksymalnym poziomie dopuszczonym przez
przepisy unijne, tj.:
do 75 proc. szacowanej kwoty płatności bezpośrednich (w tym ekoschematów
obszarowych) oraz przejściowego wsparcia krajowego;
do 85 proc. należnej kwoty płatności ONW, rolno-środowiskowoklimatycznych,
ekologicznych i zalesieniowych.
Wypłata zaliczek potrwa do 30 listopada br. Od 1 grudnia rozpocznie się wypłata
płatności końcowych.
Zmiany klimatu stanowią poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa żywnościowego.
Długoterminowe zmiany temperatury, wilgotności, opadów deszczu oraz wynikające
z tych zmian anomalie powodują straty i mają poważne konsekwencje ekonomiczne
dla gospodarstw rolnych. Przeciwdziałanie tym skutkom wymaga długofalowych i
skoordynowanych działań, obejmujących zarówno ograniczanie ryzyka
produkcyjnego, jak i wzmacnianie odporności gospodarstw rolnych. Problematyka ta
jest uwzględniana w strategicznych dokumentach rządowych, w których
przygotowaniu Ministerstwo bierze czynny udział. Zalicza się do nich m.in. „Krajowy
Plan w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 z perspektywą do 2040 r.” czy
przygotowywaną przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska „Krajową Strategię
Adaptacji do 2040” (KSA), w ramach której zabiegam o kompleksowe uwzględnienie
specyfiki sektora rolnego i potrzeb gospodarstw rolnych.
Jednocześnie zapewnione jest wsparcie rolnikom w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. Obejmuje ono szereg instrumentów
środowiskowych, klimatycznych i inwestycyjnych w szczególności ekoschematy,
interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne czy inwestycje przyczyniające się do
ochrony środowiska i klimatu oraz interwencje leśne i zadrzewieniowe. Działania te
służą m.in. poprawie gospodarowania glebą i wodą oraz zwiększaniu odporności
gospodarstw na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Również w toku trwających prac nad nowym okresem programowania WPR po 2027
r., mając na uwadze szczególną wrażliwość sektora rolnego na skutki zmiany klimatu,
będę dążyć do zapewnienia szerokiego zakresu wsparcia dla rolników w tym
obszarze.
-- 7 of 13 --
8 | S t r o n a
Jednocześnie informuję, że podejmuje się i planuje kontynuować szereg działań o
charakterze długofalowym, których celem jest zwiększenie odporności gospodarstw
rolnych na skutki zmian klimatu i ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz
ograniczenie ryzyka utraty dochodów przez producentów rolnych. W szczególności
działania te obejmują w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027 (PS WPR) wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych, w tym
inwestycji związanych z poprawą gospodarowania wodą, ochroną gleb oraz
wdrażaniem technologii ograniczających skutki suszy, przymrozków i innych
niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
W ramach interwencji I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i
klimatu, można uzyskać dofinansowanie na inwestycje mające na celu ograniczenie
presji rolnictwa na środowisko naturalne, w tym m.in. ograniczenie zużycia środków
ochrony roślin lub nawozów, ograniczenie emisji zanieczyszczeń, zwiększenie
bioróżnorodności gleby, poprawę gospodarowania wodą oraz adaptację do zmian
klimatu.
O dofinansowanie może ubiegać się rolnik lub grupa rolników. Rolnik, zajmujący się
produkcją roślinną, może przykładowo ubiegać się o wsparcie na inwestycje
dotyczące: magazynowania i wykorzystania wody opadowej w gospodarstwach
rolnych (np. zakup zamkniętych zbiorników na deszczówkę). Ponadto, katalog
kosztów kwalifikowalnych w ramach tej interwencji obejmuje siatki przeciwgradowe,
stacje pogodowe oraz systemy wspomagania decyzji. Maksymalna wysokość pomocy
na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo w okresie realizacji PS WPR wynosi
200 tys. zł. Poziom dofinansowania wynosi: do 80% kosztów kwalifikowalnych
operacji (grupa rolników tzn. co najmniej trzech rolników) albo - do 65% kosztów
kwalifikowalnych (rolnik). Pierwszy nabór wniosków o przyznanie pomocy został
uruchomiony w 2024 r. Złożonych zostało 28 957 wniosków o przyznanie pomocy
na kwotę 5 867 mln zł. Ze względu na ogromne zainteresowanie interwencją I.10.4,
limit środków dla tej interwencji został zwiększony. Kolejne nabory wniosków w
ramach tej interwencji nie są planowane.
Ponadto, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi trwają również prace nad
opracowaniem wsparcia w ramach PS WPR, które przyczyni się do wzmocnienia
odporności gospodarstw rolnych na ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi,
energetycznymi i rynkowymi. Komitet Monitorujący PS WPR przyjął uchwałę
-- 8 of 13 --
9 | S t r o n a
wprowadzającą interwencję I.10.16 Inwestycje wspierające odporność gospodarstw
rolnych w PS WPR. Zakłada się, że w ramach nowej interwencji wspierane będą
inwestycje realizowane w gospodarstwach rolnych, w tym m.in. ochraniające sady
lub plantacje wieloletnie przed przymrozkami lub gradem. Planowane jest również
uruchomienie zakresu wsparcia ukierunkowanego na zwiększanie zdolności
retencyjnych zmeliorowanych użytków rolnych, adresowanego do spółek wodnych
oraz ich związków. Szczegółowe warunki i zasady udzielania pomocy w ww.
zakresach są obecnie w trakcie opracowywania.
Jednocześnie trwają prace dotyczące nowego okresu wsparcia w ramach Wspólnej
Polityki Rolnej po 2027 r. Z projektów przepisów UE wynika, że możliwe będzie
wsparcie takich inwestycji w gospodarstwach rolnych, które będą budowały
odporność np. rolnictwa czy systemów żywnościowych. Przewidziane są także
instrumenty związane z zarządzaniem ryzykiem (Art. 12) oraz możliwością
reagowania na sytuacje kryzysowe, w tym wsparcie w następstwie klęsk
żywiołowych, chorób roślin i zwierząt oraz innych zdarzeń wpływających na ciągłość
działalności rolniczej (Art. 20a).
Aktualnie trwają prace, które mają na celu wypracowania kształtu instrumentów
wsparcia w kolejnej perspektywie finansowej. Informacje na temat przyjętych
rozwiązań w nowej perspektywie finansowej będą oficjalnie komunikowane na
stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ponadto oferta wsparcia w postaci niskooprocentowanych kredytów z gwarancją ich
spłaty proponowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika z realnego
zapotrzebowania zgłaszanego przez rolników, ale również przez banki, które na co
dzień obsługują rolników i którzy to szukają taniego kredytu obrotowego.
Wprowadzenie wsparcia zwrotnego umożliwiającego utrzymanie płynności
finansowej gospodarstw rolnych wynika choćby z ogromnego zainteresowania ofertą
niskooprocentowanych kredytów obrotowych z Funduszu Gwarancji Rolnych, która
została wprowadzona pod koniec 2025 r., a ograniczone środki z Programu Rozwoju
Obszarów Wiejskich nie pozwoliły udzielić wsparcia wszystkim zainteresowanym.
Ceny zbóż w Polsce są ściśle powiązane z cenami zbóż na świecie, które to wynikają
z globalnej sytuacji popytowo-podażowej. W ostatnim okresie ceny światowe są
niskie w związku z wysoką podażą zbóż w kluczowych regionach eksportowych i
-- 9 of 13 --
10 | S t r o n a
spadkiem popytu u największych światowych importerów. Prosimy mieć na uwadze,
że trwający konflikt na Bliskim Wschodzie i sytuacja w Cieśninie Ormuz znacznie
utrudniają wymianę handlową na tym globalnym rynku wpływając na światowe ceny
zbóż.
W Polsce w sezonie 2025/2026 produkcja wszystkich zbóż była rekordowo wysoka i
wynosiła 37,3 mln t. tj. 6,7% więcej od zbiorów z roku 2024 r. Równocześnie Polska
weszła w sezon z wysokimi zapasami co przełożyło się na dużą podaż zboża na
rynku.
W nowym sezonie 2026/2027 zbiory zbóż podstawowych z mieszankami
zbożowymi szacuje się na 25,3 mln ton, tj. ok. 4,9% mniej od zbiorów
ubiegłorocznych.
Zgodnie z Zintegrowanym Systemem Rolniczej Informacji Rynkowej Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w drugim tygodniu sierpnia br., ceny zakupu zbóż wzrosły
w porównaniu do cen z wcześniejszego tygodnia. Ceny te są również wyższe od cen
sprzed roku, np. cena zakupu pszenicy konsumpcyjnej wynosiła 855 zł/t i była
wyższa od ceny w analogicznym okresie rok ubiegłego o 8,1%. Cena pszenicy
paszowej wynosiła 811 zł/t i była wyższa o 9,2% niż w analogicznym okresie roku
ubiegłego.
Jednocześnie informuję, że dostrzegam wyzwania związane z wahaniami cen skupu,
wysokimi kosztami środków produkcji oraz utrudnieniami w zakresie sprzedaży
płodów rolnych, które mają istotny wpływ na kondycję ekonomiczną gospodarstw
rolnych.
Dla stabilizacji dochodów rolników dostępne są liczne mechanizmy wsparcia.
Podstawowy z nich to płatności bezpośrednie realizowane w ramach Wspólnej
Polityki Rolnej UE. Ich funkcja polega na zapewnieniu rolnikom przewidywalnego
źródła dochodu, niezależnego od wahań cen rynkowych, czy nieurodzaju.
Realizowane jest wiele innych programów pomocowych mających na celu ochronę,
stabilizację i wsparcie dochodów rolniczych. Do działań takich należy np. wsparcie z
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Resort rolnictwa promuje organizowanie się producentów. W ramach interwencji
I.13.2 grupy producentów mogą otrzymać do 60 tys. euro rocznie, a organizacje
-- 10 of 13 --
11 | S t r o n a
producentów – do 100 tys. euro rocznie. Wzmocnienie pozycji negocjacyjnej ułatwia
uzyskanie lepszych warunków sprzedaży.
Wsparcie dla uznanych organizacji producentów jest jednym z działań systemowych,
które już od lat funkcjonują w sektorze owoców i warzyw. Głównym celem
działalności organizacji producentów jest stabilizacja rynków owoców i warzyw oraz
umacnianie pozycji rynkowej producentów. Organizacje producentów owoców i
warzyw odpowiednio koncentrując podaż, stają się silnymi partnerami dla
reprezentujących duży popyt sieci detalicznych czy zakładów przetwórczych,
wskutek czego mają realny wpływ na kształt relacji rynkowych z tymi podmiotami.
W Planie Strategicznym WPR na lata 2023-2027 przewidziano tzw. interwencje
sektorowe I.7.1 – I.7.8 zawierające szerokie spektrum działań dedykowanych
organizacjom producentów do realizacji w ich programach operacyjnych. Pomoc jest
przyznawana tym podmiotom na realizację programów operacyjnych, a koszty
wsparcia są w pełni pokrywane ze środków UE.
W ramach programów operacyjnych organizacje producentów mogą realizować m.
in. działania związane z ochroną drzew i krzewów owocowych oraz upraw
warzywnych przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi takimi jak grad,
nadmierny deszcz, przymrozki czy wiatr. Do wsparcia kwalifikują się inwestycje np. w
nagrzewnice przeciwprzymrozkowe, generatory dymu, siatki przeciwgradowe czy
konstrukcje cieniujące. Takie inwestycje przyczyniają się do ochrony plonów,
stabilizacji dochodów gospodarstwa i zapewnienia wysokiej jakości owoców w
obliczu gwałtownych zjawisk pogodowych. Dodatkowo organizacje producentów
owoców i warzyw mogą podejmować działania z zakresu zarządzania kryzysowego
(obejmujące wycofanie produkcji z rynku) ograniczając skalę okresowych nadwyżek
podaży i ich negatywny wpływ na ceny.
Stale zachęca się i wspiera producentów owoców i warzyw do zrzeszania się w
organizacjach producentów co może ograniczyć ich problemy związane z niskimi
cenami skupu, jak również ze zbytem swoich płodów rolnych.
Ponadto zachęca się także do dywersyfikacji produkcji (np. roślin białkowych,
włóknistych), co zwiększa odporność gospodarstw na wahania rynkowe, oraz do
zawierania umów z odbiorcami, które zapewniają stabilny zbyt.
-- 11 of 13 --
12 | S t r o n a
Należy mieć również na uwadze, że bezterminowo obowiązuje krajowy zakaz
importu wybranych produktów rolnych z Ukrainy, wprowadzony rozporządzeniem
Ministra Rozwoju i Technologii z 15 września 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1898). Zakaz
obejmuje pszenicę, kukurydzę, nasiona rzepaku i słonecznika oraz wybrane produkty
z ich przetwórstwa (otręby, śruty, makuchy, mąka pszenna). Zgodnie z ww.
rozporządzeniem dozwolony jest tranzyt tych produktów przez terytorium RP.
W związku z rosnącymi kosztami i niskimi dochodami producentów zbóż
Ministerstwo na forum UE prezentuje stanowisko dotyczące konieczności
podniesienia ceny interwencyjnej. Pismo w tej sprawie wraz z szerokim
uzasadnieniem zostało skierowane do Komisji Europejskiej w grudniu 2025 r. W
odpowiedzi KE wskazała, że ceny interwencyjne nie mogą być ustalane na poziomie,
który stworzyłby ryzyko atrakcyjnego rynku zbytu dla podmiotów gospodarczych.
Takie podejście zakłóciłoby funkcjonowanie rynku i stworzyłoby sztuczny popyt,
zachęcając do kontynuowania produkcji tam, gdzie konieczne jest dostosowanie do
popytu rynkowego. W dłuższej perspektywie doprowadziłoby to do strukturalnej
nadwyżki podaży. Ponadto KE zaznaczyła, że interwencja publiczna pociąga za sobą
znaczne koszty finansowe, które są pokrywane z rezerwy rolnej. Wzrost cen
interwencyjnych mógłby spowodować wydatki finansowe, które poważnie
obciążyłyby rezerwę rolną, uniemożliwiając jej wykorzystanie w szeregu innych
sytuacji związanych z zakłóceniami na rynku.
Polska jest samowystarczalna w produkcji zbóż a zbilansowania nadwyżek potrzebuje
utrzymywać eksport na poziomie ok. 8-10 mln ton stąd bezpieczeństwo
żywnościowe Polski w tym sektorze jest zachowane.
Ponadto informuję, że w bieżącym roku Polska skierowała do Komisji Europejskiej
wniosek z dnia 6 maja 2026 r. o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy UE dla
producentów owoców, którzy ponieśli straty spowodowane wystąpieniem
przymrozków. Komisja zwróciła się do Polski o przekazanie szczegółowych danych
nt. poziomu strat najpóźniej do dnia 30 października br. Na podstawie tych danych
służby Komisji ocenią możliwość przyznania wsparcia Polsce. Obecnie w terenie
wciąż pracują powołane przez wojewodów komisje szacujące straty z tytułu
przymrozków.
Nadzwyczajne wsparcie z unijnej rezerwy rolnej to instrument finansowy UE
uruchamiany w sytuacjach kryzysowych, takich jak np. wystąpienie gwałtownych
-- 12 of 13 --
13 | S t r o n a
niekorzystnych zjawisk pogodowych, m.in. przymrozków czy gradu. Celem tej
pomocy jest rekompensata strat finansowych w gospodarstwach dotkniętych
niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi. Aby otrzymać pomoc należy wystąpić do
Komisji Europejskiej z wnioskiem o takie środki, ale ich przyznanie i ostateczne
uruchomienie zależy od decyzji KE.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --