Interpelacja nr 19095
Interpelacja w sprawie kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny alternatywnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny alternatywnej
Interpelacja nr 19095
do ministra zdrowia
w sprawie kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny alternatywnej
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 06-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie systemowego problemu braku skutecznej kontroli nad rynkiem usług tzw. medycyny alternatywnej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem działalności gabinetów oferujących zabiegi tzw. biorezonansu magnetycznego.
W dobie kryzysu publicznej ochrony zdrowia, objawiającego się m.in. utrudnionym dostępem do lekarzy specjalistów (np. alergologów, neurologów) oraz długim czasem oczekiwania na diagnozę, obywatele coraz częściej szukają pomocy w prywatnym sektorze medycyny alternatywnej. Jak wskazują liczne doniesienia eksperckie, reportaże naukowe oraz skargi pacjentów, w Polsce dynamicznie rozwija się sieć komercyjnych placówek oferujących diagnostykę i terapię metodą biorezonansu.
Z punktu widzenia współczesnej wiedzy medycznej oraz fizyki, metoda tzw. biorezonansu nie posiada żadnych rzetelnych, opartych na faktach podstaw naukowych (Evidence-Based Medicine). Urządzenia te, rzekomo mierzące „częstotliwości drgań własnych patogenów”, w kontrolowanych badaniach klinicznych wykazują skuteczność na poziomie placebo.
Z perspektywy interesu publicznego i lewicowej wrażliwości społecznej, działalność ta rodzi poważne skutki społeczne oraz bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia obywateli:
Zagrożenie zdrowotne: Przedstawiciele gabinetów altmedowych w swoich narracjach marketingowych (głównie w mediach społecznościowych) sugerują możliwość wykrywania i leczenia poważnych schorzeń, w tym boreliozy, zakażeń pasożytniczych, a nawet tkanek nowotworowych. Prowadzi to do sytuacji, w których pacjenci rezygnują z konwencjonalnych, skutecznych terapii onkologicznych czy antybiotykoterapii na rzecz bezwartościowych biologicznie procedur.
Wyzysk ekonomiczny grup wrażliwych: Ofiarami dezinformacji padają najczęściej osoby przewlekle chore, zdesperowane i wykluczone z publicznego systemu ochrony zdrowia z powodu barier ekonomicznych lub terytorialnych. Koszty pojedynczych wizyt i serii „odczuleń” sięgają setek i tysięcy złotych, co stanowi rażący przykład żerowania na ludzkim cierpieniu.
Nadużycia semantyczne: Gabinety te powszechnie posługują się sformułowaniami, że ich urządzenia posiadają „certyfikaty medyczne takie jak w szpitalach”, a personel tytułuje się „doktorami” (często nauk niemedycznych), co celowo wprowadza pacjentów w błąd i buduje fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Jednocześnie w przestrzeni tej dystrybuowane są treści antynaukowe, uderzające w Narodowy Program Szczepień i autorytet lekarzy.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 68 nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, ale także ochrony przed działaniami zagrażającymi zdrowiu. Państwo nie może pozostać bierne wobec komercyjnej działalności, która podważa zaufanie do nauki i zagraża pacjentom.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi monitoring skali działalności podmiotów oferujących usługi z zakresu medycyny alternatywnej (w tym biorezonansu) oraz analizuje ich wpływ na zdrowie publiczne w Polsce?
Czy resort planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu precyzyjne uregulowanie rynku usług medycyny nienaukowej i wprowadzenie zakazu oferowania procedur diagnostyczno-terapeutycznych, które nie posiadają potwierdzonej skuteczności klinicznej?
Jakie działania podejmuje Główny Inspektorat Sanitarny oraz inne organy podległe Ministerstwu Zdrowia w celu zwalczania dezinformacji medycznej propagowanej przez gabinet altmedowe (np. w zakresie rzekomego leczenia nowotworów czy odradzania szczepień ochronnych)?
Na jakiej podstawie urządzenia do tzw. biorezonansu są rejestrowane i dopuszczane do obrotu na terytorium RP jako wyroby medyczne i czy Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) prowadzi kontrole w zakresie zgodności ich rzeczywistego zastosowania z deklarowanym przeznaczeniem?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie systemowych programów edukacyjnych podnoszących świadomość obywateli w zakresie medycyny opartej na faktach (EBM), jako elementu walki z fake newsami zdrowotnymi?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 19095
do ministra zdrowia
w sprawie kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny alternatywnej
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 06-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie systemowego problemu braku skutecznej kontroli nad rynkiem usług tzw. medycyny alternatywnej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem działalności gabinetów oferujących zabiegi tzw. biorezonansu magnetycznego.
W dobie kryzysu publicznej ochrony zdrowia, objawiającego się m.in. utrudnionym dostępem do lekarzy specjalistów (np. alergologów, neurologów) oraz długim czasem oczekiwania na diagnozę, obywatele coraz częściej szukają pomocy w prywatnym sektorze medycyny alternatywnej. Jak wskazują liczne doniesienia eksperckie, reportaże naukowe oraz skargi pacjentów, w Polsce dynamicznie rozwija się sieć komercyjnych placówek oferujących diagnostykę i terapię metodą biorezonansu.
Z punktu widzenia współczesnej wiedzy medycznej oraz fizyki, metoda tzw. biorezonansu nie posiada żadnych rzetelnych, opartych na faktach podstaw naukowych (Evidence-Based Medicine). Urządzenia te, rzekomo mierzące „częstotliwości drgań własnych patogenów”, w kontrolowanych badaniach klinicznych wykazują skuteczność na poziomie placebo.
Z perspektywy interesu publicznego i lewicowej wrażliwości społecznej, działalność ta rodzi poważne skutki społeczne oraz bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia obywateli:
Zagrożenie zdrowotne: Przedstawiciele gabinetów altmedowych w swoich narracjach marketingowych (głównie w mediach społecznościowych) sugerują możliwość wykrywania i leczenia poważnych schorzeń, w tym boreliozy, zakażeń pasożytniczych, a nawet tkanek nowotworowych. Prowadzi to do sytuacji, w których pacjenci rezygnują z konwencjonalnych, skutecznych terapii onkologicznych czy antybiotykoterapii na rzecz bezwartościowych biologicznie procedur.
Wyzysk ekonomiczny grup wrażliwych: Ofiarami dezinformacji padają najczęściej osoby przewlekle chore, zdesperowane i wykluczone z publicznego systemu ochrony zdrowia z powodu barier ekonomicznych lub terytorialnych. Koszty pojedynczych wizyt i serii „odczuleń” sięgają setek i tysięcy złotych, co stanowi rażący przykład żerowania na ludzkim cierpieniu.
Nadużycia semantyczne: Gabinety te powszechnie posługują się sformułowaniami, że ich urządzenia posiadają „certyfikaty medyczne takie jak w szpitalach”, a personel tytułuje się „doktorami” (często nauk niemedycznych), co celowo wprowadza pacjentów w błąd i buduje fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Jednocześnie w przestrzeni tej dystrybuowane są treści antynaukowe, uderzające w Narodowy Program Szczepień i autorytet lekarzy.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 68 nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, ale także ochrony przed działaniami zagrażającymi zdrowiu. Państwo nie może pozostać bierne wobec komercyjnej działalności, która podważa zaufanie do nauki i zagraża pacjentom.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi monitoring skali działalności podmiotów oferujących usługi z zakresu medycyny alternatywnej (w tym biorezonansu) oraz analizuje ich wpływ na zdrowie publiczne w Polsce?
Czy resort planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu precyzyjne uregulowanie rynku usług medycyny nienaukowej i wprowadzenie zakazu oferowania procedur diagnostyczno-terapeutycznych, które nie posiadają potwierdzonej skuteczności klinicznej?
Jakie działania podejmuje Główny Inspektorat Sanitarny oraz inne organy podległe Ministerstwu Zdrowia w celu zwalczania dezinformacji medycznej propagowanej przez gabinet altmedowe (np. w zakresie rzekomego leczenia nowotworów czy odradzania szczepień ochronnych)?
Na jakiej podstawie urządzenia do tzw. biorezonansu są rejestrowane i dopuszczane do obrotu na terytorium RP jako wyroby medyczne i czy Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) prowadzi kontrole w zakresie zgodności ich rzeczywistego zastosowania z deklarowanym przeznaczeniem?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie systemowych programów edukacyjnych podnoszących świadomość obywateli w zakresie medycyny opartej na faktach (EBM), jako elementu walki z fake newsami zdrowotnymi?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10590 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSZ.050.6.2026.JP
Warszawa, 31 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19095 Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie
kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny
alternatywnej, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Ad 1. Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych muszą spełniać
wymagania określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1. Zgodnie z art. 31a tej ustawy, do
kryteriów uwzględnianych przy kwalifikowaniu świadczeń do systemu świadczeń
gwarantowanych należą w szczególności skuteczność kliniczna, bezpieczeństwo
stosowania oraz relacja korzyści zdrowotnych do ryzyka.
Umieszczenie określonej procedury diagnostycznej lub terapeutycznej w wykazie
świadczeń gwarantowanych wymaga przeprowadzenia procesu kwalifikacji
przewidzianego w art. 31b i 31c ww. ustawy. W rezultacie świadczenia finansowane przez
Narodowy Fundusz Zdrowia opierają się na metodach zgodnych z aktualną wiedzą
medyczną oraz o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie.
Obowiązujące regulacje zapewniają zatem ochronę pacjentów korzystających z
publicznego systemu ochrony zdrowia przed stosowaniem metod o niepotwierdzonej
skuteczności klinicznej. W związku z tym obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne
dotyczące zmiany zasad kwalifikowania świadczeń gwarantowanych w tym zakresie.
Jednocześnie należy wskazać, że działalność określana jako medycyna alternatywna lub
niekonwencjonalna co do zasady pozostaje poza systemem świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych. Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi odrębnego
monitoringu ani analiz w tym zakresie. Zbiory danych wykorzystywane przez Ministerstwo
dotyczą przede wszystkim świadczeń opieki zdrowotnej funkcjonujących w systemie
świadczeń gwarantowanych.
Ad 2. Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta, podjęło działania
legislacyjne zmierzające do wzmocnienia ochrony pacjentów przed praktykami
pseudomedycznymi i dezinformacją medyczną. W ramach ustawy o zmianie ustawy o
prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określanej jako „lex szarlatan”,
zaproponowano rozwiązania umożliwiające podejmowanie działań wobec osób i
podmiotów oferujących niesprawdzone metody diagnostyczne lub terapeutyczne, w
szczególności, gdy praktyki te mogłyby zagrażać zdrowiu lub życiu pacjentów, wprowadzać
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ich w błąd co do skuteczności terapii albo zniechęcać do diagnostyki i leczenia zgodnych z
aktualną wiedzą medyczną.
Ustawa przewiduje rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta, w tym możliwość
podejmowania działań również wobec podmiotów prowadzących działalność bez
wymaganych uprawnień lub wpisów do właściwych rejestrów. Rzecznik ma uzyskać
możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń oraz decyzji tymczasowych nakazujących
niezwłoczne wstrzymanie działań mogących zagrażać pacjentom, jeszcze przed
zakończeniem postępowania. Ustawa zakłada także podwyższenie kar pieniężnych za
stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów lub praktyk
pseudomedycznych oraz za brak współpracy z Rzecznikiem.
Ustawa nie została jednak podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i została
skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania jej zgodności z Konstytucją. W
związku z tym proponowane rozwiązania nie weszły dotychczas w życie.
Ad 3. Główny Inspektorat Sanitarny oraz jednostki podległe i nadzorowane przez Ministra
Zdrowia prowadzą działania służące przeciwdziałaniu dezinformacji medycznej oraz
upowszechnianiu wiedzy opartej na dowodach naukowych. Obejmują one monitoring
przestrzeni informacyjnej, działalność edukacyjną i informacyjną oraz publikowanie
rzetelnych informacji dotyczących zdrowia publicznego.
Główny Inspektorat Sanitarny monitoruje polskie media oraz we współpracy z Europejskim
Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i Naukową i Akademicką Siecią
Komputerową (NASK), analizuje informacje pojawiające się w przestrzeni internetowej, w
tym w mediach społecznościowych. Działania te pozwalają identyfikować narracje
dezinformacyjne i prowadzić odpowiednie działania informacyjne oraz edukacyjne. GIS
publikuje również materiały dotyczące rozpoznawania fałszywych przekazów
zdrowotnych, w tym odnoszących się do niezweryfikowanych metod terapeutycznych.
Działania na rzecz upowszechniania wiedzy opartej na dowodach naukowych prowadzą
również inne jednostki podległe i nadzorowane przez Ministra Zdrowia, w szczególności
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB, Krajowe Centrum ds. AIDS, Agencja
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz Agencja Badań Medycznych.
Ponadto Główny Inspektorat Farmaceutyczny, w przypadku uzyskania informacji o
oferowaniu produktów, którym przypisywane są właściwości lecznicze bez wymaganych
podstaw prawnych lub naukowych albo które są wprowadzane do obrotu z naruszeniem
przepisów prawa, kieruje zawiadomienia do właściwych organów ścigania.
Ad 4. Zasady wprowadzania wyrobów medycznych do obrotu i do używania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej określają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych2 oraz
ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych3.
O zakwalifikowaniu danego produktu jako wyrobu medycznego nie decyduje jego nazwa
ani zastosowana technologia, lecz przewidziane zastosowanie określone przez producenta
oraz sposób osiągania zasadniczego zamierzonego działania. Tym samym przepisom MDR
podlegają wyłącznie takie urządzenia do tzw. biorezonansu, które producent przeznaczył
do jednego z celów medycznych określonych w art. 2 pkt 1 MDR i które spełniają pozostałe
przesłanki wynikające z definicji wyrobu medycznego. Za ustalenie statusu produktu, jego
kwalifikację i klasyfikację odpowiada producent.
Warunkiem legalnego wprowadzenia wyrobu medycznego do obrotu jest przeprowadzenie
właściwej dla jego klasy procedury oceny zgodności, sporządzenie deklaracji zgodności UE i
2 Zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz
uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG (Dz. Urz. UE nr L 117 z 5 maja 2017 r., str. 1 ze zm.) – dalej:
„MDR”
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1620, z późn. zm. dalej: „ustawa o wyrobach medycznych.”
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
umieszczenie oznakowania CE. W przypadkach określonych przepisami w procedurze
oceny zgodności uczestniczy jednostka notyfikowana, która po przeprowadzeniu oceny
wydaje odpowiedni certyfikat, a przy oznakowaniu CE umieszczany jest jej numer
identyfikacyjny. Sporządzając deklarację zgodności UE, producent przyjmuje
odpowiedzialność za zgodność wyrobu z wymaganiami przewidzianymi w przepisach
prawa.
Należy jednocześnie wyjaśnić, że wyroby medyczne nie są dopuszczane do obrotu na
podstawie indywidualnej decyzji Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Prezes Urzędu nie prowadzi
postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem pozwolenia na wprowadzenie
wyrobu medycznego do obrotu. Wyrób spełniający wymagania MDR może zostać
wprowadzony do obrotu po przeprowadzeniu właściwej procedury oceny zgodności i
spełnieniu pozostałych wymagań określonych w przepisach.
Na podstawie art. 64 ustawy o wyrobach medycznych Prezes Urzędu posiada uprawnienia
do kontroli określonych podmiotów gospodarczych w zakresie produkcji, importu i
dystrybucji wyrobów medycznych. Nie posiada natomiast, co do zasady, kompetencji do
kontrolowania podmiotów wykorzystujących wyroby medyczne przy świadczeniu usług ani
do oceny zgodności rzeczywistego sposobu używania wyrobu z jego przewidzianym
zastosowaniem określonym przez producenta. Wyjątek stanowią podmioty wytwarzające
wyroby na potrzeby własnej działalności leczniczej.
Prezes Urzędu nie jest również uprawniony do oceny prawidłowości używania wyrobu
przez użytkowników ani do weryfikowania efektów osiąganych w indywidualnych
przypadkach jego zastosowania. Odpowiedzialność za określenie przewidzianego
zastosowania wyrobu oraz wykazanie jego zgodności z wymaganiami prawa spoczywa na
producencie w ramach przeprowadzonej procedury oceny zgodności.
Ad 5. Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie edukacji zdrowotnej opartej na aktualnej
wiedzy naukowej oraz potrzebę wzmacniania kompetencji obywateli w zakresie krytycznej
oceny informacji dotyczących zdrowia, w tym informacji odnoszących się do metod
diagnostycznych i terapeutycznych, których skuteczność nie została potwierdzona zgodnie
z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (Evidence-Based Medicine).
W tym kontekście należy wskazać, że we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej
przygotowano i wdrożono przedmiot Edukacja zdrowotna, którego celem jest rozwijanie
wiedzy i umiejętności uczniów w zakresie dbałości o zdrowie, kształtowanie postaw
prozdrowotnych oraz wzmacnianie kompetencji pozwalających na korzystanie z
wiarygodnych źródeł informacji i rozpoznawanie treści niezgodnych z aktualną wiedzą
medyczną.
Treści realizowane w ramach przedmiotu obejmują m.in. zagadnienia związane z oceną
wiarygodności informacji zdrowotnych, rozpoznawaniem dezinformacji, rozumieniem
podstaw naukowych współczesnej medycyny oraz znaczenia działań profilaktycznych,
diagnostycznych i terapeutycznych opartych na dowodach naukowych.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi również działania informacyjne i edukacyjne skierowane
do różnych grup odbiorców, mające na celu upowszechnianie rzetelnej wiedzy zdrowotnej
oraz przeciwdziałanie dezinformacji w obszarze zdrowia publicznego. Resort będzie nadal
monitorował potrzeby w zakresie edukacji zdrowotnej społeczeństwa i analizował
możliwość rozwijania kolejnych działań służących podnoszeniu kompetencji zdrowotnych
obywateli.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSZ.050.6.2026.JP
Warszawa, 31 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19095 Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie
kontroli nad prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia usług medycyny
alternatywnej, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Ad 1. Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych muszą spełniać
wymagania określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1. Zgodnie z art. 31a tej ustawy, do
kryteriów uwzględnianych przy kwalifikowaniu świadczeń do systemu świadczeń
gwarantowanych należą w szczególności skuteczność kliniczna, bezpieczeństwo
stosowania oraz relacja korzyści zdrowotnych do ryzyka.
Umieszczenie określonej procedury diagnostycznej lub terapeutycznej w wykazie
świadczeń gwarantowanych wymaga przeprowadzenia procesu kwalifikacji
przewidzianego w art. 31b i 31c ww. ustawy. W rezultacie świadczenia finansowane przez
Narodowy Fundusz Zdrowia opierają się na metodach zgodnych z aktualną wiedzą
medyczną oraz o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie.
Obowiązujące regulacje zapewniają zatem ochronę pacjentów korzystających z
publicznego systemu ochrony zdrowia przed stosowaniem metod o niepotwierdzonej
skuteczności klinicznej. W związku z tym obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne
dotyczące zmiany zasad kwalifikowania świadczeń gwarantowanych w tym zakresie.
Jednocześnie należy wskazać, że działalność określana jako medycyna alternatywna lub
niekonwencjonalna co do zasady pozostaje poza systemem świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych. Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi odrębnego
monitoringu ani analiz w tym zakresie. Zbiory danych wykorzystywane przez Ministerstwo
dotyczą przede wszystkim świadczeń opieki zdrowotnej funkcjonujących w systemie
świadczeń gwarantowanych.
Ad 2. Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta, podjęło działania
legislacyjne zmierzające do wzmocnienia ochrony pacjentów przed praktykami
pseudomedycznymi i dezinformacją medyczną. W ramach ustawy o zmianie ustawy o
prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określanej jako „lex szarlatan”,
zaproponowano rozwiązania umożliwiające podejmowanie działań wobec osób i
podmiotów oferujących niesprawdzone metody diagnostyczne lub terapeutyczne, w
szczególności, gdy praktyki te mogłyby zagrażać zdrowiu lub życiu pacjentów, wprowadzać
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ich w błąd co do skuteczności terapii albo zniechęcać do diagnostyki i leczenia zgodnych z
aktualną wiedzą medyczną.
Ustawa przewiduje rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta, w tym możliwość
podejmowania działań również wobec podmiotów prowadzących działalność bez
wymaganych uprawnień lub wpisów do właściwych rejestrów. Rzecznik ma uzyskać
możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń oraz decyzji tymczasowych nakazujących
niezwłoczne wstrzymanie działań mogących zagrażać pacjentom, jeszcze przed
zakończeniem postępowania. Ustawa zakłada także podwyższenie kar pieniężnych za
stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów lub praktyk
pseudomedycznych oraz za brak współpracy z Rzecznikiem.
Ustawa nie została jednak podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i została
skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania jej zgodności z Konstytucją. W
związku z tym proponowane rozwiązania nie weszły dotychczas w życie.
Ad 3. Główny Inspektorat Sanitarny oraz jednostki podległe i nadzorowane przez Ministra
Zdrowia prowadzą działania służące przeciwdziałaniu dezinformacji medycznej oraz
upowszechnianiu wiedzy opartej na dowodach naukowych. Obejmują one monitoring
przestrzeni informacyjnej, działalność edukacyjną i informacyjną oraz publikowanie
rzetelnych informacji dotyczących zdrowia publicznego.
Główny Inspektorat Sanitarny monitoruje polskie media oraz we współpracy z Europejskim
Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i Naukową i Akademicką Siecią
Komputerową (NASK), analizuje informacje pojawiające się w przestrzeni internetowej, w
tym w mediach społecznościowych. Działania te pozwalają identyfikować narracje
dezinformacyjne i prowadzić odpowiednie działania informacyjne oraz edukacyjne. GIS
publikuje również materiały dotyczące rozpoznawania fałszywych przekazów
zdrowotnych, w tym odnoszących się do niezweryfikowanych metod terapeutycznych.
Działania na rzecz upowszechniania wiedzy opartej na dowodach naukowych prowadzą
również inne jednostki podległe i nadzorowane przez Ministra Zdrowia, w szczególności
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB, Krajowe Centrum ds. AIDS, Agencja
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz Agencja Badań Medycznych.
Ponadto Główny Inspektorat Farmaceutyczny, w przypadku uzyskania informacji o
oferowaniu produktów, którym przypisywane są właściwości lecznicze bez wymaganych
podstaw prawnych lub naukowych albo które są wprowadzane do obrotu z naruszeniem
przepisów prawa, kieruje zawiadomienia do właściwych organów ścigania.
Ad 4. Zasady wprowadzania wyrobów medycznych do obrotu i do używania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej określają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych2 oraz
ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych3.
O zakwalifikowaniu danego produktu jako wyrobu medycznego nie decyduje jego nazwa
ani zastosowana technologia, lecz przewidziane zastosowanie określone przez producenta
oraz sposób osiągania zasadniczego zamierzonego działania. Tym samym przepisom MDR
podlegają wyłącznie takie urządzenia do tzw. biorezonansu, które producent przeznaczył
do jednego z celów medycznych określonych w art. 2 pkt 1 MDR i które spełniają pozostałe
przesłanki wynikające z definicji wyrobu medycznego. Za ustalenie statusu produktu, jego
kwalifikację i klasyfikację odpowiada producent.
Warunkiem legalnego wprowadzenia wyrobu medycznego do obrotu jest przeprowadzenie
właściwej dla jego klasy procedury oceny zgodności, sporządzenie deklaracji zgodności UE i
2 Zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz
uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG (Dz. Urz. UE nr L 117 z 5 maja 2017 r., str. 1 ze zm.) – dalej:
„MDR”
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1620, z późn. zm. dalej: „ustawa o wyrobach medycznych.”
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
umieszczenie oznakowania CE. W przypadkach określonych przepisami w procedurze
oceny zgodności uczestniczy jednostka notyfikowana, która po przeprowadzeniu oceny
wydaje odpowiedni certyfikat, a przy oznakowaniu CE umieszczany jest jej numer
identyfikacyjny. Sporządzając deklarację zgodności UE, producent przyjmuje
odpowiedzialność za zgodność wyrobu z wymaganiami przewidzianymi w przepisach
prawa.
Należy jednocześnie wyjaśnić, że wyroby medyczne nie są dopuszczane do obrotu na
podstawie indywidualnej decyzji Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Prezes Urzędu nie prowadzi
postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem pozwolenia na wprowadzenie
wyrobu medycznego do obrotu. Wyrób spełniający wymagania MDR może zostać
wprowadzony do obrotu po przeprowadzeniu właściwej procedury oceny zgodności i
spełnieniu pozostałych wymagań określonych w przepisach.
Na podstawie art. 64 ustawy o wyrobach medycznych Prezes Urzędu posiada uprawnienia
do kontroli określonych podmiotów gospodarczych w zakresie produkcji, importu i
dystrybucji wyrobów medycznych. Nie posiada natomiast, co do zasady, kompetencji do
kontrolowania podmiotów wykorzystujących wyroby medyczne przy świadczeniu usług ani
do oceny zgodności rzeczywistego sposobu używania wyrobu z jego przewidzianym
zastosowaniem określonym przez producenta. Wyjątek stanowią podmioty wytwarzające
wyroby na potrzeby własnej działalności leczniczej.
Prezes Urzędu nie jest również uprawniony do oceny prawidłowości używania wyrobu
przez użytkowników ani do weryfikowania efektów osiąganych w indywidualnych
przypadkach jego zastosowania. Odpowiedzialność za określenie przewidzianego
zastosowania wyrobu oraz wykazanie jego zgodności z wymaganiami prawa spoczywa na
producencie w ramach przeprowadzonej procedury oceny zgodności.
Ad 5. Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie edukacji zdrowotnej opartej na aktualnej
wiedzy naukowej oraz potrzebę wzmacniania kompetencji obywateli w zakresie krytycznej
oceny informacji dotyczących zdrowia, w tym informacji odnoszących się do metod
diagnostycznych i terapeutycznych, których skuteczność nie została potwierdzona zgodnie
z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (Evidence-Based Medicine).
W tym kontekście należy wskazać, że we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej
przygotowano i wdrożono przedmiot Edukacja zdrowotna, którego celem jest rozwijanie
wiedzy i umiejętności uczniów w zakresie dbałości o zdrowie, kształtowanie postaw
prozdrowotnych oraz wzmacnianie kompetencji pozwalających na korzystanie z
wiarygodnych źródeł informacji i rozpoznawanie treści niezgodnych z aktualną wiedzą
medyczną.
Treści realizowane w ramach przedmiotu obejmują m.in. zagadnienia związane z oceną
wiarygodności informacji zdrowotnych, rozpoznawaniem dezinformacji, rozumieniem
podstaw naukowych współczesnej medycyny oraz znaczenia działań profilaktycznych,
diagnostycznych i terapeutycznych opartych na dowodach naukowych.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi również działania informacyjne i edukacyjne skierowane
do różnych grup odbiorców, mające na celu upowszechnianie rzetelnej wiedzy zdrowotnej
oraz przeciwdziałanie dezinformacji w obszarze zdrowia publicznego. Resort będzie nadal
monitorował potrzeby w zakresie edukacji zdrowotnej społeczeństwa i analizował
możliwość rozwijania kolejnych działań służących podnoszeniu kompetencji zdrowotnych
obywateli.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --