Interpelacja w sprawie wykorzystania przez Rzeczpospolitą Polską programu SAFE oraz przejrzystości wydatkowania środków na zakupy uzbrojenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19060
do ministra obrony narodowej
w sprawie wykorzystania przez Rzeczpospolitą Polską programu SAFE oraz przejrzystości wydatkowania środków na zakupy uzbrojenia
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Elżbieta Witek, Mariusz Błaszczak, Zbigniew Hoffmann, Przemysław Czarnek, Lidia Burzyńska, Patryk Wicher, Marek Wesoły, Przemysław Drabek, Michał Moskal, Dariusz Stefaniuk, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Agnieszka Wojciechowska van Heukelom, Bożena Borys-Szopa, Magdalena Filipek-Sobczak, Józefa Szczurek-Żelazko, Katarzyna Sójka, Michał Kowalski, Urszula Rusecka, Agata Wojtyszek, Robert Warwas, Władysław Kurowski
Data wpływu: 04-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
program SAFE miał stanowić instrument wzmacniający bezpieczeństwo państw europejskich oraz rozwój potencjału obronnego przy jednoczesnym wspieraniu europejskiego przemysłu zbrojeniowego. Tymczasem opinia publiczna, parlamentarzyści oraz podatnicy nadal nie dysponują podstawowymi informacjami dotyczącymi sposobu wykorzystania tego instrumentu przez Rzeczpospolitą Polską.
Rząd wielokrotnie podkreślał konieczność zwiększania przejrzystości wydatkowania środków publicznych oraz wspierania krajowego przemysłu obronnego. W praktyce jednak brak jest rzetelnych informacji pozwalających ocenić, czy środki pozyskane w ramach programu SAFE rzeczywiście służą budowie potencjału Wojska Polskiego oraz polskich przedsiębiorstw, czy też w przeważającej części finansują zakupy realizowane poza granicami kraju.
Brak transparentności w tym zakresie rodzi uzasadnione pytania o racjonalność podejmowanych decyzji zakupowych, sposób lokowania zamówień oraz faktyczne korzyści dla polskiej gospodarki i bezpieczeństwa państwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
W jakiej wysokości i kiedy wpłynęły do tej pory do Polski środki finansowe z programu SAFE?
Jakie rodzaje uzbrojenia, sprzętu wojskowego oraz systemów uzbrojenia zostały dotychczas zakupione przez Polskę z wykorzystaniem programu SAFE?
Jaką liczbę poszczególnych rodzajów uzbrojenia i sprzętu zakupiono w ramach tego programu?
Jaka była wartość każdego z zawartych kontraktów oraz jaka jest łączna wartość zakupów sfinansowanych z programu SAFE?
Jakie podmioty były wykonawcami poszczególnych zamówień?
Które kontrakty zostały zrealizowane przez przedsiębiorstwa mające siedzibę w Polsce, a które przez podmioty zagraniczne?
Jaka część środków wykorzystanych w ramach programu SAFE trafiła do polskiego przemysłu obronnego, a jaka została przeznaczona na zakupy realizowane poza granicami kraju?
Z jakich państw pochodzi zakupione uzbrojenie i sprzęt wojskowy?
Które jednostki organizacyjne Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej otrzymały uzbrojenie i sprzęt zakupione w ramach programu SAFE?
Jakie ilości poszczególnych rodzajów uzbrojenia zostały przekazane każdej z tych jednostek?
Czy Ministerstwo Obrony Narodowej prowadzi ocenę efektywności zakupów realizowanych w ramach programu SAFE, w szczególności pod kątem ich wpływu na zdolności operacyjne Wojska Polskiego oraz rozwój krajowego przemysłu obronnego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie jej wyników.
Czy w ramach programu SAFE planowane są kolejne zakupy? Jeżeli tak, proszę wskazać ich planowany zakres rzeczowy, przewidywaną wartość oraz przewidywane miejsce realizacji zamówień.
Oczekuję udzielenia pełnej i wyczerpującej odpowiedzi. Wydatkowanie środków publicznych na obronność, zwłaszcza w ramach programów finansowanych z udziałem instrumentów europejskich, nie może pozostawać poza społeczną i parlamentarną kontrolą. Obywatele mają prawo wiedzieć, jakie uzbrojenie zostało zakupione za ich pieniądze, kto był beneficjentem zawartych kontraktów oraz czy państwo polskie w pierwszej kolejności wspiera własny przemysł obronny, czy też kieruje znaczną część środków do zagranicznych producentów. Milczenie lub udzielanie odpowiedzi ogólnikowych w sprawach dotyczących miliardowych wydatków na bezpieczeństwo państwa nie służy budowaniu zaufania do działań Ministerstwa Obrony Narodowej ani wzmacnianiu demokratycznej kontroli nad wydatkami publicznymi.
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5613 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.761.2026/In-334-26/SL
Warszawa, 23.09.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Joanny Borowiak wraz z grupą Posłów nr 19060 w sprawie
wykorzystania przez Rzeczpospolitą Polską programu SAFE oraz przejrzystości wydatkowania środków
na zakupy uzbrojenia
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pani Poseł Joanny Borowiak
wraz z grupą Posłów nr 19060 w sprawie wykorzystania przez Rzeczpospolitą Polską programu SAFE
oraz przejrzystości wydatkowania środków na zakupy uzbrojenia, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Zgodnie z Decyzją Rady UE, na podstawie zaakceptowanego wniosku o pomoc finansową wraz z Planem
inwestycji, w ramach pożyczki z instrumentu SAFE Polsce przyznano do wykorzystania 43,7 mld Euro.
Jest to największa alokacja środków pieniężnych przyznana państwu uczestniczącemu UE w
Instrumencie SAFE.
Wskazać należy, iż Polska jest liderem w Unii Europejskiej w procesie implementacji instrumentu SAFE.
Polska jako pierwsze państwo członkowskie Unii Europejskiej podpisała zarówno umowę pożyczkową,
jak i porozumienie operacyjne oraz otrzymała zaliczkę w kwocie ok. 6,56 mld Euro na finansowanie
projektów umieszczonych w Planie inwestycji SAFE.
Do dnia 30 maja 2026 r. w ramach instrumentu SAFE w formule tzw. „single procurement”
(samodzielnych zamówień) zawarto umowy na realizację 62 zadań/ projektów o łącznej wartości ok. 120
mld zł. Szczegółowa lista umów na zakup sprzętu wojskowego w ramach instrumentu SAFE jest dostępna
na stronie internetowej Ministerstwa Obrony Narodowej www.gov.pl/web/obrona-
narodowa/programsafe, natomiast opis poszczególnych zamówień na stronie internetowej Agencji
Uzbrojenia www.wojsko-polskie.pl/au/safe/. Jednocześnie oficjalne komunikaty dotyczące
podpisywanych przez Agencję Uzbrojenia poszczególnych kontraktów obejmują informację o wartości
zawieranej umowy.
Projekty zgłoszone w ramach Instrumentu SAFE zostały przedstawione przez Sztab Generalny WP i
dotyczą obszarów o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa oraz funkcjonowania Sił Zbrojnych RP.
Środki z Instrumentu SAFE zostaną rozdysponowane na kluczowe obszary zwiększające zdolności
obronne państwa zgodnie ze złożonym do Komisji Europejskiej Planem inwestycji. Znaczna część
funduszy zostanie przeznaczona na nowoczesne systemy artyleryjskie oraz wielowarstwową obronę
przeciwlotniczą i przeciwrakietową, w tym systemy antydronowe. Istotne pule środków zaplanowano
również na systemy walki naziemnej, amunicję oraz rozwój zdolności w domenach innowacyjnych,
takich jak cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, strategiczny transport powietrzny oraz zasoby
kosmiczne.
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
Obecnie ok. 90% środków z instrumentu SAFE zostało skierowanych - w ramach zawartych kontraktów
- do polskiego przemysłu zbrojeniowego. Ostateczny podział środków będzie możliwy do ustalenia po
zawarciu wszystkich umów finansowanych w ramach ww. pożyczki, jednakże wszystkie środki z
instrumentu SAFE zostaną przeznaczone na sfinansowanie potrzeb obronnych Wojska Polskiego.
W celu dodatkowego zwiększenia udziału polskich podmiotów w programie SAFE są podejmowane
działania obejmujące m.in. realizację projektów w formule „common procurement” (wspólnych
zakupów), co ma docelowo sprzyjać zwiększeniu eksportu polskich produktów obronnych. Szczegółowy
zakres rzeczowy, harmonogram oraz wartość przyszłych zamówień będą wynikać z prowadzonych
uzgodnień i zawieranych umów wykonawczych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż okres
dostępności pożyczki SAFE upływa 31 grudnia 2030 r.
Należy podkreślić, iż struktura zamówień finansowanych w ramach programu SAFE sprzyja szerokiemu
włączeniu lokalnego potencjału przemysłowego. W naturalny sposób tworzy to przestrzeń do aktywnego
udziału przedsiębiorstw z całej Polski w kolejnych etapach realizacji programu SAFE. Polska aktywnie
poszukuje partnerów do współpracy w ramach instrumentu SAFE, skupiając się jednocześnie na
aktywnym promowaniu polskich produktów eksportowych, co w konsekwencji przyczynia się do jeszcze
większego pozytywnego wpływu instrumentu SAFE na polski przemysł i gospodarkę.
System kontroli związany z implementacją instrumentu SAFE w Polsce został szczegółowo opisany
w postanowieniach uchwały Nr 96 Rady Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska
Zbrojna (M.P. z 2026 r., poz. 291). Na podstawie powyższej uchwały Bank Gospodarstwa Krajowego
zaciągnął pożyczkę z instrumentu SAFE na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, którego jest
operatorem. Szczegółowe dane w zakresie realizacji zostaną ujęte w dokumencie pt. Informacji o
realizacji planu finansowego - Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych publikowanym na stronie internetowej
Biuletynu Informacji Publicznej BGK - https://www.bgk.pl/bip/informacja-o-realizacji-planu-
finansowego-fundusz-wsparcia-sil-zbrojnych/.
Wskazać należy, iż Minister Obrony Narodowej przedstawia także Sejmowi roczne sprawozdanie z
realizacji planu finansowego ww. Funduszu. Dodatkowo na podstawie powyższej uchwały Minister
Obrony Narodowej przedkłada Radzie Ministrów informację z realizacji instrumentu SAFE w terminie
do dnia 31 maja roku następującego po roku, którego dotyczy informacja.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --