Interpelacja nr 1905
Interpelacja w sprawie podejmowania działań w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podejmowania działań w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL Lasy Państwowe
Interpelacja nr 1905
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie podejmowania działań w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 05-03-2024
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 Nr 73 poz. 350, z późniejszymi zmianami), art. 191-193 Regulaminu RP oraz art. 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwracam się do Pani z interpelacją w sprawie podejmowanych w ostatnich tygodniach przez Panią Minister i podległych Pani urzędników działających w imieniu ministra klimatu i środowiska działań budzących znamiona przekroczenia uprawnień w zakresie ograniczenia/wyłączenia z gospodarki leśnej wybranych obszarów będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego lasy Państwowe (PGL LP) oraz podejmowania prób dalszych ograniczeń w zakresie prowadzenia gospodarki łowieckiej przez myśliwych zrzeszonych w Polskim Związku Łowieckim (PZŁ).
Budzącym wątpliwości i podejrzenie przekroczenia uprawnień jest pismo Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., w którym poleca Pani Minister na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356, z późn. zm) wstrzymanie/ograniczenie pozyskiwania drewna w lasach znajdujących się w zarządzie PGL LP wg załączonego nieskonsultowanego z zarządcami terenu oraz lokalnymi samorządami wykazu wydzieleń drzewostanowych. Pismem tym nie tylko wskazuje Pani Minister na potrzebę odstąpienia od realizacji planów urządzenia lasów (PUL) przez nadleśniczych, ale również nie akceptuje decyzji dyrektorów Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska i stanowiska społeczeństwa, którzy opiniowali te dokumenty na etapie ich przygotowywania, w tym zaakceptowali program ochrony przyrody stanowiący część PUL. Należy tu przypomnieć, że Plany Urządzenia Lasu uwzględniają zadania zawarte w Planach Zadań Ochronnych (PZO), sporządzanych dla obszarów Natura 2000.
Duże niepokoje społeczne, w tym trwające protesty we wschodniej i południowo-wschodniej Polsce, wnioskuję, że zaowocowały podjęciem przez MKiŚ w dniu 23 stycznia 2024 r. inicjatywy skierowania do dyrektora generalnego Lasów Państwowych pisma nakazującego „przy wykonaniu polecenia wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna jednoczesne zagwarantowanie zakładom usług leśnych wykonywanie prac na poziomie wynikającym z zawartych z nimi umów na 2024 r. oraz zapewnienia dostępności drewna na rynku”, zawierającego w sobie wiele sprzeczności. W myśl obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości swobodnego zwiększania pozyskania drewna bez spełnienia określonych w ustawie o lasach przesłanek, z jednoczesnym niewytłumaczalnym odstąpieniem od realizacji prac gospodarczych gwarantujących zachowanie stabilności drzewostanów.
Dotychczasowe działania MKiŚ, pomimo zapewnień o budowaniu mostu łączącego środowiska fachowców i organizacji o poglądach ideologicznych, powodują jeszcze większe oddalanie się tych grup od siebie. Niepożądanym z punktu widzenia interesu państwa, w tym Skarbu Państwa, są skutki jakie już dotykają część przedsiębiorców i obywateli Polski wskutek niepokojących decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Należy przypomnieć, że w Polsce pozyskanie drewna w leśnictwie odbywa się w zgodzie z zasadami ochrony przyrody w ramach wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej na podstawie zatwierdzonego PUL. Nie jest dopuszczalne prowadzenie pozyskania drewna w sposób niezgodny z prawem, a zarazem nakłaniającym zarządców lasów (nadleśniczych) do pozyskania większej masy surowca drzewnego, niż wynosi przyrost roczny drzewostanów.
Zastanawiającą jest również sama konstrukcja wydanego przez MKiŚ polecenia, a dokładniej rzecz ujmując, jej zgodność z obowiązującym w Polsce prawem. Wydanie polecenia, które w konsekwencji w drodze podległości służbowej winien zrealizować nadleśniczy staje w sprzeczności z artykułem 35 ust. 1 ustawy o lasach, który wskazuje na to, że „Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie Planu Urządzenia Lasu oraz odpowiada za stan lasu (…)”. Dokument, o którym jest mowa powyżej (PUL) przed jego zatwierdzeniem przez ministra właściwego ds. środowiska podlega szeregowi konsultacji społecznych i merytorycznych oraz poddawany jest ocenie oddziaływania na środowisko. W przywołanej ustawie o lasach w art. 18 ust. 2 jest mowa, że „W przypadkach uzasadnionych stanem lasów, a w szczególności wystąpieniem szkód lub klęsk żywiołowych, Plan Urządzenia Lasu może być opracowany na okresy krótsze niż 10 lat”. Art. 23 ust. 1 wskazuje, że „Zmiana Planu Urządzenia Lasu lub uproszczonego Planu Urządzenia Lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22”. Wydane polecenie narusza również przepisy wewnętrzne obowiązujące pracowników Lasów Państwowych ujęte m.in. w § 171 Instrukcji Urządzenia Lasu wprowadzonej do stosowania w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych zarządzeniem nr 116 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie wprowadzenia „Instrukcji urządzenia lasu” w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (znak: ZU.0210.10.2023). Wydane do realizacji przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych polecenie ogranicza również możliwość bezpośredniego wykonywania planu zadań ochronnych sporządzonych dla rezerwatów przyrody, reagowania w zwalczaniu zagrożenia lasu i eliminowania skutków ewentualnie powstałych katastrof przyrodniczych, jakie coraz częściej w ramach obserwowanych zmian klimatycznych dotykają nasz kraj.
Wartym zaznaczenia jest fakt, że dotychczasowe wyjaśnienia dotyczące podejrzenia przekroczenia uprawnień przez ministra właściwego ds. środowiska w sprawie wydanego polecenia i skutków jego wydania dla Skarbu Państwa, przedstawiane przez pracowników MKiŚ podczas posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 25 stycznia 2024 r., nie są przekonującymi, a w ocenie wielu środowisk powinny stać się przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. W jaki sposób minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych z użytkowania?
2. Czy w konsekwencji zakazu prowadzenia prac gospodarczych w Lasach Państwowych (na wybranych powierzchniach) będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań przetargowych, z którymi zawarto już umowy?
3. Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami?
4. Jaka jest to liczba miejsc pracy w przemyśle drzewnym, w zakładach usług leśnych, w leśnictwie, w transporcie produktów drzewnych, w usługach towarzyszących (m.in. przemyśle spożywczym, turystyce, łowiectwie, farmacji, przemyśle petrochemicznym)?
5. Poprzez zmniejszenie pozyskania drewna w Lasach Państwowych w jaki sposób minister środowiska zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym i zakładach usług leśnych?
6. Czy wycofa Pani Minister swoje polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r. podtrzymane w dniu 23 stycznia 2024 r.?
7. Czy wprowadzone ograniczenia w przesłanych do realizacji przez Lasy Państwowe reprezentowane przez dyrektora Generalnego Lasów Państwowych pismach zostały oparte o analizy skutków finansowych dla Skarbu Państwa?
8. Proszę o podanie skali (w PLN/rok) strat gospodarczych jakie konkretnie poniosą mieszkańcy szczególnie tych gmin, których dotknęły wyłączenia z gospodarki leśnej.
9. Czy MKiŚ porozumiało się z grupami interesariuszy (w tym lokalnymi społecznościami), których będą dotyczyły wyłączenia z gospodarki leśnej?
10. Jakie myślenie strategiczne przyświecało Pani Minister przy podjęciu decyzji o poleceniu wyłączenia z użytkowania, bądź całkowitego wyłączenia z prac na prawie 19 tys. ha lasów na Podkarpaciu oraz pozostałych obszarów Polski?
11. Czy propozycje wyłączenia z użytkowania obszarów leśnych (wydzieleń drzewostanowych, którymi objęto moratorium) były konsultowane z zakładami usług leśnych, przedstawicielami branży drzewnych, regionalnymi dyrekcjami, organizacjami pozarządowymi, Strażą Graniczną, Wojskiem Polskim, Państwową Strażą Pożarną?
12. Czy przed wydaniem polecenia Pani Minister zwróciła się do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych o analizę skutków finansowych, gospodarczych tej decyzji. Czy uzyskała Pani Minister taką analizę przed wydaniem polecenia? Jeżeli tak, jakie były wyniki tejże analizy?
13. W jaki sposób Pani Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych z użytkowania?
14. Czy będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów? Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami? Jaka jest to ilość miejsc pracy?
15. Zmniejszając pozyskanie drewna w Lasach Państwowych, w jaki sposób Pani Minister zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym i zakładach usług leśnych?
16. Czy podziela Pani Minister pogląd Pani Poseł Klaudii Jachiry (KO), że w Polsce prowadzone są masowe wycinki drzew? Jeżeli tak, proszę o analizy, którymi się Pani kierowała w odniesieniu do poziomu pozyskania surowca drzewnego w Polsce, w skali globalnej oraz w rozbiciu na poszczególne kontynenty. Jeżeli zaś nie, czy jest Pani w stanie publiczne poinformować obywateli Polski o procencie pozyskania drewna i rzeczywistej (popartej analizami i ich wynikami w zestawieniu miąższościowym i procentowym) kondycji polskich lasów i ich zasobów w rozróżnieniu Lasów Państwowych oraz lasów innych form własności.
17. Na jakiej podstawie i wskutek jakich analiz, w tym opracowań o charakterze dokumentów strategicznych dla polityki ekologicznej państwa, dąży się do ograniczenia prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni będących w zarządzie LP?
18. W przypadku wprowadzenia ograniczeń w pracach pozyskania lasu wbrew wskazań gospodarczych ujętych w zatwierdzonych Planach Urządzenia Lasu, czy nadleśniczowie odpowiedzialni za stan lasu i prowadzenie gospodarki leśnej będą zwolnieni z konsekwencji odpowiedzialności za działania na niekorzyść Skarbu Państwa poprzez niezrealizowanie PUL?
19. W jaki sposób MKiŚ zastąpi miejsce uzyskiwania dochodu dla grup społecznych związanych aktualnie z pracami wykonywanymi na rzecz Lasów Państwowych z chwilą wprowadzenia ograniczeń z pozyskania drewna?
20. W jaki sposób MKiŚ będzie rekompensował straty finansowe, które ponosić będzie rokrocznie przemysł drzewny, zakłady usług leśnych, firmy przetwarzające płody runa leśnego, zajmujące się produkcją węgla drzewnego, firmy transportu drewna i jakie będą to rocznie koszty dla Skarbu Państwa w związku z wprowadzanymi ograniczeniami?
21. Kto będzie wypłacał odszkodowania w imieniu Skarbu Państwa za szkody wyrządzane przez łamiące się gałęzie i drzewa uszkadzające mienie prywatne? Jaka może być to skala zjawiska w ujęciu kosztowym w skali roku?
22. Czy MKiŚ zapytało społeczeństwa polskiego czy godzi się na to by zakładać w Polsce kolejne parki narodowe, które generują koszty finansowe dla Skarbu Państwa, na którego utrzymanie składają się wszyscy obywatele RP w ramach odprowadzanych podatków?
23. Czy MKiŚ poprzedziło badaniami naukowymi w zakresie sprawdzenia atrakcyjności pod względem turystycznym terenów objętych wyłączeniami oraz projektowanymi nowymi parkami narodowymi?
24. Czy pracownicy parków narodowych będą posiadać zarobki finansowe odpowiadające poziomowi osób zarządzających w administracji państwowej zapewniające możliwość swobodnego funkcjonowania i odpowiadające minimum przeciętnym zarobkom odpowiednikom realizującym te same funkcje w krajach zamożnych Unii Europejskiej i czy osiągną je jeszcze w 2024 r.?
25. Czy nie uważa Pani Minister leśników w tym pracowników Lasów Państwowych, którzy posiadają wykształcenie w zakresie nauk leśnym za najlepszych ekspertów zajmujących się ekosystemami leśnymi i zarządzającymi majątkiem Skarbu Państwa w postaci Lasów Państwowych? Jeżeli tak, to kto zdaniem Pani Minister powinien zajmować się lasami w Polsce?
26. Czy zmiana charakteru prowadzenia gospodarki leśnej ze wskazaniem tworzenia kolejnych rezerwatów i parków narodowych była weryfikowana pod kątem zgodności z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania terenu i studiów zagospodarowania terenu?
27. Proszę o podanie liczby członków i nazw wszystkich grup „ekologicznych” (organizacji i ruchów leśnych), z którymi MKiŚ podjęło współpracę (podano liczbę 116 organizacji).
28. Czy wraz z ograniczaniem pozyskania drewna i wyłączania z gospodarki leśnej kolejnych obszarów kraju, wyłączy te powierzchnie Pani Minister z użytkowania łowieckiego?
29. Czy w przypadku ograniczenia możliwości pozyskiwania zwierzyny, myśliwi dzierżawiący obwody łowieckie i zarządcy obwodami wyłączonymi z wydzierżawienia, których dotkną wyłączenia zostaną zwolnieni z obowiązku szacowania szkód łowieckich i wypłaty odszkodowań?
30. Czy w przypadku zajścia zdarzenia losowego na wyłączonych powierzchniach z użytkowania, w wyniku którego np. upadające drzewo lub gałąź spowoduje stały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć poszkodowanego, minister właściwy ds. środowiska i klimatu przejmie na siebie odpowiedzialność leżącą na nadleśniczych?
Z wyrazami szacunku
Bartłomiej Pejo
Interpelacja nr 1905
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie podejmowania działań w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL Lasy Państwowe
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 05-03-2024
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 Nr 73 poz. 350, z późniejszymi zmianami), art. 191-193 Regulaminu RP oraz art. 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwracam się do Pani z interpelacją w sprawie podejmowanych w ostatnich tygodniach przez Panią Minister i podległych Pani urzędników działających w imieniu ministra klimatu i środowiska działań budzących znamiona przekroczenia uprawnień w zakresie ograniczenia/wyłączenia z gospodarki leśnej wybranych obszarów będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego lasy Państwowe (PGL LP) oraz podejmowania prób dalszych ograniczeń w zakresie prowadzenia gospodarki łowieckiej przez myśliwych zrzeszonych w Polskim Związku Łowieckim (PZŁ).
Budzącym wątpliwości i podejrzenie przekroczenia uprawnień jest pismo Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., w którym poleca Pani Minister na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356, z późn. zm) wstrzymanie/ograniczenie pozyskiwania drewna w lasach znajdujących się w zarządzie PGL LP wg załączonego nieskonsultowanego z zarządcami terenu oraz lokalnymi samorządami wykazu wydzieleń drzewostanowych. Pismem tym nie tylko wskazuje Pani Minister na potrzebę odstąpienia od realizacji planów urządzenia lasów (PUL) przez nadleśniczych, ale również nie akceptuje decyzji dyrektorów Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska i stanowiska społeczeństwa, którzy opiniowali te dokumenty na etapie ich przygotowywania, w tym zaakceptowali program ochrony przyrody stanowiący część PUL. Należy tu przypomnieć, że Plany Urządzenia Lasu uwzględniają zadania zawarte w Planach Zadań Ochronnych (PZO), sporządzanych dla obszarów Natura 2000.
Duże niepokoje społeczne, w tym trwające protesty we wschodniej i południowo-wschodniej Polsce, wnioskuję, że zaowocowały podjęciem przez MKiŚ w dniu 23 stycznia 2024 r. inicjatywy skierowania do dyrektora generalnego Lasów Państwowych pisma nakazującego „przy wykonaniu polecenia wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna jednoczesne zagwarantowanie zakładom usług leśnych wykonywanie prac na poziomie wynikającym z zawartych z nimi umów na 2024 r. oraz zapewnienia dostępności drewna na rynku”, zawierającego w sobie wiele sprzeczności. W myśl obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości swobodnego zwiększania pozyskania drewna bez spełnienia określonych w ustawie o lasach przesłanek, z jednoczesnym niewytłumaczalnym odstąpieniem od realizacji prac gospodarczych gwarantujących zachowanie stabilności drzewostanów.
Dotychczasowe działania MKiŚ, pomimo zapewnień o budowaniu mostu łączącego środowiska fachowców i organizacji o poglądach ideologicznych, powodują jeszcze większe oddalanie się tych grup od siebie. Niepożądanym z punktu widzenia interesu państwa, w tym Skarbu Państwa, są skutki jakie już dotykają część przedsiębiorców i obywateli Polski wskutek niepokojących decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Należy przypomnieć, że w Polsce pozyskanie drewna w leśnictwie odbywa się w zgodzie z zasadami ochrony przyrody w ramach wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej na podstawie zatwierdzonego PUL. Nie jest dopuszczalne prowadzenie pozyskania drewna w sposób niezgodny z prawem, a zarazem nakłaniającym zarządców lasów (nadleśniczych) do pozyskania większej masy surowca drzewnego, niż wynosi przyrost roczny drzewostanów.
Zastanawiającą jest również sama konstrukcja wydanego przez MKiŚ polecenia, a dokładniej rzecz ujmując, jej zgodność z obowiązującym w Polsce prawem. Wydanie polecenia, które w konsekwencji w drodze podległości służbowej winien zrealizować nadleśniczy staje w sprzeczności z artykułem 35 ust. 1 ustawy o lasach, który wskazuje na to, że „Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie Planu Urządzenia Lasu oraz odpowiada za stan lasu (…)”. Dokument, o którym jest mowa powyżej (PUL) przed jego zatwierdzeniem przez ministra właściwego ds. środowiska podlega szeregowi konsultacji społecznych i merytorycznych oraz poddawany jest ocenie oddziaływania na środowisko. W przywołanej ustawie o lasach w art. 18 ust. 2 jest mowa, że „W przypadkach uzasadnionych stanem lasów, a w szczególności wystąpieniem szkód lub klęsk żywiołowych, Plan Urządzenia Lasu może być opracowany na okresy krótsze niż 10 lat”. Art. 23 ust. 1 wskazuje, że „Zmiana Planu Urządzenia Lasu lub uproszczonego Planu Urządzenia Lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22”. Wydane polecenie narusza również przepisy wewnętrzne obowiązujące pracowników Lasów Państwowych ujęte m.in. w § 171 Instrukcji Urządzenia Lasu wprowadzonej do stosowania w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych zarządzeniem nr 116 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie wprowadzenia „Instrukcji urządzenia lasu” w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (znak: ZU.0210.10.2023). Wydane do realizacji przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych polecenie ogranicza również możliwość bezpośredniego wykonywania planu zadań ochronnych sporządzonych dla rezerwatów przyrody, reagowania w zwalczaniu zagrożenia lasu i eliminowania skutków ewentualnie powstałych katastrof przyrodniczych, jakie coraz częściej w ramach obserwowanych zmian klimatycznych dotykają nasz kraj.
Wartym zaznaczenia jest fakt, że dotychczasowe wyjaśnienia dotyczące podejrzenia przekroczenia uprawnień przez ministra właściwego ds. środowiska w sprawie wydanego polecenia i skutków jego wydania dla Skarbu Państwa, przedstawiane przez pracowników MKiŚ podczas posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 25 stycznia 2024 r., nie są przekonującymi, a w ocenie wielu środowisk powinny stać się przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. W jaki sposób minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych z użytkowania?
2. Czy w konsekwencji zakazu prowadzenia prac gospodarczych w Lasach Państwowych (na wybranych powierzchniach) będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań przetargowych, z którymi zawarto już umowy?
3. Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami?
4. Jaka jest to liczba miejsc pracy w przemyśle drzewnym, w zakładach usług leśnych, w leśnictwie, w transporcie produktów drzewnych, w usługach towarzyszących (m.in. przemyśle spożywczym, turystyce, łowiectwie, farmacji, przemyśle petrochemicznym)?
5. Poprzez zmniejszenie pozyskania drewna w Lasach Państwowych w jaki sposób minister środowiska zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym i zakładach usług leśnych?
6. Czy wycofa Pani Minister swoje polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r. podtrzymane w dniu 23 stycznia 2024 r.?
7. Czy wprowadzone ograniczenia w przesłanych do realizacji przez Lasy Państwowe reprezentowane przez dyrektora Generalnego Lasów Państwowych pismach zostały oparte o analizy skutków finansowych dla Skarbu Państwa?
8. Proszę o podanie skali (w PLN/rok) strat gospodarczych jakie konkretnie poniosą mieszkańcy szczególnie tych gmin, których dotknęły wyłączenia z gospodarki leśnej.
9. Czy MKiŚ porozumiało się z grupami interesariuszy (w tym lokalnymi społecznościami), których będą dotyczyły wyłączenia z gospodarki leśnej?
10. Jakie myślenie strategiczne przyświecało Pani Minister przy podjęciu decyzji o poleceniu wyłączenia z użytkowania, bądź całkowitego wyłączenia z prac na prawie 19 tys. ha lasów na Podkarpaciu oraz pozostałych obszarów Polski?
11. Czy propozycje wyłączenia z użytkowania obszarów leśnych (wydzieleń drzewostanowych, którymi objęto moratorium) były konsultowane z zakładami usług leśnych, przedstawicielami branży drzewnych, regionalnymi dyrekcjami, organizacjami pozarządowymi, Strażą Graniczną, Wojskiem Polskim, Państwową Strażą Pożarną?
12. Czy przed wydaniem polecenia Pani Minister zwróciła się do Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych o analizę skutków finansowych, gospodarczych tej decyzji. Czy uzyskała Pani Minister taką analizę przed wydaniem polecenia? Jeżeli tak, jakie były wyniki tejże analizy?
13. W jaki sposób Pani Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych z użytkowania?
14. Czy będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów? Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami? Jaka jest to ilość miejsc pracy?
15. Zmniejszając pozyskanie drewna w Lasach Państwowych, w jaki sposób Pani Minister zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym i zakładach usług leśnych?
16. Czy podziela Pani Minister pogląd Pani Poseł Klaudii Jachiry (KO), że w Polsce prowadzone są masowe wycinki drzew? Jeżeli tak, proszę o analizy, którymi się Pani kierowała w odniesieniu do poziomu pozyskania surowca drzewnego w Polsce, w skali globalnej oraz w rozbiciu na poszczególne kontynenty. Jeżeli zaś nie, czy jest Pani w stanie publiczne poinformować obywateli Polski o procencie pozyskania drewna i rzeczywistej (popartej analizami i ich wynikami w zestawieniu miąższościowym i procentowym) kondycji polskich lasów i ich zasobów w rozróżnieniu Lasów Państwowych oraz lasów innych form własności.
17. Na jakiej podstawie i wskutek jakich analiz, w tym opracowań o charakterze dokumentów strategicznych dla polityki ekologicznej państwa, dąży się do ograniczenia prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni będących w zarządzie LP?
18. W przypadku wprowadzenia ograniczeń w pracach pozyskania lasu wbrew wskazań gospodarczych ujętych w zatwierdzonych Planach Urządzenia Lasu, czy nadleśniczowie odpowiedzialni za stan lasu i prowadzenie gospodarki leśnej będą zwolnieni z konsekwencji odpowiedzialności za działania na niekorzyść Skarbu Państwa poprzez niezrealizowanie PUL?
19. W jaki sposób MKiŚ zastąpi miejsce uzyskiwania dochodu dla grup społecznych związanych aktualnie z pracami wykonywanymi na rzecz Lasów Państwowych z chwilą wprowadzenia ograniczeń z pozyskania drewna?
20. W jaki sposób MKiŚ będzie rekompensował straty finansowe, które ponosić będzie rokrocznie przemysł drzewny, zakłady usług leśnych, firmy przetwarzające płody runa leśnego, zajmujące się produkcją węgla drzewnego, firmy transportu drewna i jakie będą to rocznie koszty dla Skarbu Państwa w związku z wprowadzanymi ograniczeniami?
21. Kto będzie wypłacał odszkodowania w imieniu Skarbu Państwa za szkody wyrządzane przez łamiące się gałęzie i drzewa uszkadzające mienie prywatne? Jaka może być to skala zjawiska w ujęciu kosztowym w skali roku?
22. Czy MKiŚ zapytało społeczeństwa polskiego czy godzi się na to by zakładać w Polsce kolejne parki narodowe, które generują koszty finansowe dla Skarbu Państwa, na którego utrzymanie składają się wszyscy obywatele RP w ramach odprowadzanych podatków?
23. Czy MKiŚ poprzedziło badaniami naukowymi w zakresie sprawdzenia atrakcyjności pod względem turystycznym terenów objętych wyłączeniami oraz projektowanymi nowymi parkami narodowymi?
24. Czy pracownicy parków narodowych będą posiadać zarobki finansowe odpowiadające poziomowi osób zarządzających w administracji państwowej zapewniające możliwość swobodnego funkcjonowania i odpowiadające minimum przeciętnym zarobkom odpowiednikom realizującym te same funkcje w krajach zamożnych Unii Europejskiej i czy osiągną je jeszcze w 2024 r.?
25. Czy nie uważa Pani Minister leśników w tym pracowników Lasów Państwowych, którzy posiadają wykształcenie w zakresie nauk leśnym za najlepszych ekspertów zajmujących się ekosystemami leśnymi i zarządzającymi majątkiem Skarbu Państwa w postaci Lasów Państwowych? Jeżeli tak, to kto zdaniem Pani Minister powinien zajmować się lasami w Polsce?
26. Czy zmiana charakteru prowadzenia gospodarki leśnej ze wskazaniem tworzenia kolejnych rezerwatów i parków narodowych była weryfikowana pod kątem zgodności z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania terenu i studiów zagospodarowania terenu?
27. Proszę o podanie liczby członków i nazw wszystkich grup „ekologicznych” (organizacji i ruchów leśnych), z którymi MKiŚ podjęło współpracę (podano liczbę 116 organizacji).
28. Czy wraz z ograniczaniem pozyskania drewna i wyłączania z gospodarki leśnej kolejnych obszarów kraju, wyłączy te powierzchnie Pani Minister z użytkowania łowieckiego?
29. Czy w przypadku ograniczenia możliwości pozyskiwania zwierzyny, myśliwi dzierżawiący obwody łowieckie i zarządcy obwodami wyłączonymi z wydzierżawienia, których dotkną wyłączenia zostaną zwolnieni z obowiązku szacowania szkód łowieckich i wypłaty odszkodowań?
30. Czy w przypadku zajścia zdarzenia losowego na wyłączonych powierzchniach z użytkowania, w wyniku którego np. upadające drzewo lub gałąź spowoduje stały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć poszkodowanego, minister właściwy ds. środowiska i klimatu przejmie na siebie odpowiedzialność leżącą na nadleśniczych?
Z wyrazami szacunku
Bartłomiej Pejo
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 11 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
42045 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.48.2024.RB
3098549.12460773.10316494
Warszawa, 04-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Batłomieja Pejo w sprawie podejmowania działań
w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL
Lasy Państwowe, K10INT1905, przedstawiam poniższe informacje.
1) W jaki sposób Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych
z użytkowania?
Ochrona lasu to działalność gospodarcza, mająca na celu zabezpieczenie lasu przed szkodami
wyrządzanymi przez czynniki abiotyczne, biotyczne, a także szkodami antropogenicznymi.
Ochrona lasu jest działaniem kompleksowym. Należy wskazać, że zapewnienie powszechnej
ochrony lasów jest obowiązkiem właścicieli lasów. Właścicielem lasów objętych poleceniem
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. jest Skarb Państwa, a zarządza nimi
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie
samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów, w tym
koszty związane z ochroną lasu. Finansowanie ochrony lasów wyłączonych z użytkowania
odbywa się na tych samych zasadach co lasów niewyłączonych z użytkowania. Na ochronę
tych lasów wykorzystywane są środki z funduszu leśnego.
2) Czy w konsekwencji zakazu prowadzenia prac gospodarczych w Lasach Państwowych
(na wybranych powierzchniach) będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi
związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań przetargowych,
z którymi zawarto już umowy?
-- 1 of 19 --
Polecenie Minister Klimatu i Środowiska z 8 stycznia br. nie rodzi wypowiedzenia umów na
usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań
przetargowych, z którymi zawarto już umowy.
3) Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami?
Ze względu na nazbyt ogólną treść pytania nie jest możliwe jednoznaczne oszacowanie
podmiotów gospodarczych współpracujących z nadleśnictwami.
Należy wskazać, że nadleśnictwo, jako jednostka PGL LP (aktualnie jest 429 nadleśnictw),
współpracuje z podmiotami gospodarczymi na różnych polach swojej działalności, w tym
z zakładami usług leśnych, z podmiotami kupującymi drewno, podmiotami wykonującymi
budowy, remonty, naprawy elementów infrastruktury, podmiotami zapewniającymi obsługę
prawną, świadczące usługi telekomunikacyjne etc.
4) Jaka jest to ilość miejsc pracy w przemyśle drzewnym, w zakładach usług leśnych,
w leśnictwie, w transporcie produktów drzewnych, w usługach towarzyszących (m.in.
przemyśle spożywczym, turystyce, łowiectwie, farmacji, przemyśle petrochemicznym)?
Również i w tym przypadku ogólność pytania nie pozwala jasno ustalić intencji pytającego.
Można jednak wskazać, że zgodnie z informacją Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu
Drzewnego, sektor leśno-drzewny wypracowuje ok. 2,5% PKB i bezpośrednio zatrudnia
ponad 350 tys. pracowników.
Zgodnie z ostatnim sprawozdaniem finansowo-gospodarczym PGL LP za rok 2022, w Lasach
Państwowych przeciętne miesięczne zatrudnienie wynosiło 25 722 etatów.
5) Poprzez zmniejszenie pozyskania drewna w Lasach Państwowych w jaki sposób
Minister Środowiska zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze
drzewnym i zakładach usług leśnych?
Ograniczenia dotyczące sposobu użytkowania rębnego (np. odnoszące się
do dopuszczalnych rębni) nie ograniczają stosowania innych zabiegów. W przypadku
wszystkich pozycji objętych poleceniem z dnia 8 stycznia 2024 roku, dla których
wprowadzono ograniczenia dotyczące użytkowania rębnego, nie ma przeciwskazań
dla prowadzenia innych zabiegów, w tym trzebieży i czyszczeń.
Należy mieć na uwadze, że współpraca pomiędzy Lasami Państwowymi a pracownikami
zakładów usług leśnych jest procesem ciągłym. Jednakże wydaje się, że podjęte działania
w sposób znaczący usprawniły zarzadzanie w zakresie realizacji moratorium z jednoczesnym
minimalizowaniem skutków dla pracowników leśnych.
-- 2 of 19 --
Należy wskazać, że 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Rozwoju i Technologii, z wiceministrem Waldemarem Sługockim oraz
członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich, Producentów Płyt Drewnopochodnych,
Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie
Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego,
Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego
EPAL oraz firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
Było to pierwsze spotkanie, na którym goście zakomunikowali potrzeby przemysłu
drzewnego.
W dniu 15 marca br. Pani Minister Paulina Henning-Kloska ogłosiła „Pakiet dla przemysłu
drzewnego”, który obejmuje:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
większe premiowanie intensywności przerobu drewna przy sprzedaży – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna,
eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
-- 3 of 19 --
Spodziewanym efektem ograniczenia eksportu drewna nieprzetworzonego i ograniczenia
podaży drewna na cele energetyki będzie wyższa podaż drewna dla przedstawicieli branży
drzewnej i papierniczej.
6) Czy wycofa Pani Minister swoje polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r. podtrzymane w dniu
23 stycznia 2024 r.?
Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. nie zostanie wycofane.
Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. o wyłączeniu na części
obszarów, a na części ograniczeniu gospodarki leśnej ma charakter pilotażowy. Pilność jego
wydania wynikała m.in. z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek
pozyskania drewna na terenach, na których planowane jest ustanowienie form ochrony
przyrody.
Jednocześnie informuję, że moratorium na ograniczenie lub wyłączenie wycinek
w najcenniejszych przyrodniczo i społecznie obszarach z 8 stycznia 2024 roku będzie
kontynuowane – do 15 czerwca Dyrektor Generalny Lasów Państwowych przygotuje jego
aktualizację, opierając się na zasadzie, że łączny obszar objęty moratorium nie może być ulec
zmniejszeniu, aktualizacja powinna zachować ideę ochrony najcenniejszych drzewostanów
oraz uwzględniać prowadzenie prac przez lokalne przedsiębiorstwa leśne, a nowy dokument
powinien uwzględniać uwagi strony społeczno-przyrodniczej do zaproponowanej
aktualizacji.
7) Czy wprowadzone ograniczenia w przesłanych do realizacji przez Lasy państwowe
reprezentowane przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych pismach zostały
oparte o analizy skutków finansowych dla Skarbu Państwa?
Odpowiedź na pytanie nr 7 została udzielona przy pytaniu nr 12.
8) Proszę o podanie skali (w PLN/rok) strat gospodarczych jakie konkretnie poniosą
mieszkańcy szczególnie tych gmin, których dotknęły wyłączenia z gospodarki leśnej?
W dniu 8 stycznia br. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych dot. wstrzymania lub ograniczenia pozyskania drewna
w lasach zarządzanych przez PGL LP do 30 czerwca br. Polecenie objęło obszary cennych
przyrodniczo kompleksów leśnych, lasów wykorzystywanych przez wielotysięczne
aglomeracje oraz lasów uzdrowiskowych. Ograniczenie dotyczy 10 obszarów (Bieszczady,
Puszcza Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska,
Puszcza Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także w okolicy
Iwonicza-Zdroju i Wrocławia).
-- 4 of 19 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wsłuchując się w potrzeby przedstawicieli zakładów
usług leśnych dlatego już w 19 lutego wydało wyjaśnienia do wytycznych z załącznika
do polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 stycznia 2024 r., w których wskazano, m.in.
że polecenie dotyczy wyłącznie wstrzymania działań z zakresu pozyskiwania drewna.
Oprócz pozyskania drewna, w zakresie wyraźnie dopuszczonym dla części pozycji ujętych
w załączniku do polecenia z dnia 8 stycznia 2024 r. na wszystkich pozycjach można
prowadzić wszystkie prace, które nie wiążą się z pozyskaniem drewna, a służą
w szczególności:
1) hodowli lasu,
2) ochronie przyrody,
3) ochronie lasu i ochronie przeciwpożarowej,
4) realizacji gospodarki łowieckiej,
5) realizacji zadań z zakresu turystyki oraz utrzymania obiektów infrastruktury
turystycznej i kontynuacji rozpoczętych inwestycji.
Wsparto tym samym utrzymanie frontu prac dla zakładów usług leśnych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie również potrzeby sektora drzewnego, dlatego
już 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. Było to pierwsze spotkanie, na którym goście
zakomunikowali potrzeby przemysłu drzewnego. Ponadto, ogłoszony został pakiet
dla przemysłu, którego celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym
sektorze, w obecnej sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
-- 5 of 19 --
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek
zmian, który obecnie przeformułowywany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe
rozwiązania zostaną wypracowane na dedykowanych temu tematowi spotkaniach
z przedstawicielami przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej
Powyższe działania przeciwdziałają potencjalnym stratom gospodarczym.
Ponadto, 26 kwietnia br. Pani Minister Paulina Henning-Kloska Kloska wydała polecenie
Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych, w którym zobowiązała Dyrektora
Generalnego do przeprowadzenia konsultacji społecznych i przedstawienia w terminie
do dnia 15 czerwca 2024 r. uzasadnionych propozycji aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach objętych poleceniem Ministra
Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., wraz z protokołem z przeprowadzonego
procesu partycypacji społecznej, z tym z zastrzeżeniem, że powierzchnia lasów objęta
zakresem polecenia nie może ulec zmniejszeniu. 13 czerwca br. Pani Minister Paulina
Henning-Kloska Kloska wydała polecenie Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych,
którym zmieniła polecenie z dnia 26 kwietnia i wydłużyła termin na przeprowadzenie
konsultacji społecznych i przedstawienie uzasadnionych propozycji aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna, określonych w załączniku do polecenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., wraz z protokołem
z przeprowadzonego procesu partycypacji społecznej – do dnia 16 września 2024 r.
oraz zmieniła polecenie z 8 stycznia br. wydłużając termin wstrzymania/ograniczenia
pozyskiwania drewna w lasach zgodnie z załącznikiem do wskazanego polecenia – do dnia 30
września 2024 r.
Podsumowując, proces związany z poleceniem z 8 stycznia br. nie trwa pełnego roku
oraz aktualnie jest w trakcie rewizji. Wszelkie niezbędne informacje związane z aktualizacją
tej inicjatywy zostaną przedstawione przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych
do 16 września br.
-- 6 of 19 --
9) Czy MKiŚ porozumiało się z grupami interesariuszy (w tym lokalnymi społecznościami),
których będzie dotyczyły wyłączenia z gospodarki leśnej?
10) Jakie myślenie strategiczne przyświecało Pani Minister przy podjęciu decyzji
o poleceniu wyłączenia z użytkowania, bądź całkowitego wyłączenia z prac na prawie
19 tys. ha lasów na Podkarpaciu oraz pozostałych obszarów Polski?
11) Czy propozycje wyłączenia z użytkowania obszarów leśnych (wydzieleń
drzewostanowych, którymi objęto moratorium) były konsultowane z zakładami usług
leśnych, przedstawicielami branży drzewnych, regionalnymi dyrekcjami, organizacjami
pozarządowymi, strażą graniczną, Wojskiem Polskim, Państwową Strażą Pożarną?
Uprzejmie informuję, że w procesie wyznaczania obszarów, o których mowa
w przedmiotowym załączniku, brali udział przedstawiciele MKiŚ oraz przedstawiciele
organizacji społecznych działających na rzecz ochrony lasów, jak również autorytety
naukowe w dziedzinach przyrodniczych, zmian klimatu i leśnictwa.
Dla każdego miejsca byli to inni lokalni eksperci – leśnicy i biolodzy, znający specyfikę
poszczególnych obszarów: (np. w Puszczy Boreckiej – Pan Andrzej Sulej; na obszarze
Bieszczad i okolic – Pan Piotr Klub; w Puszczy Knyszyńskiej – Pan Adam Bohdan; dla okolic
Wrocławia – Pan Paweł Kisiel, w Puszczy Augustowskiej – Pani Dorota Zawadzka, doktor
habilitowany nauk leśnych, prof. UŁ).
Organizacje działające na rzecz ochrony lasów, od objęcia stanowiska przez Panią Minister
Paulinę Hennig-Kloskę, aktywnie włączyły się w działania na rzecz wzmocnienia ochrony
lasów, zgłaszając obszary leśne, które powinny zostać objęte wzmocnioną ochroną ze
względu na walory przyrodnicze lub pełnione funkcje społeczne. Głos i aktywność tych
organizacji są cenne.
Wydanie polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. wynikała m.in.
z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek pozyskania drewna
na terenach, na których planowane jest ustanowienie form ochrony przyrody.
Wprowadzone w dniu 8 stycznia br. moratorium uchroniło przed bezpowrotną utratą
walorów przyrodniczych tereny, które objęło. Tytułem przykładu:
1) W Trójmiejskim Parku Krajobrazowym, gdyby nie moratorium, Nadleśnictwo
Gdańsk wykonałoby cięcia wbrew obowiązującemu planowi ochrony parku
krajobrazowego (wykorzystując końcowy okres realizacji dotychczasowego planu
urządzenia lasu i istniejącą lukę prawną, tj. interpretację, że plan ochrony parku
krajobrazowego jest dla nadleśniczego wiążący dopiero po uwzględnieniu go
-- 7 of 19 --
w PUL). Zniweczyłoby to wypracowaną w planie ochrony szansę skutecznej ochrony
parku krajobrazowego, wypracowaną przez samorząd województwa. Moratorium
zapobiegło temu.
2) Moratorium zabezpieczyło część tzw. lasów starych (old-growth forests), których
ścisła ochrona została ustalona w przyjętej m.in. przez Polskę, unijnej Strategii na
Rzecz Różnorodności Biologicznej do 2030 r., wg stanu referencyjnego na 2022 r.
W przypadku wykonania cięć w takich lasach, powstałby kłopotliwy i bardzo trudny
do wykonania obowiązek „ochrony w celu odtworzenia cech lasów starych”
Jeśli chodzi o województwo podlaskie, omówić można pozytywne konsekwencje
przyrodnicze moratorium:
Puszcza Knyszyńska:
1) ograniczenie b. intensywnego pozyskania - w 2024 zaplanowano pół miliona m3 do
wycięcia z czego prawie połowę rębniami różnego typu, w tym ponad 18% rębnią
zupełną,
2) zachowanie starych borów przeznaczonych w 2024 do rębni zupełnych lub
gniazdowych, przykłady:
Supraśl, 01-25-1-06-297-g-99, wiek drzewostanu 187 lat
01-25-1-06-297-a-99 drzewostan 167 lat, przeznaczone do rębni IB
Supraśl, 01-25-1-04-237-j-00, drzewostan 197 lat, przeznaczony do rębni IB
Czarna Białostocka, 01-06-1-04-96-c-99 - drzewostan 132 lata, przeznaczone do
rębni IB z pozyskaniem ponad 1000 m3
Waliły, 01-32-1-03-120-f-00 - drzewostan 134 lata, rębnia IB na pow. 3.24ha,
- zachowanie unikalnych, dobrze zachowanych siedlisk grądowych, chronione
siedlisko 9170, wydzielenia:
Adres leśny: 01-06-2-12-58-a-00, drzewostan dębowy w wieku ponad 100 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-d-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-c-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-06-1-01-7-d-00 drzewostan grabowy w wieku 137 lat
3) zachowanie lasów o wybitnych walorach historycznych - reliktowej Puszczy
Grodzieńskiej, pozostałości puszcz litewskich, opisywanych przez Adama
Mickiewicza
Augustów:
-- 8 of 19 --
1) zachowanie miejskich lasów uzdrowiska Augustów, odwiedzanego przez 300 000
turystów/rok, gdzie główną atrakcją regionu są jeziora i otaczające je lasy, w tym
drzewostany, których wiek często zbliżał się do 200 lat, np: Nadleśnictwo Augustów,
sąsiedztwo miasta Augustów - tzw. półwysep Lisi Ogon, Adres leśny: 01-01-1-01-5
-a -00, sosna w wieku 180 lat; na 2024 zaplanowano tu rębnie III;
2) zachowanie pozostałości najstarszych lasów z Puszczy Augustowskiej w wieku 120-
200 lat i związanej z nimi bioróżnorodności.
Udział lasów w wieku 120 -200 lat w Puszczy Augustowskiej wynosi zaledwie ok.
5%. Ochrona i utrzymanie we właściwym stanie siedlisk i rewirów kluczowej dla
kompleksu awifauny. Średni wiek drzewa gniazdowego bielika w Puszczy
Augustowskiej wynosi 164 lat, bociana czarnego 157 lat, dzięcioła czarnego 159 lat,
zagęszczenie dziupli znacznie wzrasta w lasach starszych niż 130 lat. Włochatka
preferuje drzewostany 100+.
3) zachowanie walorów krajobrazowych typowych dla Puszczy Augustowskiej -
decydujących o atrakcyjności turystycznej Puszczy Augustowskiej i augustowskich
jezior. Dotyczy to przede wszystkim agroturystyki, pensjonatów, które są
prowadzone w większości puszczańskich miejscowości, np. Danowskie, Płaska,
Mołowiste, Rygol, Giby. Ograniczenie pozwoliło na zachowanie nadbrzeżnych lasów
wodochronnych, znajdujących się wokół jezior i rzek, a także Kanału
Augustowskiego odwiedzanych przez tysiące turystów. Wprowadzone ograniczenia
pozwoliły zachować lasy w wieku 100-200 lat otaczające jeziora m.in. Mikaszewo,
Serwy oblegane latem przez tysiące osób. Jeziora bez otaczającego starodrzewu, w
obrębie którego znajdują się pola biwakowe i ośrodki wypoczynkowe straciłyby
swoje walory.
4) zachowanie lasów niezbędnych do kontynuowania bartnictwa wpisanego na Listę
Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Bractwo Bartne
występowało od lat o objęcie najcenniejszych lasów w okolicy Augustowa statutem
HCFV 6, uzyskało poparcie Burmistrza Augustowa, Rady Miasta, a nawet
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie i to pod rządami PiS
- niestety Nadleśnictwo nie powołało tej formy ochrony, a następnie RDLP
zrezygnowała w całości z certyfikatu FSC. Dopiero ograniczenie wprowadzone
przez obecną minister środowiska i klimatu pozwoliło na zachowanie lasów cennych
dla bartnictwa.
-- 9 of 19 --
5) zachowanie obiektu transgranicznego o znaczeniu międzynarodowym (wraz
z lasami Litwy i Białorusi), w którym obecność gęstego lasu i mokradeł stanowi
barierę obronną i zwiększają bezpieczeństwo militarne kraju.
6) zachowanie najcenniejszych lasów obszaru Natura 2000 - Obszar Specjalnej
Ochrony Ptaków Kod obszaru: PLB200002 - gospodarowanych bez wymaganego
prawem planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 (Natura 2000 Puszcza
Augustowska) – zobowiązania wobec Komisji Europejskiej. Brak tego typu
dokumentacji stanowiło powód wszczętego przez KE trwającego postępowania.
12) Czy przed wydaniem polecenia Pani Minister zwróciła się do Dyrekcji Generalnej
Lasów Państwowych o analizę skutków finansowych, gospodarczych tej decyzji. Czy
uzyskała Pani Minister taką analizę przed wydaniem polecenia? Jeżeli tak, jakie były
wyniki tejże analizy?
Na polecenie MKiŚ, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w dniu 29 grudnia 2023 r.
przekazała dokument, który zawiera:
Skutki krótkoterminowego ograniczenia pozyskania drewna – okres do 1 miesiąca.
Skutki średnio i długookresowego ograniczenia pozyskania drewna.
Bilans skutków finansowych.
W ocenie pominięto skutki związane z ochroną lasu i jego stabilnością, a odniesiono się
jedynie do skutków stricte związanych z użytkowaniem lasu i sprzedażą drewna.
Na podstawie dostępnych w MKiŚ danych należy wskazać, że przedstawione w ww.
dokumencie przewidywane skutki nie potwierdziły się .
13) W jaki sposób Pani Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych
z użytkowania?
Odpowiedź została udzielona przy pytaniu nr 1.
14) Czy będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów?
Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami? Jaka jest to ilość
miejsc pracy?
15) Zmniejszając pozyskanie drewna w Lasach Państwowych, w jaki sposób Pani Minister
zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym
i zakładach usług leśnych?
Jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 2, polecenie Minister Klimatu i Środowiska z 8
stycznia br. nie rodzi wypowiedzenia umów na usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami
wybranymi w drodze postępowań przetargowych, z którymi zawarto już umowy.
-- 10 of 19 --
Umowy na prace leśne podpisywane są na podstawie przetargów. Przetargi na usługi leśne,
poprzez to, że są dostosowane do lokalnych warunków, podzielone są na części tzw. pakiety.
Istnieją nadleśnictwa, w których pakiet na usługi leśne dotyczy jednego leśnictwa, istnieją
również sytuacje, w których pakiet na usługi leśne dotyczy więcej leśnictw.
Zdąża się również taka sytuacja, że pakiet jest rozdzielony na część związaną z pozyskaniem
drewna i na część związaną z pozostałymi pracami z zakresu gospodarki leśnej.
Założenie i oczekiwanie Kierownictwa Resortu wyrażone w korespondencji z PGL LP jest
takie, aby nie dopuścić do wypowiedzenia umów pomiędzy nadleśnictwami objętymi
poleceniem z 8 stycznia a przedsiębiorcami wykonującymi prace leśne. W tej sprawie MKiŚ
współpracuje z Lasami Państwowymi.
Polecenie z dnia 8 stycznia br. dotyczy wstrzymania lub ograniczenia możliwości pozyskania
drewna na obszarze ok. 94 tys. ha. Zgodnie z aktualnymi danymi GUS powierzchnia lasów
zarządzanych przez Lasy Państwowe wynosi 7 134,4 tys. ha. Oznacza to, że poleceniem
objęto 1,31% powierzchni lasów.
Z ostatnich danych otrzymanych z Lasów Państwowych wynika, że podaż drewna
z nadleśnictw objętych poleceniem zmniejszy się o ok. 300 756 m3 (zmniejszenie pozyskania
o ok. 16% w stosunku do podpisanych umów na realizację usług leśnych).
Jednocześnie należy wskazać, że plany urządzenia lasu określają cele, zadania
i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej co do zasady na okres 10 lat. Wobec powyższego
nie precyzują konkretnego terminu wykonania wyznaczonych wskazań gospodarczych.
Aktualnym priorytetem Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie zarządzania lasami
jest wzmocnienie funkcji społecznej i przyrodniczej lasów z jednoczesnym zapewnieniem
realizacji funkcji produkcyjnej. Wobec powyższego zapewnienie zakładom usług leśnych
prac na poziomie wynikającym z zawartych z nimi umów na bieżący rok oraz realizacja
zobowiązań wynikających z dostępności drewna na rynku wymagała w pewnym zakresie
modyfikacji planów wskazujących pozycję do realizacji w 2024 r. Jednakże wszystkie
działania prowadzone są w ramach obowiązujących planów urządzenia lasu.
Ponadto działania na rzecz branży drzewnej zostały wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 5.
16) Czy podziela Pani Minister pogląd Pani Poseł Klaudii Jachiry (KO), że w Polsce
prowadzone są masowe wycinki drzew? Jeżeli tak, proszę o analizy, którymi się Pani
kierowała w odniesieniu do poziomu pozyskania surowca drzewnego w Polsce, w skali
globalnej oraz w rozbiciu na poszczególne kontynenty. Jeżeli zaś nie, czy jest Pani w stanie
publiczne poinformować obywateli Polski o procencie pozyskania drewna i rzeczywistej
-- 11 of 19 --
(popartej analizami i ich wynikami w zestawieniu miąższościowym i procentowym)
kondycji polskich lasów i ich zasobów w rozróżnieniu Lasów Państwowych oraz lasów
innych form własności.
W poniższej tabeli przedstawiono zasoby Lasów Państwowych oraz ich użytkowanie
w latach 1946—2022. Jak łatwo zauważyć, roczne pozyskanie drewna w latach 1985-2022
wacha się w przedziale od 1,51 do 2,54 % zasobów drzewnych.
Tabela 1 Zasoby Lasów Państwowych oraz ich użytkowanie w latach 1946—2022
Rok Powierzchnia
lasów w tys. m3
Zasoby drzewne
(grubizna brutto)
ogółem na pniu w
mln m3
Zasoby
drzewne
(grubizna
brutto)
zasobność
w m3/ha
Pozyskanie
drewna
(grubizna
brutto) w
tys. m3
Pozyskanie
drewna (grubizna
brutto) w %
zasobów ogółem
1946 5408 695 129 13759 1,98
1956 5987 780 130 15684 2,01
1968 6420 912,7 142 20626 2,26
1978 6654 1016,5 153 24886 2,45
1985 6780 1161,9 171 26794 2,31
1986 6789 1176,4 173 27674 2,35
1987 6800 1198 176 26485 2,21
1988 6810 1217,4 179 25649 2,11
1989 6817 1238,8 182 24086 1,94
1990 6815 1260 185 19883 1,58
1991 6805 1280 188 19389 1,51
1992 6804 1293,7 190 23733 1,83
1993 6821 1300,1 191 23145 1,78
1994 6834 1310,2 192 22905 1,75
1995 6855 1322,6 193 23468 1,77
1996 6868 1341,1 195 23269 1,74
1997 6881 1370,5 199 24928 1,82
1998 6897 1401,7 203 26867 1,92
1999 6915 1448,5 209 28360 1,96
2000 6936 1466,1 211 30121 2,05
2001 6953 1480,1 213 29339 1,98
2002 6968 1500,6 215 31994 2,13
2003 6987 1522,9 218 33921 2,23
2004 7006 1555,4 222 35874 2,30
2005 7030 1586,2 226 35220 2,22
2006 7043 1629,3 231 35866 2,20
2007 7053 1646,4 233 40384 2,45
-- 12 of 19 --
Rok Powierzchnia
lasów w tys. m3
Zasoby drzewne
(grubizna brutto)
ogółem na pniu w
mln m3
Zasoby
drzewne
(grubizna
brutto)
zasobność
w m3/ha
Pozyskanie
drewna
(grubizna
brutto) w
tys. m3
Pozyskanie
drewna (grubizna
brutto) w %
zasobów ogółem
2008 7060 1676,2 237 38368 2,29
2009 7064 1713,7 243 38985 2,27
2010 7068 1865,5 264 39853 2,14
2011 7072 1886,2 267 40979 2,17
2012 7076 1908,4 270 41515 2,18
2013 7079 1929 272 42690 2,21
2014 7085 1950 275 44601 2,29
2015 7095 1978 279 45630 2,31
2016 7100 2005 282 46755 2,33
2017 7105 2030,1 286 50785 2,50
2018 7110 2048,8 288 52041 2,54
2019 7115 2065,6 290 48616 2,35
2020 7118 2067,4 290 45776 2,21
2021 7121 2070,3 291 48701 2,35
2022 7125 2068,1 290 50471 2,44
Źródło GUS Rocznik Statystyczny Leśnictwo 2023 (str. 102 i 103)
Pozyskanie drewna ogółem w Polsce w latach 2008 - 2015 wahało się w przedziale
od 38 do 45 mln m3. Pozyskanie drewna (grubizna brutto) w % zasobów ogółem w tym
okresie wynosiło pomiędzy 2,14 a 2,31%. Natomiast, pozyskanie drewna w latach 2016 -
2022 wahało się w przedziale od 45 mln m3 do 52 mln m3. Pozyskanie drewna (grubizna
brutto) w % zasobów ogółem w tym okresie wynosiło pomiędzy 2,21 a 2,54%.
Należy zauważyć, że 2022 r. był pierwszym rokiem od 1985 r., w którym zasoby drzewne
(grubizna brutto) ogółem na pniu spadły w porównaniu z rokiem poprzedzającym: z 2070,3
mln m3 w 2021 r. do 2068,1 mln m3 w 2022 r., co jest niekorzystną zmianą, wymagającą
przeciwdziałania.
17) Na jakiej podstawie i wskutek jakich analiz, w tym opracowań o charakterze
dokumentów strategicznych dla polityki ekologicznej Państwa, dąży się do ograniczenia
prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni
będących w zarządzie LP?
Priorytetem Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie zarządzania lasami
jest wzmocnienie funkcji społecznej i przyrodniczej lasów z jednoczesnym zapewnieniem
-- 13 of 19 --
funkcji produkcyjnej. Powyższy kierunek działań wpisuje się w politykę Rządu RP, która
wynika wprost z umowy koalicyjnej zawartej między tworzącymi go ugrupowaniami w dniu
10 listopada 2023 r. Radzie Ministrów zależy również, aby funkcjonowanie Lasów
Państwowych było transparentne i budziło zaufanie społeczne.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530)
Minister Klimatu i Środowiska sprawuje nadzór nad gospodarką leśną prowadzoną w lasach
stanowiących własność Skarbu Państwa (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz Państwowym
Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe (art. 4 ust. 4 ustawy). Powyższe stanowi podstawę
do wydawania Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych wiążących wytycznych
i poleceń na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.
U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.), w celu dostosowania działań nadzorowanej jednostki do
polityki ustalonej przez Radę Ministrów.
Wytyczne przekazywane Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych są zgodne
z wyżej wskazaną ustawą o lasach, ponieważ to Dyrektor Generalny Lasów Państwowych
inicjuje, organizuje oraz koordynuje przedsięwzięcia na rzecz ochrony lasów, racjonalnej
gospodarki leśnej i rozwoju leśnictwa, jak również inicjuje, koordynuje oraz nadzoruje
działalność jednostek organizacyjnych PGL Lasy Państwowe.
Należy zaznaczyć, że podstawowym celem podjętych działań nie jest ograniczenie
prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni
będących w zarządzie Lasów Państwowych. Trwają prace zmierzające do wzmocnienia
ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie na 20% powierzchni lasów. Już
obecnie na dużej części tych lasów prace nie są prowadzone lub są ograniczone.
Wypracowanie optymalnych rozwiązań nastąpi podczas Ogólnopolskiej Narady o Lasach
W dniach 22-23 kwietnia br. w Warszawie odbyła się inauguracyjna sesja Ogólnopolskiej
Narady o Lasach, której celem jest wypracowanie wytycznych i rekomendacji dla procesu
wzmocnienia ochrony lasów o szczególnych walorach przyrodniczych i społecznych.
Inicjatywa ta opiera się na otwartym dialogu oraz dyskusji na merytoryczne argumenty.
Przełamuje problem z dialogiem społecznym dotyczącym zwiększenia ochrony
najcenniejszych przyrodniczo i społecznie lasów, a jednocześnie zapewnienia polskiemu
przemysłowi odpowiedniej ilości drewna.
Przedmiotowe wydarzenie jest realizowane w ścisłej współpracy ze wszystkimi
interesariuszami i podmiotami zainteresowanymi transformacją gospodarki leśnej (Lasy
Państwowe, przedstawiciele lasów prywatnych, branża drzewna, zakłady usług leśnych,
strona przyrodnicza i społeczna, związki zawodowe, przedstawiciele nauki, jednostki
-- 14 of 19 --
rządowe i samorządowe) – w inauguracyjnej sesji Ogólnopolskiej Narady o Lasach udział
wzięło ok. 80 interesariuszy.
Obecnie, podczas Ogólnopolskiej Narady o Lasach wypracowywane są systemowe
rozwiązania wyznaczania tych terenów i określania zakresu prowadzenia na nich gospodarki
leśnej. Identyfikowane są ryzyka ekonomiczne i działania kompensacyjne. Celem
Ogólnopolskiej Narady o Lasach jest wypracowanie takich rozwiązań, które zapewnią
przemysłowi dostęp do surowca, zapewnią zakładom usług leśnych prace, wprowadzą
działania kompensujące. W pracach Ogólnopolskiej Narady o Lasach uczestniczą aktywnie
przedstawiciele przemysłu drzewnego i zakłady usług leśnych, zaproszeni zostali
przedstawiciele związków zawodowych. Liczymy na ich konstruktywne uczestnictwo
w pracach.
W pracach biorą udział wybitni naukowcy leśni i przyrodnicy, prawnicy, przedstawiciele
administracji państwowej, w tym Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, tym samym
można mieć pewność, że podjęte działania będą uwzględniały wymogi ochrony przyrody
i będą zgodne przepisami administracyjnymi. Po zakończonych pracach Ogólnopolskiej
Narady o Lasach planowane jest również przeprowadzenie konsultacji społecznych
18) W przypadku wprowadzenia ograniczeń w pracach pozyskania lasu wbrew wskazań
gospodarczych ujętych w zatwierdzonych Planach Urządzenia Lasu, czy nadleśniczowie
odpowiedzialni za stan lasu i prowadzenie gospodarki leśnej będą zwolnieni
z konsekwencji odpowiedzialności za działania na niekorzyść Skarbu Państwa poprzez
niezrealizowanie PUL?
Przede wszystkim należy podkreślić, że teza o działaniach na niekorzyść Skarbu Państwa jest
tezą fałszywą. Docelowe zmiany, o ile zaistnieje taka potrzeba, będą wiązały się
z wprowadzeniem aneksu do planu urządzenia lasu
19) W jaki sposób MKiŚ zastąpi miejsce uzyskiwania dochodu dla grup społecznych
związanych aktualnie z pracami wykonywanymi na rzecz Lasów Państwowych z chwilą
wprowadzenia ograniczeń z pozyskania drewna?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło szereg działań kompensacyjny mających na celu
wyrównanie przewidywanych efektów, które mogą zostać spowodowane przez pojawiające
się wyzwania postawione przed prowadzeniem zmodyfikowanej gospodarki leśnej.
Wspomniane działania polegają między innymi na wypracowaniu rozwiązań dotyczących
ograniczeń eksportu drewna, ograniczeń spalania drewna w energetyce zawodowej, zmian
w zasadach sprzedaży drewna promujące pozostawanie surowca w kraju.
-- 15 of 19 --
Ponadto odpowiedź znajduje się przy pytaniu nr 17 odnośnie oczekiwanych wyników
Ogólnopolskiej Narady o Lasach.
20) W jaki sposób MKiŚ będzie rekompensował straty finansowe, które ponosić będzie
rokrocznie przemysł drzewny, zakłady usług leśnych, firmy przetwarzające płody runa
leśnego, zajmujących się produkcją węgla drzewnego, firmy transportu drewna i jakie będą
to rocznie koszty dla Skarbu Państwa w związku z wprowadzanymi ograniczeniami?
MKiŚ nie przewiduje wystąpienia strat.
21) Kto będzie wypłacał odszkodowania w imieniu Skarbu Państwa za szkody wyrządzane
przez łamiące się gałęzie i drzewa uszkadzające mienie prywatne? Jaka może być to skala
zjawiska w ujęciu kosztowym w skali roku?
Brak jest podstaw do odpowiedzialności odszkodowawczej. Ocena w tym zakresie może być
prowadzona na gruncie konkretnej sprawy.
22) Czy MKiŚ zapytało społeczeństwa Polskiego czy godzi się na to by zakładać w Polsce
kolejne parki narodowe, które generują koszty finansowe dla Skarbu Państwa, na którego
utrzymanie składają się wszyscy obywatele RP w ramach odprowadzanych podatków?
Park narodowy tworzy się w drodze ustawy, a istniejące parki narodowe określa się
w ustawie o ochronie przyrody. Na dalszym etapie, w drodze rozporządzenia Rady
Ministrów, określa się jego granice, w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds.
środowiska ustala się statut czy plan ochrony. Z listy tych jedynie przykładowych etapów
tworzenia parku narodowego czy też formułowania jego struktury i zadań jasno wynika, że
powstanie parku narodowego uwzględnia partycypację społeczną wynikającą z procesu
legislacyjnego.
Z budżetu państwa finansowanych jest wiele przedsięwzięć, a wypada pamiętać, że ochrona
środowiska, czy węziej przyrody, jest obowiązkiem Rzeczypospolitej Polskiej (art. 74 ustawy
zasadniczej). W rządowym procesie legislacyjnym rozważaniom podlega również ocena
skutków regulacji (OSR), który to dokument zawiera ocenę skutków finansowych
w perspektywie 10 lat. Zatem także i w tym obszarze zapewniona jest partycypacja
społeczna.
Należy też dodać, że wiele podmiotów publicznych generuje koszty, jednak są finansowane
z uwagi na korzyści społeczne, a te w przypadku parków narodowych zdecydowanie
przeważają nad kosztami.
-- 16 of 19 --
23) Czy MKiŚ poprzedziło badaniami naukowymi w zakresie sprawdzenia atrakcyjności
pod względem turystycznym terenów objętych wyłączeniami oraz projektowanymi
nowymi parkami narodowymi?
Parki narodowe tworzy się w celu ochrony określonych dóbr – art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie
przyrody. Tworzenie parku narodowego poprzedza szereg badań czy opracowań naukowych
dot. tych dóbr oraz kwestii organizacyjnych. Ustawodawca nie wskazał pośród nich
zagadnienia „atrakcyjności turystycznej”.
24) Czy pracownicy parków narodowych będą posiadać zarobki finansowe odpowiadające
poziomowi osób zarządzających w administracji państwowej zapewniającymi możliwość
swobodnego funkcjonowania i odpowiadającym minimum przeciętnym zarobkom
odpowiednikom realizującym te same funkcje w krajach zamożnych Unii Europejskiej
i czy osiągną je jeszcze w 2024 r.?
Zarobki pracowników parków narodowych ustala się z poszanowaniem rozporządzenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie warunków wynagradzania
za pracę pracowników parków narodowych i przyznawania im innych świadczeń związanych
z pracą (Dz. U. poz. 231).
25) Czy nie uważa Pani Minister leśników w tym pracowników Lasów Państwowych,
którzy posiadają wykształcenie w zakresie nauk leśnym za najlepszych ekspertów
zajmujących się ekosystemami leśnymi i zarządzającymi majątkiem Skarbu Państwa
w postaci Lasów Państwowych? Jeżeli tak, to kto zdaniem Pani Minister powinien
zajmować się lasami w Polsce?
Lasy Państwowe są mieniem Skarbu Państwa, a zatem dobrem wspólnym wszystkich
obywateli. Wszyscy obywatele mają prawo o nich się wypowiadać i w ramach procesów
demokratycznych decydować. W zarządzaniu skuteczni mogą być absolwenci zarządzania,
a w zakresie ekosystemów - biologii. Zatem, o lasach powinien decydować ich właściciel, czyli
społeczeństwo, a zarządzać nimi fachowcy, o różnorodnej specjalizacji.
26) Czy zmiana charakteru prowadzenia gospodarki leśnej ze wskazaniem tworzenia
kolejnych rezerwatów i parków narodowych była weryfikowana pod kątem zgodności
z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania terenu i studiów
zagospodarowania terenu?
Należy wskazać, że podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowywanym
dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby
prowadzenia gospodarki leśnej jest plan urządzenia lasu. Miejscowe plany
-- 17 of 19 --
zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na sposób prowadzenia gospodarki
leśnej na terenach leśnych.
Uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z ustawą o ochronie przyrody określenie granic parku
narodowego następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, które określa jego obszar,
przebieg granicy, otulinę i nieruchomości Skarbu Państwa oddawane w użytkowanie
wieczyste parkowi narodowemu. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, kieruje się
rzeczywistym stanem wartości przyrodniczych obszaru. Określenie granic parku
narodowego może nastąpić po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo organami
uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze działania
planuje się powyższe zmiany.
Uznanie danego obszaru za rezerwat przyrody następuje w drodze aktu prawa miejscowego,
w formie zarządzenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, które określa jego nazwę,
położenie lub przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj,
typ i podtyp rezerwatu przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem.
Ponadto, to projekty m.in. planów ogólnych gminy, miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw, w części
dotyczącej rezerwatu przyrody i jego otuliny, wymagają uzgodnienia z regionalnym
dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny
wpływ na cele ochrony rezerwatu przyrody.
27) Proszę o podanie liczby członków i nazw wszystkich grup „ekologicznych” (organizacji
i ruchów leśnych), z którymi MKiŚ podjęło współpracę (podano liczbę 116 organizacji).
W załączeniu przekazuję apel o wprowadzenie moratorium podpisany przez 116 organizacji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada informacji o liczbie członków ww. organizacji.
28) Czy wraz z ograniczaniem pozyskania drewna i wyłączania z gospodarki leśnej
kolejnych obszarów kraju, wyłączy te powierzchnie Pani Minister z użytkowania
łowieckiego?
Nie są prowadzone obecne prace w tym kierunku.
29) Czy w przypadku ograniczenia możliwości pozyskiwania zwierzyny, myśliwi
dzierżawiący obwody łowieckie i zarządcy obwodami wyłączonymi z wydzierżawienia,
których dotkną wyłączenia zostaną zwolnieni z obowiązku szacowania szkód łowieckich
i wypłaty odszkodowań?
-- 18 of 19 --
Zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich odpowiadają stosownie do przepisów ustawy
Prawo łowieckie za szkody łowieckie wyrządzone w obwodach łowieckich, które przekazano
im w zarząd albo które dzierżawią. Zatem, jeżeli obszary objęte ograniczeniami zostaną
wyłączone z obwodów łowieckich, to wówczas zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich
nie będą ponosili odpowiedzialności za szkody łowieckie wyrządzone na tym terenie. Jeżeli
natomiast obszary objęte ograniczeniami pozostaną w obwodach łowieckich, a zostanie
na nich ustanowiony jedynie zakaz wykonywania polowań, wówczas pomimo braku
możliwości polowania zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich będą zobowiązania
do szacowania na tych terenach szkód i wypłaty należnych z tego tytułu odszkodowań.
30) Czy w przypadku zajścia zdarzenia losowego na wyłączonych powierzchniach
z użytkowania, w wyniku którego np. upadające drzewo lub gałąź spowoduje stały
uszczerbek na zdrowiu lub śmierć poszkodowanego, Minister właściwy ds. środowiska
i klimatu przejmie na siebie odpowiedzialność leżącą na nadleśniczych?
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 21.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 19 of 19 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.48.2024.RB
3098549.12460773.10316494
Warszawa, 04-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Batłomieja Pejo w sprawie podejmowania działań
w kierunku destabilizacji sektora usług leśno-drzewnych oraz ograniczania działalności PGL
Lasy Państwowe, K10INT1905, przedstawiam poniższe informacje.
1) W jaki sposób Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych
z użytkowania?
Ochrona lasu to działalność gospodarcza, mająca na celu zabezpieczenie lasu przed szkodami
wyrządzanymi przez czynniki abiotyczne, biotyczne, a także szkodami antropogenicznymi.
Ochrona lasu jest działaniem kompleksowym. Należy wskazać, że zapewnienie powszechnej
ochrony lasów jest obowiązkiem właścicieli lasów. Właścicielem lasów objętych poleceniem
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. jest Skarb Państwa, a zarządza nimi
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o lasach, Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie
samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów, w tym
koszty związane z ochroną lasu. Finansowanie ochrony lasów wyłączonych z użytkowania
odbywa się na tych samych zasadach co lasów niewyłączonych z użytkowania. Na ochronę
tych lasów wykorzystywane są środki z funduszu leśnego.
2) Czy w konsekwencji zakazu prowadzenia prac gospodarczych w Lasach Państwowych
(na wybranych powierzchniach) będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi
związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań przetargowych,
z którymi zawarto już umowy?
-- 1 of 19 --
Polecenie Minister Klimatu i Środowiska z 8 stycznia br. nie rodzi wypowiedzenia umów na
usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami wybranymi w drodze postępowań
przetargowych, z którymi zawarto już umowy.
3) Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami?
Ze względu na nazbyt ogólną treść pytania nie jest możliwe jednoznaczne oszacowanie
podmiotów gospodarczych współpracujących z nadleśnictwami.
Należy wskazać, że nadleśnictwo, jako jednostka PGL LP (aktualnie jest 429 nadleśnictw),
współpracuje z podmiotami gospodarczymi na różnych polach swojej działalności, w tym
z zakładami usług leśnych, z podmiotami kupującymi drewno, podmiotami wykonującymi
budowy, remonty, naprawy elementów infrastruktury, podmiotami zapewniającymi obsługę
prawną, świadczące usługi telekomunikacyjne etc.
4) Jaka jest to ilość miejsc pracy w przemyśle drzewnym, w zakładach usług leśnych,
w leśnictwie, w transporcie produktów drzewnych, w usługach towarzyszących (m.in.
przemyśle spożywczym, turystyce, łowiectwie, farmacji, przemyśle petrochemicznym)?
Również i w tym przypadku ogólność pytania nie pozwala jasno ustalić intencji pytającego.
Można jednak wskazać, że zgodnie z informacją Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu
Drzewnego, sektor leśno-drzewny wypracowuje ok. 2,5% PKB i bezpośrednio zatrudnia
ponad 350 tys. pracowników.
Zgodnie z ostatnim sprawozdaniem finansowo-gospodarczym PGL LP za rok 2022, w Lasach
Państwowych przeciętne miesięczne zatrudnienie wynosiło 25 722 etatów.
5) Poprzez zmniejszenie pozyskania drewna w Lasach Państwowych w jaki sposób
Minister Środowiska zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze
drzewnym i zakładach usług leśnych?
Ograniczenia dotyczące sposobu użytkowania rębnego (np. odnoszące się
do dopuszczalnych rębni) nie ograniczają stosowania innych zabiegów. W przypadku
wszystkich pozycji objętych poleceniem z dnia 8 stycznia 2024 roku, dla których
wprowadzono ograniczenia dotyczące użytkowania rębnego, nie ma przeciwskazań
dla prowadzenia innych zabiegów, w tym trzebieży i czyszczeń.
Należy mieć na uwadze, że współpraca pomiędzy Lasami Państwowymi a pracownikami
zakładów usług leśnych jest procesem ciągłym. Jednakże wydaje się, że podjęte działania
w sposób znaczący usprawniły zarzadzanie w zakresie realizacji moratorium z jednoczesnym
minimalizowaniem skutków dla pracowników leśnych.
-- 2 of 19 --
Należy wskazać, że 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Rozwoju i Technologii, z wiceministrem Waldemarem Sługockim oraz
członkowie stowarzyszeń Papierników Polskich, Producentów Płyt Drewnopochodnych,
Przemysłu Tartacznego, Polskiej Izby Gospodarczej Przemysłu Drzewnego, Związku Polskie
Okna i Drzwi, Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Przemysłu Drzewnego,
Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, Polskiego Komitetu Narodowego
EPAL oraz firmy Stelmet, a także zastępca Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
Było to pierwsze spotkanie, na którym goście zakomunikowali potrzeby przemysłu
drzewnego.
W dniu 15 marca br. Pani Minister Paulina Henning-Kloska ogłosiła „Pakiet dla przemysłu
drzewnego”, który obejmuje:
zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
większe premiowanie intensywności przerobu drewna przy sprzedaży – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna,
eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
-- 3 of 19 --
Spodziewanym efektem ograniczenia eksportu drewna nieprzetworzonego i ograniczenia
podaży drewna na cele energetyki będzie wyższa podaż drewna dla przedstawicieli branży
drzewnej i papierniczej.
6) Czy wycofa Pani Minister swoje polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r. podtrzymane w dniu
23 stycznia 2024 r.?
Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. nie zostanie wycofane.
Polecenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. o wyłączeniu na części
obszarów, a na części ograniczeniu gospodarki leśnej ma charakter pilotażowy. Pilność jego
wydania wynikała m.in. z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek
pozyskania drewna na terenach, na których planowane jest ustanowienie form ochrony
przyrody.
Jednocześnie informuję, że moratorium na ograniczenie lub wyłączenie wycinek
w najcenniejszych przyrodniczo i społecznie obszarach z 8 stycznia 2024 roku będzie
kontynuowane – do 15 czerwca Dyrektor Generalny Lasów Państwowych przygotuje jego
aktualizację, opierając się na zasadzie, że łączny obszar objęty moratorium nie może być ulec
zmniejszeniu, aktualizacja powinna zachować ideę ochrony najcenniejszych drzewostanów
oraz uwzględniać prowadzenie prac przez lokalne przedsiębiorstwa leśne, a nowy dokument
powinien uwzględniać uwagi strony społeczno-przyrodniczej do zaproponowanej
aktualizacji.
7) Czy wprowadzone ograniczenia w przesłanych do realizacji przez Lasy państwowe
reprezentowane przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych pismach zostały
oparte o analizy skutków finansowych dla Skarbu Państwa?
Odpowiedź na pytanie nr 7 została udzielona przy pytaniu nr 12.
8) Proszę o podanie skali (w PLN/rok) strat gospodarczych jakie konkretnie poniosą
mieszkańcy szczególnie tych gmin, których dotknęły wyłączenia z gospodarki leśnej?
W dniu 8 stycznia br. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych dot. wstrzymania lub ograniczenia pozyskania drewna
w lasach zarządzanych przez PGL LP do 30 czerwca br. Polecenie objęło obszary cennych
przyrodniczo kompleksów leśnych, lasów wykorzystywanych przez wielotysięczne
aglomeracje oraz lasów uzdrowiskowych. Ograniczenie dotyczy 10 obszarów (Bieszczady,
Puszcza Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska,
Puszcza Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także w okolicy
Iwonicza-Zdroju i Wrocławia).
-- 4 of 19 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wsłuchując się w potrzeby przedstawicieli zakładów
usług leśnych dlatego już w 19 lutego wydało wyjaśnienia do wytycznych z załącznika
do polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z 8 stycznia 2024 r., w których wskazano, m.in.
że polecenie dotyczy wyłącznie wstrzymania działań z zakresu pozyskiwania drewna.
Oprócz pozyskania drewna, w zakresie wyraźnie dopuszczonym dla części pozycji ujętych
w załączniku do polecenia z dnia 8 stycznia 2024 r. na wszystkich pozycjach można
prowadzić wszystkie prace, które nie wiążą się z pozyskaniem drewna, a służą
w szczególności:
1) hodowli lasu,
2) ochronie przyrody,
3) ochronie lasu i ochronie przeciwpożarowej,
4) realizacji gospodarki łowieckiej,
5) realizacji zadań z zakresu turystyki oraz utrzymania obiektów infrastruktury
turystycznej i kontynuacji rozpoczętych inwestycji.
Wsparto tym samym utrzymanie frontu prac dla zakładów usług leśnych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozumie również potrzeby sektora drzewnego, dlatego
już 23 stycznia br. Pani Minister Klimatu i Środowiska spotkała się
z przedstawicielami przemysłu drzewnego. Było to pierwsze spotkanie, na którym goście
zakomunikowali potrzeby przemysłu drzewnego. Ponadto, ogłoszony został pakiet
dla przemysłu, którego celem jest stworzenie warunków dla stabilnego rozwoju firm w tym
sektorze, w obecnej sytuacji rynkowej. Pakiet dla przemysłu drzewnego obejmuje:
• zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów;
• większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia;
• oferowanie produktu drzewnego dostosowanego do potrzeb polskich nabywców,
a nie zagranicznych np. z dalekiego wschodu;
• proklimatyczną lokalność – premię dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna;
• eliminację nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów;
• eliminację zjawiska sztucznego popytu na drewno;
-- 5 of 19 --
• większą stabilność i pewniejszą przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna;
• transparentność sprzedaży drewna – pełną jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu;
• uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. Zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
Pakiet ten został stworzony na bazie licznych postulatów stowarzyszeń i organizacji
zrzeszających przedsiębiorców branży drzewnej. Przedstawiony pakiet wyznacza kierunek
zmian, który obecnie przeformułowywany jest na konkretne wdrożenia. Szczegółowe
rozwiązania zostaną wypracowane na dedykowanych temu tematowi spotkaniach
z przedstawicielami przemysłu drzewnego, Lasów Państwowych oraz strony społecznej
Powyższe działania przeciwdziałają potencjalnym stratom gospodarczym.
Ponadto, 26 kwietnia br. Pani Minister Paulina Henning-Kloska Kloska wydała polecenie
Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych, w którym zobowiązała Dyrektora
Generalnego do przeprowadzenia konsultacji społecznych i przedstawienia w terminie
do dnia 15 czerwca 2024 r. uzasadnionych propozycji aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach objętych poleceniem Ministra
Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., wraz z protokołem z przeprowadzonego
procesu partycypacji społecznej, z tym z zastrzeżeniem, że powierzchnia lasów objęta
zakresem polecenia nie może ulec zmniejszeniu. 13 czerwca br. Pani Minister Paulina
Henning-Kloska Kloska wydała polecenie Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych,
którym zmieniła polecenie z dnia 26 kwietnia i wydłużyła termin na przeprowadzenie
konsultacji społecznych i przedstawienie uzasadnionych propozycji aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna, określonych w załączniku do polecenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia 2024 r., wraz z protokołem
z przeprowadzonego procesu partycypacji społecznej – do dnia 16 września 2024 r.
oraz zmieniła polecenie z 8 stycznia br. wydłużając termin wstrzymania/ograniczenia
pozyskiwania drewna w lasach zgodnie z załącznikiem do wskazanego polecenia – do dnia 30
września 2024 r.
Podsumowując, proces związany z poleceniem z 8 stycznia br. nie trwa pełnego roku
oraz aktualnie jest w trakcie rewizji. Wszelkie niezbędne informacje związane z aktualizacją
tej inicjatywy zostaną przedstawione przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych
do 16 września br.
-- 6 of 19 --
9) Czy MKiŚ porozumiało się z grupami interesariuszy (w tym lokalnymi społecznościami),
których będzie dotyczyły wyłączenia z gospodarki leśnej?
10) Jakie myślenie strategiczne przyświecało Pani Minister przy podjęciu decyzji
o poleceniu wyłączenia z użytkowania, bądź całkowitego wyłączenia z prac na prawie
19 tys. ha lasów na Podkarpaciu oraz pozostałych obszarów Polski?
11) Czy propozycje wyłączenia z użytkowania obszarów leśnych (wydzieleń
drzewostanowych, którymi objęto moratorium) były konsultowane z zakładami usług
leśnych, przedstawicielami branży drzewnych, regionalnymi dyrekcjami, organizacjami
pozarządowymi, strażą graniczną, Wojskiem Polskim, Państwową Strażą Pożarną?
Uprzejmie informuję, że w procesie wyznaczania obszarów, o których mowa
w przedmiotowym załączniku, brali udział przedstawiciele MKiŚ oraz przedstawiciele
organizacji społecznych działających na rzecz ochrony lasów, jak również autorytety
naukowe w dziedzinach przyrodniczych, zmian klimatu i leśnictwa.
Dla każdego miejsca byli to inni lokalni eksperci – leśnicy i biolodzy, znający specyfikę
poszczególnych obszarów: (np. w Puszczy Boreckiej – Pan Andrzej Sulej; na obszarze
Bieszczad i okolic – Pan Piotr Klub; w Puszczy Knyszyńskiej – Pan Adam Bohdan; dla okolic
Wrocławia – Pan Paweł Kisiel, w Puszczy Augustowskiej – Pani Dorota Zawadzka, doktor
habilitowany nauk leśnych, prof. UŁ).
Organizacje działające na rzecz ochrony lasów, od objęcia stanowiska przez Panią Minister
Paulinę Hennig-Kloskę, aktywnie włączyły się w działania na rzecz wzmocnienia ochrony
lasów, zgłaszając obszary leśne, które powinny zostać objęte wzmocnioną ochroną ze
względu na walory przyrodnicze lub pełnione funkcje społeczne. Głos i aktywność tych
organizacji są cenne.
Wydanie polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 stycznia br. wynikała m.in.
z ryzyka bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek pozyskania drewna
na terenach, na których planowane jest ustanowienie form ochrony przyrody.
Wprowadzone w dniu 8 stycznia br. moratorium uchroniło przed bezpowrotną utratą
walorów przyrodniczych tereny, które objęło. Tytułem przykładu:
1) W Trójmiejskim Parku Krajobrazowym, gdyby nie moratorium, Nadleśnictwo
Gdańsk wykonałoby cięcia wbrew obowiązującemu planowi ochrony parku
krajobrazowego (wykorzystując końcowy okres realizacji dotychczasowego planu
urządzenia lasu i istniejącą lukę prawną, tj. interpretację, że plan ochrony parku
krajobrazowego jest dla nadleśniczego wiążący dopiero po uwzględnieniu go
-- 7 of 19 --
w PUL). Zniweczyłoby to wypracowaną w planie ochrony szansę skutecznej ochrony
parku krajobrazowego, wypracowaną przez samorząd województwa. Moratorium
zapobiegło temu.
2) Moratorium zabezpieczyło część tzw. lasów starych (old-growth forests), których
ścisła ochrona została ustalona w przyjętej m.in. przez Polskę, unijnej Strategii na
Rzecz Różnorodności Biologicznej do 2030 r., wg stanu referencyjnego na 2022 r.
W przypadku wykonania cięć w takich lasach, powstałby kłopotliwy i bardzo trudny
do wykonania obowiązek „ochrony w celu odtworzenia cech lasów starych”
Jeśli chodzi o województwo podlaskie, omówić można pozytywne konsekwencje
przyrodnicze moratorium:
Puszcza Knyszyńska:
1) ograniczenie b. intensywnego pozyskania - w 2024 zaplanowano pół miliona m3 do
wycięcia z czego prawie połowę rębniami różnego typu, w tym ponad 18% rębnią
zupełną,
2) zachowanie starych borów przeznaczonych w 2024 do rębni zupełnych lub
gniazdowych, przykłady:
Supraśl, 01-25-1-06-297-g-99, wiek drzewostanu 187 lat
01-25-1-06-297-a-99 drzewostan 167 lat, przeznaczone do rębni IB
Supraśl, 01-25-1-04-237-j-00, drzewostan 197 lat, przeznaczony do rębni IB
Czarna Białostocka, 01-06-1-04-96-c-99 - drzewostan 132 lata, przeznaczone do
rębni IB z pozyskaniem ponad 1000 m3
Waliły, 01-32-1-03-120-f-00 - drzewostan 134 lata, rębnia IB na pow. 3.24ha,
- zachowanie unikalnych, dobrze zachowanych siedlisk grądowych, chronione
siedlisko 9170, wydzielenia:
Adres leśny: 01-06-2-12-58-a-00, drzewostan dębowy w wieku ponad 100 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-d-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-c-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-06-1-01-7-d-00 drzewostan grabowy w wieku 137 lat
3) zachowanie lasów o wybitnych walorach historycznych - reliktowej Puszczy
Grodzieńskiej, pozostałości puszcz litewskich, opisywanych przez Adama
Mickiewicza
Augustów:
-- 8 of 19 --
1) zachowanie miejskich lasów uzdrowiska Augustów, odwiedzanego przez 300 000
turystów/rok, gdzie główną atrakcją regionu są jeziora i otaczające je lasy, w tym
drzewostany, których wiek często zbliżał się do 200 lat, np: Nadleśnictwo Augustów,
sąsiedztwo miasta Augustów - tzw. półwysep Lisi Ogon, Adres leśny: 01-01-1-01-5
-a -00, sosna w wieku 180 lat; na 2024 zaplanowano tu rębnie III;
2) zachowanie pozostałości najstarszych lasów z Puszczy Augustowskiej w wieku 120-
200 lat i związanej z nimi bioróżnorodności.
Udział lasów w wieku 120 -200 lat w Puszczy Augustowskiej wynosi zaledwie ok.
5%. Ochrona i utrzymanie we właściwym stanie siedlisk i rewirów kluczowej dla
kompleksu awifauny. Średni wiek drzewa gniazdowego bielika w Puszczy
Augustowskiej wynosi 164 lat, bociana czarnego 157 lat, dzięcioła czarnego 159 lat,
zagęszczenie dziupli znacznie wzrasta w lasach starszych niż 130 lat. Włochatka
preferuje drzewostany 100+.
3) zachowanie walorów krajobrazowych typowych dla Puszczy Augustowskiej -
decydujących o atrakcyjności turystycznej Puszczy Augustowskiej i augustowskich
jezior. Dotyczy to przede wszystkim agroturystyki, pensjonatów, które są
prowadzone w większości puszczańskich miejscowości, np. Danowskie, Płaska,
Mołowiste, Rygol, Giby. Ograniczenie pozwoliło na zachowanie nadbrzeżnych lasów
wodochronnych, znajdujących się wokół jezior i rzek, a także Kanału
Augustowskiego odwiedzanych przez tysiące turystów. Wprowadzone ograniczenia
pozwoliły zachować lasy w wieku 100-200 lat otaczające jeziora m.in. Mikaszewo,
Serwy oblegane latem przez tysiące osób. Jeziora bez otaczającego starodrzewu, w
obrębie którego znajdują się pola biwakowe i ośrodki wypoczynkowe straciłyby
swoje walory.
4) zachowanie lasów niezbędnych do kontynuowania bartnictwa wpisanego na Listę
Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Bractwo Bartne
występowało od lat o objęcie najcenniejszych lasów w okolicy Augustowa statutem
HCFV 6, uzyskało poparcie Burmistrza Augustowa, Rady Miasta, a nawet
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie i to pod rządami PiS
- niestety Nadleśnictwo nie powołało tej formy ochrony, a następnie RDLP
zrezygnowała w całości z certyfikatu FSC. Dopiero ograniczenie wprowadzone
przez obecną minister środowiska i klimatu pozwoliło na zachowanie lasów cennych
dla bartnictwa.
-- 9 of 19 --
5) zachowanie obiektu transgranicznego o znaczeniu międzynarodowym (wraz
z lasami Litwy i Białorusi), w którym obecność gęstego lasu i mokradeł stanowi
barierę obronną i zwiększają bezpieczeństwo militarne kraju.
6) zachowanie najcenniejszych lasów obszaru Natura 2000 - Obszar Specjalnej
Ochrony Ptaków Kod obszaru: PLB200002 - gospodarowanych bez wymaganego
prawem planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 (Natura 2000 Puszcza
Augustowska) – zobowiązania wobec Komisji Europejskiej. Brak tego typu
dokumentacji stanowiło powód wszczętego przez KE trwającego postępowania.
12) Czy przed wydaniem polecenia Pani Minister zwróciła się do Dyrekcji Generalnej
Lasów Państwowych o analizę skutków finansowych, gospodarczych tej decyzji. Czy
uzyskała Pani Minister taką analizę przed wydaniem polecenia? Jeżeli tak, jakie były
wyniki tejże analizy?
Na polecenie MKiŚ, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w dniu 29 grudnia 2023 r.
przekazała dokument, który zawiera:
Skutki krótkoterminowego ograniczenia pozyskania drewna – okres do 1 miesiąca.
Skutki średnio i długookresowego ograniczenia pozyskania drewna.
Bilans skutków finansowych.
W ocenie pominięto skutki związane z ochroną lasu i jego stabilnością, a odniesiono się
jedynie do skutków stricte związanych z użytkowaniem lasu i sprzedażą drewna.
Na podstawie dostępnych w MKiŚ danych należy wskazać, że przedstawione w ww.
dokumencie przewidywane skutki nie potwierdziły się .
13) W jaki sposób Pani Minister zamierza finansować ochronę lasów wyłączonych
z użytkowania?
Odpowiedź została udzielona przy pytaniu nr 1.
14) Czy będą musiały być wypowiedziane umowy na usługi związane z pielęgnacją lasów?
Jaka liczba podmiotów gospodarczych współpracuje z nadleśnictwami? Jaka jest to ilość
miejsc pracy?
15) Zmniejszając pozyskanie drewna w Lasach Państwowych, w jaki sposób Pani Minister
zamierza zagwarantować utrzymanie miejsc pracy w całym sektorze drzewnym
i zakładach usług leśnych?
Jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 2, polecenie Minister Klimatu i Środowiska z 8
stycznia br. nie rodzi wypowiedzenia umów na usługi związane z pielęgnacją lasów z firmami
wybranymi w drodze postępowań przetargowych, z którymi zawarto już umowy.
-- 10 of 19 --
Umowy na prace leśne podpisywane są na podstawie przetargów. Przetargi na usługi leśne,
poprzez to, że są dostosowane do lokalnych warunków, podzielone są na części tzw. pakiety.
Istnieją nadleśnictwa, w których pakiet na usługi leśne dotyczy jednego leśnictwa, istnieją
również sytuacje, w których pakiet na usługi leśne dotyczy więcej leśnictw.
Zdąża się również taka sytuacja, że pakiet jest rozdzielony na część związaną z pozyskaniem
drewna i na część związaną z pozostałymi pracami z zakresu gospodarki leśnej.
Założenie i oczekiwanie Kierownictwa Resortu wyrażone w korespondencji z PGL LP jest
takie, aby nie dopuścić do wypowiedzenia umów pomiędzy nadleśnictwami objętymi
poleceniem z 8 stycznia a przedsiębiorcami wykonującymi prace leśne. W tej sprawie MKiŚ
współpracuje z Lasami Państwowymi.
Polecenie z dnia 8 stycznia br. dotyczy wstrzymania lub ograniczenia możliwości pozyskania
drewna na obszarze ok. 94 tys. ha. Zgodnie z aktualnymi danymi GUS powierzchnia lasów
zarządzanych przez Lasy Państwowe wynosi 7 134,4 tys. ha. Oznacza to, że poleceniem
objęto 1,31% powierzchni lasów.
Z ostatnich danych otrzymanych z Lasów Państwowych wynika, że podaż drewna
z nadleśnictw objętych poleceniem zmniejszy się o ok. 300 756 m3 (zmniejszenie pozyskania
o ok. 16% w stosunku do podpisanych umów na realizację usług leśnych).
Jednocześnie należy wskazać, że plany urządzenia lasu określają cele, zadania
i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej co do zasady na okres 10 lat. Wobec powyższego
nie precyzują konkretnego terminu wykonania wyznaczonych wskazań gospodarczych.
Aktualnym priorytetem Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie zarządzania lasami
jest wzmocnienie funkcji społecznej i przyrodniczej lasów z jednoczesnym zapewnieniem
realizacji funkcji produkcyjnej. Wobec powyższego zapewnienie zakładom usług leśnych
prac na poziomie wynikającym z zawartych z nimi umów na bieżący rok oraz realizacja
zobowiązań wynikających z dostępności drewna na rynku wymagała w pewnym zakresie
modyfikacji planów wskazujących pozycję do realizacji w 2024 r. Jednakże wszystkie
działania prowadzone są w ramach obowiązujących planów urządzenia lasu.
Ponadto działania na rzecz branży drzewnej zostały wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 5.
16) Czy podziela Pani Minister pogląd Pani Poseł Klaudii Jachiry (KO), że w Polsce
prowadzone są masowe wycinki drzew? Jeżeli tak, proszę o analizy, którymi się Pani
kierowała w odniesieniu do poziomu pozyskania surowca drzewnego w Polsce, w skali
globalnej oraz w rozbiciu na poszczególne kontynenty. Jeżeli zaś nie, czy jest Pani w stanie
publiczne poinformować obywateli Polski o procencie pozyskania drewna i rzeczywistej
-- 11 of 19 --
(popartej analizami i ich wynikami w zestawieniu miąższościowym i procentowym)
kondycji polskich lasów i ich zasobów w rozróżnieniu Lasów Państwowych oraz lasów
innych form własności.
W poniższej tabeli przedstawiono zasoby Lasów Państwowych oraz ich użytkowanie
w latach 1946—2022. Jak łatwo zauważyć, roczne pozyskanie drewna w latach 1985-2022
wacha się w przedziale od 1,51 do 2,54 % zasobów drzewnych.
Tabela 1 Zasoby Lasów Państwowych oraz ich użytkowanie w latach 1946—2022
Rok Powierzchnia
lasów w tys. m3
Zasoby drzewne
(grubizna brutto)
ogółem na pniu w
mln m3
Zasoby
drzewne
(grubizna
brutto)
zasobność
w m3/ha
Pozyskanie
drewna
(grubizna
brutto) w
tys. m3
Pozyskanie
drewna (grubizna
brutto) w %
zasobów ogółem
1946 5408 695 129 13759 1,98
1956 5987 780 130 15684 2,01
1968 6420 912,7 142 20626 2,26
1978 6654 1016,5 153 24886 2,45
1985 6780 1161,9 171 26794 2,31
1986 6789 1176,4 173 27674 2,35
1987 6800 1198 176 26485 2,21
1988 6810 1217,4 179 25649 2,11
1989 6817 1238,8 182 24086 1,94
1990 6815 1260 185 19883 1,58
1991 6805 1280 188 19389 1,51
1992 6804 1293,7 190 23733 1,83
1993 6821 1300,1 191 23145 1,78
1994 6834 1310,2 192 22905 1,75
1995 6855 1322,6 193 23468 1,77
1996 6868 1341,1 195 23269 1,74
1997 6881 1370,5 199 24928 1,82
1998 6897 1401,7 203 26867 1,92
1999 6915 1448,5 209 28360 1,96
2000 6936 1466,1 211 30121 2,05
2001 6953 1480,1 213 29339 1,98
2002 6968 1500,6 215 31994 2,13
2003 6987 1522,9 218 33921 2,23
2004 7006 1555,4 222 35874 2,30
2005 7030 1586,2 226 35220 2,22
2006 7043 1629,3 231 35866 2,20
2007 7053 1646,4 233 40384 2,45
-- 12 of 19 --
Rok Powierzchnia
lasów w tys. m3
Zasoby drzewne
(grubizna brutto)
ogółem na pniu w
mln m3
Zasoby
drzewne
(grubizna
brutto)
zasobność
w m3/ha
Pozyskanie
drewna
(grubizna
brutto) w
tys. m3
Pozyskanie
drewna (grubizna
brutto) w %
zasobów ogółem
2008 7060 1676,2 237 38368 2,29
2009 7064 1713,7 243 38985 2,27
2010 7068 1865,5 264 39853 2,14
2011 7072 1886,2 267 40979 2,17
2012 7076 1908,4 270 41515 2,18
2013 7079 1929 272 42690 2,21
2014 7085 1950 275 44601 2,29
2015 7095 1978 279 45630 2,31
2016 7100 2005 282 46755 2,33
2017 7105 2030,1 286 50785 2,50
2018 7110 2048,8 288 52041 2,54
2019 7115 2065,6 290 48616 2,35
2020 7118 2067,4 290 45776 2,21
2021 7121 2070,3 291 48701 2,35
2022 7125 2068,1 290 50471 2,44
Źródło GUS Rocznik Statystyczny Leśnictwo 2023 (str. 102 i 103)
Pozyskanie drewna ogółem w Polsce w latach 2008 - 2015 wahało się w przedziale
od 38 do 45 mln m3. Pozyskanie drewna (grubizna brutto) w % zasobów ogółem w tym
okresie wynosiło pomiędzy 2,14 a 2,31%. Natomiast, pozyskanie drewna w latach 2016 -
2022 wahało się w przedziale od 45 mln m3 do 52 mln m3. Pozyskanie drewna (grubizna
brutto) w % zasobów ogółem w tym okresie wynosiło pomiędzy 2,21 a 2,54%.
Należy zauważyć, że 2022 r. był pierwszym rokiem od 1985 r., w którym zasoby drzewne
(grubizna brutto) ogółem na pniu spadły w porównaniu z rokiem poprzedzającym: z 2070,3
mln m3 w 2021 r. do 2068,1 mln m3 w 2022 r., co jest niekorzystną zmianą, wymagającą
przeciwdziałania.
17) Na jakiej podstawie i wskutek jakich analiz, w tym opracowań o charakterze
dokumentów strategicznych dla polityki ekologicznej Państwa, dąży się do ograniczenia
prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni
będących w zarządzie LP?
Priorytetem Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie zarządzania lasami
jest wzmocnienie funkcji społecznej i przyrodniczej lasów z jednoczesnym zapewnieniem
-- 13 of 19 --
funkcji produkcyjnej. Powyższy kierunek działań wpisuje się w politykę Rządu RP, która
wynika wprost z umowy koalicyjnej zawartej między tworzącymi go ugrupowaniami w dniu
10 listopada 2023 r. Radzie Ministrów zależy również, aby funkcjonowanie Lasów
Państwowych było transparentne i budziło zaufanie społeczne.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530)
Minister Klimatu i Środowiska sprawuje nadzór nad gospodarką leśną prowadzoną w lasach
stanowiących własność Skarbu Państwa (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz Państwowym
Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe (art. 4 ust. 4 ustawy). Powyższe stanowi podstawę
do wydawania Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych wiążących wytycznych
i poleceń na podstawie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.
U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.), w celu dostosowania działań nadzorowanej jednostki do
polityki ustalonej przez Radę Ministrów.
Wytyczne przekazywane Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych są zgodne
z wyżej wskazaną ustawą o lasach, ponieważ to Dyrektor Generalny Lasów Państwowych
inicjuje, organizuje oraz koordynuje przedsięwzięcia na rzecz ochrony lasów, racjonalnej
gospodarki leśnej i rozwoju leśnictwa, jak również inicjuje, koordynuje oraz nadzoruje
działalność jednostek organizacyjnych PGL Lasy Państwowe.
Należy zaznaczyć, że podstawowym celem podjętych działań nie jest ograniczenie
prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze do 20% powierzchni
będących w zarządzie Lasów Państwowych. Trwają prace zmierzające do wzmocnienia
ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie na 20% powierzchni lasów. Już
obecnie na dużej części tych lasów prace nie są prowadzone lub są ograniczone.
Wypracowanie optymalnych rozwiązań nastąpi podczas Ogólnopolskiej Narady o Lasach
W dniach 22-23 kwietnia br. w Warszawie odbyła się inauguracyjna sesja Ogólnopolskiej
Narady o Lasach, której celem jest wypracowanie wytycznych i rekomendacji dla procesu
wzmocnienia ochrony lasów o szczególnych walorach przyrodniczych i społecznych.
Inicjatywa ta opiera się na otwartym dialogu oraz dyskusji na merytoryczne argumenty.
Przełamuje problem z dialogiem społecznym dotyczącym zwiększenia ochrony
najcenniejszych przyrodniczo i społecznie lasów, a jednocześnie zapewnienia polskiemu
przemysłowi odpowiedniej ilości drewna.
Przedmiotowe wydarzenie jest realizowane w ścisłej współpracy ze wszystkimi
interesariuszami i podmiotami zainteresowanymi transformacją gospodarki leśnej (Lasy
Państwowe, przedstawiciele lasów prywatnych, branża drzewna, zakłady usług leśnych,
strona przyrodnicza i społeczna, związki zawodowe, przedstawiciele nauki, jednostki
-- 14 of 19 --
rządowe i samorządowe) – w inauguracyjnej sesji Ogólnopolskiej Narady o Lasach udział
wzięło ok. 80 interesariuszy.
Obecnie, podczas Ogólnopolskiej Narady o Lasach wypracowywane są systemowe
rozwiązania wyznaczania tych terenów i określania zakresu prowadzenia na nich gospodarki
leśnej. Identyfikowane są ryzyka ekonomiczne i działania kompensacyjne. Celem
Ogólnopolskiej Narady o Lasach jest wypracowanie takich rozwiązań, które zapewnią
przemysłowi dostęp do surowca, zapewnią zakładom usług leśnych prace, wprowadzą
działania kompensujące. W pracach Ogólnopolskiej Narady o Lasach uczestniczą aktywnie
przedstawiciele przemysłu drzewnego i zakłady usług leśnych, zaproszeni zostali
przedstawiciele związków zawodowych. Liczymy na ich konstruktywne uczestnictwo
w pracach.
W pracach biorą udział wybitni naukowcy leśni i przyrodnicy, prawnicy, przedstawiciele
administracji państwowej, w tym Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, tym samym
można mieć pewność, że podjęte działania będą uwzględniały wymogi ochrony przyrody
i będą zgodne przepisami administracyjnymi. Po zakończonych pracach Ogólnopolskiej
Narady o Lasach planowane jest również przeprowadzenie konsultacji społecznych
18) W przypadku wprowadzenia ograniczeń w pracach pozyskania lasu wbrew wskazań
gospodarczych ujętych w zatwierdzonych Planach Urządzenia Lasu, czy nadleśniczowie
odpowiedzialni za stan lasu i prowadzenie gospodarki leśnej będą zwolnieni
z konsekwencji odpowiedzialności za działania na niekorzyść Skarbu Państwa poprzez
niezrealizowanie PUL?
Przede wszystkim należy podkreślić, że teza o działaniach na niekorzyść Skarbu Państwa jest
tezą fałszywą. Docelowe zmiany, o ile zaistnieje taka potrzeba, będą wiązały się
z wprowadzeniem aneksu do planu urządzenia lasu
19) W jaki sposób MKiŚ zastąpi miejsce uzyskiwania dochodu dla grup społecznych
związanych aktualnie z pracami wykonywanymi na rzecz Lasów Państwowych z chwilą
wprowadzenia ograniczeń z pozyskania drewna?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło szereg działań kompensacyjny mających na celu
wyrównanie przewidywanych efektów, które mogą zostać spowodowane przez pojawiające
się wyzwania postawione przed prowadzeniem zmodyfikowanej gospodarki leśnej.
Wspomniane działania polegają między innymi na wypracowaniu rozwiązań dotyczących
ograniczeń eksportu drewna, ograniczeń spalania drewna w energetyce zawodowej, zmian
w zasadach sprzedaży drewna promujące pozostawanie surowca w kraju.
-- 15 of 19 --
Ponadto odpowiedź znajduje się przy pytaniu nr 17 odnośnie oczekiwanych wyników
Ogólnopolskiej Narady o Lasach.
20) W jaki sposób MKiŚ będzie rekompensował straty finansowe, które ponosić będzie
rokrocznie przemysł drzewny, zakłady usług leśnych, firmy przetwarzające płody runa
leśnego, zajmujących się produkcją węgla drzewnego, firmy transportu drewna i jakie będą
to rocznie koszty dla Skarbu Państwa w związku z wprowadzanymi ograniczeniami?
MKiŚ nie przewiduje wystąpienia strat.
21) Kto będzie wypłacał odszkodowania w imieniu Skarbu Państwa za szkody wyrządzane
przez łamiące się gałęzie i drzewa uszkadzające mienie prywatne? Jaka może być to skala
zjawiska w ujęciu kosztowym w skali roku?
Brak jest podstaw do odpowiedzialności odszkodowawczej. Ocena w tym zakresie może być
prowadzona na gruncie konkretnej sprawy.
22) Czy MKiŚ zapytało społeczeństwa Polskiego czy godzi się na to by zakładać w Polsce
kolejne parki narodowe, które generują koszty finansowe dla Skarbu Państwa, na którego
utrzymanie składają się wszyscy obywatele RP w ramach odprowadzanych podatków?
Park narodowy tworzy się w drodze ustawy, a istniejące parki narodowe określa się
w ustawie o ochronie przyrody. Na dalszym etapie, w drodze rozporządzenia Rady
Ministrów, określa się jego granice, w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds.
środowiska ustala się statut czy plan ochrony. Z listy tych jedynie przykładowych etapów
tworzenia parku narodowego czy też formułowania jego struktury i zadań jasno wynika, że
powstanie parku narodowego uwzględnia partycypację społeczną wynikającą z procesu
legislacyjnego.
Z budżetu państwa finansowanych jest wiele przedsięwzięć, a wypada pamiętać, że ochrona
środowiska, czy węziej przyrody, jest obowiązkiem Rzeczypospolitej Polskiej (art. 74 ustawy
zasadniczej). W rządowym procesie legislacyjnym rozważaniom podlega również ocena
skutków regulacji (OSR), który to dokument zawiera ocenę skutków finansowych
w perspektywie 10 lat. Zatem także i w tym obszarze zapewniona jest partycypacja
społeczna.
Należy też dodać, że wiele podmiotów publicznych generuje koszty, jednak są finansowane
z uwagi na korzyści społeczne, a te w przypadku parków narodowych zdecydowanie
przeważają nad kosztami.
-- 16 of 19 --
23) Czy MKiŚ poprzedziło badaniami naukowymi w zakresie sprawdzenia atrakcyjności
pod względem turystycznym terenów objętych wyłączeniami oraz projektowanymi
nowymi parkami narodowymi?
Parki narodowe tworzy się w celu ochrony określonych dóbr – art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie
przyrody. Tworzenie parku narodowego poprzedza szereg badań czy opracowań naukowych
dot. tych dóbr oraz kwestii organizacyjnych. Ustawodawca nie wskazał pośród nich
zagadnienia „atrakcyjności turystycznej”.
24) Czy pracownicy parków narodowych będą posiadać zarobki finansowe odpowiadające
poziomowi osób zarządzających w administracji państwowej zapewniającymi możliwość
swobodnego funkcjonowania i odpowiadającym minimum przeciętnym zarobkom
odpowiednikom realizującym te same funkcje w krajach zamożnych Unii Europejskiej
i czy osiągną je jeszcze w 2024 r.?
Zarobki pracowników parków narodowych ustala się z poszanowaniem rozporządzenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie warunków wynagradzania
za pracę pracowników parków narodowych i przyznawania im innych świadczeń związanych
z pracą (Dz. U. poz. 231).
25) Czy nie uważa Pani Minister leśników w tym pracowników Lasów Państwowych,
którzy posiadają wykształcenie w zakresie nauk leśnym za najlepszych ekspertów
zajmujących się ekosystemami leśnymi i zarządzającymi majątkiem Skarbu Państwa
w postaci Lasów Państwowych? Jeżeli tak, to kto zdaniem Pani Minister powinien
zajmować się lasami w Polsce?
Lasy Państwowe są mieniem Skarbu Państwa, a zatem dobrem wspólnym wszystkich
obywateli. Wszyscy obywatele mają prawo o nich się wypowiadać i w ramach procesów
demokratycznych decydować. W zarządzaniu skuteczni mogą być absolwenci zarządzania,
a w zakresie ekosystemów - biologii. Zatem, o lasach powinien decydować ich właściciel, czyli
społeczeństwo, a zarządzać nimi fachowcy, o różnorodnej specjalizacji.
26) Czy zmiana charakteru prowadzenia gospodarki leśnej ze wskazaniem tworzenia
kolejnych rezerwatów i parków narodowych była weryfikowana pod kątem zgodności
z obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania terenu i studiów
zagospodarowania terenu?
Należy wskazać, że podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowywanym
dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby
prowadzenia gospodarki leśnej jest plan urządzenia lasu. Miejscowe plany
-- 17 of 19 --
zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na sposób prowadzenia gospodarki
leśnej na terenach leśnych.
Uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z ustawą o ochronie przyrody określenie granic parku
narodowego następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, które określa jego obszar,
przebieg granicy, otulinę i nieruchomości Skarbu Państwa oddawane w użytkowanie
wieczyste parkowi narodowemu. Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, kieruje się
rzeczywistym stanem wartości przyrodniczych obszaru. Określenie granic parku
narodowego może nastąpić po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo organami
uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze działania
planuje się powyższe zmiany.
Uznanie danego obszaru za rezerwat przyrody następuje w drodze aktu prawa miejscowego,
w formie zarządzenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, które określa jego nazwę,
położenie lub przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj,
typ i podtyp rezerwatu przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem.
Ponadto, to projekty m.in. planów ogólnych gminy, miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw, w części
dotyczącej rezerwatu przyrody i jego otuliny, wymagają uzgodnienia z regionalnym
dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny
wpływ na cele ochrony rezerwatu przyrody.
27) Proszę o podanie liczby członków i nazw wszystkich grup „ekologicznych” (organizacji
i ruchów leśnych), z którymi MKiŚ podjęło współpracę (podano liczbę 116 organizacji).
W załączeniu przekazuję apel o wprowadzenie moratorium podpisany przez 116 organizacji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada informacji o liczbie członków ww. organizacji.
28) Czy wraz z ograniczaniem pozyskania drewna i wyłączania z gospodarki leśnej
kolejnych obszarów kraju, wyłączy te powierzchnie Pani Minister z użytkowania
łowieckiego?
Nie są prowadzone obecne prace w tym kierunku.
29) Czy w przypadku ograniczenia możliwości pozyskiwania zwierzyny, myśliwi
dzierżawiący obwody łowieckie i zarządcy obwodami wyłączonymi z wydzierżawienia,
których dotkną wyłączenia zostaną zwolnieni z obowiązku szacowania szkód łowieckich
i wypłaty odszkodowań?
-- 18 of 19 --
Zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich odpowiadają stosownie do przepisów ustawy
Prawo łowieckie za szkody łowieckie wyrządzone w obwodach łowieckich, które przekazano
im w zarząd albo które dzierżawią. Zatem, jeżeli obszary objęte ograniczeniami zostaną
wyłączone z obwodów łowieckich, to wówczas zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich
nie będą ponosili odpowiedzialności za szkody łowieckie wyrządzone na tym terenie. Jeżeli
natomiast obszary objęte ograniczeniami pozostaną w obwodach łowieckich, a zostanie
na nich ustanowiony jedynie zakaz wykonywania polowań, wówczas pomimo braku
możliwości polowania zarządcy i dzierżawcy obwodów łowieckich będą zobowiązania
do szacowania na tych terenach szkód i wypłaty należnych z tego tytułu odszkodowań.
30) Czy w przypadku zajścia zdarzenia losowego na wyłączonych powierzchniach
z użytkowania, w wyniku którego np. upadające drzewo lub gałąź spowoduje stały
uszczerbek na zdrowiu lub śmierć poszkodowanego, Minister właściwy ds. środowiska
i klimatu przejmie na siebie odpowiedzialność leżącą na nadleśniczych?
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 21.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 19 of 19 --