Interpelacja nr 19042
Interpelacja w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań z dniem 31 sierpnia 2026 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań z dniem 31 sierpnia 2026 r.
Interpelacja nr 19042
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań z dniem 31 sierpnia 2026 r.
Zgłaszający: Michał Kowalski, Iwona Ewa Arent, Waldemar Andzel, Jarosław Krajewski, Wioletta Maria Kulpa, Dariusz Matecki, Michał Moskal, Małgorzata Wassermann, Patryk Wicher
Data wpływu: 03-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
dotyczy zapewnienia ciągłości rozpatrywania wniosków mieszkańców w procesach planistycznych po wygaśnięciu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP)
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP) gmin tracą moc prawną z dniem 31 sierpnia 2026 r. Liczne gminy nie zdążą uchwalić nowych planów ogólnych przed tym terminem, co powoduje ryzyko powstania luki prawnej w systemie planowania przestrzennego, a w konsekwencji – niepewności inwestycyjnej oraz naruszenia praw właścicieli nieruchomości.
W wielu samorządach w toku pozostają:
wnioski mieszkańców złożone do projektów planów ogólnych,
wnioski o zmianę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (MPZP),
działania przygotowawcze do uchwalenia planów ogólnych, które nie zakończą się przed 31 sierpnia 2026 r.
Brak jasnych, przejściowych mechanizmów może skutkować odrzucaniem wniosków, koniecznością ich ponownego składania lub przewlekłością postępowań. Powstaje też pytanie o podstawy prawne prowadzenia i kontynuowania procedur planistycznych (zarówno planów ogólnych, jak i zmian MPZP) w okresie przejściowym po wygaśnięciu SUiKZP, do czasu uchwalenia nowych planów ogólnych.
Co stanie się z wnioskami mieszkańców złożonymi do projektów planów ogólnych gmin, w których do 31 sierpnia 2026 r. nie dojdzie do uchwalenia planu ogólnego? Czy te wnioski zachowają ważność i zostaną obligatoryjnie przeniesione do dalszego etapu prac nad planem ogólnym po terminie, czy też będą wymagały ponownego złożenia?
Jakie przepisy przejściowe (obowiązujące lub projektowane) zapewniają ciągłość rozpatrywania wniosków, o których mowa w pkt 1, oraz zapobiegają ich „przepadkowi“ z przyczyn formalnych?
Jaki jest status prawny wniosków o zmianę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego złożonych równolegle do wniosków do planu ogólnego, gdy procedury nie zostaną zakończone przed 31 sierpnia 2026 r.? Czy gminy mają utrzymać i kontynuować te postępowania, a jeśli tak – na jakiej podstawie i w jakim trybie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz rząd prowadzą prace nad specustawą lub nowelizacją przepisów, która:
wprost potwierdzi ważność i ciągłość rozpatrywania wniosków złożonych do projektów planów ogólnych i zmian MPZP po 31 sierpnia 2026 r.,
określi tryb i terminy dostosowania trwających procedur do nowego systemu planowania,
wyeliminuje ryzyko paraliżu inwestycyjnego w gminach?
Czy są planowane wytyczne/objaśnienia prawne dla samorządów (np. okólnik, objaśnienia prawne) dotyczące:
sposobu postępowania z wnioskami złożonymi przed 31 sierpnia 2026 r.,
prowadzenia zmian MPZP w okresie przejściowym,
dokumentowania ciągłości czynności planistycznych i informowania mieszkańców?
Jakie działania przewiduje rząd, aby zabezpieczyć prawa właścicieli nieruchomości i interes publiczny w okresie między wygaśnięciem SUiKZP a wejściem w życie planów ogólnych w gminach, które nie zdążą ich uchwalić w terminie?
Czy jest rozważane wydłużenie terminu ostatecznego wygaśnięcia SUiKZP lub wprowadzenie automatycznych okresów przejściowych, które pozwolą na dokończenie procedur bez konieczności ponownego inicjowania postępowań przez mieszkańców?
Z uwagi na skalę problemu oraz ryzyko istotnych szkód gospodarczych i społecznych wnoszę o:
pilne przedstawienie planu działań legislacyjnych i organizacyjnych,
przygotowanie jasnych, jednolitych wytycznych dla gmin,
zapewnienie ciągłości rozpatrywania wniosków mieszkańców bez konieczności ich ponownego składania,
rozważenie rozwiązań przejściowych (w tym ewentualnego wydłużenia terminów), które zapobiegną paraliżowi inwestycyjnemu.
Z poważaniem
Michał Kowalski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 19042
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań z dniem 31 sierpnia 2026 r.
Zgłaszający: Michał Kowalski, Iwona Ewa Arent, Waldemar Andzel, Jarosław Krajewski, Wioletta Maria Kulpa, Dariusz Matecki, Michał Moskal, Małgorzata Wassermann, Patryk Wicher
Data wpływu: 03-08-2026
Szanowny Panie Ministrze,
dotyczy zapewnienia ciągłości rozpatrywania wniosków mieszkańców w procesach planistycznych po wygaśnięciu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP)
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP) gmin tracą moc prawną z dniem 31 sierpnia 2026 r. Liczne gminy nie zdążą uchwalić nowych planów ogólnych przed tym terminem, co powoduje ryzyko powstania luki prawnej w systemie planowania przestrzennego, a w konsekwencji – niepewności inwestycyjnej oraz naruszenia praw właścicieli nieruchomości.
W wielu samorządach w toku pozostają:
wnioski mieszkańców złożone do projektów planów ogólnych,
wnioski o zmianę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (MPZP),
działania przygotowawcze do uchwalenia planów ogólnych, które nie zakończą się przed 31 sierpnia 2026 r.
Brak jasnych, przejściowych mechanizmów może skutkować odrzucaniem wniosków, koniecznością ich ponownego składania lub przewlekłością postępowań. Powstaje też pytanie o podstawy prawne prowadzenia i kontynuowania procedur planistycznych (zarówno planów ogólnych, jak i zmian MPZP) w okresie przejściowym po wygaśnięciu SUiKZP, do czasu uchwalenia nowych planów ogólnych.
Co stanie się z wnioskami mieszkańców złożonymi do projektów planów ogólnych gmin, w których do 31 sierpnia 2026 r. nie dojdzie do uchwalenia planu ogólnego? Czy te wnioski zachowają ważność i zostaną obligatoryjnie przeniesione do dalszego etapu prac nad planem ogólnym po terminie, czy też będą wymagały ponownego złożenia?
Jakie przepisy przejściowe (obowiązujące lub projektowane) zapewniają ciągłość rozpatrywania wniosków, o których mowa w pkt 1, oraz zapobiegają ich „przepadkowi“ z przyczyn formalnych?
Jaki jest status prawny wniosków o zmianę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego złożonych równolegle do wniosków do planu ogólnego, gdy procedury nie zostaną zakończone przed 31 sierpnia 2026 r.? Czy gminy mają utrzymać i kontynuować te postępowania, a jeśli tak – na jakiej podstawie i w jakim trybie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz rząd prowadzą prace nad specustawą lub nowelizacją przepisów, która:
wprost potwierdzi ważność i ciągłość rozpatrywania wniosków złożonych do projektów planów ogólnych i zmian MPZP po 31 sierpnia 2026 r.,
określi tryb i terminy dostosowania trwających procedur do nowego systemu planowania,
wyeliminuje ryzyko paraliżu inwestycyjnego w gminach?
Czy są planowane wytyczne/objaśnienia prawne dla samorządów (np. okólnik, objaśnienia prawne) dotyczące:
sposobu postępowania z wnioskami złożonymi przed 31 sierpnia 2026 r.,
prowadzenia zmian MPZP w okresie przejściowym,
dokumentowania ciągłości czynności planistycznych i informowania mieszkańców?
Jakie działania przewiduje rząd, aby zabezpieczyć prawa właścicieli nieruchomości i interes publiczny w okresie między wygaśnięciem SUiKZP a wejściem w życie planów ogólnych w gminach, które nie zdążą ich uchwalić w terminie?
Czy jest rozważane wydłużenie terminu ostatecznego wygaśnięcia SUiKZP lub wprowadzenie automatycznych okresów przejściowych, które pozwolą na dokończenie procedur bez konieczności ponownego inicjowania postępowań przez mieszkańców?
Z uwagi na skalę problemu oraz ryzyko istotnych szkód gospodarczych i społecznych wnoszę o:
pilne przedstawienie planu działań legislacyjnych i organizacyjnych,
przygotowanie jasnych, jednolitych wytycznych dla gmin,
zapewnienie ciągłości rozpatrywania wniosków mieszkańców bez konieczności ich ponownego składania,
rozważenie rozwiązań przejściowych (w tym ewentualnego wydłużenia terminów), które zapobiegną paraliżowi inwestycyjnemu.
Z poważaniem
Michał Kowalski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
20
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10241 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.5.2026
Warszawa, 05 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19042 Pana Posła Michała Kowalskiego oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19042 z 17 sierpnia 2026 r., przekazaną do Ministerstwa
Rozwoju i Technologii przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
przy piśmie z 24 sierpnia 2026 r. znak BMP.0713.5.71.2026), Pana Posła Michała
Kowalskiego oraz grupy Posłów, w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do
projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin z dniem 31 sierpnia 2026 r.,
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.;
dalej upzp) to właściwa miejscowo gmina na swoim terenie kształtuje i prowadzi politykę
przestrzenną, w tym uchwala gminne akty planowania przestrzennego oraz podejmuje
decyzje w imieniu mieszkańców gminy. Jednakże każda osoba ma prawo wnieść wniosek
o sporządzenie bądź zmianę planu ogólnego czy też planu miejscowego, skierowany
do właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, na którego obszarze właściwości
znajduje się teren objęty wnioskiem. Podnieść należy, że przystąpienie do uchwalenia bądź
zmiany planu ogólnego/planu miejscowego mieści się we władztwie planistycznym gminy,
która może, ale nie musi, przystąpić do sporządzenia takiego planu. Ww. wniosek nie jest
wnioskiem w indywidualnej sprawie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), lecz może
stanowić propozycję oraz materiał do analizy urbanistycznej. Należy wskazać,
że obowiązujące przepisy upzp nie przewidują procedur ani terminów na rozpatrzenie
wniosku o sporządzenie lub zmianę planu miejscowego/planu ogólnego.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi w zakresie poszczególnych pytań.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 1 i 2.
Wyjaśniam, że żadne z obowiązujących przepisów nie wskazują, że fakt utraty mocy
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z dniem
31 sierpnia 2026 r., wpływa na przerwanie czy unieważnienie procedury sporządzania
planu ogólnego. Wszystkie złożone w określonym terminie wnioski mieszkańców
do projektów planów ogólnych gmin pozostają ważne i podlegają rozpatrywaniu. Zasady
dotyczące jednolitego i przejrzystego sposobu składania, rozpatrywania oraz sporządzania
wykazu wniosków złożonych w procedurze sporządzenia projektów aktów planowania
przestrzennego regulują przepisy art. 8g, 8k i 8l upzp.
Ad 3.
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1688, z późn. zm.; dalej nowelizacja upzp) zawiera przepisy przejściowe szczegółowo
regulujące zasady uchwalaniu planów miejscowych. Stosownie do postanowień art. 67
ust. 4 nowelizacji upzp po 1 września 2026 r., co do zasady, uchwalenie nowego
lub zmiana obowiązującego planu miejscowego jest możliwa, jeżeli wszedł w życie plan
ogólny gminy. Jednak ustawodawca przewidział możliwość kontynuowania na podstawie
dotychczasowego studium niektórych rozpoczętych procedur planistycznych. W gminie,
w której nie został przyjęty plan ogólny, jako wyjątek dopuszczono możliwość uchwalenia
planu miejscowego, dla którego przed utratą mocy studium, tj. 31 sierpnia 2026 r.,
ogłoszono o wyłożeniu do publicznego wglądu albo o rozpoczęciu konsultacji
społecznych. Zgodnie z art. 67 ust. 5 nowelizacji upzp w takich przypadkach stosuje się
dotychczasowe studium, czyli w brzmieniu obowiązującym przed utratą jego mocy. Jeżeli
natomiast procedura planistyczna była na wcześniejszym etapie, co do zasady konieczne
będzie wejście w życie planu ogólnego, aby możliwe było dokończenie sporządzenia planu
miejscowego. Przepisy przewidują również inne wyjątki – uchwalenie planów miejscowych
poświęconych wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz inwestycji w zakresie
gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju lub działalności regulowanych
przez ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Nie zostały one
wymienione w art. 67 ust. 5 nowelizacji upzp, dzięki czemu w okresie, gdy nie będzie
obowiązywało studium ani plan ogólny, plany miejscowe dla tychże inwestycji nie będą
musiały wykazywać zgodności, o której mowa w art. 20 upzp w rozumieniu przepisów
obowiązujących, czy też przepisów sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
Ad 4 i 7.
Aktualnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii nie trwają prace legislacyjne mające
na celu nowelizację przepisów regulujących procedury sporządzania planów ogólnych
oraz uchwalania bądź zmiany planów miejscowych. Nie jest przewidywane podjęcie prac
nad zmianą przepisów dotyczących przesunięcia terminu obowiązywania studiów.
Nowelizacja upzp, wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego, weszła
w życie 24 września 2023 r. Okres przejściowy dla nowych rozwiązań trwał niemal 3 lata.
Początkowy termin utraty mocy przez studium przewidziany na 31 grudnia 2025 r., został
dwukrotnie przesunięty. Ostatnia zmiana terminu tj. do 31 sierpnia 2026 r., została
wprowadzona ustawą z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r.
poz. 781). Termin jest związany z wykorzystaniem środków z Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO). KPO jest dokumentem stanowiącym podstawę ubiegania
się o wsparcie z europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
(Recovery and Resilience Facility – RRF). Horyzont czasowy realizacji tego dokumentu
został zamknięty z końcem sierpnia 2026 r. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Funduszy i Polityki Regionalnej, będącym Instytucją Koordynującą KPO, zmiana ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obejmująca przesunięcie terminu
obowiązywania studium, skutkująca wydłużeniem terminu realizacji planu ogólnego gminy
poza okres realizacji KPO, stanowiłaby odwrócenie kamienia milowego „A12G Wejście
w życie nowej ustawy o planowaniu przestrzennym”, zrealizowanego i rozliczonego
z Komisją Europejską w ramach reformy A1.3.
Ad 5.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii skierowało do wszystkich wójtów, burmistrzów
i prezydentów miast oraz wojewodów, pismo z 21 lipca 2026 r. znak
DPR-II.720.180.2026, z wyjaśnieniami dotyczącymi stosowania przepisów przejściowych
w zakresie wniosków o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków
zabudowy oraz rozpoczętych procedur sporządzania miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego po dniu utraty mocy studium.
Ad 6.
Wskazuję, że w nowelizacji upzp wprowadzono przepisy przejściowe umożliwiające
dokończenie przez gminy procedur planistycznych, które są na zaawansowanym etapie,
a także umożliwiające wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego
oraz w określonych przypadkach, decyzji o warunkach zabudowy. W Ministerstwie nie
trwają prace nad dodatkowymi rozwiązaniami osłonowymi dla gmin oraz dla inwestorów.
Należy podkreślić, że obowiązujące plany miejscowe nie tracą mocy po wygaśnięciu
studium (art. 67 ust. 1 nowelizacji upzp) i nadal stanowią podstawę do wydawania
pozwoleń na budowę. Realizacja przedsięwzięć będzie również możliwa na podstawie
prawomocnych decyzji o warunkach zabudowy. Bowiem wydane decyzje o warunkach
zabudowy nie tracą ważności, nawet jeżeli później okażą się niezgodne z planem ogólnym.
Trzeba jednak rozróżnić decyzje objęte nowym, pięcioletnim terminem obowiązywania
(art. 64c upzp) od tych, które zostały z niego wyłączone przepisami przejściowymi
(art. 62 nowelizacji upzp).
Ponadto dopuszczenie by, do czasu utraty mocy studium, możliwe było składanie
wniosków o warunki zabudowy, wynika z konieczności umożliwienia wszystkim
zainteresowanym zabezpieczenia możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych.
W gminach, które nie zdążyły uchwalić do 1 września 2026 r. planów ogólnych,
zapewniono możliwość rozpatrywania wniosków o wydanie decyzji o warunkach
zabudowy złożonych przed tym terminem na dotychczasowych zasadach (art. 59 ust. 2
nowelizacji upzp). W art. 59 ust. 4 nowelizacji upzp przewidziano tylko wyjątek
stanowiący, że na wniosek złożony po 1 września 2026 r. możliwe będzie wydanie decyzji
o warunkach zabudowy wyłącznie na terenach zamkniętych nawet jeżeli nie wejdzie
w życie plan ogólny.
Wymaga również podkreślenia, że utrata ważności studium nie wpływa na wnioski
w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, czyli na inwestycje takie
jak infrastruktura techniczna, drogi, szkoły i publiczne instytucje. W gminie, w której
do 1 września 2026 r. nie wszedł w życie plan ogólny, wydanie decyzji o ustaleniu
lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie możliwe również w przypadku wniosków
złożonych po tej dacie. Zgodnie z art. 59 ust. 2a nowelizacji upzp do wniosków złożonych
przed dniem wejścia w życie planu ogólnego przepisy art. 54 upzp stosuje się w brzmieniu
sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco monitoruje
wdrażanie przez gminy reformy systemu planowania przestrzennego i stosowanie nowych
przepisów, a w razie potrzeby podejmuje odpowiednie działania legislacyjne.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.5.2026
Warszawa, 05 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 19042 Pana Posła Michała Kowalskiego oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19042 z 17 sierpnia 2026 r., przekazaną do Ministerstwa
Rozwoju i Technologii przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
przy piśmie z 24 sierpnia 2026 r. znak BMP.0713.5.71.2026), Pana Posła Michała
Kowalskiego oraz grupy Posłów, w sprawie losu wniosków mieszkańców złożonych do
projektów planów ogólnych gmin oraz procedur zmian miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego w związku z wygaśnięciem studiów uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin z dniem 31 sierpnia 2026 r.,
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.;
dalej upzp) to właściwa miejscowo gmina na swoim terenie kształtuje i prowadzi politykę
przestrzenną, w tym uchwala gminne akty planowania przestrzennego oraz podejmuje
decyzje w imieniu mieszkańców gminy. Jednakże każda osoba ma prawo wnieść wniosek
o sporządzenie bądź zmianę planu ogólnego czy też planu miejscowego, skierowany
do właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, na którego obszarze właściwości
znajduje się teren objęty wnioskiem. Podnieść należy, że przystąpienie do uchwalenia bądź
zmiany planu ogólnego/planu miejscowego mieści się we władztwie planistycznym gminy,
która może, ale nie musi, przystąpić do sporządzenia takiego planu. Ww. wniosek nie jest
wnioskiem w indywidualnej sprawie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), lecz może
stanowić propozycję oraz materiał do analizy urbanistycznej. Należy wskazać,
że obowiązujące przepisy upzp nie przewidują procedur ani terminów na rozpatrzenie
wniosku o sporządzenie lub zmianę planu miejscowego/planu ogólnego.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi w zakresie poszczególnych pytań.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 1 i 2.
Wyjaśniam, że żadne z obowiązujących przepisów nie wskazują, że fakt utraty mocy
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z dniem
31 sierpnia 2026 r., wpływa na przerwanie czy unieważnienie procedury sporządzania
planu ogólnego. Wszystkie złożone w określonym terminie wnioski mieszkańców
do projektów planów ogólnych gmin pozostają ważne i podlegają rozpatrywaniu. Zasady
dotyczące jednolitego i przejrzystego sposobu składania, rozpatrywania oraz sporządzania
wykazu wniosków złożonych w procedurze sporządzenia projektów aktów planowania
przestrzennego regulują przepisy art. 8g, 8k i 8l upzp.
Ad 3.
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1688, z późn. zm.; dalej nowelizacja upzp) zawiera przepisy przejściowe szczegółowo
regulujące zasady uchwalaniu planów miejscowych. Stosownie do postanowień art. 67
ust. 4 nowelizacji upzp po 1 września 2026 r., co do zasady, uchwalenie nowego
lub zmiana obowiązującego planu miejscowego jest możliwa, jeżeli wszedł w życie plan
ogólny gminy. Jednak ustawodawca przewidział możliwość kontynuowania na podstawie
dotychczasowego studium niektórych rozpoczętych procedur planistycznych. W gminie,
w której nie został przyjęty plan ogólny, jako wyjątek dopuszczono możliwość uchwalenia
planu miejscowego, dla którego przed utratą mocy studium, tj. 31 sierpnia 2026 r.,
ogłoszono o wyłożeniu do publicznego wglądu albo o rozpoczęciu konsultacji
społecznych. Zgodnie z art. 67 ust. 5 nowelizacji upzp w takich przypadkach stosuje się
dotychczasowe studium, czyli w brzmieniu obowiązującym przed utratą jego mocy. Jeżeli
natomiast procedura planistyczna była na wcześniejszym etapie, co do zasady konieczne
będzie wejście w życie planu ogólnego, aby możliwe było dokończenie sporządzenia planu
miejscowego. Przepisy przewidują również inne wyjątki – uchwalenie planów miejscowych
poświęconych wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz inwestycji w zakresie
gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju lub działalności regulowanych
przez ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Nie zostały one
wymienione w art. 67 ust. 5 nowelizacji upzp, dzięki czemu w okresie, gdy nie będzie
obowiązywało studium ani plan ogólny, plany miejscowe dla tychże inwestycji nie będą
musiały wykazywać zgodności, o której mowa w art. 20 upzp w rozumieniu przepisów
obowiązujących, czy też przepisów sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
Ad 4 i 7.
Aktualnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii nie trwają prace legislacyjne mające
na celu nowelizację przepisów regulujących procedury sporządzania planów ogólnych
oraz uchwalania bądź zmiany planów miejscowych. Nie jest przewidywane podjęcie prac
nad zmianą przepisów dotyczących przesunięcia terminu obowiązywania studiów.
Nowelizacja upzp, wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego, weszła
w życie 24 września 2023 r. Okres przejściowy dla nowych rozwiązań trwał niemal 3 lata.
Początkowy termin utraty mocy przez studium przewidziany na 31 grudnia 2025 r., został
dwukrotnie przesunięty. Ostatnia zmiana terminu tj. do 31 sierpnia 2026 r., została
wprowadzona ustawą z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r.
poz. 781). Termin jest związany z wykorzystaniem środków z Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO). KPO jest dokumentem stanowiącym podstawę ubiegania
się o wsparcie z europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
(Recovery and Resilience Facility – RRF). Horyzont czasowy realizacji tego dokumentu
został zamknięty z końcem sierpnia 2026 r. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Funduszy i Polityki Regionalnej, będącym Instytucją Koordynującą KPO, zmiana ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obejmująca przesunięcie terminu
obowiązywania studium, skutkująca wydłużeniem terminu realizacji planu ogólnego gminy
poza okres realizacji KPO, stanowiłaby odwrócenie kamienia milowego „A12G Wejście
w życie nowej ustawy o planowaniu przestrzennym”, zrealizowanego i rozliczonego
z Komisją Europejską w ramach reformy A1.3.
Ad 5.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii skierowało do wszystkich wójtów, burmistrzów
i prezydentów miast oraz wojewodów, pismo z 21 lipca 2026 r. znak
DPR-II.720.180.2026, z wyjaśnieniami dotyczącymi stosowania przepisów przejściowych
w zakresie wniosków o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków
zabudowy oraz rozpoczętych procedur sporządzania miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego po dniu utraty mocy studium.
Ad 6.
Wskazuję, że w nowelizacji upzp wprowadzono przepisy przejściowe umożliwiające
dokończenie przez gminy procedur planistycznych, które są na zaawansowanym etapie,
a także umożliwiające wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego
oraz w określonych przypadkach, decyzji o warunkach zabudowy. W Ministerstwie nie
trwają prace nad dodatkowymi rozwiązaniami osłonowymi dla gmin oraz dla inwestorów.
Należy podkreślić, że obowiązujące plany miejscowe nie tracą mocy po wygaśnięciu
studium (art. 67 ust. 1 nowelizacji upzp) i nadal stanowią podstawę do wydawania
pozwoleń na budowę. Realizacja przedsięwzięć będzie również możliwa na podstawie
prawomocnych decyzji o warunkach zabudowy. Bowiem wydane decyzje o warunkach
zabudowy nie tracą ważności, nawet jeżeli później okażą się niezgodne z planem ogólnym.
Trzeba jednak rozróżnić decyzje objęte nowym, pięcioletnim terminem obowiązywania
(art. 64c upzp) od tych, które zostały z niego wyłączone przepisami przejściowymi
(art. 62 nowelizacji upzp).
Ponadto dopuszczenie by, do czasu utraty mocy studium, możliwe było składanie
wniosków o warunki zabudowy, wynika z konieczności umożliwienia wszystkim
zainteresowanym zabezpieczenia możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych.
W gminach, które nie zdążyły uchwalić do 1 września 2026 r. planów ogólnych,
zapewniono możliwość rozpatrywania wniosków o wydanie decyzji o warunkach
zabudowy złożonych przed tym terminem na dotychczasowych zasadach (art. 59 ust. 2
nowelizacji upzp). W art. 59 ust. 4 nowelizacji upzp przewidziano tylko wyjątek
stanowiący, że na wniosek złożony po 1 września 2026 r. możliwe będzie wydanie decyzji
o warunkach zabudowy wyłącznie na terenach zamkniętych nawet jeżeli nie wejdzie
w życie plan ogólny.
Wymaga również podkreślenia, że utrata ważności studium nie wpływa na wnioski
w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, czyli na inwestycje takie
jak infrastruktura techniczna, drogi, szkoły i publiczne instytucje. W gminie, w której
do 1 września 2026 r. nie wszedł w życie plan ogólny, wydanie decyzji o ustaleniu
lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie możliwe również w przypadku wniosków
złożonych po tej dacie. Zgodnie z art. 59 ust. 2a nowelizacji upzp do wniosków złożonych
przed dniem wejścia w życie planu ogólnego przepisy art. 54 upzp stosuje się w brzmieniu
sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco monitoruje
wdrażanie przez gminy reformy systemu planowania przestrzennego i stosowanie nowych
przepisów, a w razie potrzeby podejmuje odpowiednie działania legislacyjne.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --