Interpelacja w sprawie stanu postępowań refundacyjnych dotyczących nowoczesnych terapii stosowanych w leczeniu szpiczaka plazmocytowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19027
do ministra zdrowia
w sprawie stanu postępowań refundacyjnych dotyczących nowoczesnych terapii stosowanych w leczeniu szpiczaka plazmocytowego
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Anna Wojciechowska, Sylwia Bielawska, Anna Sobolak, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Robert Jagła
Data wpływu: 03-08-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach przedmiotem wystąpień środowiska klinicznego oraz organizacji pacjenckich pozostaje kwestia refundacji nowoczesnych terapii stosowanych w leczeniu szpiczaka plazmocytowego. Z przekazanych Ministerstwu Zdrowia stanowisk wynika, że część terapii o potwierdzonej skuteczności klinicznej nadal nie została objęta refundacją. Dotyczy to w szczególności czterolekowego schematu leczenia pierwszej linii z zastosowaniem daratumumabu, bortezomibu, lenalidomidu i deksametazonu, terapii opartych na belantamabie mafodotyny oraz terapii CAR-T (cilta-cel i ide-cel). Wskazano również, że wobec części tych technologii Komisja Ekonomiczna wydała negatywną uchwałę.
Jednocześnie eksperci podkreślają, że rozwój nowoczesnych metod leczenia pierwszej linii powoduje konieczność zapewnienia pacjentom dostępu do kolejnych terapii, w szczególności ukierunkowanych na antygen BCMA. Zachowanie właściwej sekwencji leczenia umożliwia pełne wykorzystanie potencjału współczesnej hematoonkologii oraz zwiększa szanse pacjentów na dłuższe przeżycie i lepszą jakość życia.
Szanowna Pani Minister,
w związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie postępowania refundacyjne dotyczące:
- czterolekowego schematu daratumumab + bortezomib + lenalidomid + deksametazon,
- terapii z zastosowaniem belantamabu mafodotyny,
- terapii CAR-T (cilta-cel oraz ide-cel),
oraz jakie czynności zostały już zakończone, a jakie pozostają do wykonania przed wydaniem ostatecznych decyzji refundacyjnych dla każdej z wymienionych terapii?
2. Jakie były zasadnicze przyczyny nieobjęcia wskazanych terapii refundacją oraz czy negatywna uchwała Komisji Ekonomicznej wynikała wyłącznie z przesłanek ekonomicznych, czy również z innych okoliczności mających wpływ na przebieg postępowania refundacyjnego?
3. Jakie czynności pozostają do zakończenia w poszczególnych postępowaniach refundacyjnych dotyczących wskazanych terapii oraz od jakich okoliczności uzależnione jest wydanie ostatecznych decyzji refundacyjnych?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia podziela ocenę, że zapewnienie dostępu do terapii ukierunkowanych na antygen BCMA, w tym terapii CAR-T oraz terapii opartych na belantamabie mafodotyny, stanowi niezbędny element nowoczesnego, sekwencyjnego leczenia szpiczaka plazmocytowego?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę wpływu opóźnienia refundacji wskazanych terapii na rokowanie pacjentów oraz na koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia, wynikające z konieczności stosowania kolejnych linii leczenia, hospitalizacji, udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz utraty aktywności zawodowej przez pacjentów?
6. Jak dostępność wskazanych terapii w Polsce przedstawia się na tle pozostałych państw Unii Europejskiej oraz jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu ograniczenia różnic w dostępie polskich pacjentów do nowoczesnych metod leczenia?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania systemowe mające na celu skrócenie czasu postępowań refundacyjnych dotyczących innowacyjnych terapii onkologicznych i hematoonkologicznych, tak aby pacjenci mogli korzystać z nowych metod leczenia możliwie jak najszybciej po zakończeniu procesu ich oceny?
Bardzo proszę o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących aktualnego stanu prowadzonych postępowań refundacyjnych oraz planowanych działań Ministerstwa Zdrowia zmierzających do zapewnienia pacjentom chorym na szpiczaka plazmocytowego dostępu do nowoczesnych terapii zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21617 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.70.2026.1.PR
Warszawa, 09 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19027 Pani Iwony Krawczyk, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej oraz Grupy Posłów w sprawie postępowań refundacyjnych
dotyczących nowoczesnych terapii stosowanych w leczeniu szpiczaka plazmocytowego,
Minister Zdrowia przedstawia poniżej następujące informacje.
Jednym z głównych zadań Ministra Zdrowia jest zapewnienie pacjentom dostępu do
skutecznych i bezpiecznych produktów leczniczych, a przy tym zmniejszanie kosztów
leczenia dla pacjentów. Narzędziem do realizacji tego zadania, które kształtuje również
politykę lekową państwa, jest refundacja.
Minister Zdrowia odpowiada za refundację leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych. Należy przy tym zaznaczyć, że
Minister Zdrowia jako organ władzy publicznej działa na podstawie i w granicach prawa,
zatem podejmuje konkretne działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
W zakresie refundacji systemowej należy wskazać, iż kwestie z nią związane reguluje
ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 253, z późn.
zm.). Na podstawie przepisów art. 37 ww. ustawy Minister Zdrowia ogłasza co do zasady
raz na 3 miesiące, w drodze obwieszczenia wykazy refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych. Natomiast
zgodnie z art. 24 ustawy o refundacji, w odniesieniu do produktów leczniczych, które są
dostępne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie wskazań rejestracyjnych,
Minister Zdrowia może podjąć działania w sprawie objęcia refundacją bądź zmiany wskazań
w oparciu o wniosek przedłożony przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego
przedstawiciela lub importera).
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Złożony wniosek, o którym mowa wyżej, jest poddawany ocenie formalno-prawnej, a
następnie, w przypadku produktu leczniczego, który nie ma odpowiednika refundowanego
w danym wskazaniu, jest przesyłany do oceny Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji (dalej też jako „Agencja”) celem przygotowania analizy weryfikacyjnej,
stanowiska Rady Przejrzystości oraz rekomendacji Prezesa. Prezes Agencji, biorąc pod
uwagę stanowisko Rady Przejrzystości, jakość dostępnych dowodów naukowych oraz
wiarygodność porównań i wyników przeprowadzonych analiz, wydaje rekomendację w
sprawie objęcia refundacją wnioskowanego leku w danym wskazaniu. Następnie
prowadzone są negocjacje z Komisją Ekonomiczną, która prowadzi z podmiotami
odpowiedzialnymi negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazań, w
którym lek ma być refundowany.
Minister Zdrowia, mając na uwadze uzyskanie jak największych efektów zdrowotnych w
ramach dostępnych środków publicznych, wydaje decyzję administracyjną o objęciu
refundacją, przy uwzględnieniu następujących kryteriów z art. 12 ustawy o refundacji:
1) stanowiska Komisji Ekonomicznej;
2) rekomendacji Prezesa Agencji;
3) istotności stanu klinicznego, którego dotyczy wniosek o objęcie refundacją;
4) skuteczności klinicznej i praktycznej;
5) bezpieczeństwa stosowania;
6) relacji korzyści zdrowotnych do ryzyka stosowania;
7) stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych dotychczas
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobów medycznych, w porównaniu z wnioskowanym;
8) konkurencyjności cenowej;
9) wpływu na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze
środków publicznych i świadczeniobiorców;
10) istnienia alternatywnej technologii medycznej, w rozumieniu ustawy
oświadczeniach oraz jej efektywności klinicznej i bezpieczeństwa stosowania;
11) wiarygodności i precyzji oszacowań kryteriów, o których mowa w pkt 3-10;
12) mapy potrzeb zdrowotnych, o której mowa w art. 95a ust. 1 ustawy o
świadczeniach;
13) wysokości progu kosztu uzyskania dodatkowego roku życia skorygowanego
o jakość, ustalonego w wysokości trzykrotności Produktu Krajowego Brutto na
jednego mieszkańca, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 26 października 2000 r.
o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto, a w
przypadku braku możliwości wyznaczenia tego kosztu - koszt uzyskania
dodatkowego roku życia;
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
14) zobowiązania do zapewnienia ciągłości dostaw, o którym mowa w art. 25 pkt 4
– biorąc pod uwagę inne możliwe do zastosowania w danym stanie klinicznym procedury
medyczne, które mogą być zastąpione przez wnioskowany lek.
Podsumowując powyższe należy wskazać, iż kwestia udostępniania nowych
refundowanych terapii jest uregulowana przepisami ustawy o refundacji, wobec czego
Minister Zdrowia, przy podejmowaniu decyzji o objęciu refundacją dla każdej nowej terapii
musi kierować się tymi samymi kryteriami wskazanymi w art. 12 ustawy o refundacji, o
których mowa wyżej. Zapewnia to jednolity charakter każdego postępowania i gwarantuje
obiektywne podejście do każdej rozpatrywanej w zakresie objęcia refundacją terapii.
W zakresie działań Komisji Ekonomicznej należy wskazać, iż także ona działa na podstawie
przepisów ustawy o refundacji, a kryteria jakimi kieruje się przy rozpatrywaniu wniosków o
objęcie refundacją wskazano w art. 19 ust. 2 tejże ustawy.
Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w przedmiotowej interpelacji odnośnie do
refundowanego dostępu do terapii opartych na belantamabie mafodotyny należy wskazać,
iż niezgodne ze stanem faktycznym jest stwierdzenie, iż ww. terapie nie zostały objęte
refundacją, bowiem od 1 lipca 2026 r., zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia
17 czerwca 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na dzień 1 lipca 2026
r., objęto refundacją dwie terapie skojarzone z zastosowaniem belantamabu mafodotin dla
chorych na szpiczaka plazmocytowego od 2. linii leczenia.
Dla części z pozostałych terapii wskazanych w interpelacji toczą się obecnie postępowania
o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie objęcia refundacją (postępowania
drugoinstancyjne), w tym dla dwóch terapii CAR-T.
Co istotne, aktualnie w ramach programu lekowego B.54. „Leczenie chorych na szpiczaka
plazmocytowego (ICD-10 C90.0)” chorzy na szpiczaka plazmocytowego mają dostęp do
wielu opcji terapeutycznych opartych na zastosowaniu w skojarzeniu kilku grup
nowoczesnych leków: przeciwciał monoklonalnych, inhibitorów proteasomu, leków
immunomodulujących, koniugatu przeciwciało-lek (belantamab mafodotin objęty
refundacją od 1 lipca 2026 r.). Dodatkowo, w leczeniu od 4. linii w ramach programu
lekowego B.54. objęte refundacją są innowacyjne przeciwciała bispecyficzne stosowane w
monoterapii: teklistamab (w refundacji od października 2024 r.), elranatamab oraz
talkwetamab (od kwietnia 2025 r.), które znajdowały się na listach priorytetów
refundacyjnych Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego w
poprzednich edycjach, tj. Top Ten Hemato z 2024 r. jak i Top Ten Hemato z początku 2025
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
r. Przeciwciała bispecyficzne, obok terapii CAR-T, stanowią przełomową metodę
immunoterapii ukierunkowaną na limfocyty T.
Szczegóły na temat wszystkich aktualnie refundowanych terapii w programie lekowym
B.54. przedstawiono w poniższej tabeli:
Aktualnie refundowane terapie w programie lekowym B.54. zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 czerwca 2026
r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych na dzień 1 lipca 2026 r.
Lp. Nazwa
leku
Substancja
czynna Terapia
Linia
leczenia Doprecyzowanie wskazania
1. Darzalex daratumumab
daratumumab w skojarzeniu
z bortezomibem,
talidomidem i
deksametazonem (DVTd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego,
kwalifikujący się do leczenia chemioterapią
wysokodawkową z auto-HSCT, uprzednio nieleczeni
2. Darzalex daratumumab
daratumumab w skojarzeniu
z lenalidomidem i
deksametazonem (DRd)
1. linia
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego,
niekwalifikujący się do auto-HSCT, uprzednio
nieleczeni
3. Darzalex daratumumab
daratumumab w skojarzeniu
z bortezomibem i
deksametazonem (DVd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio jedną, dwie albo trzy
linie leczenia szpiczaka plazmocytowego i nie
stwierdzono oporności na leczenie bortezomibem
4. Darzalex daratumumab
daratumumab w skojarzeniu
z lenalidomidem i
deksametazonem (DRd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio jedną, dwie albo trzy
linie leczenia szpiczaka plazmocytowego
5. Kyprolis karfilzomib karfilzomib w skojarzeniu z
deksametazonem (Kd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio jedną, dwie albo trzy
linie leczenia szpiczaka plazmocytowego
6. Kyprolis karfilzomib
karfilzomib w skojarzeniu z
lenalidomidem i
deksametazonem (KRd)
2.-4. linia
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio jedną, dwie albo trzy
linie leczenia szpiczaka plazmocytowego
7. Ninlaro iksazomib
iksazomib w skojarzeniu z
lenalidomidem i
deksametazonem (IRd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio co najmniej jedną linię
leczenia szpiczaka plazmocytowego, z obecnością
aberracji cytogenetycznych del17p lub t(4;14) lub
t(14;16), bez oporności na leczenie lenalidomidem
8. Blenrep belantamab
mafodotin
belantamab mafodotin w
skojarzeniu z
pomalidomidem i
deksametazonem (BPd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio co najmniej jedną linię
leczenia szpiczaka plazmocytowego, w tym z
zastosowaniem lenalidomidu
9. Blenrep belantamab
mafodotin
belantamab mafodotin w
skojarzeniu z bortezomibem i
deksametazonem (BVd)
od 2. linii
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio co najmniej jedną linię
leczenia szpiczaka plazmocytowego
10. Empliciti elotuzumab
elotuzumab w skojarzeniu z
pomalidomidem i
deksametazonem (EloPd)
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio co najmniej dwie linię
leczenia szpiczaka plazmocytowego, w tym
zawierające lenalidomid i inhibitor proteasomu
11. Sarclisa izatuksymab
izatuksymab w skojarzeniu z
pomalidomidem i
deksametazonem (IsaPd)
od 3. linii dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego, u
których stosowano uprzednio co najmniej dwie linię
leczenia szpiczaka plazmocytowego, w tym
zawierające lenalidomid i inhibitor proteasomu, bez
oporności na leczenie pomalidomidem, z
czynnościową niewydolnością nerek
12. Tecvayli teklistamab teklistamab w monoterapii od 4. linii
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego o
stanie sprawności 0-1 wg skali ECOG, u których
stosowano uprzednio co najmniej trzy linie leczenia
szpiczaka plazmocytowego, w tym zawierające lek
immunomodulujący, inhibitor proteasomu oraz
przeciwciało anty-CD38
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
13. Elrexfio elranatamab elranatamab w monoterapii
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego o
stanie sprawności 0-2 wg skali ECOG, u których
stosowano uprzednio co najmniej trzy linie leczenia
szpiczaka plazmocytowego, w tym zawierające lek
immunomodulujący, inhibitor proteasomu oraz
przeciwciało anty-CD38
14. Talvey talkwetamab talkwetamab w monoterapii
dorośli chorzy na szpiczaka plazmocytowego o
stanie sprawności 0-2 wg skali ECOG, u których
stosowano uprzednio co najmniej trzy linie leczenia
szpiczaka plazmocytowego, w tym zawierające lek
immunomodulujący, inhibitor proteasomu oraz
przeciwciało anty-CD38
Należy podkreślić, iż w ostatnich latach w polskim systemie refundacji nastąpił znaczący
przełom w udostępnianiu nowych, innowacyjnych terapii dla chorych na szpiczaka
plazmocytowego – od 1 stycznia 2023 r. objęto refundacją aż 12 nowych cząsteczko-
wskazań w ramach programu lekowego B.54. (rozszerzenia wskazań dla dotychczas
refundowanych leków lub objęcia refundacją nowych leków), co jest także widoczne w
zwiększających się z roku na rok wydatkach płatnika publicznego na leki refundowane w
ramach programu lekowego B.54.
Wysoce istotnym podkreślenia jest fakt, iż program lekowy B.54. stanowi
najkosztowniejszy program w obszarze hematoonkologii, a zgodnie z Zestawieniem
„Programy Lekowe 2025”1 – wydatki na ten program lekowy w 2025 r. przekroczyły 619
mln zł – jedynie 3 na 139 programów lekowych funkcjonujących w 2025 r. w polskiej
refundacji generowały większe wydatki płatnika publicznego na substancje czynne (INN)
refundowane w programach lekowych niż program lekowy B.54. Jeszcze w 2023 r. kwota
refundacji na wszystkie INN refundowane w tym programie była na poziomie około 330
mln zł2, co oznacza wzrost w ciągu 2 lat o ok. 289 mln zł (o 87,6%).
Co więcej, na fakt tak znacznie wzrastających w ostatnich latach wydatków na program
B.54. ma przede wszystkim udostępnienie nowych terapii w 1. linii leczenia – tj. terapii
skojarzonych zawierających daratumumab, który to w ostatnich latach zdominował udziały
w kwocie refundacji względem innych INN refundowanych w programie lekowym B.54.
Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż obecnie daratumumab jest jedną z cząsteczek
generujących największe wydatki dla płatnika publicznego (na 3. miejscu w 2025 r.) –
1 https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/zestawienia/liczba-
pacjentow-koszty-wszystkie-programy-lekowe
2 https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/raport-refundacyjny,8623.html –
podane dane dostępne publicznie dla INN refundowanych w ramach programów lekowych, bez
podziału na PL, jednak spośród INN refundowanych w B.54. w 2023 r. jedynie daratumumab był
refundowany jeszcze w innym PL – od lipca 2023 r. w ramach B.145. (udziały w B.145. na
poziomie niższym niż 1% w kwocie rozliczonej daratumumabu w obu programach lekowych)
natomiast pozostałe INN nie były refundowane w 2023 r. w ramach innych PL
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
zgodnie z raportem refundacyjnym NFZ za 2025 r.3, kwota refundacji na daratumumab w
2025 r. wyniosła ponad 524,7 mln zł, co stanowiło ok. 3,7% kwoty refundacji na wszystkie
substancje czynne refundowane w programach lekowych w 2025 r.
Mając na uwadze powyższe, wydaje się, że pilne potrzeby pacjentów chorych na szpiczaka
plazmocytowego zostały w ostatnich latach w ogromnym stopniu zaspokojone. Należy mieć
też na uwadze, że obecnie w refundacji funkcjonują 142 programy lekowe dla pacjentów
chorujących na różne jednostki chorobowe, a w przypadku każdej choroby istnieją
niezaspokojone potrzeby zdrowotne, natomiast środki na refundację są ograniczone.
Minister Zdrowia zobowiązany jest gospodarować środkami publicznymi, w tym
przeznaczonym na refundację leków w programach lekowych, w sposób racjonalny,
zapewniający wszystkim obywatelom mającym zróżnicowane potrzeby zdrowotne
sprawiedliwy dostęp do skutecznych terapii, dlatego też rozpatrując każdy kolejny wniosek
o objęcie refundacją nowej terapii musi uwzględniać najpilniejsze potrzeby zdrowotne
wszystkich pacjentów, w szczególności mając na względzie grupy chorych, dla których
nadal nie są dostępne skuteczne i dedykowane opcje leczenia farmakologicznego, a których
potrzeby zdrowotne pozostają niezaspokojone w ramach aktualnie finansowanych
świadczeń.
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia stale podejmuje działania służące dalszemu usprawnianiu i
przyspieszaniu procesów refundacyjnych, w szczególności w odniesieniu do technologii
odpowiadających na niezaspokojone potrzeby zdrowotne pacjentów. Takim działaniem są
prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz
niektórych innych ustaw (UD187). Projekt został zaakceptowany przez Stały Komitet Rady
Ministrów i został skierowany do Komisji Prawniczej. Jednym z projektowanych rozwiązań
jest nowe brzmienie art. 30a ustawy o refundacji, które umożliwi ministrowi właściwemu do
spraw zdrowia wezwanie podmiotu odpowiedzialnego do złożenia wniosku refundacyjnego
dla określonego leku, wskazania i kategorii dostępności. Przy podejmowaniu decyzji o
skierowaniu wezwania minister będzie uwzględniał niezaspokojoną potrzebę zdrowotną
lub możliwość racjonalizacji wydatków płatnika publicznego.
Rozwiązanie to stworzy ministrowi właściwemu do spraw zdrowia instrument pozwalający
na aktywne inicjowanie procedury refundacyjnej w odniesieniu do terapii, które mogą mieć
szczególne znaczenie z punktu widzenia potrzeb pacjentów, w tym pacjentów
onkologicznych i hematoonkologicznych. Jednocześnie zachowana zostanie podstawowa
zasada systemu refundacyjnego, zgodnie z którą postępowanie jest wszczynane na wniosek
3 https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/raport-refundacyjny,8963.html
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
podmiotu odpowiedzialnego. Złożenie wniosku w odpowiedzi na wezwanie ministra
pozostanie zatem autonomiczną decyzją tego podmiotu, a projektowane przepisy nie
przewidują sankcji za jego niezłożenie.
Wniosek złożony w odpowiedzi na wezwanie będzie korzystał z preferencyjnych warunków
procedowania, pod warunkiem zachowania terminów określonych w projektowanym art.
30a. W szczególności przewiduje się:
rozpatrzenie wniosku w terminie 120 dni;
obniżenie o 50% opłaty za analizę weryfikacyjną w przypadku wskazanych w
przepisie leków objętych okresem wyłączności rynkowej, ochroną patentową lub
dodatkowym świadectwem ochronnym;
ograniczenie obowiązków analitycznych w odniesieniu do leków, którym upłynęły
okresy ochronne;
możliwość wykorzystania opinii Rady Przejrzystości uwzględniającej dostępne
wytyczne postępowania klinicznego;
uproszczenie oceny terapii skojarzonych poprzez przygotowanie wspólnej analizy
weryfikacyjnej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, wspólnego
stanowiska Rady Przejrzystości oraz rekomendacji Prezesa Agencji;
objęcie preferencjami wniosków złożonych w terminach wskazanych w
projektowanej regulacji.
Projektowane rozwiązanie może mieć istotne znaczenie również dla terapii skojarzonych,
których ocena w standardowym trybie może wymagać prowadzenia odrębnych
postępowań dotyczących poszczególnych produktów leczniczych. Wspólna ocena
elementów terapii skojarzonej ma sprzyjać sprawniejszemu i bardziej kompleksowemu
procedowaniu, przy jednoczesnym zachowaniu wymaganej jakości oceny klinicznej i
ekonomicznej.
Celem proponowanej zmiany jest dalsze zwiększenie elastyczności i sprawności
funkcjonującego systemu. Nowy mechanizm ma umożliwić szybszą reakcję organu na
bieżące i niezaspokojone potrzeby zdrowotne oraz zapewnić dodatkową, preferencyjną
ścieżkę dla produktów leczniczych wskazanych przez ministra właściwego do spraw
zdrowia.
Dodatkowym rozwiązaniem służącym przyspieszeniu faktycznego dostępu pacjentów do
nowych technologii lekowych, w tym innowacyjnych terapii onkologicznych i
hematoonkologicznych, jest mechanizm tzw. pomostowego dostępu, przewidziany w
projektowanym art. 11 ust. 3b i 3c ustawy o refundacji. Mechanizm ten odpowiada na
występującą obecnie potrzebę odpowiedniego przygotowania organizacyjnego i
kontraktowego nowych programów lekowych. W przypadku utworzenia nowego programu
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
lekowego samo wydanie decyzji o objęciu leku refundacją nie zawsze oznacza możliwość
natychmiastowego rozpoczęcia leczenia. Konieczne jest bowiem zawarcie przez Narodowy
Fundusz Zdrowia umów ze świadczeniodawcami, którzy będą realizowali świadczenia w
zakresie tego programu. Czas niezbędny do przeprowadzenia procesu kontraktowania
może wpływać na termin faktycznego rozpoczęcia kwalifikacji pacjentów do leczenia.
Projektowane rozwiązanie ma umożliwić wykorzystanie okresu poprzedzającego wejście w
życie decyzji refundacyjnej na przeprowadzenie przez Narodowy Fundusz Zdrowia
niezbędnych czynności związanych z zawarciem umów ze świadczeniodawcami. Zgodnie z
projektowanym art. 11 ust. 3b ustawy o refundacji lek, który nie ma odpowiednika
refundowanego w danym wskazaniu i dla którego tworzony jest nowy program lekowy,
będzie mógł zostać informacyjnie zamieszczony na wykazie refundacyjnym
poprzedzającym wykaz, od którego zacznie obowiązywać decyzja o objęciu refundacją.
Podsumowując należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia będzie nadal rozwijało
rozwiązania wspierające możliwie szybkie udostępnianie pacjentom skutecznych i
bezpiecznych terapii, w tym innowacyjnych terapii onkologicznych i
hematoonkologicznych. Działania te muszą jednocześnie uwzględniać konieczność
przeprowadzenia rzetelnej oceny technologii medycznej, zapewnienia bezpieczeństwa
pacjentów, wynegocjowania odpowiednich warunków refundacji oraz zachowania
stabilności finansowej publicznego systemu ochrony zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --