Pełnomocnik Rządu do Spraw Równości
Sekretarz Stanu
Katarzyna Kotula
Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
DRT.4510.11.2026
Warszawa, 18 września 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr K10INT19026 złożonej przez posła Bartosza
Kownackiego w sprawie realizacji zadań Pełnomocniczki Rządu do Spraw
Równości wobec problemów dotyczących mężczyzn.
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej zamieszczam odpowiedź na interpelację poselską nr K10INT19026,
z prośbą o przekazanie jej posłowi na Sejm RP Panu Bartoszowi Kownackiemu.
Pełnomocniczka Rządu do Spraw Równości została powołana 27 lutego 2026 r.
na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
(t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 780).
Zakres zadań Pełnomocniczki określa art. 20a oraz rozdział 3 ustawy z dnia
3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie
równego traktowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1452, z późn. zm.), zwanej dalej
ustawą równościową.
Do zadań Pełnomocniczki, zgodnie z ustawą równościową, „należy realizowanie
polityki rządu w zakresie zasady równego traktowania, w tym przeciwdziałania
dyskryminacji, w szczególności ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne,
narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, wiek, niepełnosprawność
oraz orientację seksualną.”
Kompetencje Pełnomocniczki obejmują:
 opracowywanie i opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie
zasady równego traktowania,
 przeprowadzanie analiz i ocen rozwiązań prawnych pod kątem
respektowania zasady równego traktowania, a także występowanie
do właściwych organów z wnioskami o wydanie lub zmianę
aktów prawnych,
 podejmowanie działań zmierzających do eliminacji lub ograniczenia
skutków powstałych w wyniku naruszenia zasady równego traktowania,

-- 1 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
 dokonywanie analiz i ocen sytuacji prawnej i społecznej w zakresie zasady
równego traktowania oraz inicjowanie, realizowanie, koordynowanie
lub monitorowanie działań zmierzających do zapewnienia równego
traktowania, a także do ochrony przed dyskryminacją,
 monitorowanie sytuacji w zakresie przestrzegania zasady
równego traktowania,
 promowanie, upowszechnianie i propagowanie tematyki
równego traktowania,
 współpraca z krajowymi organizacjami społecznymi, w tym ze związkami
zawodowymi i organizacjami pracodawców,
 promowanie, dokonywanie analiz, monitorowanie i wspieranie równowagi
płci w organach spółek, o których mowa w art. 90gb ust. 2 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu
oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 592 z późn. zm.),
 publikowanie wykazu spółek, o których mowa w art. 90gb ust. 2 ustawy
z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu
oraz o spółkach publicznych, które spełniają wymogi określone w art. 90gc
ust. 2 tej ustawy,
 przekazywanie Komisji Europejskiej co 2 lata sprawozdania dotyczącego
udziału przedstawicieli poszczególnych płci w organach spółek,
o których mowa w art. 90gb ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie
publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych
do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,
oraz środków podjętych w celu zapewnienia równowagi płci
w tych organach,
 współpraca w sprawach związanych z równym traktowaniem
oraz przeciwdziałaniem dyskryminacji z innymi państwami, organizacjami
oraz instytucjami międzynarodowymi i zagranicznymi,
 współpraca w przygotowywaniu sprawozdań i raportów z realizacji
wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących
zasady równego traktowania oraz przeciwdziałania dyskryminacji,
 przedstawianie opinii w sprawie możliwości przystąpienia
przez Rzeczpospolitą Polską do umów międzynarodowych dotyczących
zasady równego traktowania oraz przeciwdziałania dyskryminacji.
Cele i priorytety działań na rzecz równości w Polsce, w szczególności w zakresie:
 podnoszenia świadomości społecznej w zakresie równego traktowania,
w tym na temat przyczyn i skutków naruszenia zasady
równego traktowania,
 przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania,
 współpracy z partnerami społecznymi, organizacjami pozarządowymi
i innymi podmiotami w zakresie równego traktowania,

-- 2 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
określa, zgodnie z art. 22 ustawy równościowej, Krajowy Program Działań na Rzecz
Równego Traktowania 2022-2030, przyjęty uchwałą nr 113 Rady Ministrów z dnia
24 maja 2022 r. (dalej: Krajowy Program lub Program).
Dokument Krajowego Programu ustala następujące priorytety
wraz z wyszczególnieniem poszczególnych działań:
I. Polityka antydyskryminacyjna
 analiza i monitoring przepisów ustawy równościowej
oraz ich stosowania
 analiza i monitoring przepisów będących w zakresie właściwości
poszczególnych ministrów
 stworzenie systemu gromadzenia danych równościowych: analiza stanu
obecnego i opracowanie założeń systemu
 usprawnienie mechanizmu współpracy na rzecz polityki równego
traktowania w ramach administracji rządowej na szczeblu centralnym
i wojewódzkim
 uwidocznienie działań na rzecz równego traktowania
przez administrację rządową w terenie
II. Praca i zabezpieczenia społeczne
 wspieranie wyrównywania szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy
 promowanie kobiet na stanowiskach kierowniczych
 wspieranie grup narażonych na dyskryminację na rynku pracy
ze względu na wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość,
pochodzenie etniczne, religię, wyznanie i orientację seksualną
oraz status rodzinny
 promowanie zarządzania różnorodnością w miejscu pracy
 promowanie klauzul społecznych w zamówieniach publicznych
III. Edukacja
 wsparcie włączającego systemu edukacji m.in. w kontekście treści
programowych, procedur i dostępności placówek edukacyjnych
 rozwijanie pozytywnych relacji w środowisku szkolnym, kształtowanie
postaw prospołecznych, altruistycznych, poszanowania godności
wszystkich osób i ich różnorodności
 wsparcie szkół i przygotowanie nauczycieli do pracy z dziećmi
o szczególnych potrzebach edukacyjnych oraz ich rodziców
IV. Priorytet: Zdrowie
 poprawa dostępu do usług zdrowotnych osób
zagrożonych wykluczeniem
 podniesienie kompetencji pracowników służby zdrowia w zakresie
dotyczącym komunikacji z pacjentami z niepełnosprawnością
 upowszechnianie profilaktyki zdrowotnej i promowanie aktywnego
stylu życia

-- 3 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
V. Priorytet: Dostęp do dóbr i usług
 poprawa dostępności usług publicznych
 wspieranie osób ze szczególnymi potrzebami przez umożliwienie im
wykorzystania nowych technologii przeciwdziałających e-wykluczeniu
 promowanie aspektów społecznych w zamówieniach publicznych
VI. Priorytet: Budowanie świadomości
 zwiększenie wiedzy na temat stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji
oraz możliwości przeciwdziałania tym zjawiskom
 realizacja kampanii społecznych mających na celu przeciwdziałanie
dyskryminacji i kształtowanie tolerancji
 przeciwdziałanie i poprawa efektywnego ścigania przestępstw
z nienawiści
 realizacja działań zmierzających do kształtowania pozytywnego
postrzegania starości i osób starszych w społeczeństwie
 wspieranie osób starszych w pełnieniu roli liderów społecznych
 działania na rzecz wzmocnienia potencjału i pozycji społecznej kobiet
i dziewcząt
 prowadzenie działań uświadamiających, skierowanych do ogółu
społeczeństwa, pokazujących godność osoby i uwrażliwiających
na zjawisko przemocy fizycznej, psychicznej, ekonomicznej,
w szczególności wobec kobiet, dzieci, osób starszych i osób
z niepełnosprawnością
 promowanie równego traktowania w sporcie
i przez wydarzenia sportowe
 promowanie języka opartego na szacunku i rzetelnych źródłach
informacji w celu ograniczenia szerzenia się „mowy nienawiści”
 przeciwdziałanie promowaniu wizerunku naruszającego godność kobiet
i dzieci
VII. Priorytet: Gromadzenie danych i badania
 raporty oraz badania analityczno-sondażowe na temat realizacji zasady
równego traktowania oraz niedyskryminacji w Polsce
 prowadzenie monitoringu przestępstw motywowanych uprzedzeniami
oraz zjawiska tzw. „mowy nienawiści”
VIII. Priorytet: Koordynacja
 uwzględnienie polityki równościowej w toku współpracy administracji
rządowej z organizacjami pozarządowymi, partnerami społecznymi
i innymi interesariuszami w zakresie kształtowania i monitoringu
polityki równościowej
 koordynacja polityki równościowej na poziomie administracji centralnej
i rządowej w terenie

-- 4 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Do poszczególnych zadań Krajowego Programu są przyporządkowane podmioty
odpowiedzialne za ich realizację oraz podmioty współpracujące, czyli wspierające
realizację tych działań. Pełnomocniczka – której nadrzędnym zadaniem jest
monitoring i koordynacja Programu – w zdecydowanej większości zadań,
w których jest uwzględniona, pełni rolę instytucji współpracującej,
a nie realizatora.
Realizację wszelkich inicjatyw Pełnomocniczki, w tym również działań wpisujących
się w Program, wspiera Departament do Spraw Równego Traktowania w Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów, który odpowiada za obsługę merytoryczną
i organizacyjną Pełnomocniczki. Jednak budżet Departamentu do Spraw Równego
Traktowania jest ograniczony i nie pozwala na realizację wszystkich projektów,
których realizacja odpowiadałaby na potrzeby społeczne określone w Programie.
Dlatego też Pełnomocniczka – zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483),
tj. z zasadą celowości oraz efektywności i optymalnego doboru metod – większość
powierzonych obowiązków realizuje poprzez współpracę merytoryczną
z ministerstwami oraz innymi podmiotami administracji publicznej.
W związku z powyższym odpowiedź na interpelację przygotowano w oparciu
o merytoryczne informacje przekazane z poszczególnych ministerstw, które pełnią
rolę podmiotów odpowiedzialnych za realizację zadań Krajowego Programu
Działań na Rzecz Równego Traktowania 2022-2030.
Poniżej, w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji, zamieszczam bardziej
szczegółowe informacje w przedmiotowym zakresie.
Ad. 1. Krajowy Programu określa politykę antydyskryminacyjną państwa
i obejmuje wszystkie grupy, uwzględniając zarówno kwestie dotyczące kobiet,
jak i mężczyzn. Program zakłada działania horyzontalne, które promują równe
prawa i szanse dla wszystkich osób, niezależnie od ich cech, w tym m.in. płci.
Dzięki temu nie działają one przeciwko jakiejkolwiek grupie społecznej, a wszelkie
wsparcie kierowane jest tam, gdzie występują faktyczne nierówności
(np. pod względem płci, wieku czy niepełnosprawności).
Warto zwrócić uwagę na pojęcie działań pozytywnych, zwanych również
działaniami wyrównawczymi. Są to dopuszczalne prawnie działania, których celem
jest zapobieganie nierównemu traktowaniu lub zmniejszanie faktycznych
nierówności i niedogodności doświadczanych przez osoby należące do określonych
grup społecznych. Mogą być stosowane w szczególności wobec grup
niedostatecznie reprezentowanych lub znajdujących się w mniej korzystnej
sytuacji, o ile zastosowane środki są odpowiednie i proporcjonalne
do zamierzonego celu.
Podstawę dla stosowania takich rozwiązań w obszarze zatrudnienia stanowi m.in.
art. 18³b § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r.
poz. 277, z późn. zm.), zgodnie z którym działania podejmowane przez określony
czas i zmierzające do wyrównywania szans pracowników i pracownic
poprzez ograniczanie występujących na ich niekorzyść faktycznych nierówności nie
stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

-- 5 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Przykładami innych działań pozytywnych mogą być programy szkoleniowe,
mentoringowe lub rekrutacyjne skierowane do osób należących do grup
niedostatecznie reprezentowanych, działania zwiększające ich dostęp
do określonych obszarów edukacji lub zatrudnienia, a w określonych przypadkach
także rozwiązania uwzględniające poziom reprezentacji danej grupy przy wyborze
kandydatów i kandydatek. Takie środki nie powinny jednak co do zasady prowadzić
do automatycznego i bezwarunkowego pierwszeństwa wyłącznie ze względu
na przynależność do określonej grupy – ich stosowanie wymaga uwzględnienia
zasady proporcjonalności i warunków wynikających z właściwych przepisów.
Aktualnym przykładem takich rozwiązań są przepisy dotyczące równowagi płci
w organach dużych spółek giełdowych. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2022/2381 z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie poprawy równowagi
płci wśród dyrektorów spółek giełdowych oraz powiązanych środków, wdrożona
do polskiego porządku prawnego, przewiduje określony poziom reprezentacji płci
niedostatecznie reprezentowanej w zarządach i radach nadzorczych oraz,
w przypadku kandydatów i kandydatek o równorzędnych kwalifikacjach,
możliwość przyznania pierwszeństwa osobie należącej do tej płci.
Działania pozytywne nie są zatem traktowane jako naruszenie zasady równego
traktowania. Przeciwnie – przepisy prawa przewidują, że działania służące
zapobieganiu nierównemu traktowaniu lub wyrównywaniu związanych z nim
niedogodności mogą nie stanowić naruszenia tej zasady. Ich celem jest osiągnięcie
bardziej rzeczywistej, a nie jedynie formalnej równości szans. Podstawę dla takich
rozwiązań tworzą zarówno przepisy Unii Europejskiej, jak i regulacje krajowe
dotyczące równego traktowania.
Ad. 2. i 4. Finansowanie działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn nie jest,
co do zasady, prowadzone w formie jednego, odrębnego budżetu przeznaczonego
wyłącznie „dla kobiet” albo „dla mężczyzn” – dotyczy to również działalności
Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równości. Środki przeznaczane na działania
związane z równością płci mogą pochodzić z różnych źródeł — zarówno z budżetu
państwa, jak i ze środków europejskich oraz innych mechanizmów finansowych.
Nie oznacza to jednak, że można ustalić jedną zbiorczą kwotę „przeznaczoną
na kobiety” oraz analogiczną kwotę „przeznaczoną na mężczyzn”. Wydatki są
przypisywane przede wszystkim do konkretnych polityk publicznych, programów,
działań i projektów, a nie wyłącznie do płci ich odbiorców i odbiorczyń.
Jednocześnie w niektórych instrumentach, zwłaszcza współfinansowanych
z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), dane dotyczące osób
uczestniczących i rezultatów są monitorowane z uwzględnieniem płci.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia
24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+)
oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 przewiduje w swoich
załącznikach przedstawianie odpowiednich danych osobowych w podziale
według płci.
Podstawowe znaczenie dla programów finansowanych z funduszy polityki
spójności ma zasada równości kobiet i mężczyzn jako jedna z zasad horyzontalnych
Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

-- 6 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne
przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury,
a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz innych wskazanych
w rozporządzeniu instrumentów, państwa członkowskie i Komisja mają zapewniać,
aby równość kobiet i mężczyzn oraz uwzględnianie aspektu i perspektywy płci były
brane pod uwagę i propagowane w całym procesie przygotowywania, wdrażania,
monitorowania, sprawozdawczości i ewaluacji programów. Art. 9 ust. 3 tego
rozporządzenia nakłada ponadto obowiązek podejmowania odpowiednich kroków
w celu zapobiegania dyskryminacji, m.in. ze względu na płeć.
Na poziomie krajowym zasady realizacji funduszy w perspektywie 2021-2027
określa ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań
finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027.
Ustawa ta reguluje m.in. zasady wyboru projektów i stanowi, że dofinansowanie
może otrzymać projekt spełniający właściwe kryteria wyboru określone dla danego
naboru. Szczegółowe wymagania dotyczące równości określają natomiast m.in.
Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych
na lata 2021-2027, wydawane przez ministra właściwego do spraw rozwoju
regionalnego. W odniesieniu do części projektów, w szczególności finansowanych
z EFS+, stosowany jest tzw. standard minimum realizacji zasady równości kobiet
i mężczyzn.
W praktyce oznacza to, że wnioskodawca może być zobowiązany do wykazania,
w jaki sposób projekt uwzględnia sytuację kobiet i mężczyzn, czy w obszarze
objętym wsparciem występują nierówności ze względu na płeć
oraz czy zaplanowane działania przyczyniają się do ich ograniczenia. Nie oznacza to
jednak automatycznego przyznawania dodatkowych punktów za sam fakt
skierowania projektu do kobiet albo do mężczyzn. Konkretne rozwiązania zależą
od kryteriów zatwierdzonych dla danego programu i naboru. W niektórych
naborach zgodność z zasadą równości jest kryterium obligatoryjnym ocenianym
w formule „TAK/NIE”, natomiast w innych zestawach kryteriów mogą występować
również kryteria rankingujące i punktowe.
Działania ukierunkowane szczególnie na kobiety albo na mężczyzn mogą być
uzasadnione wtedy, gdy odpowiadają na zdiagnozowaną nierówność
lub niedogodność dotyczącą określonej płci. Takie rozwiązania należy odróżnić
od niedopuszczalnego nierównego traktowania. Zgodnie z art. 11 ustawy
równościowej podejmowanie działań służących zapobieganiu nierównemu
traktowaniu lub wyrównywaniu związanych z nim niedogodności nie stanowi
naruszenia zasady równego traktowania.
Nie istnieje więc jedna uniwersalna pula środków finansowych przypisana
wyłącznie kobietom lub wyłącznie mężczyznom. Aby ustalić wysokość środków
przeznaczonych na konkretne działania skierowane do jednej z płci, należałoby
analizować poszczególne programy, priorytety, działania i nabory, a w niektórych
przypadkach również dane o faktycznych uczestnikach projektów. Szczegółowych
informacji o dostępnych środkach, kryteriach wyboru projektów oraz sposobie

-- 7 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
realizacji zasady równości płci udzielają właściwe instytucje zarządzające
i pośredniczące dla poszczególnych programów.
Ad. 3. W odniesieniu do zróżnicowanego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn
należy wskazać, że obecnie rząd nie prowadzi prac zmierzających
ani do podwyższenia wieku emerytalnego kobiet, ani do zrównania powszechnego
wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Obowiązujące przepisy przewidują
możliwość nabycia prawa do emerytury po ukończeniu co najmniej 60 lat
przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę.
Ocena tego rozwiązania z perspektywy polityki równego traktowania wymaga
uwzględnienia nie tylko równości formalnej, rozumianej jako stosowanie
identycznych reguł wobec kobiet i mężczyzn, lecz także równości rzeczywistej
i faktycznego położenia obu grup. Jak wskazano powyżej w odniesieniu do działań
pozytywnych i wyrównawczych, odmienne traktowanie określonych grup nie
w każdym przypadku oznacza niedopuszczalną dyskryminację, jeżeli służy
przeciwdziałaniu lub kompensowaniu występujących w praktyce nierówności
i niedogodności.
W przypadku sytuacji emerytalnej kobiet znaczenie mają w szczególności nadal
występujące różnice w przebiegu aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn, w tym
częstsze przerwy w zatrudnieniu związane z opieką nad dziećmi i innymi osobami
zależnymi, większy udział kobiet w wykonywaniu nieodpłatnej pracy opiekuńczej
oraz różnice w wynagrodzeniach, które przekładają się na wysokość kapitału
emerytalnego i późniejszych świadczeń. Kwestie te były wskazywane również
we wcześniejszych wypowiedziach Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równości
dotyczących wieku emerytalnego.
Z tego względu samo dostrzeżenie formalnego zróżnicowania wieku emerytalnego
kobiet i mężczyzn nie przesądza o konieczności jego niezwłocznego zniesienia
poprzez podwyższenie wieku emerytalnego kobiet. Polityka równego traktowania
powinna uwzględniać również społeczne i ekonomiczne skutki ewentualnej zmiany
oraz faktyczne nierówności występujące w okresie aktywności zawodowej.
Na obecnym etapie rząd nie planuje zmiany ustawowego wieku emerytalnego
kobiet, a działania w obszarze równości powinny koncentrować się
przede wszystkim na ograniczaniu przyczyn nierówności wpływających na sytuację
emerytalną kobiet i mężczyzn, w tym luki płacowej i luki emerytalnej
oraz nierównego rozłożenia obowiązków opiekuńczych.
Ad. 5. W zakresie zagadnień dotyczących równego traktowania matek i ojców
w związku z wykonywaniem praw i obowiązków rodzicielskich, w tym sytuacji
rodziców po rozstaniu, prowadzę – w granicach kompetencji Pełnomocniczki
Rządu do Spraw Równości – analizę sytuacji społecznej i prawnej oraz monitoruję
działania podejmowane przez właściwe organy administracji publicznej.
Konstytucyjnym punktem odniesienia dla tych działań są art. 32 i 33 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej³. Art. 32 ustanawia zasadę równości wobec prawa
i prawo do równego traktowania przez władze publiczne, natomiast art. 33 ust. 1
stanowi, że kobieta i mężczyzna mają w Rzeczypospolitej Polskiej równe prawa
m.in. w życiu rodzinnym. Zasada równego traktowania rodziców nie oznacza jednak
mechanicznego zapewnienia identycznego zakresu opieki lub kontaktów w każdej

-- 8 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
indywidualnej sprawie. Rozstrzygnięcia dotyczące dziecka powinny uwzględniać
przede wszystkim jego dobro oraz okoliczności konkretnej sprawy.
Podstawowe zasady wykonywania władzy rodzicielskiej określa ustawa z dnia
25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236),
której art. 93 § 1 stanowi, że władza rodzicielska co do zasady przysługuje obojgu
rodzicom, a art. 97 § 1 dodaje, że jeżeli przysługuje ona obojgu rodzicom, każde
z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. W przypadku rodziców
żyjących w rozłączeniu art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje
możliwość określenia przez sąd sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej
i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Przy braku porozumienia rodziców sąd
rozstrzyga te kwestie, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje
rodziców oraz nadrzędną zasadę dobra dziecka.
Kwestie dotyczące prawa rodzinnego, postępowań przed sądami rodzinnymi,
organizacji sądownictwa rodzinnego oraz rozwiązań legislacyjnych w tym obszarze
pozostają przede wszystkim w zakresie właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz,
a sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji
oraz ustawom. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie ustawy z dnia
27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334,
z późn. zm.), sprawuje zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądów powszechnych, nie jest natomiast uprawniony
do ingerowania w treść orzeczeń ani do oceny rozstrzygnięć wydawanych
w indywidualnych postępowaniach rodzinnych.
Do właściwości Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej należą natomiast
zagadnienia związane z polityką rodzinną i systemem wsparcia rodziny, w tym
zadania określone m.in. w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 980). Obejmują one
rozwiązania służące wspieraniu rodzin w wykonywaniu funkcji opiekuńczo-
wychowawczych oraz koordynowaniu polityki prorodzinnej. W zakresie,
w jakim problematyka sytuacji rodzinnej wiąże się z interwencjami Policji,
bezpieczeństwem osób lub przeciwdziałaniem przemocy domowej, właściwe
zadania mogą należeć również do organów podległych Ministrowi Spraw
Wewnętrznych i Administracji. Nie należy jednak traktować tego ministra
jako organu właściwego generalnie w sprawach dotyczących wykonywania władzy
rodzicielskiej lub kontaktów z dziećmi.
Jednym z instrumentów wspierających rodziców pozostających w konflikcie może
być mediacja. Jej stosowanie w sprawach rodzinnych przewiduje ustawa z dnia
17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468,
z późn. zm.). Mediacja może dotyczyć m.in. sposobu wykonywania władzy
rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem, alimentów oraz innych kwestii,
w których dopuszczalne jest zawarcie ugody. Jej celem jest umożliwienie rodzicom
wypracowania rozwiązania odpowiadającego potrzebom dziecka i ograniczenie
eskalacji konfliktu, przy czym mediacja ma charakter dobrowolny i nie zastępuje
rozstrzygnięcia sądu w sprawach, w których ugoda nie jest prawnie dopuszczalna.

-- 9 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi nie uzyskano od wszystkich
właściwych resortów kompletnych i porównywalnych danych pozwalających
na przedstawienie całościowej oceny skali podejmowanych działań oraz ich
rezultatów. Szczegółowe informacje dotyczące praktyki sądów, statystyk
postępowań rodzinnych, programów mediacyjnych lub instrumentów wsparcia
rodzin powinny być zatem pozyskiwane również od organów i instytucji
właściwych rzeczowo dla poszczególnych zagadnień.
Rola Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równości ma w tym zakresie przede
wszystkim charakter analityczny i koordynacyjny. Obejmuje monitorowanie
zagadnień związanych z równym traktowaniem, identyfikowanie potencjalnych
nierówności lub barier, formułowanie rekomendacji oraz inicjowanie współpracy
pomiędzy właściwymi resortami, organizacjami pozarządowymi, przedstawicielami
i przedstawicielkami środowiska naukowego i eksperckiego oraz innymi
podmiotami zajmującymi się prawami rodziców i dzieci. Działania te mogą służyć
również uwzględnianiu perspektywy ojców w politykach i programach dotyczących
rodziny, przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej zasady, zgodnie
z którą rozstrzygnięcia dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów
powinny być podejmowane bez stereotypowego uprzywilejowania któregokolwiek
z rodziców oraz z uwzględnieniem dobra dziecka.
Ad. 6. Poruszone w interpelacji problemy zdrowotne i społeczne, które dotyczą
mężczyzn – w tym krótsze przeciętne trwanie życia, znaczny udział mężczyzn
wśród osób umierających w wyniku samobójstwa oraz ich wysoki udział %
wśród osób znajdujących się w kryzysie bezdomności – wymagają uwzględnienia
w działaniach z zakresu zdrowia publicznego oraz polityki społecznej. Dane
dotyczące tych zjawisk wskazują, że sytuacja kobiet i mężczyzn może istotnie
różnić się w poszczególnych obszarach, dlatego działania publiczne powinny być
poprzedzane analizą potrzeb odpowiednich grup i dostosowywane
do rozpoznanych czynników ryzyka.
Zagadnienia te znajdują częściowe odzwierciedlenie w Krajowym Programie.
Jednym z priorytetów Programu jest „Zdrowie”, w ramach którego przewidziano
m.in. poprawę dostępu do usług zdrowotnych osób zagrożonych wykluczeniem
oraz upowszechnianie profilaktyki zdrowotnej i promowanie aktywnego stylu
życia. Program nie ustanawia odrębnego systemu świadczeń zdrowotnych
skierowanego wyłącznie do mężczyzn, stanowi jednak podstawę do analizowania
nierówności występujących również ze względu na płeć i podejmowania działań
odpowiadających na zidentyfikowane potrzeby poszczególnych grup.
Podstawowym dokumentem strategicznym w obszarze zdrowia publicznego
pozostaje Narodowy Program Zdrowia na lata 2021–2026, ustanowiony
na podstawie art. 9 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U.
z 2026 r. poz. 149, z późn. zm.) rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 marca
2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025,
którego okres realizacji został następnie przedłużony na 2026 r. Celem
strategicznym Programu jest zwiększenie liczby lat przeżytych w zdrowiu
oraz zmniejszenie społecznych nierówności w zdrowiu. Do jego celów
operacyjnych należą m.in. profilaktyka nadwagi i otyłości, profilaktyka uzależnień,

-- 10 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
promocja zdrowia psychicznego oraz działania odpowiadające
na wyzwania demograficzne.
W ramach celu operacyjnego dotyczącego promocji zdrowia psychicznego
wyodrębniono ponadto działania w zakresie zapobiegania zachowaniom
samobójczym. Obejmują one m.in. rozwijanie odpowiedzialnej polityki
informacyjnej, prowadzenie programów profilaktycznych, zwiększanie dostępu
do pomocy w kryzysie psychicznym, rozwijanie kompetencji pracowników ochrony
zdrowia i innych grup zawodowych oraz monitorowanie zachowań samobójczych.
Działania te są koordynowane przede wszystkim w obszarze właściwości Ministra
Zdrowia i realizowane przy udziale m.in. Instytutu Psychiatrii i Neurologii.
W 2026 r. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło kontynuację w ramach Narodowego
Programu Zdrowia działań dotyczących edukacji i profilaktyki
zachowań samobójczych.
Potrzeba zwrócenia szczególnej uwagi na zdrowie mężczyzn znajduje również
potwierdzenie w aktualnych danych i działaniach Ministerstwa Zdrowia. Resort
wskazuje m.in. na krótsze przeciętne trwanie życia mężczyzn oraz ich rzadsze
korzystanie z badań i instrumentów profilaktycznych. W czerwcu 2026 r.
Ministerstwo Zdrowia zorganizowało poświęcony tym zagadnieniom panel
„Po męsku o zdrowiu”, którego celem było zwiększanie świadomości zdrowotnej
mężczyzn. Dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące trwania życia
również są publikowane z podziałem na płeć, co pozwala na identyfikację
i monitorowanie różnic zdrowotnych pomiędzy kobietami i mężczyznami.
Odrębnym obszarem wymagającym uwzględnienia sytuacji mężczyzn jest
bezdomność. Zadania państwa w tym zakresie realizowane są przede wszystkim
w ramach polityki społecznej, na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639, z późn. zm.) Minister właściwy
do spraw zabezpieczenia społecznego prowadzi m.in. program „Pokonać
bezdomność. Program pomocy osobom bezdomnym”. W edycji na 2026 r. program
obejmuje działania profilaktyczne, interwencyjne i aktywizujące, wsparcie
mieszkaniowe oraz rozwijanie nowych rozwiązań służących
przeciwdziałaniu bezdomności.
Szczególne znaczenie ma w tym kontekście wynik Ogólnopolskiego badania liczby
osób w kryzysie bezdomności przeprowadzonego w marcu 2026 r. Spośród 31 985
zidentyfikowanych osób w kryzysie bezdomności 26 047 stanowili mężczyźni,
czyli około 82% badanej populacji. Dane te wskazują na wyraźną nadreprezentację
mężczyzn w tej grupie i mogą stanowić podstawę do projektowania działań
uwzględniających charakterystyczne dla nich czynniki ryzyka i bariery
w korzystaniu ze wsparcia.
Należy jednocześnie podkreślić, że szczegółowe projektowanie, finansowanie
i realizacja działań w wymienionych obszarach pozostają w kompetencji
właściwych rzeczowo ministrów i instytucji. Za politykę zdrowotną, zdrowie
publiczne oraz zasadniczą część działań dotyczących zdrowia psychicznego
i zapobiegania zachowaniom samobójczym odpowiada Minister Zdrowia.
Problematyka pomocy społecznej oraz przeciwdziałania bezdomności pozostaje

-- 11 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
natomiast przede wszystkim w zakresie właściwości Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej oraz właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Ad. 7. Istotnym elementem działalności Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równości
jest dialog z resortami, trzecim sektorem, osobami eksperckimi
oraz przedstawicielami i przedstawicielkami różnych grup społecznych –
w szczególności w kwestiach społecznych, których zakres dotyczy zasady równego
traktowania. Kontakty te przybierają różne formy – od spotkań roboczych
i konsultacji, przez udział w konferencjach i debatach eksperckich, po konsultacje
publiczne i współpracę przy przygotowywaniu lub opiniowaniu rozwiązań
dotyczących polityki równościowej.
Informacje o części takich spotkań i inicjatyw są publikowane w oficjalnych
kanałach informacyjnych Pełnomocniczki oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Kontakty prowadzone w toku bieżącej działalności nie są jednak ujmowane
w jednym, odrębnym zestawieniu statystycznym, które klasyfikowałoby wszystkie
spotkania według rodzaju organizacji, reprezentowanej grupy społecznej
czy tematyki rozmów. Z tego względu na podstawie prowadzonej dokumentacji nie
jest możliwe przedstawienie kompletnego i porównywalnego zestawienia liczby
spotkań np. z organizacjami działającymi na rzecz kobiet, organizacjami
zajmującymi się problemami mężczyzn i ojców, czy innymi grupami społecznymi.
Nie oznacza to jednak, że dialog z poszczególnymi grupami czy osobami nie jest
prowadzony ani że ich postulaty pozostają poza obszarem zainteresowania
Pełnomocniczki. Współpraca w zakresie równego traktowania nie jest ograniczona
do jednej kategorii organizacji czy jednej perspektywy. Jej celem jest możliwie
szerokie uwzględnianie doświadczeń i problemów różnych grup, których sytuacja
może wiązać się z nierównym traktowaniem, stereotypami lub barierami
w dostępie do usług publicznych. Dotyczy to zarówno problemów i nierówności
doświadczanych przez kobiety, jak i zagadnień odnoszących się do sytuacji
mężczyzn, w tym ojców.
Taki sposób prowadzenia dialogu odpowiada zadaniom Pełnomocniczki
i obsługującego ją Departamentu do spraw Równego Traktowania, obejmującym
m.in. analizowanie sytuacji prawnej i społecznej, inicjowanie i koordynowanie
działań na rzecz równego traktowania, a także współpracę z właściwymi organami,
instytucjami i organizacjami. Wnioski płynące ze spotkań, konsultacji i debat mogą
być wykorzystywane przy formułowaniu rekomendacji, opiniowaniu projektów
oraz inicjowaniu działań międzyresortowych lub międzysektorowych.
Należy przy tym odróżnić bieżący dialog społeczny od kontaktów objętych
szczególnymi obowiązkami dokumentacyjnymi, wynikającymi z odrębnych
przepisów, w szczególności dotyczących zawodowej działalności lobbingowej
w procesie stanowienia prawa. Brak jednego zbiorczego rejestru wszystkich
spotkań nie oznacza zatem braku dokumentowania działalności Pełnomocniczki,
lecz wynika z tego, że poszczególne formy współpracy są odnotowywane
i komunikowane w sposób właściwy dla ich charakteru.
Ad. 9. Polityka państwa w zakresie równego traktowania ma charakter
horyzontalny i powinna służyć przeciwdziałaniu nierównościom i dyskryminacji

-- 12 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
różnych grup społecznych, z uwzględnieniem charakteru i skali problemów
występujących w poszczególnych obszarach. Podstawę konstytucyjną tej polityki
stanowi przede wszystkim art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie
z którym wszystkie osoby są wobec prawa równe, mają prawo do równego
traktowania przez władze publiczne i nie mogą być dyskryminowane w życiu
politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
W odniesieniu do równości płci szczególne znaczenie ma również art. 33
Konstytucji RP, który stanowi, że kobieta i mężczyzna mają w Rzeczypospolitej
Polskiej równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym
i gospodarczym, w tym m.in. w zakresie kształcenia, zatrudnienia, awansów,
wynagradzania i zabezpieczenia społecznego.
Obecnie podstawowym dokumentem programowym rządu w zakresie
przeciwdziałania nierównościom społecznym, jak również dyskryminacji, jest
Krajowy Program Działań na rzecz Równego Traktowania. Program obejmuje
działania odnoszące się do różnych przejawów nierówności i nie ogranicza polityki
równościowej do problemów jednej płci. Przewiduje m.in. wspieranie
wyrównywania szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy, promowanie równego
traktowania w sporcie, działania służące budowaniu szacunku dla godności każdej
osoby, a także odrębną część poświęconą sytuacji chłopców i młodych mężczyzn.
W szczególności Program przewiduje monitorowanie wyników edukacyjnych
dzieci i młodzieży obojga płci, w tym wyników kluczowych egzaminów oraz danych
dotyczących kontynuowania nauki po osiągnięciu pełnoletności. Celem tego
działania jest zweryfikowanie, czy występują istotne różnice między dziewczętami
i chłopcami w zakresie wyników oraz decyzji edukacyjnych, a następnie –
w przypadku ich potwierdzenia – stworzenie podstaw do odpowiednio
ukierunkowanych działań wyrównawczych. Program przewiduje również
opracowywanie materiałów, narzędzi i działań edukacyjnych służących
wzmacnianiu potencjału i pozycji społecznej chłopców i młodych mężczyzn w tych
obszarach, w których są oni niedostatecznie reprezentowani albo doświadczają
istotnie większych trudności niż dziewczęta.
Nie oznacza to, że w każdym obszarze konieczne jest tworzenie odrębnego,
kompleksowego programu adresowanego wyłącznie do jednej płci. Istotą polityki
równego traktowania jest identyfikowanie faktycznych nierówności
i dostosowywanie do nich istniejących już instrumentów publicznych. W praktyce
oznacza to możliwość prowadzenia działań szczególnie ukierunkowanych
na kobiety tam, gdzie znajdują się one w mniej korzystnej sytuacji, jak również
podejmowania działań odpowiadających na specyficzne problemy mężczyzn
i chłopców, jeżeli dane i analizy wskazują na występowanie takich nierówności.
Takie podejście pozostaje spójne zarówno z konstytucyjną zasadą równości kobiet
i mężczyzn, jak i z założeniami Krajowego Programu.
Ad. 10. Istotnym źródłem informacji o problemach wymagających analizy są
również wystąpienia, rekomendacje i opracowania Rzecznika Praw Obywatelskich,
który – zgodnie z ustawą z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1264) – stoi na straży wolności i praw człowieka
i obywatela, w tym realizacji zasady równego traktowania. W ramach swoich
ustawowych kompetencji Pełnomocniczka oraz Departament do spraw Równego

-- 13 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Traktowania mogą analizować kwestie sygnalizowane przez Rzecznika,
uwzględniać je w pracach dotyczących polityki równościowej oraz podejmować
w tych sprawach współpracę z właściwymi organami administracji.
Przykładem takiej współpracy instytucjonalnej było moje spotkanie,
jako Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równości, z Rzecznik Praw Obywatelskich
Sylwią Gregorczyk-Abram, które odbyło się 31 sierpnia 2026 r. w Biurze RPO.
Głównym przedmiotem rozmowy była implementacja unijnych dyrektyw
określających minimalne standardy funkcjonowania organów do spraw równości.
Poruszono również zagadnienia dotyczące przemocy domowej, jawności
wynagrodzeń i likwidacji luki płacowej oraz transkrypcji zagranicznych aktów
małżeństw osób tej samej płci. Spotkanie stanowiło element dialogu
między instytucjami wykonującymi – w odmiennych rolach ustrojowych – zadania
związane z ochroną zasady równego traktowania.
Wnioski wynikające z wystąpień Rzecznika Praw Obywatelskich, analiz
eksperckich, konsultacji społecznych oraz sygnałów przekazywanych
przez organizacje społeczne mogą być wykorzystywane zarówno
przy monitorowaniu realizacji obecnego Krajowego Programu,
jak i przy formułowaniu rekomendacji dotyczących dalszego rozwoju krajowej
polityki w zakresie równego traktowania. Zgromadzone w toku prac
Pełnomocniczki doświadczenia i rekomendacje posłużą jako materiał
przy planowanej ewaluacji Programu oraz przy opracowywaniu przyszłych
kierunków polityki równościowej, po zakończeniu okresu obowiązywania
obecnego Krajowego Programu, tj. po 2030 r.
Poniżej przekazuję dodatkowo informacje przekazane przez poszczególne resorty:
A. Ministerstwo Energii
Ad. 1. Ministerstwo Energii prowadzi działania o charakterze systemowym, mające
na celu zapewnienie równego traktowania wszystkich pracowników, niezależnie
od płci. Obejmują one w szczególności:
 zapewnienie kobietom i mężczyznom równego dostępu do procesów
rekrutacyjnych, awansów oraz rozwoju kariery zawodowej;
 stosowanie jednakowych zasad i kryteriów wynagradzania za pracę
o jednakowej wartości, niezależnie od płci;
 przeciwdziałanie mobbingowi, molestowaniu oraz wszelkim formom
dyskryminacji i nierównego traktowania, w tym wobec mężczyzn;
 zapewnienie kobietom i mężczyznom równego dostępu do szkoleń, rozwoju
zawodowego oraz podnoszenia kwalifikacji;
 umożliwienie korzystania z uprawnień związanych z rodzicielstwem
na równych zasadach, w tym z urlopów ojcowskich, rodzicielskich
i wychowawczych;
 funkcjonowanie skutecznych procedur zgłaszania przypadków nierównego
traktowania, dyskryminacji i molestowania oraz ich rzetelnego wyjaśniania;

-- 14 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
 zapewnienie równego dostępu do świadczeń pozapłacowych (benefitów),
w tym kart sportowych, dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych
oraz innych form wsparcia oferowanych pracownikom.
Ad. 2. Ministerstwo Energii w planie finansowym nie wyodrębnia środków
przeznaczonych na działania dotyczące kobiet lub mężczyzn. W latach 2025-2026
nie realizowano programów ani przedsięwzięć finansowanych ze środków
budżetowych Ministerstwa, których beneficjentami byłyby wyłącznie kobiety
albo wyłącznie mężczyźni. Działania związane z realizacją zasady równego
traktowania oraz przeciwdziałaniem dyskryminacji są finansowane w ramach
bieżącej działalności Ministerstwa i mają charakter powszechny, obejmujący
wszystkich pracowników oraz kandydatów do pracy, niezależnie od płci.
Ad. 4. Realizowane w Ministerstwie Energii programy finansowe prowadzone są
z poszanowaniem zasady równego traktowania oraz niedyskryminacji, zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Ministerstwo nie stosuje
preferencji ze względu na płeć, chyba, że obowiązek taki wynika wprost
z przepisów odrębnych.
B. Ministerstwo Cyfryzacji
Ad. 2. Ministerstwo Cyfryzacji w latach 2024-2026 przeznaczyło 14 142 017,40 zł
na działania dotyczące kobiet, tj. finasowanie ofert na realizację zadania
publicznego w zakresie rozwoju zaawansowanych kompetencji cyfrowych kobiet
w ramach otwartego konkursu ofert pn. „Zostań cyfrową ekspertką”.
Wśród działań, w których mogą uczestniczyć zarówno kobiety jak i mężczyźni jest
Program Rozwoju Talentów Informatycznych na lata 2019-2029. Limit finansowy
wydatków Programu w całym okresie jego realizacji wynosi łącznie 82 800 tys. zł
(82,8 mln zł).
W latach 2024–2026 w ramach projektu pn. „Systemowe kształcenie specjalistów
i specjalistek ds. dostępności cyfrowej”, realizowanego w ramach Programu
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), nie prowadzono ewidencji
wydatków w podziale na płeć. Projekt był i jest adresowany do kobiet i mężczyzn
na równych zasadach, a budżet nie przewidywał odrębnych alokacji środków
dla poszczególnych grup.
Na podstawie danych dotyczących udziału kobiet i mężczyzn w projekcie
oszacowano jednak udział środków przypadających na każdą z grup
proporcjonalnie do ich uczestnictwa. Szacunkowe kwoty przedstawiają
się następująco:
 2024 r.: kobiety – ok. 123 492,00 zł, mężczyźni – ok. 41 164,00 zł;
 2025 r.: kobiety – ok. 6 695 580,00 zł, mężczyźni – ok. 3 605 316,00 zł;
 2026 r.: kobiety – ok. 3 718 800,00 zł, mężczyźni – ok. 1 831 648,00 zł.
Powyższe wartości mają charakter szacunkowy i zostały wyliczone w oparciu
o proporcję liczby kobiet i mężczyzn objętych wsparciem w projekcie.

-- 15 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Ad. 4.
1. Programy finansowane ze środków europejskich
Art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia
24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus,
Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji
i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy
finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji
i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Instrumentu Wsparcia
Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej1 stanowią m.in.,
że Państwa członkowskie i Komisja zapewniają, by równość mężczyzn i kobiet
oraz uwzględnianie aspektu i perspektywy płci brano pod uwagę i propagowano
w całym procesie przygotowywania, wdrażania, monitorowania, sprawozdawczości
i ewaluacji programów.
Na podstawie ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków
europejskich w perspektywie finansowej 2021–20272 Minister Funduszy i Polityki
Regionalnej wydał Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach
funduszy unijnych na lata 2021–2027. W podrozdziale 4.2 wytycznych wskazano
m.in., że w przypadku wszystkich programów niezbędne jest uwzględnianie
perspektywy równości kobiet i mężczyzn na wszystkich etapach wdrażania
programów tj. podczas przygotowywania, wdrażania, monitorowania,
sprawozdawczości, ewaluacji, promocji i kontroli programów. Oznacza to,
że na każdym poziomie działań zostaną zaplanowane mechanizmy pozwalające
na realizację zasady równości kobiet i mężczyzn.
Dla każdego programu został powołany Komitet Monitorujący, który składa się
z przedstawicieli różnych środowisk, w tym organizacji społecznych. Do zadań
Komitetu Monitorującego należy m.in. uchwalenie kryteriów wyboru projektów
w poszczególnych naborach.
Jednym z kryteriów jest badanie wniosku o dofinansowanie projektu w zakresie
spełniania przez projekt horyzontalnych zasad równości szans i niedyskryminacji,
w tym równości kobiet i mężczyzn.
Dodatkowo, w zależności od typu naboru, przewidziane są tzw. kryteria
rankingujące, które są stosowane w przypadku gdy projekty otrzymają taką samą
liczbę punktów lub pula środków uniemożliwi dofinansowania wszystkich
zgłoszonych i pozytywnie ocenionych projektów. Kryterium
rankingującym/rozstrzygającym może być np. stopa bezrobocia w powiecie,
w którym zlokalizowany jest projekt czy właśnie zaangażowanie kobiet jako liderek
zespołów badawczych.
1 Dz.Urz.UE.L Nr 231, str. 159
2 Art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań
finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027
(Dz. U. poz. 1079, z późn. zm.)

-- 16 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027,
w projekcie pn. „Systemowe kształcenie specjalistów i specjalistek ds. dostępności
cyfrowej” (nr FERS.03.02-IP.03-0001/24), realizowanym w ramach Działania 03.02
„Dostępność cyfrowa”, zastosowano rozwiązanie wyrównawcze w postaci
dodatkowej punktacji dla kobiet na etapie rekrutacji.
Dodatkowe punkty przyznawane kobietom mają na celu zwiększenie ich udziału
w obszarze specjalistycznych kompetencji cyfrowych, w związku
ze zidentyfikowaną dysproporcją udziału kobiet w sektorze ICT, na kierunkach
technicznych oraz w zawodach wymagających zaawansowanych kompetencji
cyfrowych. Zastosowany mechanizm ma charakter pomocniczy i wyrównawczy.
Jego celem nie jest przyznanie kobietom bezwarunkowego pierwszeństwa
w dostępie do projektu, lecz zwiększenie ich udziału w grupie uczestników
i uczestniczek w odpowiedzi na zidentyfikowaną dysproporcję.
Dodatkowa punktacja nie wyłącza mężczyzn z możliwości udziału w projekcie
ani nie różnicuje zakresu udzielanego wsparcia. Kobiety i mężczyźni podlegają tym
samym kryteriom formalnym i merytorycznym, a po zakwalifikowaniu do projektu
korzystają z jednakowego zakresu wsparcia i uczestniczą w nim na tych samych
zasadach.
Podstawę prawną zastosowania tego rozwiązania stanowią:
 art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;
 art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057
z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego Europejski Fundusz
Społeczny Plus;
 „Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach funduszy
unijnych na lata 2021–2027”, w tym Załącznik nr 1 – „Standard minimum
realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn w ramach projektów
współfinansowanych z EFS+”;
 postanowienia programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego
2021–2027 dotyczące realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn;
 dokumentacja projektowa oraz zasady rekrutacji do projektu
nr FERS.03.02-IP.03-0001/24, przewidujące zastosowanie dodatkowej
punktacji dla kobiet.
2. Program finansowany ze środków krajowych – „Zostań cyfrową ekspertką”
Otwarty konkurs ofert na realizację w 2026 r. zadania publicznego w zakresie
rozwoju zaawansowanych kompetencji cyfrowych kobiet pn. „Zostań cyfrową
ekspertką” - finansowany ze środków krajowych, ogłoszony na podstawie ustawy
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie3.
Celem zadania jest zwiększenie liczby specjalistek ICT, upowszechnianie
i rozwijanie zaawansowanych kompetencji cyfrowych wśród pełnoletnich kobiet
poprzez udział w specjalistycznych szkoleniach ICT.
3 Art. 11 ust. 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338)

-- 17 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Konkurs jest odpowiedzią na deficyt kobiet na rynku pracy w obszarze ICT
(Information and communication technologies), co potwierdzają m.in. dane
Eurostat wskazujące, że w 2024 roku udział kobiet specjalistek ICT
wśród specjalistów ICT w Polsce wynosił 17,5 %, zaś w UE 19,5 %. Istnieje więc
konieczność zrównania szans kobiet i mężczyzn w branży ICT.
Realizacja niniejszego celu mieści się w ramach zadania, o którym mowa w art. 4
ust. 1 pkt ww. ustawy, a mianowicie w działalności na rzecz równych praw kobiet
i mężczyzn. Dodatkowo, zadanie wpisuje się w cele programu Komisji Europejskiej
pn. Cyfrowa Dekada oraz cel główny Programu Rozwoju Kompetencji Cyfrowych,
przyjętego uchwałą nr 24 Rady Ministrów z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie
ustanowienia programu rządowego pod nazwą „Program Rozwoju Kompetencji
Cyfrowych”4, jakim jest dążenie do zapewnienia udziału kobiet wśród specjalistów
ICT na poziomie co najmniej 29% do 2030 r.
C. Ministerstwo Edukacji Narodowej
Tematyka dotycząca problemów chłopców jest podejmowana w działaniach
realizowanych przez Ministra Edukacji.
1) Zarządzeniem Ministra Edukacji z dnia 12 czerwca 2025 r.5 został
powołany Koordynator do spraw Równego Traktowania.
Do głównych zadań Koordynatora należy koordynacja współpracy Ministerstwa
Edukacji Narodowej, z jednostkami organizacyjnymi podległymi Ministrowi
lub przez niego nadzorowanymi, oraz przygotowania i podejmowania
przez Ministerstwo i jednostki działań w zakresie realizacji zadań wynikających
z Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2022–2030,
stanowiącego załącznik do uchwały nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r.
w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz Równego
Traktowania na lata 2022–2030 (M.P. poz. 640).
2) Zarządzeniem z dnia 8 października 2025 r. Minister Edukacji powołała
Radę do spraw Równego Traktowania6 jako organ pomocniczy
Ministra Edukacji.
Do zadań Rady należy:
 analizowanie sytuacji poszczególnych grup uczestników systemu oświaty
oraz podmiotów systemu oświaty w kwestii równego traktowania;
 identyfikowanie dziedzin wymagających podjęcia działań w zakresie polityk
równościowych i przeciwdziałania dyskryminacji w obszarze oświaty
i wychowania;
 wspieranie Ministra w zakresie realizacji zadań wynikających z Krajowego
Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2022–2030
4 M. P. z 2023 r. poz. 318
5 Dz. Urz. ME z 2025 r. poz. 24.
6 Dz. Urz. ME z 2025 r. poz. 54.

-- 18 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
przyjętego uchwałą nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r. w sprawie
ustanowienia Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata
2022–2030 (M.P. poz. 640);
 opiniowanie dokumentów dotyczących działań Ministra w zakresie
równego traktowania;
 realizowanie innych zadań zleconych przez Ministra.
Rada, w celu właściwej realizacji powierzonych jej zadań może współpracować
z jednostkami organizacyjnymi podległymi Ministrowi lub przez niego
nadzorowanymi, a także z organami jednostek samorządu terytorialnego,
państwowymi osobami prawnymi, osobami prawnymi z udziałem Skarbu Państwa
i organizacjami pozarządowymi.
Rada składa się z 24 ekspertów i ekspertek specjalizujących się m.in. w:
 pedagogice i edukacji antydyskryminacyjnej – projektowaniu programów
edukacyjnych, rozwoju kompetencji młodzieży i liderów, wdrażaniu
innowacyjnych metod nauczania oraz działań profilaktycznych w szkołach
i środowiskach lokalnych,
 prawie oświatowym i samorządowym – ochronie praw uczniów, doradztwie
administracyjnym, tworzeniu regulacji i strategii wspierających równość
oraz włączaniu polityk antydyskryminacyjnych w działania samorządów
i instytucji publicznych,
 strategiach równościowych i przeciwdziałaniu wykluczeniu – projektowaniu
i wdrażaniu polityk równościowych w samorządach, firmach i organizacjach,
monitorowaniu dyskryminacji, inicjowaniu działań na rzecz włączania
grup marginalizowanych,
 naukach społecznych i badaniach – socjologii, politologii, bezpieczeństwie
międzynarodowym, migracjach, prawach mniejszości, gender studies,
prowadzeniu badań i analiz wspierających polityki społeczne i edukacyjne,
 działalności społecznej i obywatelskiej – ruchach na rzecz praw kobiet, osób
z niepełnosprawnościami oraz mniejszości, inicjatywach kulturalnych,
publicystycznych oraz edukacyjnych, wspieraniu dialogu społecznego
i zwiększaniu świadomości społecznej w zakresie równości i praw człowieka.
Dzięki tak zróżnicowanemu profilowi eksperckiemu Rada łączy doświadczenie
naukowe, praktykę administracyjną oraz działalność społeczną, co pozwala
na wielowymiarowe podejście do kształtowania polityk równościowych
i przeciwdziałania dyskryminacji.
3) Od 1 sierpnia 2025 r. w Ministerstwie Edukacji Narodowej zatrudniono
eksperta odpowiedzialnego za włączanie problematyki równości szans
edukacyjnych do działań i polityk realizowanych przez MEN.
Jego działalność koncentruje się przede wszystkim na analizie nierówności
edukacyjnych oraz inicjowaniu działań służących wyrównywaniu szans
edukacyjnych, w szczególności w odniesieniu do sytuacji chłopców w systemie
oświaty. Ekspert wspiera Ministerstwo również w analizie problemów polityki

-- 19 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
oświatowej oraz przygotowywaniu rozwiązań systemowych w obszarze oświaty
i wychowania. W ramach realizacji tych zadań prowadzone są działania zmierzające
do poznania kwestii nierówności edukacyjnych, uczestnictwa uczniów w edukacji,
wyników kształcenia oraz czynników wpływających na różnice w sytuacji
edukacyjnej dziewcząt i chłopców. Materiały opracowane przy współpracy
z ekspertem stanowią zaplecze analityczne dla działań podejmowanych
przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i są wykorzystywane przy formułowaniu
propozycji działań oraz rozwiązań systemowych.
4) Rozwiązania prawne pozostające we właściwości Ministra Edukacji
zapewniają wszystkim dzieciom i uczniom, niezależnie od płci, równy
dostęp do edukacji, możliwości rozwoju oraz wsparcia adekwatnego do ich
indywidualnej sytuacji, potrzeb i możliwości.
Obowiązujące przepisy prawa oświatowego przewidują rozwiązania służące
wspieraniu dzieci i uczniów wymagających dodatkowej pomocy. System oświaty
zapewnia w szczególności wspomaganie przez szkołę wychowawczej roli rodziny,
dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości
psychofizycznych dzieci i uczniów oraz opiekę i pomoc psychologiczno-
pedagogiczną odpowiednią do rozpoznanych potrzeb7.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna polega na rozpoznawaniu i zaspokajaniu
indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka lub ucznia
oraz wspieraniu jego funkcjonowania. Przepisy przewidują również wsparcie
rodziców lub opiekunów prawnych i nauczycieli w rozwiązywaniu problemów
wychowawczych i dydaktycznych, służące zwiększeniu skuteczności pomocy
udzielanej dzieciom i uczniom8. Wsparcie to jest dostępne dla obojga rodziców
na równych zasadach, niezależnie od ich płci.
Powyższe rozwiązania mają charakter powszechny i dotyczą w równym stopniu
dziewcząt i chłopców. Jednocześnie indywidualny sposób rozpoznawania potrzeb
umożliwia uwzględnienie rzeczywistej sytuacji, możliwości i funkcjonowania
dziecka lub ucznia, bez przyjmowania założenia, że określone potrzeby
lub trudności są właściwe wyłącznie dla jednej płci.
W ramach obowiązujących przepisów szkoły i placówki mogą w szczególności:
 rozpoznawać indywidualne potrzeby dzieci i uczniów przez nauczycieli,
wychowawców oraz specjalistów, w tym psychologów i pedagogów, w celu
identyfikacji osób wymagających wsparcia9;
7 Art. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U.
z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.).
8 § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r.
w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej
w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1798).
9 § 2 ust. 1, § 24 pkt 1–2, § 24a pkt 1 lit. b oraz § 27 ust. 1–2 ww. rozporządzenia.

-- 20 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
 organizować pomoc psychologiczno-pedagogiczną w formach adekwatnych
do rozpoznanych potrzeb, w tym w formach przewidzianych
przepisami prawa10;
 włączać rodziców lub opiekunów prawnych w proces udzielania wsparcia,
w szczególności poprzez przekazywanie informacji o funkcjonowaniu
dziecka lub ucznia, jego potrzebach oraz dostępnych formach pomocy,
a także udzielanie wskazówek dotyczących reagowania na pojawiające
się trudności11;
 korzystać ze wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych, placówek
doskonalenia nauczycieli oraz innych instytucji działających na rzecz dzieci
i młodzieży, w szczególności w zakresie diagnozy, konsultacji, doradztwa
i wsparcia merytorycznego w organizacji pomocy psychologiczno-
pedagogicznej12, w tym w sytuacjach związanych z nierównym
traktowaniem ze względu na płeć, dyskryminacją, wykluczeniem lub innymi
formami naruszania zasady równego traktowania.
Z punktu widzenia zasady równego traktowania istotne jest, aby rozpoznawanie
potrzeb oraz planowanie działań wspierających opierało się na rzeczywistym
funkcjonowaniu dziecka lub ucznia, a nie na stereotypowych założeniach
dotyczących potrzeb dziewcząt lub chłopców. Pozwala to na udzielenie wsparcia
adekwatnego do indywidualnej sytuacji każdego ucznia, również w przypadkach,
gdy określone trudności lub bariery mogą częściej występować u dzieci i młodzieży
określonej płci.
5) Niezależnie od działań podejmowanych w odpowiedzi na konkretne
zdarzenia, Ministerstwo Edukacji Narodowej kontynuuje działania na rzecz
zwiększania dostępności pomocy psychologiczno-pedagogicznej
w szkołach i placówkach.
Istotnym elementem tych działań są zmiany legislacyjne wprowadzające standardy
zatrudniania nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach
ogólnodostępnych oraz zespołach tych przedszkoli i szkół13. Standardy obejmują
pedagogów specjalnych, psychologów, pedagogów szkolnych, logopedów,
terapeutów pedagogicznych oraz doradców zawodowych. Określają one
minimalny wymiar zatrudnienia nauczycieli specjalistów oraz sposób wyliczania
10 § 6 ust. 1–4 ww. rozporządzenia.
11 § 2 ust. 3, § 4 ust. 3 pkt 1 oraz § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia.
12 § 4 ust. 3 pkt 2–5, § 20 ust. 1 pkt 5 oraz § 28 rozporządzenia Ministra Edukacji
Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania
pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach
i placówkach.
13 Obowiązek zatrudnienia w placówkach oświatowych nauczycieli specjalistów
wynika z art. 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U.
z 2026 r. poz. 515).

-- 21 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
etatów, uzależniony od liczby dzieci lub uczniów uczęszczających do danej
jednostki oświatowej.
W związku z podjętymi działaniami na przestrzeni czterech ostatnich lat nastąpił
wzrost liczby etatów nauczycieli specjalistów o ponad 167%.
Wprowadzone rozwiązania zwiększają możliwości wczesnego rozpoznawania
trudności oraz potrzeb dzieci i uczniów, jak również zapewnia możliwość
organizowania adekwatnego wsparcia w środowisku, w którym dziecko/uczeń
funkcjonuje każdego dnia. Przyczyniają się tym samym do zapewnienia równego
dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dziewczętom i chłopcom
oraz wzmacniają warunki do budowania włączającego i niedyskryminującego
środowiska edukacyjnego.
Zasada równego traktowania nie oznacza konieczności stosowania identycznych
instrumentów wsparcia wobec wszystkich dzieci i uczniów. Jej istotą jest
zapewnienie równych szans w dostępie do edukacji i pomocy, przy jednoczesnym
uwzględnieniu indywidualnych potrzeb, możliwości i sytuacji życiowej każdego
dziecka i ucznia.
W odniesieniu do kwestii równego traktowania rodziców należy również wskazać,
że przepisy prawa oświatowego przewidują równe uprawnienia i obowiązki obojga
rodziców w zakresie współpracy ze szkołą oraz udziału w procesie edukacyjnym
i wychowawczym dziecka. Rozwiązania te mają zastosowanie niezależnie od płci
rodzica, a szkoła jest zobowiązana do respektowania praw obojga rodziców
w zakresie wynikającym z przepisów prawa, z uwzględnieniem ewentualnych
rozstrzygnięć sądu dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej.
6) Wszystkie działania realizowane i planowane do realizacji przez MEN
jako Instytucję Pośredniczącą muszą być zgodne z zasadami określonymi
w Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach
funduszy unijnych na lata 2021–2027.
Zgodnie z ww. dokumentem niezbędne jest uwzględnianie perspektywy równości
kobiet i mężczyzn na wszystkich etapach wdrażania programów, tj. podczas
przygotowywania, wdrażania, monitorowania, sprawozdawczości, ewaluacji,
promocji i kontroli programów. Oznacza to, że na każdym poziomie działań zostaną
zaplanowane mechanizmy pozwalające na realizację zasady równości kobiet
i mężczyzn.
Żaden z naborów znajdujących się we właściwości IP MEN nie przewiduje
preferencji w zakresie adresowania wsparcia do jednej z płci, a także nie zakłada
nierównego dostępu do działań oferowanych w ramach
realizowanych/planowanych do realizacji projektów.
Podobne zasady stosowane są w programach Ministra Edukacji i otwartych
konkursach ofert w ramach realizacji narodowego Programu Zdrowia
finansowanych z publicznych środków.

-- 22 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Przykładem są dwa programy Ministra Edukacji:
a) Komunikat Ministra Edukacji z dnia 25 września 2025 r. o ustanowieniu
programu pod nazwą „Wsparcie nieletnich matek umieszczonych
w młodzieżowym ośrodku wychowawczym”.
Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu w 2025 r.
wyniosła 3 000 000 zł.
W ramach Programu przygotowano i przeprowadzono:
 dla wszystkich dziewcząt przebywających w młodzieżowych ośrodkach
wychowawczych szkoleń mających na celu podniesienie kompetencji:
 opiekuńczych i wychowawczych adekwatnych do wieku dziecka,
 w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej dostosowanej do wieku
dziecięcego i związanych z nim zagrożeń,
 w zakresie zasad zdrowego żywienia, w tym planowania wartościowych
i zbilansowanych posiłków dostosowanych do wieku dziecka oraz
wpływu własnej diety na zdrowie dziecka przez matkę karmiącą;
 szkolenia z zakresu elementów wsparcia psychologicznego nieletnich
matek, empatii i wrażliwości na zachowania o charakterze kryzysu zdrowia
psychicznego, skierowane do pracowników młodzieżowych ośrodków
wychowawczych, w których przebywają dziewczęta;
 szkolenia z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej dostosowanej
do wieku dziecięcego i związanych z nim zagrożeń, skierowane
do pracowników młodzieżowych ośrodków wychowawczych,
w których przebywają dziewczęta;
 szkolenia z zakresu wsparcia w opiece, wychowaniu i profilaktyce
zachowań ryzykownych nieletnich matek, skierowane do wychowawców
młodzieżowych ośrodków wychowawczych, w których przebywają
dziewczęta;
 wyposażono młodzieżowe ośrodki wychowawcze, w których przebywają
dziewczęta, w dwie wyprawki dla matki z dzieckiem.
b) Komunikat Ministra Edukacji z dnia 18 maja 2026 r. o ustanowieniu programu
pod nazwą „Wsparcie wychowanków i wychowanek umieszczonych
w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych w zakresie wdrożenia ich
w przyszłe role rodzicielskie”.
Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu w 2026 r.
wynosi 3 000 000 zł.
W ramach Programu ma nastąpić realizacja:
 szkoleń dla wychowanków i wychowanek młodzieżowych ośrodków
wychowawczych mająca na celu:

-- 23 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
 omówienie etapów rozwoju dziecka: sensomotorycznego,
poznawczego, społecznego i emocjonalnego od narodzin
do wieku przedszkolnego,
 nabycie kompetencji opiekuńczych, pielęgnacyjnych i wychowawczych
adekwatnych do wieku i podstawowej wiedzy na temat zróżnicowanych
potrzeb dziecka, z uwzględnieniem możliwych dysfunkcji
i niepełnosprawności dziecka,
 nabycie umiejętności budowania partnerskiego modelu rodziny
i dobrych relacji rodzinnych,
 nabycie praktycznej wiedzy z zakresu prawa: rodzinnego
i opiekuńczego, pracy i ubezpieczeń społecznych, cywilnego,
administracyjnego oraz innych dziedzin prawa przydatnych
w organizacji życia rodzinnego i ochrony swoich praw w trudnych
sytuacjach życiowych,
 nabycie wiedzy z zakresu form i źródeł wsparcia w rozwoju
psychospołecznym, w tym przeciwdziałania
zagrożeniom psychospołecznym,
 nabycie umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy
przedmedycznej niemowlakom i dzieciom oraz zagrożeń związanych
z nieudzieleniem lub błędnym udzieleniem tej pomocy,
 nabycie wiedzy w zakresie zasad zdrowego żywienia, w tym planowania
wartościowych i zbilansowanych posiłków dostosowanych do wieku
dziecka oraz wpływu własnej diety na zdrowie nienarodzonego dziecka,
 nabycie wiedzy na temat rodzajów zagrożeń i przeciwdziałania tym
zagrożeniom w szczególności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa
i ochrony dziecka przed przemocą seksualną oraz nieuprawnionym
wykorzystywaniem i rozpowszechnianiem jego wizerunku;
 szkoleń dla wychowawców i innych pracowników młodzieżowych
ośrodków wychowawczych z zakresu udzielania wsparcia
psychologicznego wychowankom młodzieżowego ośrodka
wychowawczego, w szczególności w zakresie dialogu motywującego,
profilaktyki przemocy w rodzinie, budowania odporności psychicznej;
 szkoleń dla wychowawców i innych pracowników młodzieżowych
ośrodków wychowawczych z zakresu udzielania pierwszej pomocy
przedmedycznej niemowlakom i dzieciom z racji ich przebywania
wraz z matkami w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i zagrożeń
związanych z nieudzieleniem lub błędnym udzieleniem tej pomocy;
 szkoleń dla wychowawców i innych pracowników młodzieżowych
ośrodków wychowawczych szkoleń w zakresie postępowania
z wychowankami, w tym nieletnimi matkami i ojcami, którzy przejawiają
zachowania zagrażające zdrowiu fizycznemu, psychicznemu, życiu
lub normom społecznym (w szczególności problematyka: wczesnej inicjacji

-- 24 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
seksualnej, depresji poporodowej, używek, uzależnień, autodestrukcji,
agresji, cyberzagrożeń o charakterze seksualnym).
Na realizację tego zadania Minister Edukacji podpisał trzy umowy z podmiotami,
których oferty zostały wybrane w postępowaniu konkursowym.
D. Ministerstwo Finansów
W Ministerstwie Finansów nie było prowadzonych działań, które byłyby
nakierowane wyłącznie lub przede wszystkim na rzecz przeciwdziałania
dyskryminacji mężczyzn.
Działania podejmowane w Ministerstwie Finansów w zakresie zapobiegania
dyskryminacji, takie jak szkolenia dla kadry kierowniczej nt. przeciwdziałania
zjawiskom niepożądanym oraz szkolenia dla pracowników dot. równego
traktowania, są adresowane do uczestników bez względu na płeć.
E. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Podstawą prawną do stosowania zasady wyrównywania szans ze względu na płeć
jest art. 157 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu UE: „W celu zapewnienia pełnej
równości między mężczyznami i kobietami w życiu zawodowym zasada równości
traktowania nie stanowi przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymaniu
lub przyjmowaniu środków przewidujących specyficzne korzyści, zmierzające
do ułatwienia wykonywania działalności zawodowej przez osoby płci niedostatecznie
reprezentowanej bądź zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej
i ich kompensowania”.
Powtórzenie takiego podejścia jest podtrzymane również w Karcie Praw
Podstawowych UE – w art. 23 „Należy zapewnić równość kobiet i mężczyzn
we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia.
Zasada równości nie stanowi przeszkody w utrzymywaniu lub przyjmowaniu środków
zapewniających specyficzne korzyści dla osób płci niedostatecznie reprezentowanej”.
W związku tym, od początku funkcjonowania funduszy unijnych w Polsce jest
wdrażana polityka horyzontalna jaką jest zasada równości kobiet i mężczyzn.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że zasada równości kobiet i mężczyzn nie polega
na automatycznym, każdorazowym wspieraniu z funduszy unijnych 50% kobiet
i 50% mężczyzn, ale często na odwzorowaniu istniejących proporcji płci w danym
obszarze lub zwiększaniu we wsparciu udziału grupy niedoreprezentowanej.
Wsparcie realizowane z udziałem funduszy unijnych powinno być bowiem
skierowane tam, gdzie dane grupy doświadczają gorszego położenia i różnego
rodzaju barier. Chodzi przede wszystkim o kierowanie działań i wsparcia tam,
gdzie dana płeć jest w gorszej sytuacji. Dotyczyć to może zarówno kobiet jak
i mężczyzn. Takie podejście stosowane jest również w przypadku innych
przesłanek dyskryminacji w różnych obszarach życia takich jak np.:
niepełnosprawność, wiek, rasa lub pochodzenie etniczne.
Zgodnie z tym, 23 programy finansowane ze środków polityki spójności na lata
2021-2027 muszą zapewniać respektowanie zasady równości kobiet i mężczyzn –
ale nie oznacza to, że automatycznie przewidują one preferencje wyłącznie
dla kobiet. Podstawą do podjęcia decyzji czy i w jakim zakresie uzasadnione jest

-- 25 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
zastosowanie preferencji dla którejś z płci w dostępie do danego rodzaju wsparcia
jest analiza sytuacji kobiet i mężczyzn w tym obszarze.
F. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Ad. 1. Nie prowadzimy działań skierowanych do pracowników wyłącznie
ze względu na płeć. Aktywnie przeciwdziałamy występowaniu zachowań
niepożądanych, w tym dyskryminacji ze względu na płeć. Regularnie prowadzimy
szkolenia dla pracowników z zakresu równego traktowania i dyskryminacji
ze względu na płeć. Prowadzimy też kampanie informacyjno-edukacyjne związane
z wymienionymi obszarami. Realizujemy obowiązki związane z ochroną
rodzicielstwa, wynikające z przepisów Kodeksu Pracy. Wszystkie procesy związane
z rekrutacją, przebiegiem zatrudnienia, dostępem do szkoleń i podnoszenia
kwalifikacji zawodowych, prowadzimy z zachowaniem zasad równości
i dostępności, w tym ze szczególną uważnością na zasady równego traktowania
ze względu na płeć.
Ad. 2. Środki finansowe przeznaczane są na pracowników i pracowniczki -
realizowane przez nich zadania i podnoszenie ich kwalifikacji zawodowych
bez względu na płeć. Nie realizujemy zadań i projektów, w których warunkiem
wykorzystania środków finansowych jest płeć pracownika/pracowniczki.
Ad. 4. Realizowane przez nas projekty nie przewidują preferencji dla kobiet.
W projektach stosowane są zasady równościowe i zasady wynikające z Karty
praw podstawowych.
G. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Realizowane i finansowane zadania ze środków krajowych w zakresie resortu
kultury nie zawierają podziału ze względu na płeć.
Wdrażane przez MKiDN fundusze europejskie (środki UE oraz środki
z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego)
gwarantują zachowanie zasady równości ze względu na płeć.
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021–2027 obowiązuje horyzontalne kryterium wyboru projektów pn. Zgodność
projektu z zasadami równości szans, włączenia społecznego i niedyskryminacji,
w ramach którego sprawdzane jest, czy działania związane z realizacją projektu,
a także wszystkie produkty związane z funkcjonowaniem projektu po okresie jego
realizacji, w tym działania informacyjne i promocyjne, są realizowane
z poszanowaniem zasad równościowych związanych z zapobieganiem wszelkiej
dyskryminacji, m.in. ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne
lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię, światopogląd, przynależność
narodową, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.
Ocena zgodności projektu z ww. zasadami horyzontalnymi jest dokonywana
w oparciu o przepisy Wytycznych w zakresie realizacji zasad równościowych w ramach
funduszy unijnych na lata 2021-2027 oraz załącznika nr 2 do ww. Wytycznych.
Ocena jest prowadzona rozłącznie w odniesieniu do każdej z dwóch ww. zasad:
zasady równości szans i niedyskryminacji oraz zasady równości kobiet i mężczyzn.
Oddzielnie sprawdzane jest wypełnienie wszystkich poniższych warunków:

-- 26 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
 wnioskodawca wykazał, że projekt będzie miał pozytywny wpływ na zasadę
równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób
z niepełnoprawnościami. Przez pozytywny wpływ należy rozumieć
zapewnienie dostępności infrastruktury, środków transportu, towarów,
usług, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych
oraz wszelkich produktów projektów (w tym także usług), które nie zostały
uznane za neutralne, dla wszystkich ich użytkowników/użytkowniczek –
zgodnie ze standardami dostępności dla polityki spójności 2021–2027 (zał.
nr 2 do ww. Wytycznych). W przypadku gdy produkty (usługi) projektu nie
mają swoich bezpośrednich użytkowników, dopuszczalne jest uznanie,
że mają one charakter neutralny wobec zasady równości szans
i niedyskryminacji. W przypadku uznania, że dany produkt (lub usługa) jest
neutralny, projekt zawierający ten produkt (lub usługę) może być uznany
za zgodny z zasadą równości szans i niedyskryminacji. Uznanie neutralności
określonych produktów (usług) projektu nie zwalnia jednak wnioskodawcy
ze stosowania standardów dostępności dla realizacji pozostałej części
projektu, dla której standardy dostępności mają zastosowanie;
 projekt jest zgodny z zasadą równości kobiet i mężczyzn. Przez zgodność
z tą zasadą należy rozumieć, z jednej strony zaplanowanie takich działań
w projekcie, które wpłyną na wyrównywanie szans danej płci będącej
w gorszym położeniu (o ile takie nierówności zostały zdiagnozowane
w projekcie). Z drugiej strony zaś stworzenie takich mechanizmów,
aby na żadnym etapie wdrażania projektu nie dochodziło do dyskryminacji
i wykluczenia ze względu na płeć. W przypadku gdy we wniosku
o dofinansowanie projektu wnioskodawca uzasadni, dlaczego dany projekt
nie jest w stanie zrealizować jakichkolwiek działań w zakresie spełnienia
ww. zasady, a uzasadnienie to zostanie uznane przez instytucję oceniającą
projekt za adekwatne i wystarczające, projekt może zostać uznany
za neutralny.
Ponadto w ramach trwającego właśnie naboru do Działania 1 i Działania 2
Programu Kultura Mechanizmu Finansowego EOG jednym z formalnych
kryteriów wyboru projektów jest kryterium pn. Wnioskodawca i partnerzy postępują
zgodnie z artykułem 1.3.1 Regulacji, w ramach którego ocenie podlega, czy
Wnioskodawca i partnerzy przestrzegają zasad określonych w art. 1.3.1
Regulacji, tj. godności człowieka, wolności, demokracji, równości, rządów prawa
oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości
i osób z niepełnosprawnościami. Ponadto jednym z kryteriów oceny
merytorycznej w ramach Działania 1 jest kryterium pn. Integracja wartości w
procesie planowania i wdrażania projektu (art. 1.3.1), a w ramach Działania 2
kryterium pn. Uwzględnienie wartości określonych w art. 1.3.1 Regulacji w
projektowaniu i realizacji projektu. W ramach ww. kryteriów ocenie podlega
zgodność projektu z zasadą poszanowania wartości określonych w art. 1.3.1
Regulacji zarówno w zakresie jego celów i planowanych działań, jak i sposobu
realizacji. Wartości te powinny znajdować konkretne odzwierciedlenie w
koncepcji oraz realizacji projektu, a nie ograniczać się wyłącznie do ich
deklarowania.

-- 27 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
H. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie są podejmowane aktywności
w formule przedsięwzięć lub programów skierowanych wyłącznie do jednej z płci.
W ramach realizowanych zadań nie przeznacza się środków finansowych
na działania skierowane wyłącznie do jednej z płci. Warunki udziału
w programach/konkursach krajowych i projektach unijnych nie przewidują
żadnych preferencji w tym zakresie.
I. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Ad. 1. W zakresie właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie realizowano
działań podejmowanych wyłącznie lub przede wszystkim na rzecz
przeciwdziałania dyskryminacji mężczyzn ze względu na płeć.
Ad. 2. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponosiło wydatki związane z
obsługą Rady Kobiet w Rolnictwie. W latach 2024–2025 wydatki te nie były
wyodrębniane w budżecie Ministerstwa. Natomiast w ustawie budżetowej na
2026 r. zaplanowano środki w wysokości 70 tys. zł na obsługę Rady Kobiet w
Rolnictwie.
Ad. 4. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR) na lata 2023–
2027 przewiduje realizację celu szczegółowego nr 8, obejmującego m.in.
promowanie równości płci, w tym zwiększanie udziału kobiet w rolnictwie.
W ramach PS WPR nie są realizowane działania podejmowane wyłącznie
lub przede wszystkim w celu przeciwdziałania dyskryminacji mężczyzn ze
względu na płeć. Instrumenty wsparcia są co do zasady dostępne dla wszystkich
uprawnionych beneficjentów, niezależnie od płci.
Jednocześnie w wybranych interwencjach PS WPR przewidziano rozwiązania
preferencyjne dla kobiet. Dotyczy to kryteriów rozstrzygających stosowanych
w interwencjach „Rozwój małych gospodarstw” oraz „Premie dla młodych
rolników”. Rozwiązania te wynikają z potrzeby wspierania grup niedostatecznie
reprezentowanych w rolnictwie, zgodnie z celem szczegółowym nr 8 określonym
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 oraz w PS
WPR 2023–2027.
Z danych GUS wynika, że ponad 2/3 użytkowników gospodarstw indywidualnych
stanowią mężczyźni. Kobiety prowadzą przeciętnie mniejsze gospodarstwa, a ich
udział wśród beneficjentów wsparcia inwestycyjnego i premiowego
realizowanego w ramach poprzednich programów rozwoju obszarów wiejskich
był znacząco niższy niż udział mężczyzn. Preferencje przewidziane w PS WPR
mają na celu ograniczanie tych dysproporcji.
Zgodnie z art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej zasada równości
nie stanowi przeszkody dla utrzymywania lub przyjmowania środków
przewidujących szczególne korzyści dla płci niedostatecznie reprezentowanej.
W ramach interwencji I.13.1 LEADER/RLKS nie przewidziano wsparcia
skierowanego wyłącznie do mężczyzn ani wyłącznie do kobiet. Lokalne Grupy
Działania mogą jednak przewidywać preferencje dla grup znajdujących się
w niekorzystnej sytuacji, w tym kobiet, jeżeli wynika to z diagnozy zawartej
w lokalnej strategii rozwoju i jest uzasadnione lokalnymi potrzebami.

-- 28 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
Analogicznie możliwe jest uwzględnienie potrzeb określonych grup mężczyzn,
jeżeli diagnoza potwierdzi ich niekorzystną sytuację.
J. Ministerstwo Rozwoju i Technologii
Ad. 2. i 4. W latach 2024 - 2026 PARP realizowała program, dedykowany
prowadzącym firmy (MŚP) w Polsce wschodniej. Do tej pory zrealizowano cztery
nabory, jednakże dopiero drugi dedykowany jest kobietom.
Program zakłada wykorzystanie procesów wzorniczych w celu lepszego
dostosowania firm do potrzeb, wymagań i oczekiwań klientów, a także
zwiększenie atrakcyjności oferowanych przez nie produktów i usług. W efekcie
przyczyni się to do poprawienia ich pozycji rynkowej.
Budżet środków dofinansowania wybranych projektów w ramach I konkursu
dedykowanego kobietom wyniósł 48,4 mln zł. Wybrano 28 projektów. Z kolei
budżet II konkursu to 50 mln zł, a sam nabór trwał do 20 maja 2026 r. W naborze
złożono 185 wniosków na łączną kwotę dofinansowania ponad 262 mln zł.
Obecnie trwa ocena wniosków.
Dodatkowo informuję, że zaplanowano uruchomienie kolejnego konkursu,
w którym prawdopodobnie kobiety będą mogły otrzymać dodatkowe punkty.
Na ten moment nie uruchomiono jeszcze naboru.
K. Ministerstwo Sportu i Turystyki
Informuję, że resortowa oferta sportowo-rekreacyjna, obejmująca zarówno sport
powszechny, jak i sport wyczynowy, ma charakter otwarty i jest kierowana
do wszystkich osób, bez względu na wiek, status społeczny, poziom sprawności
fizycznej, płeć czy miejsce zamieszkania. W ramach tej oferty nie stosuje się
podziałów ani preferencji związanych z płcią.
W latach 2024–2026 środki finansowe pozostające w dyspozycji Ministra Sportu
i Turystyki były przeznaczane na realizację programów wspierających rozwój
sportu wyczynowego, w szczególności na przygotowanie i udział reprezentantów
Polski w zawodach rangi międzynarodowej, szkolenie sportowe, przygotowania
do igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich oraz innych najważniejszych zawodów
sportowych w sportach olimpijskich i nieolimpijskich.
Należy podkreślić, że w ramach programów realizowanych przez Ministerstwo
Sportu i Turystyki nie stosowano kryteriów różnicujących wysokość
ani dostępność dofinansowania ze względu na płeć zawodników. Programy są
dostępne dla zawodniczek i zawodników na równych zasadach, zgodnie
z kryteriami oraz zasadami określonymi w poszczególnych programach.
W związku z powyższym w dokumentacji programów pozostających
we właściwości Ministerstwa Sportu i Turystyki nie wyodrębnia się środków
przeznaczonych odrębnie na działania dotyczące kobiet i mężczyzn. Płeć nie
stanowi kryterium przyznawania ani rozliczania środków w ramach
tych programów.
W konsekwencji, na podstawie danych dotyczących realizacji programów
Ministerstwa za lata 2024–2026, nie jest możliwe wskazanie kwot
przeznaczonych odpowiednio na działania dotyczące kobiet i działania dotyczące

-- 29 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
mężczyzn, ponieważ taki podział nie jest stosowany w ramach obowiązujących
programów ani w kryteriach przyznawania środków.
Jednocześnie w ramach programów realizowanych przez Ministerstwo Sportu
i Turystyki nie przewidziano preferencji dla kobiet ze względu na płeć. Programy
są dostępne na równych zasadach, a kryterium płci nie stanowi podstawy
przyznawania dofinansowania.
W związku z powyższym wykaz programów, w których zastosowano preferencje
ze względu na płeć, oraz wskazanie podstaw prawnych takich preferencji nie
dotyczy programów pozostających we właściwości Ministerstwa Sportu
i Turystyki.
L. Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Ad. 1. Przychodnia Lekarska Służby Zagranicznej, jednostka podległa Ministrowi
Spraw Zagranicznych, kładzie nacisk na promowanie profilaktyki zdrowotnej
zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.
Przychodnia Lekarska w ubiegłym roku przeprowadziła m.in. wewnętrzną akcję
profilaktyczną skierowaną wyłącznie do mężczyzn (w ramach Kampanii
November 2025 - Międzynarodowy Miesiąc Walki z Męskim Rakiem). Akcja
obejmowała konsultacje na temat profilaktyki raka prostaty. Mężczyźni najpierw
wykonywali badania krwi, a następnie z wynikami zgłaszali się na konsultacje
lekarskie. PLSZ planuje powtórzenie akcji w listopadzie br.
Ad. 2. Wydatki MSZ w ramach pomocy rozwojowej (zadania realizowane
poza granicami RP) na przeciwdziałanie nierówności płci wyniosły:
15.816.803,50 PLN w 2024 roku oraz 15.199.047,87 PLN w 2025 roku. Wydatki
za rok 2026 będą znane po zakończeniu bieżącego roku budżetowego.
Ad. 4. W 2025 i 2026 roku, wykorzystując środki krajowe (budżetowe) MSZ
skierowało pracowniczki MSZ na poniższe szkolenia:
 Akademia Liderek w Administracji Publicznej – kilkumiesięczne szkolenie
organizowane przez Krajową Szkołę Administracji Publicznej (KSAP)
i skierowane do pań zajmujących w służbie cywilnej stanowiska średniego
i wyższego szczebla kierowniczego. W 2025 roku zrealizowane zostały trzy
edycje programu na łączną kwotę 17.800,00 PLN. W 2026 r. KSAP realizuje
IV edycję szkoleń w ramach tego programu, tym razem w formule on-line.
Łączny koszt udziału 18 pracowniczek Ministerstwa i placówek
zagranicznych wynosi 85.500,00 PLN.
 Women in Diplomacy – szkolenie organizowane co roku przez brytyjską
instytucję - odpowiedniczkę Akademii Dyplomatycznej MSZ. Udział dwóch
dyplomatek z MSZ rocznie, zgodnie z regulaminem i wymaganiami
organizatora (AD MSZ pokrywa jedynie koszty delegacji w przypadku
osobistego udziału, część spotkań obywa się on-line).
Akademia Dyplomatyczna MSZ w sumie na szkolenia dedykowane kobietom
wydała ok. 2% środków na szkolenia dla pracowników w 2026 r. i ok. 1% w 2025 r.
Podstawą ww. działań podjętych na rzecz kobiet jest wyrównywanie szans kobiet
w stosunku do mężczyzn ze względu na ich mniejszy udział procentowy

-- 30 of 31 --

Telefon: +48 22 694 75 45 Al. Ujazdowskie 1/3
adres e-mail: sekretariat.mkk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/premier
na wyższych składowiskach kierowniczych, zwłaszcza na placówkach
zagranicznych.
Wymienione działania podejmowane były w oparciu o art. 32. Konstytucji RP,
który stanowi:
„1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania
przez władze publiczne.
2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym
lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.”,
oraz o wytyczne Krajowego Programu na rzecz Równego Traktowania na lata
2022–2030 (Uchwała RM nr 113 z dnia 24 maja 2022 r.) w ramach priorytetu II
Praca i zabezpieczenia społeczne, w tym w szczególności:
 Wspieranie wyrównywania szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy.
 Promowanie kobiet na stanowiskach kierowniczych.
Zaznaczam, że do 14 września 2026 r. nie udało się zebrać całości informacji
w przedmiotowej sprawie, ponieważ część resortów, do których zwróciłam się
z prośbą o informacje w zakresie ich właściwości, nie zdążyła przekazać
swoich wkładów.
W związku z tym udzielona odpowiedź może zawierać tylko część informacji
nt. stanu faktycznego realizacji zadań rządu w zakresie przeciwdziałania mowie
nienawiści, ksenofobii oraz przemocy motywowanej uprzedzeniami.
Jeśli otrzymam brakujące odpowiedzi, niezwłocznie prześlę je
w dalszej korespondencji.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Sekretarz Stanu
Pełnomocnik Rządu do Spraw Równości
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 31 of 31 --