Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz finansowania świadczeń wykonanych ponad limity określone w umowach z NFZ
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18997
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz finansowania świadczeń wykonanych ponad limity określone w umowach z NFZ
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 31-07-2026
W przestrzeni publicznej pojawiają się kolejne informacje dotyczące pogarszającej się sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia. Z wypowiedzi prezesa NFZ wynika, że luka finansowa funduszu na bieżący rok wynosi około 14 mld zł. Środki te są niezbędne przede wszystkim do sfinansowania świadczeń zdrowotnych wykonanych przez szpitale i inne podmioty lecznicze ponad limity określone w zawartych z NFZ umowach.
Choć przedstawiciele funduszu zapewniają, że realizacja bieżących kontraktów nie jest zagrożona, to sytuacja dotycząca tzw. nadwykonań budzi poważny niepokój zarówno wśród świadczeniodawców, jak i pacjentów. Szpitale i poradnie udzielają świadczeń zdrowotnych niezależnie od tego, czy limit określony w umowie został już wyczerpany, ponosząc przy tym realne koszty leczenia.
Dodatkowe obawy wywołują projektowane zmiany dotyczące rozliczania części świadczeń wykonanych ponad limity. Z przedstawionych propozycji wynika, że w niektórych zakresach świadczeniodawcy mieliby otrzymywać należne środki dopiero po zakończeniu całego okresu rozliczeniowego, a więc nawet po upływie roku od wykonania świadczeń. Dla wielu placówek oznaczałoby to istotne pogorszenie płynności finansowej oraz ograniczenie możliwości bieżącego funkcjonowania.
Niepokój budzi również fakt, że mimo rekordowych nakładów planowanych na ochronę zdrowia system nadal nie zapewnia finansowania odpowiadającego rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa. Za każdą niewypłaconą lub opóźnioną należnością za wykonane świadczenia stoją konkretni pacjenci oraz placówki medyczne, które ponoszą koszty ich leczenia. Dlatego niezbędne jest podjęcie działań gwarantujących nie tylko bieżące finansowanie systemu, ale również jego długofalową stabilność oraz przewidywalność dla świadczeniodawców i pacjentów.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że obecna luka finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia wynosi około 14 mld zł? Jeśli nie, jaka jest jej rzeczywista wysokość?
Jakie są główne przyczyny powstania tak znacznego niedoboru środków finansowych w NFZ?
W jaki sposób ministerstwo zamierza uzupełnić brakujące środki finansowe, aby zapewnić pełne sfinansowanie świadczeń wykonanych przez podmioty lecznicze?
Czy wszystkie świadczenia wykonane ponad limity określone w umowach z NFZ zostaną w pełni opłacone? Jeżeli tak, to w jakim terminie?
Jakie będą skutki projektowanych zmian polegających na rozliczaniu części nadwykonań dopiero po zakończeniu rocznego okresu rozliczeniowego dla sytuacji finansowej szpitali i poradni?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na płynność finansową podmiotów leczniczych, w szczególności szpitali powiatowych i wojewódzkich?
Jakie działania systemowe planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz uniknięcia podobnych problemów w kolejnych latach?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7278 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.88.2026.DP
Warszawa, 27 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18997 Pana Dariusza Piontkowskiego, Posła na Sejm, w sprawie
sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia oraz finansowania świadczeń
wykonanych ponad limity określone w umowach z NFZ, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Odpowiadając na pytanie o wysokość obecnej luki finansowej Narodowego Funduszu
Zdrowia, potwierdzam szacowany niedobór środków w planie finansowym NFZ na 2026 r. w
wysokości wskazanej przez Pana Posła (zgodnie z informacją NFZ wg stanu na dzień 31 lipca
2026 r.).
Aktualnie największą część zidentyfikowanego zapotrzebowania na dodatkowe środki dla
NFZ stanowią skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw. Tylko w 2025 r. skumulowany koszt
rekomendacji AOTMiT, wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25% wszystkich środków, którymi
dysponował NFZ.
Biorąc pod uwagę ww. stan finansów Narodowego Funduszu Zdrowia, będący w dużej
mierze skutkiem decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia w 2022 r. oraz fakt, iż
NFZ co roku mierzy się z rosnącymi wydatkami m.in. na świadczenia nielimitowane, których
skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując budżet na dany rok, aktualnie
podejmowane są prace mające na celu wdrożenie działań umożliwiających kontrolę
wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego wzrostu kosztów, przy
jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów i stabilności finansowej
podmiotów leczniczych.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Kwestia poprawy sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów
i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in.
w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Osiągnięcie powyższego
celu, jakim jest poprawa sytuacji finansowej w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na
poszerzenie możliwości finansowania świadczeń.
Jednocześnie należy zauważyć, że zapewniane są coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł,
tj. 93,76 mld zł więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r.
Ponadto dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie w 2026 r. wynosiła
26 mld zł, a dzięki decyzjom Ministra Finansów oraz Minister Zdrowia obecnie zaplanowane
środki na ten cel w 2026 r. wynoszą 33,6 mld zł. Dodatkowe środki przekazane do NFZ
w bieżącym roku z budżetu państwa zmniejszyły równocześnie pierwotnie szacowany
w bieżącym roku deficyt środków w budżecie NFZ.
Kolejne zwiększenia zaplanowanej dotacji podmiotowej dla NFZ na bieżący rok będą
możliwe na podstawie art. 131d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
Ponadto aktualnie Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace legislacyjne nad projektem ustawy
regulującej zasady zatrudniania personelu medycznego przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych objętych umowami z NFZ, jak również wynagradzania takich pracowników
medycznych.
W projekcie wprowadza się maksymalne stawki wynagrodzenia pracowników medycznych
(udzielających świadczeń finansowanych ze środków publicznych), zarówno w odniesieniu
do stawki godzinowej jak i maksymalnego wynagrodzenia miesięcznego, w przeliczeniu na
pełny wymiar czasu pracy/ równoważnik oraz całkowitego maksymalnego wynagrodzenia
możliwego do osiągnięcia z tytułu udzielania świadczeń finansowanych ze środków
publicznych, przy maksymalnym wymiarze czasu pracy, który został określony
w projektowanej ustawie jako 2-krotność pełnego wymiaru czasu pracy lub jego
równoważnika.
Celem powyższych rozwiązań legislacyjnych jest w szczególności zahamowanie spirali
płacowej w ochronie zdrowia, a tym samym powstrzymanie zjawiska zadłużania się
podmiotów leczniczych i rosnących deficytów w finansach NFZ.
Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby wdrażane zmiany prowadziły do
poprawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w tym poprzez zapewnienie
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie wpłyną na dostępność i jakość
świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii zapłaty za świadczenia wykonane ponad limity określone
w umowach z NFZ, należy wskazać, że zobowiązania NFZ z tytułu świadczeń opieki
zdrowotnej wykonanych ponad kwotę zobowiązań określonych w umowach o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w zakresach nielimitowanych zostaną uregulowane zgodnie
z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
W kwestii sfinansowania świadczeń opieki zdrowotnej wykonanych ponad kwotę
zobowiązań określonych w umowach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
w pozostałych zakresach (limitowanych), należy mieć na uwadze przepis art. 132 ust. 5 i 6
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), zgodnie z którym wysokość
łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów
nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym
Funduszu a świadczenia opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcom w okresie
obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ponad kwotę
zobowiązania, o której mowa w art. 136 ust. 1 pkt 5 , nie stanowią zobowiązania Funduszu
wynikającego z tej umowy.
Mając to na uwadze sfinansowanie nadwykonań świadczeń w zakresach limitowanych może
być rozpatrywane wyłącznie w sytuacji, gdy NFZ dysponuje środkami w wartości
umożliwiającej ich sfinansowanie.
W odniesieniu do powyższego należy również wskazać, że w zakresie posiadanych
kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco
działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej
oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania
przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych
w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --