Interpelacja nr 18993
Interpelacja w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka
Interpelacja nr 18993
do ministra aktywów państwowych
w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 31-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z planowaną inwestycją zrzutu solanki w strefie morskich wód przybrzeżnych oraz jej skutków środowiskowych, zwracam się z prośbą o uwzględnienie poniższego stanowiska i udzielenie odpowiedzi na pytania.
Zatoka Pucka stanowi niezwykle cenny akwen Morza Bałtyckiego z uwagi na wysokie walory przyrodnicze - dużą różnorodność taksonomiczną fauny i flory, bogactwo siedlisk dna morskiego oraz występowanie podwodnych łąk trawy morskiej - a także ze względu na wartości gospodarcze (turystyka, ważny szlak żeglugi, rybactwo) i kulturowe (tradycje rybackie).
Wody Zatoki Puckiej są objęte kilkoma formami ochrony przyrody, w tym siecią Natura 2000: specjalnym obszarem ochrony siedlisk (dyrektywa siedliskowa) - Zatoka Pucka i Półwysep Helski PLH220032. Obszar Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski chroni rzadkie i cenne w skali kraju gatunki roślin, zwierząt oraz siedliska. W załączniku I dyrektywy siedliskowej wyznaczono 25 typów siedlisk oraz 14 przedstawicieli fauny i flory.
Powyższe formy ochrony prawnej nakładają na organy administracji publicznej bezwzględny obowiązek zapewnienia, że wszelkie działania inwestycyjne na tym obszarze lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie spowodują pogorszenia stanu ochrony przedmiotów ochrony wyznaczonych w ramach sieci Natura 2000.
Zatoka Pucka charakteryzuje się wyjątkową wrażliwością środowiskową wynikającą z jej cech morfometrycznych i hydrodynamicznych. Jest to akwen płytki, półzamknięty, o wyjątkowo niskiej dynamice wymiany i mieszania wód - najniższej spośród wszystkich akwenów polskich wód bałtyckich. Ta cecha strukturalna sprawia, że wszelkie substancje wprowadzane do wód zatoki pozostają w niej znacznie dłużej niż w akwenach otwartych, kumulując się w osadach dennych i w tkankach organizmów żywych.
Zasolenie w centralnych obszarach Morza Bałtyckiego kształtuje się na poziomie 6–8 promili - dla porównania wody Oceanu Atlantyckiego charakteryzują się średnim zasoleniem na poziomie 35 promili. Dlatego bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju życia w Morzu Bałtyckim ma dopływ silnie zasolonych i dobrze natlenionych wód oceanicznych poprzez Cieśniny Duńskie. Proces ten jednak zachodzi nieregularnie, a najbardziej znaczące duże wlewy w znacznej mierze zależą od cyrkulacji atmosferycznej.
Zasolenie ma kluczowy wpływ na ekosystem Bałtyku. Niskie zasolenie ogranicza różnorodność gatunkową, ponieważ wiele organizmów morskich nie jest przystosowanych do życia w takich warunkach. Zmiany zasolenia mogą wpływać na populacje ryb, co jest wyzwaniem dla zrównoważonego rybołówstwa. Wahania zasolenia mogą wpływać na rozmnażanie i wzrost ryb, co z kolei wpływa na ich dostępność i zdrowie populacji.
W świetle powyższych uwarunkowań przyrodniczych oraz z uwagi na fakt, iż eksperci naukowi oraz organizacje ekologiczne (Fundacja Strefa Zieleni, Stowarzyszenie Nasza Ziemia), wspierane przez zieloną radną miasta Gdynia Małgorzatę Wójcik, wskazywali, że Zatoka Pucka jest akwenem o najmniejszej dynamice mieszania w całym basenie Morza Bałtyckiego, co czyni ją szczególnie nieprzystosowaną do przyjmowania silnie stężonych zrzutów przemysłowych jakimi jest solanka. Stanowisko to jest tym bardziej niepokojące, że zrzuty solanki z budowanych magazynów gazowych są skrajnie niebezpieczne - istnieją obawy, że solanka może utworzyć warstwę wyższej gęstości wody tuż nad dnem i uniemożliwić dotlenianie organizmów dennych.
Zastępca głównego inspektora ochrony środowiska poinformował podczas posiedzenia komisji sejmowej, że ogólny stan ekologiczny Zatoki Puckiej zewnętrznej i Zatoki Gdańskiej wewnętrznej jest obecnie oceniany jako zły. Dane te zostały potwierdzone przez państwowy monitoring środowiska prowadzony przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w ramach oceny jednolitych części wód powierzchniowych.
Analiza materiału przekazanego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wykazała, że w objętych monitoringiem jednolitych częściach wód - Zatoce Puckiej zewnętrznej oraz Zatoce Gdańskiej wewnętrznej - stan ekologiczny jest zły, przy czym jego główną determinantą jest zła klasyfikacja makrozoobentosu oraz wskaźniki związane z ichtiofauną utrzymujące się na poziomie słabym lub złym. Poniżej dobrego są też wybrane składowe hydromorfologiczne i fizykochemiczne, w tym tlen rozpuszczony, nasycenie tlenem oraz stężenie biogenów. Stan chemiczny wód jest równocześnie oceniany poniżej dobrego, ze wskazaniem na przekroczenia norm dla substancji priorytetowych, w tym difenyloeterów bromowanych, benzopirenu, heptachloru oraz związków rtęci.
„Martwe strefy" w Bałtyku rozrastają się co roku do 70 000 km², stanowiąc największy tego typu obszar na świecie i obejmując około 17% powierzchni morza. Martwymi strefami potocznie nazywa się obszary zawierające zbyt mało tlenu, by mogło tam zachodzić oddychanie tlenowe - główny sposób pozyskiwania energii dla większości organizmów na Ziemi. W tym kontekście dalsze pogłębianie presji solankowopodobnych na Zatokę Pucką - akwen i tak już zaklasyfikowany jako będący w złym stanie ekologicznym - jest działaniem obarczonym wyjątkowo wysokim i nieakceptowalnym ryzykiem środowiskowym.
Solanka wytwarzana podczas ługowania kawern solnych w Kosakowie wykazuje bardzo wysokie stężenie soli - rzędu 250 g/l - stanowiąc ścieki przemysłowe wielokrotnie bardziej zasolone niż naturalne wody Zatoki Puckiej. Udowodnione naukowo zostało, że podniesienie zasolenia już o 0,5 promila w strefach przybrzeżnych, gdzie ryby się rodzą i rozwijają, powoduje ich bardzo silną degenerację. Tymczasem w Zatoce wewnętrznej - Zalewie Puckim - zasolenie w niektórych strefach wynosiło historycznie jedynie 2–3 promile. Podniesienie zasolenia w tych strefach do wartości zbliżonych do wartości typowych dla Zatoki Zewnętrznej ma charakter absolutnie destrukcyjny dla rozrodczości gatunków słodkowodnych i eurahalinowych zasiedlających te obszary.
Szczególnie poważnym zagrożeniem jest stosowanie oczyszczonych ścieków komunalnych jako medium ługującego. Ścieki komunalne zawierają znaczne ładunki związków organicznych, które w procesach tlenowego rozkładu pochłaniają tlen rozpuszczony w wodzie, powodując lokalne deficyty tlenowe. W warunkach beztlenowych zachodzą procesy redukcji siarczanów prowadzące do wytwarzania siarkowodoru - silnie toksycznego gazu, który w warstwie przydennej powoduje masową śmierć organizmów bentosowych, ryb oraz innych zwierząt wodnych. Istnieją obawy, że solanka utworzy warstwę wyższej gęstości wody tuż nad dnem i uniemożliwi dotlenianie organizmów dennych, co bezpośrednio sprzyja generowaniu warunków beztlenowych. Doniesienia nurków i rybaków potwierdzają, że ryby w rejonie Zatoki Puckiej wykazywały niepokojące objawy uszkodzeń oczu i skrzeli, typowe dla działania silnych środowisk chemicznie agresywnych.
Solanka powstająca z ługowania złóż soli kamiennej zawiera metale ciężkie, w tym rtęć, ołów, kadm i inne pierwiastki naturalnie współwystępujące w złożach soli. Metale te, nawet w stężeniach nie przekraczających norm obowiązujących dla poszczególnych próbek, podlegają procesowi biomagnifikacji - tj. kumulacji i wzrostu stężenia na każdym kolejnym ogniwie łańcucha pokarmowego. Brak całościowego modelu bioakumulacji substancji toksycznych w organizmach Zatoki Puckiej - od planktonu po ryby drapieżne i ptaki - stanowi fundamentalne uchybienie w zakresie oceny ryzyka środowiskowego tej inwestycji.
Wyniki monitoringu GIOŚ wskazują, że stężenia rtęci w organizmach ryb z Zatoki Puckiej przekraczają normy i są znacząco wyższe niż w Zatoce Gdańskiej. Fakt ten sam w sobie stanowi sygnał alarmowy wymagający niezwłocznej szczegółowej analizy dotyczącej źródeł i dróg migracji rtęci w ekosystemie Zatoki.
Sygnały od rybaków o coraz mniejszej ilości ryb w zatoce spływały już od dłuższego czasu. Sytuacja jest dramatyczna - rybacy kutrowi stoją na brzegu, bo nie mają po co wypływać. Od rybaków dochodziły informacje, że poławiają chore ryby, a od naukowców, że na dnie zatoki leżą ryby martwe. Umierają też większe organizmy, takie jak foki, które zatoka wyrzuca na plaże.
Korelacja czasowa między rozpoczęciem zrzutów solanki a obserwowanym dramatycznym pogorszeniem stanu środowiska Zatoki Puckiej jest jednoznaczna i nie może być pomijana w ocenie środowiskowej nowej inwestycji. Zanik ryb - zarówno gatunków konsumpcyjnych jak i chronionych - dotknął cały łańcuch pokarmowy ekosystemu, poczynając od organizmów podstawy piramidy troficznej.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, na której opiera się wydane w dniu 5 stycznia 2026 r. pozwolenie wodnoprawne, pochodzi z 2016 r. i bazuje na modelu oraz danych środowiskowych opracowanych w roku 2008 - tj. sprzed rozpoczęcia jakichkolwiek zrzutów solanki. Stan środowiska Zatoki Puckiej uległ od tamtego czasu radykalnej i wielokierunkowej degradacji. Ramowa dyrektywa wodna zobowiązuje państwa członkowskie UE do osiągnięcia do 2015 roku dobrego stanu wód i ekosystemów od nich zależnych - podczas gdy Zatoka Pucka jest aktualnie klasyfikowana jako będąca w stanie złym. Brak jest zatem racjonalnej podstawy prawnej do udzielenia nowego pozwolenia na podstawie dokumentacji sprzed blisko dwóch dekad, sporządzonej w warunkach zasadniczo odmiennych od obecnych.
Kluczowym elementem przepisów Ramowej Dyrektywy Wodnej jest obowiązek dokonywania okresowego przeglądu środków kontroli, w tym wydanych pozwoleń wodnoprawnych, aby upewnić się, że nadal służą one celom środowiskowym. Zasada ta - będąca normą prawa Unii Europejskiej implementowaną do polskiego porządku prawnego - stoi w bezpośredniej sprzeczności z podejściem polegającym na wydaniu nowego pozwolenia w oparciu o dokumentację sprzed wielu lat, bez przeprowadzenia nowej, aktualnej oceny oddziaływania na środowisko uwzględniającej zaistniałe zmiany w ekosystemie.
Jednocześnie wskazać należy, że Prawo wodne reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Zasada ta wymaga, aby wszelkie decyzje dotyczące korzystania z wód były oparte na rzetelnej, aktualnej wiedzy o stanie środowiska.
Ramowa dyrektywa wodna 2000/60/WE wprowadza fundamentalną zasadę niepogarszania stanu jednolitych części wód powierzchniowych. Zasada ta ma charakter bezwzględny - co potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-461/13 (Weser), wskazując, że każde indywidualne zezwolenie musi być odrzucone, jeżeli może spowodować pogorszenie stanu jednolitej części wód, niezależnie od istnienia nadrzędnych celów interesu publicznego.
Skoro Zatoka Pucka zewnętrzna jest klasyfikowana jako będąca w złym stanie ekologicznym i poniżej dobrego stanie chemicznym, to każde działanie potencjalnie mogące ten stan pogorszyć - nawet w sposób marginalny - jest niedopuszczalne z mocy prawa unijnego. Punkt wyjścia jest już bowiem wyznaczony przez zły stan wód, a zasada niepogarszania obowiązuje niezależnie od wyjściowego poziomu degradacji.
Jednym z ważniejszych dokumentów chroniących ekosystem Bałtyku jest podpisana w 1974 roku pierwsza Konwencja helsińska. W 1992 roku zmodyfikowano ją i wydano jako II Konwencję helsińską - jej pełna nazwa brzmi: Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego. Przystąpiły do niej wszystkie kraje bałtyckie. Konwencja ta nakłada na Polskę obowiązek ochrony środowiska morskiego Morza Bałtyckiego, w tym m.in. zminimalizowania zrzutów substancji szkodliwych do morza oraz stosowania najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska morskiego. Zrzut silnie stężonej solanki do jednego z najbardziej wrażliwych i zamkniętych akwenów Morza Bałtyckiego budzi poważne wątpliwości w kontekście wywiązywania się przez Rzeczpospolitą Polską z powyższych zobowiązań konwencyjnych.
W latach 2011–2021 prowadzono zrzut solanki w łącznej objętości sięgającej 290 mln m³. Planowana nowa inwestycja zakłada wypłukanie kolejnych 10 kawern z łączną objętością solanki szacowaną na 350 mln m³ - przewyższając objętość całej pierwszej transzy. Tymczasem skutki środowiskowe pierwszego etapu inwestycji do chwili obecnej nie zostały poddane kompleksowej, publicznie dostępnej i niezależnej analizie. W dokumentacji brakuje całościowego bilansu substancji - w tym metali ciężkich - wprowadzonych do wód zatoki w trakcie pierwszej transzy, a także modelu ich rozproszenia, sedymentacji i bioakumulacji w organizmach żywych.
Zasada przezorności, stanowiąca jedną z fundamentalnych zasad prawa ochrony środowiska zarówno krajowego, jak i unijnego, wymaga, aby w przypadku poważnych zagrożeń dla środowiska - nawet przy braku pełnej pewności naukowej co do ich zaistnienia - podejmowano działania zapobiegawcze. Skoro nie wyjaśniono przyczyn katastroficznego zaniku ichtiofauny w Zatoce Puckiej, który zbiegł się w czasie z pierwszym etapem zrzutów solanki, zaś organy naukowe i ekologiczne formułują poważne hipotezy wskazujące na związek przyczynowy między tymi zjawiskami, to wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego bez przeprowadzenia niezależnych, kompleksowych badań przyczynowych stanowi rażące naruszenie zasady przezorności.
Wskazać należy, że istnieją realne alternatywy dla zrzutu solanki do wrażliwego ekosystemu Zatoki Puckiej:
1. Odprowadzenie rurociągu zrzutowego na pełne morze - do stref Morza Bałtyckiego o znacznie wyższej dynamice mieszania i wymiany wód, które posiadają nieporównanie większą zdolność do rozproszenia i neutralizacji zrzucanego ładunku solnego.
2. Komercyjne zagospodarowanie soli kamiennej wypłukiwanej ze złoża - w tym na potrzeby przemysłu chemicznego lub rolnictwa - co eliminuje potrzebę jakiegokolwiek zrzutu do środowiska morskiego.
3. Zastąpienie ścieków komunalnych jako medium ługującego - czystą wodą pobieraną z Zatoki Puckiej lub innego źródła, co eliminuje ryzyko generowania siarkowodoru i ogranicza ładunek biogenów i związków organicznych wprowadzanych do akwenu.
4. Rozcieńczanie solanki w rurociągu przed jej wprowadzeniem do morza - co ogranicza gradient stężeń i zmniejsza ryzyko osiadania gęstej solanki na dnie jako warstwy hypersalinowej.
Żadna z powyższych alternatyw nie była przedmiotem rzetelnej, publicznie dostępnej analizy kosztów i korzyści środowiskowych, co stanowi kolejne uchybienie metodologiczne kwestionowanego postępowania administracyjnego.
Plany gospodarowania wodami mają wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory, w tym m.in. na: przemysł, gospodarkę komunalną, rolnictwo, leśnictwo, transport, rybołówstwo, turystykę. Degradacja ekosystemu Zatoki Puckiej oznacza konkretne, wymierne i długotrwałe straty w zakresie:
1. Rybołówstwa przybrzeżnego małoskalowego, stanowiącego część materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego Kaszub.
2. Turystyki nadmorskiej - będącej dla gmin powiatu puckiego głównym źródłem dochodów.
3. Wartości obszarów chronionych w sieci Natura 2000, za których stan ochrony Polska odpowiada przed instytucjami Unii Europejskiej.
4. Bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców- w związku z ryzykiem bioakumulacji substancji toksycznych w organizmach morskich wchodzących w skład diety ludzkiej.
Efektywna i spójna polityka wodna powinna uwzględniać wrażliwość ekosystemów wodnych położonych blisko wybrzeży morskich i ujść rzek czy zatok lub względnie zamkniętych mórz, ponieważ ich równowaga jest pod silnym wpływem jakości wód. Ochrona stanu wód w dorzeczu przyniesie korzyści ekonomiczne poprzez wniesienie wkładu do ochrony populacji ryb.
Mając na uwadze całokształt przedstawionych argumentów przyrodniczych, ekologicznych i prawnych, niniejsze uzasadnienie wskazuje jednoznacznie, że planowana inwestycja zrzutu solanki do wód Zatoki Puckiej w obecnym kształcie jest działaniem zagrażającym unikalnej i prawnie chronionej wartości przyrodniczej tego akwenu, sprzecznym z zasadą niepogarszania stanu wód, zasadą przezorności oraz zobowiązaniami wynikającymi z Ramowej dyrektywy wodnej 2000/60/WE i Konwencji helsińskiej. Brak nowej, aktualnej oceny oddziaływania na środowisko oraz brak rozliczenia skutków pierwszej transzy zrzutów czynią wydane pozwolenie wodnoprawne pozbawionym wystarczającego i zgodnego z prawem uzasadnienia merytorycznego.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie alternatywne rozwiązania przewiduje Ministerstwo Infrastruktury dla odprowadzania ścieków przemysłowych (solanki) do otwartych wód Morza Bałtyckiego?
Czy planowana inwestycja zrzutu solanki do wód przybrzeżnych stanowi najtańsze z dostępnych rozwiązań dla wypłukiwania solanki przy okazji budowy tzw. kawern, czyli podziemnych komór, służących jako magazyny do przechowywania gazu ziemnego?
Jak ministerstwo szacuje poziom ryzyka związany z faktem, że cała naziemna infrastruktura obsługi i dostępu do kawern jest zlokalizowana w obrębie dna rozległej doliny, pokrytej kilkumetrową warstwą torfów? Gdyby ktoś je podpalił, to gaszenie torfu mogłoby trwać nawet kilka lat! I co wtedy z gazem w kawernach?
Czy planowany rozwój działań zwiększających powierzchnię kawern do przechowywania gazu ziemnego, stanowi sprowadzenie zagrożeń, zarówno w części wodnej, jak i lądowej dla środowiska i mieszkańców Kaszub?
Czy plany ministerstwa i spółki Orlen uwzględniają fakt, że nad kawernami znajduje się największy na Pomorzu podziemny zbiornik słodkiej wody, który, jak na razie, gwarantuje, że w aglomeracji gdańsko-gdyńskiej nie zabraknie w przyszłości wody pitnej? Już teraz korzystają z niej mieszkańcy Rumii, Redy, Wejherowa i Gdyni. Czy nie można wyobrazić sobie rozszczelnienia odwiertów i dostania się do zbiornika ścieków lub substancji przechowywanych w kawernach?
Biorąc pod uwagę skalę zagrożeń ekologicznych, środowiskowych ale również bytowych dla lokalnej społeczności, jakie wieloletnie analizy, badania, próby geodezyjne i specyfikacje ekonomiczne zostały przeprowadzone, a także społecznie skonsultowane, aby przedmiotowa inwestycja zyskała poparcie Ministerstwa Infrastruktury?
Inwestycja w latach 2011-2021 spotkała się ze społecznym protestem i była w czasie skorelowana z gwałtownym pogorszeniem się środowiska obszaru chronionego Zatoki Puckiej – kto podjął decyzję o oparciu analogicznej inwestycji na nieaktualnej i obalonej częściowo decyzji środowiskowej z 2016 i 2019 r. wiedząc o nowych dowodach dokumentujących degradację stanu środowiska zatoki?
Czy prawnie dopuszczalne jest realizowanie nowej inwestycji na podstawie ustawy z dnia 24.04.2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu - jeśli nie jest to już związane z tamtą strategiczną inwestycją, dotyczy innego medium (wodoru) i jest inwestycją komercyjną spółki giełdowej?
Z poważaniem
Interpelacja nr 18993
do ministra aktywów państwowych
w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 31-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z planowaną inwestycją zrzutu solanki w strefie morskich wód przybrzeżnych oraz jej skutków środowiskowych, zwracam się z prośbą o uwzględnienie poniższego stanowiska i udzielenie odpowiedzi na pytania.
Zatoka Pucka stanowi niezwykle cenny akwen Morza Bałtyckiego z uwagi na wysokie walory przyrodnicze - dużą różnorodność taksonomiczną fauny i flory, bogactwo siedlisk dna morskiego oraz występowanie podwodnych łąk trawy morskiej - a także ze względu na wartości gospodarcze (turystyka, ważny szlak żeglugi, rybactwo) i kulturowe (tradycje rybackie).
Wody Zatoki Puckiej są objęte kilkoma formami ochrony przyrody, w tym siecią Natura 2000: specjalnym obszarem ochrony siedlisk (dyrektywa siedliskowa) - Zatoka Pucka i Półwysep Helski PLH220032. Obszar Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski chroni rzadkie i cenne w skali kraju gatunki roślin, zwierząt oraz siedliska. W załączniku I dyrektywy siedliskowej wyznaczono 25 typów siedlisk oraz 14 przedstawicieli fauny i flory.
Powyższe formy ochrony prawnej nakładają na organy administracji publicznej bezwzględny obowiązek zapewnienia, że wszelkie działania inwestycyjne na tym obszarze lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie spowodują pogorszenia stanu ochrony przedmiotów ochrony wyznaczonych w ramach sieci Natura 2000.
Zatoka Pucka charakteryzuje się wyjątkową wrażliwością środowiskową wynikającą z jej cech morfometrycznych i hydrodynamicznych. Jest to akwen płytki, półzamknięty, o wyjątkowo niskiej dynamice wymiany i mieszania wód - najniższej spośród wszystkich akwenów polskich wód bałtyckich. Ta cecha strukturalna sprawia, że wszelkie substancje wprowadzane do wód zatoki pozostają w niej znacznie dłużej niż w akwenach otwartych, kumulując się w osadach dennych i w tkankach organizmów żywych.
Zasolenie w centralnych obszarach Morza Bałtyckiego kształtuje się na poziomie 6–8 promili - dla porównania wody Oceanu Atlantyckiego charakteryzują się średnim zasoleniem na poziomie 35 promili. Dlatego bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju życia w Morzu Bałtyckim ma dopływ silnie zasolonych i dobrze natlenionych wód oceanicznych poprzez Cieśniny Duńskie. Proces ten jednak zachodzi nieregularnie, a najbardziej znaczące duże wlewy w znacznej mierze zależą od cyrkulacji atmosferycznej.
Zasolenie ma kluczowy wpływ na ekosystem Bałtyku. Niskie zasolenie ogranicza różnorodność gatunkową, ponieważ wiele organizmów morskich nie jest przystosowanych do życia w takich warunkach. Zmiany zasolenia mogą wpływać na populacje ryb, co jest wyzwaniem dla zrównoważonego rybołówstwa. Wahania zasolenia mogą wpływać na rozmnażanie i wzrost ryb, co z kolei wpływa na ich dostępność i zdrowie populacji.
W świetle powyższych uwarunkowań przyrodniczych oraz z uwagi na fakt, iż eksperci naukowi oraz organizacje ekologiczne (Fundacja Strefa Zieleni, Stowarzyszenie Nasza Ziemia), wspierane przez zieloną radną miasta Gdynia Małgorzatę Wójcik, wskazywali, że Zatoka Pucka jest akwenem o najmniejszej dynamice mieszania w całym basenie Morza Bałtyckiego, co czyni ją szczególnie nieprzystosowaną do przyjmowania silnie stężonych zrzutów przemysłowych jakimi jest solanka. Stanowisko to jest tym bardziej niepokojące, że zrzuty solanki z budowanych magazynów gazowych są skrajnie niebezpieczne - istnieją obawy, że solanka może utworzyć warstwę wyższej gęstości wody tuż nad dnem i uniemożliwić dotlenianie organizmów dennych.
Zastępca głównego inspektora ochrony środowiska poinformował podczas posiedzenia komisji sejmowej, że ogólny stan ekologiczny Zatoki Puckiej zewnętrznej i Zatoki Gdańskiej wewnętrznej jest obecnie oceniany jako zły. Dane te zostały potwierdzone przez państwowy monitoring środowiska prowadzony przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w ramach oceny jednolitych części wód powierzchniowych.
Analiza materiału przekazanego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wykazała, że w objętych monitoringiem jednolitych częściach wód - Zatoce Puckiej zewnętrznej oraz Zatoce Gdańskiej wewnętrznej - stan ekologiczny jest zły, przy czym jego główną determinantą jest zła klasyfikacja makrozoobentosu oraz wskaźniki związane z ichtiofauną utrzymujące się na poziomie słabym lub złym. Poniżej dobrego są też wybrane składowe hydromorfologiczne i fizykochemiczne, w tym tlen rozpuszczony, nasycenie tlenem oraz stężenie biogenów. Stan chemiczny wód jest równocześnie oceniany poniżej dobrego, ze wskazaniem na przekroczenia norm dla substancji priorytetowych, w tym difenyloeterów bromowanych, benzopirenu, heptachloru oraz związków rtęci.
„Martwe strefy" w Bałtyku rozrastają się co roku do 70 000 km², stanowiąc największy tego typu obszar na świecie i obejmując około 17% powierzchni morza. Martwymi strefami potocznie nazywa się obszary zawierające zbyt mało tlenu, by mogło tam zachodzić oddychanie tlenowe - główny sposób pozyskiwania energii dla większości organizmów na Ziemi. W tym kontekście dalsze pogłębianie presji solankowopodobnych na Zatokę Pucką - akwen i tak już zaklasyfikowany jako będący w złym stanie ekologicznym - jest działaniem obarczonym wyjątkowo wysokim i nieakceptowalnym ryzykiem środowiskowym.
Solanka wytwarzana podczas ługowania kawern solnych w Kosakowie wykazuje bardzo wysokie stężenie soli - rzędu 250 g/l - stanowiąc ścieki przemysłowe wielokrotnie bardziej zasolone niż naturalne wody Zatoki Puckiej. Udowodnione naukowo zostało, że podniesienie zasolenia już o 0,5 promila w strefach przybrzeżnych, gdzie ryby się rodzą i rozwijają, powoduje ich bardzo silną degenerację. Tymczasem w Zatoce wewnętrznej - Zalewie Puckim - zasolenie w niektórych strefach wynosiło historycznie jedynie 2–3 promile. Podniesienie zasolenia w tych strefach do wartości zbliżonych do wartości typowych dla Zatoki Zewnętrznej ma charakter absolutnie destrukcyjny dla rozrodczości gatunków słodkowodnych i eurahalinowych zasiedlających te obszary.
Szczególnie poważnym zagrożeniem jest stosowanie oczyszczonych ścieków komunalnych jako medium ługującego. Ścieki komunalne zawierają znaczne ładunki związków organicznych, które w procesach tlenowego rozkładu pochłaniają tlen rozpuszczony w wodzie, powodując lokalne deficyty tlenowe. W warunkach beztlenowych zachodzą procesy redukcji siarczanów prowadzące do wytwarzania siarkowodoru - silnie toksycznego gazu, który w warstwie przydennej powoduje masową śmierć organizmów bentosowych, ryb oraz innych zwierząt wodnych. Istnieją obawy, że solanka utworzy warstwę wyższej gęstości wody tuż nad dnem i uniemożliwi dotlenianie organizmów dennych, co bezpośrednio sprzyja generowaniu warunków beztlenowych. Doniesienia nurków i rybaków potwierdzają, że ryby w rejonie Zatoki Puckiej wykazywały niepokojące objawy uszkodzeń oczu i skrzeli, typowe dla działania silnych środowisk chemicznie agresywnych.
Solanka powstająca z ługowania złóż soli kamiennej zawiera metale ciężkie, w tym rtęć, ołów, kadm i inne pierwiastki naturalnie współwystępujące w złożach soli. Metale te, nawet w stężeniach nie przekraczających norm obowiązujących dla poszczególnych próbek, podlegają procesowi biomagnifikacji - tj. kumulacji i wzrostu stężenia na każdym kolejnym ogniwie łańcucha pokarmowego. Brak całościowego modelu bioakumulacji substancji toksycznych w organizmach Zatoki Puckiej - od planktonu po ryby drapieżne i ptaki - stanowi fundamentalne uchybienie w zakresie oceny ryzyka środowiskowego tej inwestycji.
Wyniki monitoringu GIOŚ wskazują, że stężenia rtęci w organizmach ryb z Zatoki Puckiej przekraczają normy i są znacząco wyższe niż w Zatoce Gdańskiej. Fakt ten sam w sobie stanowi sygnał alarmowy wymagający niezwłocznej szczegółowej analizy dotyczącej źródeł i dróg migracji rtęci w ekosystemie Zatoki.
Sygnały od rybaków o coraz mniejszej ilości ryb w zatoce spływały już od dłuższego czasu. Sytuacja jest dramatyczna - rybacy kutrowi stoją na brzegu, bo nie mają po co wypływać. Od rybaków dochodziły informacje, że poławiają chore ryby, a od naukowców, że na dnie zatoki leżą ryby martwe. Umierają też większe organizmy, takie jak foki, które zatoka wyrzuca na plaże.
Korelacja czasowa między rozpoczęciem zrzutów solanki a obserwowanym dramatycznym pogorszeniem stanu środowiska Zatoki Puckiej jest jednoznaczna i nie może być pomijana w ocenie środowiskowej nowej inwestycji. Zanik ryb - zarówno gatunków konsumpcyjnych jak i chronionych - dotknął cały łańcuch pokarmowy ekosystemu, poczynając od organizmów podstawy piramidy troficznej.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, na której opiera się wydane w dniu 5 stycznia 2026 r. pozwolenie wodnoprawne, pochodzi z 2016 r. i bazuje na modelu oraz danych środowiskowych opracowanych w roku 2008 - tj. sprzed rozpoczęcia jakichkolwiek zrzutów solanki. Stan środowiska Zatoki Puckiej uległ od tamtego czasu radykalnej i wielokierunkowej degradacji. Ramowa dyrektywa wodna zobowiązuje państwa członkowskie UE do osiągnięcia do 2015 roku dobrego stanu wód i ekosystemów od nich zależnych - podczas gdy Zatoka Pucka jest aktualnie klasyfikowana jako będąca w stanie złym. Brak jest zatem racjonalnej podstawy prawnej do udzielenia nowego pozwolenia na podstawie dokumentacji sprzed blisko dwóch dekad, sporządzonej w warunkach zasadniczo odmiennych od obecnych.
Kluczowym elementem przepisów Ramowej Dyrektywy Wodnej jest obowiązek dokonywania okresowego przeglądu środków kontroli, w tym wydanych pozwoleń wodnoprawnych, aby upewnić się, że nadal służą one celom środowiskowym. Zasada ta - będąca normą prawa Unii Europejskiej implementowaną do polskiego porządku prawnego - stoi w bezpośredniej sprzeczności z podejściem polegającym na wydaniu nowego pozwolenia w oparciu o dokumentację sprzed wielu lat, bez przeprowadzenia nowej, aktualnej oceny oddziaływania na środowisko uwzględniającej zaistniałe zmiany w ekosystemie.
Jednocześnie wskazać należy, że Prawo wodne reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Zasada ta wymaga, aby wszelkie decyzje dotyczące korzystania z wód były oparte na rzetelnej, aktualnej wiedzy o stanie środowiska.
Ramowa dyrektywa wodna 2000/60/WE wprowadza fundamentalną zasadę niepogarszania stanu jednolitych części wód powierzchniowych. Zasada ta ma charakter bezwzględny - co potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-461/13 (Weser), wskazując, że każde indywidualne zezwolenie musi być odrzucone, jeżeli może spowodować pogorszenie stanu jednolitej części wód, niezależnie od istnienia nadrzędnych celów interesu publicznego.
Skoro Zatoka Pucka zewnętrzna jest klasyfikowana jako będąca w złym stanie ekologicznym i poniżej dobrego stanie chemicznym, to każde działanie potencjalnie mogące ten stan pogorszyć - nawet w sposób marginalny - jest niedopuszczalne z mocy prawa unijnego. Punkt wyjścia jest już bowiem wyznaczony przez zły stan wód, a zasada niepogarszania obowiązuje niezależnie od wyjściowego poziomu degradacji.
Jednym z ważniejszych dokumentów chroniących ekosystem Bałtyku jest podpisana w 1974 roku pierwsza Konwencja helsińska. W 1992 roku zmodyfikowano ją i wydano jako II Konwencję helsińską - jej pełna nazwa brzmi: Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego. Przystąpiły do niej wszystkie kraje bałtyckie. Konwencja ta nakłada na Polskę obowiązek ochrony środowiska morskiego Morza Bałtyckiego, w tym m.in. zminimalizowania zrzutów substancji szkodliwych do morza oraz stosowania najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska morskiego. Zrzut silnie stężonej solanki do jednego z najbardziej wrażliwych i zamkniętych akwenów Morza Bałtyckiego budzi poważne wątpliwości w kontekście wywiązywania się przez Rzeczpospolitą Polską z powyższych zobowiązań konwencyjnych.
W latach 2011–2021 prowadzono zrzut solanki w łącznej objętości sięgającej 290 mln m³. Planowana nowa inwestycja zakłada wypłukanie kolejnych 10 kawern z łączną objętością solanki szacowaną na 350 mln m³ - przewyższając objętość całej pierwszej transzy. Tymczasem skutki środowiskowe pierwszego etapu inwestycji do chwili obecnej nie zostały poddane kompleksowej, publicznie dostępnej i niezależnej analizie. W dokumentacji brakuje całościowego bilansu substancji - w tym metali ciężkich - wprowadzonych do wód zatoki w trakcie pierwszej transzy, a także modelu ich rozproszenia, sedymentacji i bioakumulacji w organizmach żywych.
Zasada przezorności, stanowiąca jedną z fundamentalnych zasad prawa ochrony środowiska zarówno krajowego, jak i unijnego, wymaga, aby w przypadku poważnych zagrożeń dla środowiska - nawet przy braku pełnej pewności naukowej co do ich zaistnienia - podejmowano działania zapobiegawcze. Skoro nie wyjaśniono przyczyn katastroficznego zaniku ichtiofauny w Zatoce Puckiej, który zbiegł się w czasie z pierwszym etapem zrzutów solanki, zaś organy naukowe i ekologiczne formułują poważne hipotezy wskazujące na związek przyczynowy między tymi zjawiskami, to wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego bez przeprowadzenia niezależnych, kompleksowych badań przyczynowych stanowi rażące naruszenie zasady przezorności.
Wskazać należy, że istnieją realne alternatywy dla zrzutu solanki do wrażliwego ekosystemu Zatoki Puckiej:
1. Odprowadzenie rurociągu zrzutowego na pełne morze - do stref Morza Bałtyckiego o znacznie wyższej dynamice mieszania i wymiany wód, które posiadają nieporównanie większą zdolność do rozproszenia i neutralizacji zrzucanego ładunku solnego.
2. Komercyjne zagospodarowanie soli kamiennej wypłukiwanej ze złoża - w tym na potrzeby przemysłu chemicznego lub rolnictwa - co eliminuje potrzebę jakiegokolwiek zrzutu do środowiska morskiego.
3. Zastąpienie ścieków komunalnych jako medium ługującego - czystą wodą pobieraną z Zatoki Puckiej lub innego źródła, co eliminuje ryzyko generowania siarkowodoru i ogranicza ładunek biogenów i związków organicznych wprowadzanych do akwenu.
4. Rozcieńczanie solanki w rurociągu przed jej wprowadzeniem do morza - co ogranicza gradient stężeń i zmniejsza ryzyko osiadania gęstej solanki na dnie jako warstwy hypersalinowej.
Żadna z powyższych alternatyw nie była przedmiotem rzetelnej, publicznie dostępnej analizy kosztów i korzyści środowiskowych, co stanowi kolejne uchybienie metodologiczne kwestionowanego postępowania administracyjnego.
Plany gospodarowania wodami mają wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory, w tym m.in. na: przemysł, gospodarkę komunalną, rolnictwo, leśnictwo, transport, rybołówstwo, turystykę. Degradacja ekosystemu Zatoki Puckiej oznacza konkretne, wymierne i długotrwałe straty w zakresie:
1. Rybołówstwa przybrzeżnego małoskalowego, stanowiącego część materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego Kaszub.
2. Turystyki nadmorskiej - będącej dla gmin powiatu puckiego głównym źródłem dochodów.
3. Wartości obszarów chronionych w sieci Natura 2000, za których stan ochrony Polska odpowiada przed instytucjami Unii Europejskiej.
4. Bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców- w związku z ryzykiem bioakumulacji substancji toksycznych w organizmach morskich wchodzących w skład diety ludzkiej.
Efektywna i spójna polityka wodna powinna uwzględniać wrażliwość ekosystemów wodnych położonych blisko wybrzeży morskich i ujść rzek czy zatok lub względnie zamkniętych mórz, ponieważ ich równowaga jest pod silnym wpływem jakości wód. Ochrona stanu wód w dorzeczu przyniesie korzyści ekonomiczne poprzez wniesienie wkładu do ochrony populacji ryb.
Mając na uwadze całokształt przedstawionych argumentów przyrodniczych, ekologicznych i prawnych, niniejsze uzasadnienie wskazuje jednoznacznie, że planowana inwestycja zrzutu solanki do wód Zatoki Puckiej w obecnym kształcie jest działaniem zagrażającym unikalnej i prawnie chronionej wartości przyrodniczej tego akwenu, sprzecznym z zasadą niepogarszania stanu wód, zasadą przezorności oraz zobowiązaniami wynikającymi z Ramowej dyrektywy wodnej 2000/60/WE i Konwencji helsińskiej. Brak nowej, aktualnej oceny oddziaływania na środowisko oraz brak rozliczenia skutków pierwszej transzy zrzutów czynią wydane pozwolenie wodnoprawne pozbawionym wystarczającego i zgodnego z prawem uzasadnienia merytorycznego.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie alternatywne rozwiązania przewiduje Ministerstwo Infrastruktury dla odprowadzania ścieków przemysłowych (solanki) do otwartych wód Morza Bałtyckiego?
Czy planowana inwestycja zrzutu solanki do wód przybrzeżnych stanowi najtańsze z dostępnych rozwiązań dla wypłukiwania solanki przy okazji budowy tzw. kawern, czyli podziemnych komór, służących jako magazyny do przechowywania gazu ziemnego?
Jak ministerstwo szacuje poziom ryzyka związany z faktem, że cała naziemna infrastruktura obsługi i dostępu do kawern jest zlokalizowana w obrębie dna rozległej doliny, pokrytej kilkumetrową warstwą torfów? Gdyby ktoś je podpalił, to gaszenie torfu mogłoby trwać nawet kilka lat! I co wtedy z gazem w kawernach?
Czy planowany rozwój działań zwiększających powierzchnię kawern do przechowywania gazu ziemnego, stanowi sprowadzenie zagrożeń, zarówno w części wodnej, jak i lądowej dla środowiska i mieszkańców Kaszub?
Czy plany ministerstwa i spółki Orlen uwzględniają fakt, że nad kawernami znajduje się największy na Pomorzu podziemny zbiornik słodkiej wody, który, jak na razie, gwarantuje, że w aglomeracji gdańsko-gdyńskiej nie zabraknie w przyszłości wody pitnej? Już teraz korzystają z niej mieszkańcy Rumii, Redy, Wejherowa i Gdyni. Czy nie można wyobrazić sobie rozszczelnienia odwiertów i dostania się do zbiornika ścieków lub substancji przechowywanych w kawernach?
Biorąc pod uwagę skalę zagrożeń ekologicznych, środowiskowych ale również bytowych dla lokalnej społeczności, jakie wieloletnie analizy, badania, próby geodezyjne i specyfikacje ekonomiczne zostały przeprowadzone, a także społecznie skonsultowane, aby przedmiotowa inwestycja zyskała poparcie Ministerstwa Infrastruktury?
Inwestycja w latach 2011-2021 spotkała się ze społecznym protestem i była w czasie skorelowana z gwałtownym pogorszeniem się środowiska obszaru chronionego Zatoki Puckiej – kto podjął decyzję o oparciu analogicznej inwestycji na nieaktualnej i obalonej częściowo decyzji środowiskowej z 2016 i 2019 r. wiedząc o nowych dowodach dokumentujących degradację stanu środowiska zatoki?
Czy prawnie dopuszczalne jest realizowanie nowej inwestycji na podstawie ustawy z dnia 24.04.2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu - jeśli nie jest to już związane z tamtą strategiczną inwestycją, dotyczy innego medium (wodoru) i jest inwestycją komercyjną spółki giełdowej?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Minister Wojciech Balczun
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
1.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26370 znaków
Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.416.2026
IK: 1305866
Warszawa, 22 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT18993 Pani Klaudii Jachiry, Posłanki
na Sejm RP, z dnia 17 sierpnia 2026 r. w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia
wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową
kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane
są innym działom. Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej
określonym zakresie. Wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada legalizmu nakłada na organy
państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi,
interpretowanymi w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest działanie organów władzy
publicznej bez podstawy prawnej albo wykraczające poza jej granice.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pani Posłanki
została przygotowana w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
Odnosząc się do pytania dotyczącego alternatywnych rozwiązań dla odprowadzania
ścieków przemysłowych (solanki) do otwartych wód Morza Bałtyckiego ORLEN informuje,
że na etapie przygotowania inwestycji przeanalizowano dostępne rozwiązania techniczne
i środowiskowe związane z zagospodarowaniem solanki powstającej podczas ługowania
kawern. W 2008 roku, na etapie ubiegania się o wydanie Decyzji środowiskowej,
zrzut solanki do Zatoki Puckiej wzbudzał najwięcej obaw. W szczególności analizowano,
czy zaproponowana technologia zrzutu solanki pozwoli na wystarczające jej wymieszanie
i nie doprowadzi do nieodwracalnych zmian w środowisku Zatoki Puckiej. Od samego
początku Inwestor zagadnieniu temu nadał wagę priorytetową, angażując do badań
instytuty naukowe krajowe i zagraniczne.
Ze względu na wybór lokalizacji inwestycji w pobliżu miejsc o szczególnych walorach
przyrodniczych, wymagano od Inwestora dokonania szczegółowej analizy sposobu
rozprzestrzeniania się solanki zrzucanej do wód Zatoki Puckiej.
-- 1 of 7 --
W celu spełnienia tego warunku, szczegółową analizę sposobu rozprzestrzeniania się
zrzucanej do wód Zatoki Puckiej solanki, na zlecenie Inwestora, przeprowadził Instytut
Budownictwa Wodnego PAN w Gdańsku (dalej: IBW PAN). Przed rozpoczęciem obliczeń
przeprowadzonych z wykorzystaniem modelu matematycznego warunków
hydrodynamicznych Zatoki Gdańskiej zwrócono się do Urzędu Morskiego w Gdyni
z pismem, w którym zaproponowano rozpatrzenie ośmiu miejsc lokalizacji planowanego
zrzutu, tj. czterech lokalizacji w rejonie Zatoki Puckiej, trzech lokalizacji po zewnętrznej
stronie Półwyspu Helskiego oraz zrzutu w porcie w Gdyni. Pozytywne opinie Urzędu
Morskiego otrzymały miejsca zrzutu w rejonie Zatoki Puckiej. Zgodnie z opinią wydaną
przez Urząd Morski w Gdyni oraz założonym zakresem prac wykonano obliczenia
dla wszystkich dopuszczonych lokalizacji miejsc zrzutu solanki w rejonie Zatoki Puckiej.
Zadaniem IBW PAN było sprawdzenie, czy wskazane miejsca rozprzestrzeniania się solanki
w Zatoce Puckiej spełnią warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym
przez Wojewodę Pomorskiego (tj. przyrost zasolenia w polu bliskim nie będzie większy
niż 0,5 PSU1) przy jednoczesnym zachowaniu wymogów Urzędu Morskiego. IBW PAN
wykonał szczegółową analizę rozprzestrzeniania się solanki dla trzech lokalizacji,
pozytywnie zaopiniowanych przez Urząd Morski w Gdyni, tj. warianty: 0 – głębokość
8,0 m; 1 – głębokość 22,5 m i 2 – głębokość 34,5 m). Następnie dokonano etapowej oceny
stopnia wymieszania się solanki z wodami Zatoki Puckiej. Ocena została wykonana
w następujących etapach:
określenie parametrów kinematycznych strugi solanki wypływającej z pojedynczej
dyszy,
określenie warunków mieszania się pojedynczej strugi solanki w toni wodnej,
określenie rozprzestrzeniania się solanki w polu bliskim dyfuzora,
określenie rozprzestrzeniania się solanki w wodach Zatoki Puckiej.
W wyniku przeprowadzonych badań i analiz wybrano wariant lokalizacji zrzutu solanki
w odległości 2 300 m od brzegu, przy umieszczeniu dyszy 3 m nad dnem i głębokości
w miejscu zrzutu równej 8 m. Wybrano techniczne rozwiązanie z zastosowaniem 48 dysz
rozmieszczonych w 16 głowicach, po 3 dysze znajdujące się w każdej z głowic. Strumień
solanki z dyszy jest kierowany ku powierzchni wody pod kątem 450, natomiast dysze
usytuowane są w głowicy co 1200. Wybór lokalizacji zrzutu spełnił również warunek
postawiony przez Urząd Morski w Gdyni o konieczności zachowania 5 metrowej odległości
pomiędzy dyfuzorem a powierzchnią zwierciadła wody.
Jak informuje Spółka, zrzut solanki w wybranej lokalizacji wywołuje najmniejsze
oddziaływanie na otaczające środowisko oraz zajmuje najmniejszy obszar określony
strefą bezpieczeństwa, w której obowiązuje całkowity zakaz rybołówstwa, kotwiczenia
i uprawiania sportów wodnych. Rejon zrzutu wybranej lokalizacji charakteryzuje się
największą dynamiką wód oraz naturalną zmiennością zasolenia w całym słupie wody.
Wybrany wariant zajmuje najmniejszą część akwenu wchodzącego w skład obszaru
chronionego w sieci Natura 2000, który podlega wpływom wywołanym eksploatacją
rurociągu. Przyjęte rozwiązanie zostało oparte na szczegółowych analizach
hydrodynamicznych i modelowaniu procesu mieszania solanki z wodami morskimi,
a jego skuteczność oraz bezpieczeństwo środowiskowe zostały potwierdzone wynikami
wieloletniego monitoringu prowadzonego przez niezależne - wyspecjalizowane jednostki
naukowe oraz organy administracji państwowej w czasie zrzutu solanki w latach
2010-2021. Zgromadzone na przestrzeni wielu lat wyniki badań i analiz wskazują,
że parametry środowiskowe utrzymują się w granicach określonych w decyzjach
administracyjnych. Potwierdza to, że wybrane rozwiązanie jest optymalne i na tym etapie
nie przewiduje się rozwiązań alternatywnych ze względów środowiskowych,
technologicznych i ekonomicznych.
Odnosząc się do pytania, czy planowana inwestycja zrzutu solanki do wód przybrzeżnych
stanowi najtańsze z dostępnych rozwiązań dla wypłukiwania solanki przy okazji budowy
tzw. kawern, czyli podziemnych komór, służących jako magazyny do przechowywania gazu
ziemnego, ORLEN wskazuje, że budowa nowego rurociągu zrzutowego wiązałaby się
z bardzo dużą ingerencją w środowisko lądowe i wodne oraz z bardzo dużymi nakładami
inwestycyjnymi.
1 PSU (ang. Practical Salinity Unit – praktyczna jednostka zasolenia).
-- 2 of 7 --
Instalacja zrzutu solanki jest utrzymywana w należytym stanie technicznym a zastosowane
rozwiązania sprawdziły się w okresie zrzutu solanki przy budowie 10 komór magazynowych
w latach 2010-2021. Jest to obecnie najtańsze i najbardziej efektywne środowiskowo,
technologicznie i ekonomicznie rozwiązanie. Zastosowany sposób wprowadzania solanki
do wód Zatoki Puckiej przy pomocy istniejącej instalacji dyfuzorowej zapewnia właściwe
mieszanie się solanki z wodami zatoki co potwierdzają wyniki badań, które nie wykazały
przekroczeń dopuszczalnego wzrostu zasolenia, potwierdziły skuteczne rozcieńczanie
solanki oraz brak negatywnego oddziaływania na środowisko Zatoki Puckiej.
Odnosząc się do ryzyk związanych z lokalizacją kawern Spółka informuje, że fakt
występowania w rejonie przedsięwzięcia warstwy torfów jest uwzględniany na etapie
projektowania, przygotowania terenu oraz eksploatacji infrastruktury Kawernowego
Podziemnego Magazynu Gazu (dalej: KPMG) Kosakowo. Obecność torfów nie oznacza
sama w sobie, że infrastruktura znajduje się w warunkach stwarzających niedopuszczalne
zagrożenie dla bezpieczeństwa instalacji lub magazynowanego gazu. Na terenie Ośrodka
Napowierzchniowego KPMG Kosakowo, w którym zlokalizowana jest infrastruktura
związana z zatłaczaniem i odbiorem gazu ziemnego do i z komór magazynowych, w ramach
przygotowania terenu dokonano wymiany gruntu, usuwając warstwę torfu i zastępując
ją gruntem odpowiednim do posadowienia oraz bezpiecznej eksploatacji infrastruktury.
Analogiczne rozwiązania Spółka planuje wykonać dla nowoprojektowanych terenów
przyodwiertowych, na których zlokalizowane będą głowice eksploatacyjne komór.
Oznacza to, że warstwa torfu występująca w naturalnych warunkach w obrębie doliny
nie stanowi bezpośredniego podłoża dla zasadniczej infrastruktury KPMG Kosakowo.
Odnosząc się do wspomnianego scenariusza pożaru torfów, w ocenie ORLEN należy
wskazać, że ryzyko wystąpienia takich zdarzeń jest analizowane w ramach wymagań
dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, przeciwdziałania awariom oraz bezpiecznej
eksploatacji infrastruktury technicznej. Obiekty KPMG Kosakowo są projektowane
i eksploatowane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, procedur bezpieczeństwa,
wymogów ochrony przeciwpożarowej oraz nadzoru właściwych organów. Infrastruktura
naziemna magazynu nie jest posadowiona bezpośrednio na warstwie torfów,
a jej lokalizacja, rozwiązania konstrukcyjne i eksploatacyjne mają zapewniać stateczność
oraz bezpieczeństwo obiektów.
Spółka podkreśla również, że gaz ziemny magazynowany jest w kawernach solnych,
tj. w podziemnych komorach zlokalizowanych w strukturach geologicznych odpowiednich
do tego celu, na dużej głębokości - w przedziale ok. 1000 – 1200 m pod poziomem
terenu, a nie w bezpośrednim sąsiedztwie warstwy torfów, występującej przy powierzchni
terenu. Ewentualne oddziaływania powierzchniowe, takie jak lokalny pożar gruntu
organicznego, nie oznaczają automatycznie zagrożenia dla integralności kawern ani dla gazu
w nich magazynowanego. Bezpieczeństwo magazynowania gazu jest zapewniane przez
właściwości geologiczne złoża soli, rozwiązania techniczne odwiertów, systemy kontroli
i monitoringu oraz procedury eksploatacyjne.
W konsekwencji poziom ryzyka związanego z występowaniem torfów w rejonie
przedsięwzięcia należy oceniać jako kontrolowany i uwzględniony w przyjętych
rozwiązaniach projektowych, technicznych i organizacyjnych. Dostępne informacje
nie wskazują, aby samo występowanie torfów w obrębie doliny stanowiło przesłankę
do uznania, że infrastruktura KPMG Kosakowo lub gaz magazynowany w kawernach
są narażone na niedopuszczalne zagrożenie.
Odnosząc się do zagrożeń związanych z planowanym rozwojem działań zwiększających
powierzchnię kawern do przechowywania gazu ziemnego, ORLEN informuje, że rozwój ten
nie stanowi zagrożenia dla środowiska ani dla mieszkańców regionu, zarówno w części
wodnej, jak i lądowej. KPMG Kosakowo jest infrastrukturą o strategicznym znaczeniu
dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, a jego projektowanie, budowa i eksploatacja
są prowadzone z uwzględnieniem rygorystycznych wymagań wynikających z przepisów
prawa, decyzji administracyjnych oraz obowiązujących standardów bezpieczeństwa
technicznego i środowiskowego.
Realizacja inwestycji dotyczących podziemnych magazynów gazu, niezależnie od ich
lokalizacji, podlega szczegółowym procedurom administracyjnym, technicznym
i środowiskowym. Obejmują one w szczególności obowiązek przeprowadzenia
-- 3 of 7 --
wymaganych analiz, opracowania dokumentacji środowiskowej, uzyskania stosownych
decyzji administracyjnych oraz zastosowania rozwiązań zapewniających bezpieczną
budowę i eksploatację obiektów.
Potencjalne oddziaływania inwestycji na środowisko oraz lokalną społeczność są oceniane
w ramach właściwych postępowań prowadzonych przez uprawnione organy. Inwestycja
może być realizowana wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w tych
postępowaniach, w tym w zakresie ochrony środowiska, bezpieczeństwa technicznego,
ochrony przeciwpożarowej oraz przeciwdziałania awariom przemysłowym.
Należy również podkreślić, że dla tego rodzaju infrastruktury stosuje się rozwiązania
techniczne, organizacyjne i proceduralne służące ograniczaniu potencjalnych oddziaływań
na środowisko oraz zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi. Obejmują one m.in. monitoring
środowiskowy, kontrolę procesów technologicznych, procedury eksploatacyjne
oraz nadzór właściwych organów.
W konsekwencji, bezpieczeństwo planowanego rozwoju KPMG Kosakowo należy oceniać
przez pryzmat obowiązujących wymogów prawnych, decyzji administracyjnych, wyników
wymaganych analiz oraz nadzoru właściwych organów. Dochowanie tych wymogów
stanowi podstawę do zapewnienia bezpiecznej realizacji i eksploatacji inwestycji
oraz minimalizacji jej wpływu na środowisko i mieszkańców regionu.
W kwestii podziemnego zbiornika słodkiej wody, który znajduje się nad kawernami, ORLEN
informuje, że ochrona zasobów wód podziemnych, w tym Głównego Zbiornika Wód
Podziemnych (dalej: GZWP) nr 110 „Pradolina Kaszubska” oraz kredowego GZWP nr 111,
została uwzględniona w dokumentacji projektowej, analizach hydrogeologicznych
oraz środowiskowych dotyczących KPMG Kosakowo. Zbiorniki te stanowią istotny element
systemu zaopatrzenia w wodę pitną mieszkańców aglomeracji trójmiejskiej oraz okolicznych
miejscowości, dlatego ich ochrona podlega szczególnym wymaganiom wynikającym
z przepisów prawa i właściwych procedur administracyjnych.
ORLEN podkreśla, że w kawernach nie są magazynowane ścieki. W komorach
magazynowych KPMG Kosakowo magazynowany jest gaz ziemny wysokometanowy
typu E. Jak już wspomniano, kawerny magazynowe są zlokalizowane na głębokości około
1000–1200 m pod poziomem terenu, natomiast użytkowe poziomy wodonośne występują
na znacznie mniejszych głębokościach. Pomiędzy nimi znajduje się rozbudowany kompleks
utworów geologicznych, obejmujący m.in. iły, iłowce, anhydryty oraz inne skały o niskiej
przepuszczalności, które tworzą naturalną barierę hydrogeologiczną ograniczającą
możliwość migracji substancji pomiędzy przestrzenią magazynową a poziomami
wodonośnymi.
Bezpieczeństwo magazynowania gazu i ochrona wód podziemnych nie opierają się
na pojedynczym zabezpieczeniu, lecz na systemie wzajemnie uzupełniających się barier
naturalnych i technicznych. Odwierty wykonywane są w technologii wielobarierowej,
obejmującej m.in. kolumny rur okładzinowych, cementację przestrzeni pierścieniowych
oraz kontrolę stanu technicznego. Rozwiązania te służą odizolowaniu poziomów
wodonośnych od przestrzeni magazynowej i ograniczeniu potencjalnych dróg migracji
medium magazynowanego.
Przed rozpoczęciem eksploatacji wykonywane są wymagane testy szczelności odwiertów
i komór magazynowych, a w trakcie eksploatacji prowadzony jest monitoring parametrów
pracy instalacji, w tym ciśnień oraz innych wielkości istotnych dla bezpieczeństwa. Pozwala
to na bieżącą kontrolę stanu obiektu oraz wczesne wykrywanie ewentualnych odchyleń
od normalnych warunków eksploatacji.
W świetle dostępnych informacji, przeprowadzonych analiz oraz stosowanych rozwiązań
technicznych i organizacyjnych, magazynowanie gazu ziemnego w kawernach solnych
KPMG Kosakowo nie powoduje migracji substancji do użytkowych poziomów
wodonośnych. Ryzyko przedostania się magazynowanego medium do zbiorników wód
podziemnych wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę pitną należy oceniać
jako bardzo niskie i kontrolowane w ramach obowiązujących wymogów bezpieczeństwa,
monitoringu oraz nadzoru właściwych organów.
Ponadto ORLEN zwraca uwagę, że samo wskazanie potencjalnych zagrożeń nie może być
utożsamiane z ich rzeczywistym występowaniem, prawdopodobieństwem zaistnienia
czy potwierdzonym wpływem inwestycji na środowisko lub lokalną społeczność.
-- 4 of 7 --
Jak informuje Spółka, przedmiotowa inwestycja została poprzedzona wieloetapowym
procesem analiz środowiskowych, geologicznych, technicznych i administracyjnych,
prowadzonym zgodnie z wymaganiami procedury oceny oddziaływania na środowisko
oraz warunkami określonymi w decyzjach administracyjnych. Na etapie przygotowania,
budowy, rozruchu oraz eksploatacji magazynu prowadzono i prowadzi się badania, kontrole
oraz monitoring środowiskowy, których celem jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia
oraz weryfikacja, czy jego funkcjonowanie mieści się w granicach określonych przepisami
i wydanymi decyzjami.
Kluczową podstawę oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko stanowił wieloletni
program badań i monitoringu. Obejmuje on monitoring przedinwestycyjny, monitoring
prowadzony podczas rozruchu instalacji, monitoring poinwestycyjny oraz monitoring
w trakcie eksploatacji magazynu. Celem tych działań było określenie tzw. „tła zerowego”
środowiska przed rozpoczęciem inwestycji oraz porównanie go ze stanem środowiska
po uruchomieniu przedsięwzięcia i w trakcie eksploatacji.
Zakres badań środowiskowych był bardzo szeroki i obejmował w szczególności obszar
Zatoki Puckiej, w tym badania ichtiofauny, makrozoobentosu, makrofitów, fitoplanktonu,
zooplanktonu, zasolenia, temperatury, natlenienia, przezroczystości wody, zawiesiny,
związków biogenicznych, materii organicznej, chlorofilu, bakterii oraz fizykochemii osadów.
Prowadzono również monitoring obecności morświnów, będących przedmiotem ochrony
na obszarach Natura 2000. Badania wykonywano zgodnie z warunkami określonymi
w decyzjach administracyjnych i zatwierdzonych programach monitoringu.
Istotnym elementem przygotowania i realizacji przedsięwzięcia były również badania
geologiczne i geochemiczne złoża soli Mechelinki, analizy chemiczne próbek z rdzeni
wiertniczych, a także kontrola procesu budowy kawern magazynowych. Wykorzystywano
specjalistyczne modelowanie procesu ługowania oraz pomiary echometryczne,
umożliwiające określanie rzeczywistego kształtu i objętości komór oraz bieżącą weryfikację
zgodności procesu budowy z założeniami projektowymi i wymaganiami bezpieczeństwa.
W przygotowanie i ocenę przedsięwzięcia zaangażowane były wyspecjalizowane jednostki
naukowe i eksperckie.
Funkcjonowanie obiektu podlega bieżącemu nadzorowi właściwych organów, w tym
organów środowiskowych i organów nadzoru górniczego, a także kontroli w zakresie
przestrzegania warunków prowadzenia działalności. Istotnym elementem tego systemu
jest monitoring środowiska, którego wyniki są analizowane w ramach obowiązujących
procedur i wymagań.
Dotychczasowe wyniki przeprowadzonych badań i monitoringu nie wykazały negatywnego
wpływu funkcjonowania magazynu na środowisko ani występowania oddziaływań
wykraczających poza ustalone i dopuszczalne warunki jego funkcjonowania. Wyniki te
potwierdzają skuteczność zastosowanych rozwiązań technicznych oraz zasadność
przyjętego wariantu realizacji przedsięwzięcia.
Odnosząc się do pytania, kto podjął decyzję o oparciu inwestycji na nieaktualnej i obalonej
częściowo Decyzji Środowiskowej z 2016 i 2019 r., wiedząc o nowych dowodach
dokumentujących degradację stanu środowiska Zatoki, ORLEN wyjaśnia, że decyzje
dotyczące procedowania przedsięwzięcia, w tym rozstrzygnięcie wydane z uwzględnieniem
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, były podejmowane przez właściwe rzeczowo
i miejscowo organy administracji publicznej, działające w ramach ustawowo określonych
kompetencji. Nie były to decyzje ani działania podjęte poza przewidzianym trybem,
lecz element postępowań administracyjnych prowadzonych przez uprawnione organy
na podstawie obowiązujących przepisów oraz zgromadzonego w postępowaniu materiału.
W przypadku pozwolenia wodnoprawnego z dnia 5 stycznia 2026 r. była to decyzja
Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie.
ORLEN podkreśla, że rozstrzygające znaczenie dla oceny dopuszczalności uwzględnienia
wcześniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu właściwym
dla wydania pozwolenia wodnoprawnego ma status prawny tej decyzji, zakres związania
organu jej treścią oraz materiał dowodowy zgromadzony w tym konkretnym postępowaniu.
Jednocześnie ORLEN zauważa, że sposób sformułowania pytania zawiera sugestię istnienia
jakichś nieprawidłowości, w szczególności w zakresie kwalifikacji wcześniejszych
rozstrzygnięć oraz wpływu nowych informacji na wynik sprawy. Nie wynika z niego
-- 5 of 7 --
natomiast, jakie konkretne dowody miałyby zostać przedstawione organowi, kiedy zostały
przedstawione, komu zostały przekazane oraz czy i w jakim trybie zostały włączone do akt
właściwego postępowania administracyjnego.
Organy administracji publicznej są zobowiązane oceniać sprawę w oparciu o dokumenty
i rozstrzygnięcia pozostające w obrocie prawnym. W tym kontekście decyzja Regionalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 21 lipca 2016 r., zmieniona w części
decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 maja 2019 r., nie została
wyeliminowana z obrotu prawnego. Zmiana dokonana przez organ odwoławczy stanowiła
rezultat kontroli instancyjnej i nie oznaczała, że decyzja utraciła skuteczność albo przestała
wiązać organy prowadzące kolejne postępowania. Samo powołanie się na upływ czasu
od jej wydania lub na pojawienie się nowych twierdzeń dotyczących stanu środowiska,
nie powoduje automatycznie utraty skuteczności decyzji administracyjnej.
Spółka zaznacza, że dotychczasowe wyniki monitoringu środowiskowego, badań i analiz
odnoszących się do funkcjonowania Kawernowego Podziemnego Magazynu Gazu
Kosakowo nie potwierdziły, aby eksploatacja magazynu powodowała negatywne
oddziaływanie na środowisko Zatoki Puckiej.
Instalacja funkcjonuje w ramach warunków określonych w obowiązujących decyzjach
administracyjnych, a prowadzony monitoring oraz bieżący nadzór właściwych organów
administracji służą bieżącej kontroli jej wpływu na otoczenie. Nie ma zatem podstaw
do utożsamiania czasowej zbieżności występowania określonych zjawisk środowiskowych
z działalnością magazynu, bez wykazania związku przyczynowego między nimi.
Dla przypisania pogorszenia stanu środowiska działalności instalacji konieczne byłyby
jednoznaczne ustalenia, wynikające z miarodajnych badań, monitoringu lub analiz.
Dotychczasowe ustalenia takiego związku nie potwierdziły, a funkcjonowanie magazynu
pozostaje oceniane przez pryzmat obowiązujących decyzji i określonych w nich wymagań.
Reasumując, ORLEN podkreśla, że decyzje i rozstrzygnięcia były podejmowane przez
właściwe organy administracji publicznej w zakresie przysługujących im kompetencji.
Organy te działały w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych, w oparciu
o rozstrzygnięcia pozostające w obrocie prawnym oraz materiał dowodowy dostępny
i oceniany zgodnie z właściwymi procedurami. W konsekwencji brak jest podstaw
do przyjmowania, że rozstrzygnięcia organów zapadały w oparciu o decyzję pozbawioną
skuteczności albo z pominięciem dowodów znanych organowi, których znaczenie zostało
zweryfikowane w przewidzianym prawem trybie.
W kwestii dopuszczalności realizowania nowej inwestycji na podstawie ustawy z dnia
24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego
gazu ziemnego w Świnoujściu (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1222 – dalej: „ustawa terminalowa”),
spółka ORLEN poinformowała, że realizacja inwestycji na podstawie tej ustawy jest prawnie
dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy dane przedsięwzięcie mieści się w zakresie
przedmiotowym tej ustawy, tj. stanowi inwestycję w zakresie terminalu albo inwestycję
towarzyszącą wskazaną przez ustawodawcę. Dla zastosowania ustawy terminalowej
decydujące znaczenie ma więc ustawowa kwalifikacja konkretnego zamierzenia
inwestycyjnego, a nie samo odwołanie do jego gospodarczego celu, modelu finansowania
czy formy prawnej inwestora.
Ustawa terminalowa obejmuje nie tylko przedsięwzięcia bezpośrednio dotyczące terminalu
LNG w Świnoujściu, lecz także inwestycje towarzyszące wymienione w art. 38. W katalogu
tym ustawodawca wymienił m.in. budowę Kawernowego Podziemnego Magazynu Gazu
Kosakowo obejmującą instalację ługowniczą, rurociągi i instalacje zrzutu solanki, komory
magazynowe, naziemną infrastrukturę techniczną oraz gazociągi łączące obiekty instalacji
magazynowej. Oznacza to, że określone elementy infrastruktury związane z KPMG
Kosakowo zostały wprost objęte zakresem ustawy terminalowej, jako inwestycje
towarzyszące.
Ustawa terminalowa przewiduje również określone przedsięwzięcia dotyczące
infrastruktury wodorowej. Przepisy art. 38 pkt 1 lit. e, art. 38 pkt 2 lit. zr, art. 38 pkt 4 lit. ze
oraz art. 38 pkt 8 wskazują określone inwestycje dotyczące przyłączy i rurociągów
wodorowych oraz instalacji magazynowych wodoru. Jednocześnie ustawa terminalowa
określa podmioty uprawnione do realizacji poszczególnych inwestycji.
Sam fakt, że inwestycja jest nowa, dotyczy wodoru albo jest realizowana przez spółkę
prawa handlowego, w tym spółkę giełdową, nie wyłącza więc możliwości zastosowania
-- 6 of 7 --
ustawy terminalowej, jeżeli przedsięwzięcie zostało objęte jej zakresem. Ocena
dopuszczalności zastosowania tego szczególnego trybu powinna być każdorazowo
odnoszona do treści ustawowego katalogu inwestycji, a nie wyłącznie do rodzaju medium,
etapu rozwoju infrastruktury czy sposobu finansowania przedsięwzięcia.
Reasumując, o możliwości zastosowania ustawy terminalowej rozstrzyga przede wszystkim
ujęcie danego przedsięwzięcia w ustawowym katalogu inwestycji oraz spełnienie
warunków dotyczących inwestora i rodzaju inwestycji. Przepisy tej ustawy mają charakter
szczególny, dlatego mogą być stosowane wyłącznie w granicach wyraźnie określonych
przez ustawodawcę, w szczególności w odniesieniu do inwestycji w zakresie terminalu
albo inwestycji towarzyszących. Jeżeli konkretne zamierzenie nie mieści się w tym katalogu
albo nie spełnia pozostałych warunków przewidzianych ustawą, jego przygotowanie
i realizacja powinny następować na zasadach ogólnych, na podstawie właściwych
przepisów prawa.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1305866.4951248.3919720
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.416.2026
IK: 1305866
Warszawa, 22 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT18993 Pani Klaudii Jachiry, Posłanki
na Sejm RP, z dnia 17 sierpnia 2026 r. w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia
wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową
kolejnych 10 magazynów gazu w Kosakowie koło Pucka.
Uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy o działach administracji
rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych,
obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania
praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony
jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy przepisów odrębnych przypisane
są innym działom. Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej
określonym zakresie. Wyrażona w art. 7 Konstytucji RP zasada legalizmu nakłada na organy
państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami kompetencyjnymi,
interpretowanymi w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest działanie organów władzy
publicznej bez podstawy prawnej albo wykraczające poza jej granice.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa
akcji w spółce Orlen S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) dysponuje uprawnieniami akcjonariusza
określonymi w Kodeksie spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie
do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji Zarządu,
a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie mogą wydawać
Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Mając na względzie powyższe wyjaśniam, że odpowiedź na wystąpienie Pani Posłanki
została przygotowana w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
Odnosząc się do pytania dotyczącego alternatywnych rozwiązań dla odprowadzania
ścieków przemysłowych (solanki) do otwartych wód Morza Bałtyckiego ORLEN informuje,
że na etapie przygotowania inwestycji przeanalizowano dostępne rozwiązania techniczne
i środowiskowe związane z zagospodarowaniem solanki powstającej podczas ługowania
kawern. W 2008 roku, na etapie ubiegania się o wydanie Decyzji środowiskowej,
zrzut solanki do Zatoki Puckiej wzbudzał najwięcej obaw. W szczególności analizowano,
czy zaproponowana technologia zrzutu solanki pozwoli na wystarczające jej wymieszanie
i nie doprowadzi do nieodwracalnych zmian w środowisku Zatoki Puckiej. Od samego
początku Inwestor zagadnieniu temu nadał wagę priorytetową, angażując do badań
instytuty naukowe krajowe i zagraniczne.
Ze względu na wybór lokalizacji inwestycji w pobliżu miejsc o szczególnych walorach
przyrodniczych, wymagano od Inwestora dokonania szczegółowej analizy sposobu
rozprzestrzeniania się solanki zrzucanej do wód Zatoki Puckiej.
-- 1 of 7 --
W celu spełnienia tego warunku, szczegółową analizę sposobu rozprzestrzeniania się
zrzucanej do wód Zatoki Puckiej solanki, na zlecenie Inwestora, przeprowadził Instytut
Budownictwa Wodnego PAN w Gdańsku (dalej: IBW PAN). Przed rozpoczęciem obliczeń
przeprowadzonych z wykorzystaniem modelu matematycznego warunków
hydrodynamicznych Zatoki Gdańskiej zwrócono się do Urzędu Morskiego w Gdyni
z pismem, w którym zaproponowano rozpatrzenie ośmiu miejsc lokalizacji planowanego
zrzutu, tj. czterech lokalizacji w rejonie Zatoki Puckiej, trzech lokalizacji po zewnętrznej
stronie Półwyspu Helskiego oraz zrzutu w porcie w Gdyni. Pozytywne opinie Urzędu
Morskiego otrzymały miejsca zrzutu w rejonie Zatoki Puckiej. Zgodnie z opinią wydaną
przez Urząd Morski w Gdyni oraz założonym zakresem prac wykonano obliczenia
dla wszystkich dopuszczonych lokalizacji miejsc zrzutu solanki w rejonie Zatoki Puckiej.
Zadaniem IBW PAN było sprawdzenie, czy wskazane miejsca rozprzestrzeniania się solanki
w Zatoce Puckiej spełnią warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym
przez Wojewodę Pomorskiego (tj. przyrost zasolenia w polu bliskim nie będzie większy
niż 0,5 PSU1) przy jednoczesnym zachowaniu wymogów Urzędu Morskiego. IBW PAN
wykonał szczegółową analizę rozprzestrzeniania się solanki dla trzech lokalizacji,
pozytywnie zaopiniowanych przez Urząd Morski w Gdyni, tj. warianty: 0 – głębokość
8,0 m; 1 – głębokość 22,5 m i 2 – głębokość 34,5 m). Następnie dokonano etapowej oceny
stopnia wymieszania się solanki z wodami Zatoki Puckiej. Ocena została wykonana
w następujących etapach:
określenie parametrów kinematycznych strugi solanki wypływającej z pojedynczej
dyszy,
określenie warunków mieszania się pojedynczej strugi solanki w toni wodnej,
określenie rozprzestrzeniania się solanki w polu bliskim dyfuzora,
określenie rozprzestrzeniania się solanki w wodach Zatoki Puckiej.
W wyniku przeprowadzonych badań i analiz wybrano wariant lokalizacji zrzutu solanki
w odległości 2 300 m od brzegu, przy umieszczeniu dyszy 3 m nad dnem i głębokości
w miejscu zrzutu równej 8 m. Wybrano techniczne rozwiązanie z zastosowaniem 48 dysz
rozmieszczonych w 16 głowicach, po 3 dysze znajdujące się w każdej z głowic. Strumień
solanki z dyszy jest kierowany ku powierzchni wody pod kątem 450, natomiast dysze
usytuowane są w głowicy co 1200. Wybór lokalizacji zrzutu spełnił również warunek
postawiony przez Urząd Morski w Gdyni o konieczności zachowania 5 metrowej odległości
pomiędzy dyfuzorem a powierzchnią zwierciadła wody.
Jak informuje Spółka, zrzut solanki w wybranej lokalizacji wywołuje najmniejsze
oddziaływanie na otaczające środowisko oraz zajmuje najmniejszy obszar określony
strefą bezpieczeństwa, w której obowiązuje całkowity zakaz rybołówstwa, kotwiczenia
i uprawiania sportów wodnych. Rejon zrzutu wybranej lokalizacji charakteryzuje się
największą dynamiką wód oraz naturalną zmiennością zasolenia w całym słupie wody.
Wybrany wariant zajmuje najmniejszą część akwenu wchodzącego w skład obszaru
chronionego w sieci Natura 2000, który podlega wpływom wywołanym eksploatacją
rurociągu. Przyjęte rozwiązanie zostało oparte na szczegółowych analizach
hydrodynamicznych i modelowaniu procesu mieszania solanki z wodami morskimi,
a jego skuteczność oraz bezpieczeństwo środowiskowe zostały potwierdzone wynikami
wieloletniego monitoringu prowadzonego przez niezależne - wyspecjalizowane jednostki
naukowe oraz organy administracji państwowej w czasie zrzutu solanki w latach
2010-2021. Zgromadzone na przestrzeni wielu lat wyniki badań i analiz wskazują,
że parametry środowiskowe utrzymują się w granicach określonych w decyzjach
administracyjnych. Potwierdza to, że wybrane rozwiązanie jest optymalne i na tym etapie
nie przewiduje się rozwiązań alternatywnych ze względów środowiskowych,
technologicznych i ekonomicznych.
Odnosząc się do pytania, czy planowana inwestycja zrzutu solanki do wód przybrzeżnych
stanowi najtańsze z dostępnych rozwiązań dla wypłukiwania solanki przy okazji budowy
tzw. kawern, czyli podziemnych komór, służących jako magazyny do przechowywania gazu
ziemnego, ORLEN wskazuje, że budowa nowego rurociągu zrzutowego wiązałaby się
z bardzo dużą ingerencją w środowisko lądowe i wodne oraz z bardzo dużymi nakładami
inwestycyjnymi.
1 PSU (ang. Practical Salinity Unit – praktyczna jednostka zasolenia).
-- 2 of 7 --
Instalacja zrzutu solanki jest utrzymywana w należytym stanie technicznym a zastosowane
rozwiązania sprawdziły się w okresie zrzutu solanki przy budowie 10 komór magazynowych
w latach 2010-2021. Jest to obecnie najtańsze i najbardziej efektywne środowiskowo,
technologicznie i ekonomicznie rozwiązanie. Zastosowany sposób wprowadzania solanki
do wód Zatoki Puckiej przy pomocy istniejącej instalacji dyfuzorowej zapewnia właściwe
mieszanie się solanki z wodami zatoki co potwierdzają wyniki badań, które nie wykazały
przekroczeń dopuszczalnego wzrostu zasolenia, potwierdziły skuteczne rozcieńczanie
solanki oraz brak negatywnego oddziaływania na środowisko Zatoki Puckiej.
Odnosząc się do ryzyk związanych z lokalizacją kawern Spółka informuje, że fakt
występowania w rejonie przedsięwzięcia warstwy torfów jest uwzględniany na etapie
projektowania, przygotowania terenu oraz eksploatacji infrastruktury Kawernowego
Podziemnego Magazynu Gazu (dalej: KPMG) Kosakowo. Obecność torfów nie oznacza
sama w sobie, że infrastruktura znajduje się w warunkach stwarzających niedopuszczalne
zagrożenie dla bezpieczeństwa instalacji lub magazynowanego gazu. Na terenie Ośrodka
Napowierzchniowego KPMG Kosakowo, w którym zlokalizowana jest infrastruktura
związana z zatłaczaniem i odbiorem gazu ziemnego do i z komór magazynowych, w ramach
przygotowania terenu dokonano wymiany gruntu, usuwając warstwę torfu i zastępując
ją gruntem odpowiednim do posadowienia oraz bezpiecznej eksploatacji infrastruktury.
Analogiczne rozwiązania Spółka planuje wykonać dla nowoprojektowanych terenów
przyodwiertowych, na których zlokalizowane będą głowice eksploatacyjne komór.
Oznacza to, że warstwa torfu występująca w naturalnych warunkach w obrębie doliny
nie stanowi bezpośredniego podłoża dla zasadniczej infrastruktury KPMG Kosakowo.
Odnosząc się do wspomnianego scenariusza pożaru torfów, w ocenie ORLEN należy
wskazać, że ryzyko wystąpienia takich zdarzeń jest analizowane w ramach wymagań
dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, przeciwdziałania awariom oraz bezpiecznej
eksploatacji infrastruktury technicznej. Obiekty KPMG Kosakowo są projektowane
i eksploatowane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, procedur bezpieczeństwa,
wymogów ochrony przeciwpożarowej oraz nadzoru właściwych organów. Infrastruktura
naziemna magazynu nie jest posadowiona bezpośrednio na warstwie torfów,
a jej lokalizacja, rozwiązania konstrukcyjne i eksploatacyjne mają zapewniać stateczność
oraz bezpieczeństwo obiektów.
Spółka podkreśla również, że gaz ziemny magazynowany jest w kawernach solnych,
tj. w podziemnych komorach zlokalizowanych w strukturach geologicznych odpowiednich
do tego celu, na dużej głębokości - w przedziale ok. 1000 – 1200 m pod poziomem
terenu, a nie w bezpośrednim sąsiedztwie warstwy torfów, występującej przy powierzchni
terenu. Ewentualne oddziaływania powierzchniowe, takie jak lokalny pożar gruntu
organicznego, nie oznaczają automatycznie zagrożenia dla integralności kawern ani dla gazu
w nich magazynowanego. Bezpieczeństwo magazynowania gazu jest zapewniane przez
właściwości geologiczne złoża soli, rozwiązania techniczne odwiertów, systemy kontroli
i monitoringu oraz procedury eksploatacyjne.
W konsekwencji poziom ryzyka związanego z występowaniem torfów w rejonie
przedsięwzięcia należy oceniać jako kontrolowany i uwzględniony w przyjętych
rozwiązaniach projektowych, technicznych i organizacyjnych. Dostępne informacje
nie wskazują, aby samo występowanie torfów w obrębie doliny stanowiło przesłankę
do uznania, że infrastruktura KPMG Kosakowo lub gaz magazynowany w kawernach
są narażone na niedopuszczalne zagrożenie.
Odnosząc się do zagrożeń związanych z planowanym rozwojem działań zwiększających
powierzchnię kawern do przechowywania gazu ziemnego, ORLEN informuje, że rozwój ten
nie stanowi zagrożenia dla środowiska ani dla mieszkańców regionu, zarówno w części
wodnej, jak i lądowej. KPMG Kosakowo jest infrastrukturą o strategicznym znaczeniu
dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, a jego projektowanie, budowa i eksploatacja
są prowadzone z uwzględnieniem rygorystycznych wymagań wynikających z przepisów
prawa, decyzji administracyjnych oraz obowiązujących standardów bezpieczeństwa
technicznego i środowiskowego.
Realizacja inwestycji dotyczących podziemnych magazynów gazu, niezależnie od ich
lokalizacji, podlega szczegółowym procedurom administracyjnym, technicznym
i środowiskowym. Obejmują one w szczególności obowiązek przeprowadzenia
-- 3 of 7 --
wymaganych analiz, opracowania dokumentacji środowiskowej, uzyskania stosownych
decyzji administracyjnych oraz zastosowania rozwiązań zapewniających bezpieczną
budowę i eksploatację obiektów.
Potencjalne oddziaływania inwestycji na środowisko oraz lokalną społeczność są oceniane
w ramach właściwych postępowań prowadzonych przez uprawnione organy. Inwestycja
może być realizowana wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w tych
postępowaniach, w tym w zakresie ochrony środowiska, bezpieczeństwa technicznego,
ochrony przeciwpożarowej oraz przeciwdziałania awariom przemysłowym.
Należy również podkreślić, że dla tego rodzaju infrastruktury stosuje się rozwiązania
techniczne, organizacyjne i proceduralne służące ograniczaniu potencjalnych oddziaływań
na środowisko oraz zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi. Obejmują one m.in. monitoring
środowiskowy, kontrolę procesów technologicznych, procedury eksploatacyjne
oraz nadzór właściwych organów.
W konsekwencji, bezpieczeństwo planowanego rozwoju KPMG Kosakowo należy oceniać
przez pryzmat obowiązujących wymogów prawnych, decyzji administracyjnych, wyników
wymaganych analiz oraz nadzoru właściwych organów. Dochowanie tych wymogów
stanowi podstawę do zapewnienia bezpiecznej realizacji i eksploatacji inwestycji
oraz minimalizacji jej wpływu na środowisko i mieszkańców regionu.
W kwestii podziemnego zbiornika słodkiej wody, który znajduje się nad kawernami, ORLEN
informuje, że ochrona zasobów wód podziemnych, w tym Głównego Zbiornika Wód
Podziemnych (dalej: GZWP) nr 110 „Pradolina Kaszubska” oraz kredowego GZWP nr 111,
została uwzględniona w dokumentacji projektowej, analizach hydrogeologicznych
oraz środowiskowych dotyczących KPMG Kosakowo. Zbiorniki te stanowią istotny element
systemu zaopatrzenia w wodę pitną mieszkańców aglomeracji trójmiejskiej oraz okolicznych
miejscowości, dlatego ich ochrona podlega szczególnym wymaganiom wynikającym
z przepisów prawa i właściwych procedur administracyjnych.
ORLEN podkreśla, że w kawernach nie są magazynowane ścieki. W komorach
magazynowych KPMG Kosakowo magazynowany jest gaz ziemny wysokometanowy
typu E. Jak już wspomniano, kawerny magazynowe są zlokalizowane na głębokości około
1000–1200 m pod poziomem terenu, natomiast użytkowe poziomy wodonośne występują
na znacznie mniejszych głębokościach. Pomiędzy nimi znajduje się rozbudowany kompleks
utworów geologicznych, obejmujący m.in. iły, iłowce, anhydryty oraz inne skały o niskiej
przepuszczalności, które tworzą naturalną barierę hydrogeologiczną ograniczającą
możliwość migracji substancji pomiędzy przestrzenią magazynową a poziomami
wodonośnymi.
Bezpieczeństwo magazynowania gazu i ochrona wód podziemnych nie opierają się
na pojedynczym zabezpieczeniu, lecz na systemie wzajemnie uzupełniających się barier
naturalnych i technicznych. Odwierty wykonywane są w technologii wielobarierowej,
obejmującej m.in. kolumny rur okładzinowych, cementację przestrzeni pierścieniowych
oraz kontrolę stanu technicznego. Rozwiązania te służą odizolowaniu poziomów
wodonośnych od przestrzeni magazynowej i ograniczeniu potencjalnych dróg migracji
medium magazynowanego.
Przed rozpoczęciem eksploatacji wykonywane są wymagane testy szczelności odwiertów
i komór magazynowych, a w trakcie eksploatacji prowadzony jest monitoring parametrów
pracy instalacji, w tym ciśnień oraz innych wielkości istotnych dla bezpieczeństwa. Pozwala
to na bieżącą kontrolę stanu obiektu oraz wczesne wykrywanie ewentualnych odchyleń
od normalnych warunków eksploatacji.
W świetle dostępnych informacji, przeprowadzonych analiz oraz stosowanych rozwiązań
technicznych i organizacyjnych, magazynowanie gazu ziemnego w kawernach solnych
KPMG Kosakowo nie powoduje migracji substancji do użytkowych poziomów
wodonośnych. Ryzyko przedostania się magazynowanego medium do zbiorników wód
podziemnych wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę pitną należy oceniać
jako bardzo niskie i kontrolowane w ramach obowiązujących wymogów bezpieczeństwa,
monitoringu oraz nadzoru właściwych organów.
Ponadto ORLEN zwraca uwagę, że samo wskazanie potencjalnych zagrożeń nie może być
utożsamiane z ich rzeczywistym występowaniem, prawdopodobieństwem zaistnienia
czy potwierdzonym wpływem inwestycji na środowisko lub lokalną społeczność.
-- 4 of 7 --
Jak informuje Spółka, przedmiotowa inwestycja została poprzedzona wieloetapowym
procesem analiz środowiskowych, geologicznych, technicznych i administracyjnych,
prowadzonym zgodnie z wymaganiami procedury oceny oddziaływania na środowisko
oraz warunkami określonymi w decyzjach administracyjnych. Na etapie przygotowania,
budowy, rozruchu oraz eksploatacji magazynu prowadzono i prowadzi się badania, kontrole
oraz monitoring środowiskowy, których celem jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia
oraz weryfikacja, czy jego funkcjonowanie mieści się w granicach określonych przepisami
i wydanymi decyzjami.
Kluczową podstawę oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko stanowił wieloletni
program badań i monitoringu. Obejmuje on monitoring przedinwestycyjny, monitoring
prowadzony podczas rozruchu instalacji, monitoring poinwestycyjny oraz monitoring
w trakcie eksploatacji magazynu. Celem tych działań było określenie tzw. „tła zerowego”
środowiska przed rozpoczęciem inwestycji oraz porównanie go ze stanem środowiska
po uruchomieniu przedsięwzięcia i w trakcie eksploatacji.
Zakres badań środowiskowych był bardzo szeroki i obejmował w szczególności obszar
Zatoki Puckiej, w tym badania ichtiofauny, makrozoobentosu, makrofitów, fitoplanktonu,
zooplanktonu, zasolenia, temperatury, natlenienia, przezroczystości wody, zawiesiny,
związków biogenicznych, materii organicznej, chlorofilu, bakterii oraz fizykochemii osadów.
Prowadzono również monitoring obecności morświnów, będących przedmiotem ochrony
na obszarach Natura 2000. Badania wykonywano zgodnie z warunkami określonymi
w decyzjach administracyjnych i zatwierdzonych programach monitoringu.
Istotnym elementem przygotowania i realizacji przedsięwzięcia były również badania
geologiczne i geochemiczne złoża soli Mechelinki, analizy chemiczne próbek z rdzeni
wiertniczych, a także kontrola procesu budowy kawern magazynowych. Wykorzystywano
specjalistyczne modelowanie procesu ługowania oraz pomiary echometryczne,
umożliwiające określanie rzeczywistego kształtu i objętości komór oraz bieżącą weryfikację
zgodności procesu budowy z założeniami projektowymi i wymaganiami bezpieczeństwa.
W przygotowanie i ocenę przedsięwzięcia zaangażowane były wyspecjalizowane jednostki
naukowe i eksperckie.
Funkcjonowanie obiektu podlega bieżącemu nadzorowi właściwych organów, w tym
organów środowiskowych i organów nadzoru górniczego, a także kontroli w zakresie
przestrzegania warunków prowadzenia działalności. Istotnym elementem tego systemu
jest monitoring środowiska, którego wyniki są analizowane w ramach obowiązujących
procedur i wymagań.
Dotychczasowe wyniki przeprowadzonych badań i monitoringu nie wykazały negatywnego
wpływu funkcjonowania magazynu na środowisko ani występowania oddziaływań
wykraczających poza ustalone i dopuszczalne warunki jego funkcjonowania. Wyniki te
potwierdzają skuteczność zastosowanych rozwiązań technicznych oraz zasadność
przyjętego wariantu realizacji przedsięwzięcia.
Odnosząc się do pytania, kto podjął decyzję o oparciu inwestycji na nieaktualnej i obalonej
częściowo Decyzji Środowiskowej z 2016 i 2019 r., wiedząc o nowych dowodach
dokumentujących degradację stanu środowiska Zatoki, ORLEN wyjaśnia, że decyzje
dotyczące procedowania przedsięwzięcia, w tym rozstrzygnięcie wydane z uwzględnieniem
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, były podejmowane przez właściwe rzeczowo
i miejscowo organy administracji publicznej, działające w ramach ustawowo określonych
kompetencji. Nie były to decyzje ani działania podjęte poza przewidzianym trybem,
lecz element postępowań administracyjnych prowadzonych przez uprawnione organy
na podstawie obowiązujących przepisów oraz zgromadzonego w postępowaniu materiału.
W przypadku pozwolenia wodnoprawnego z dnia 5 stycznia 2026 r. była to decyzja
Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie.
ORLEN podkreśla, że rozstrzygające znaczenie dla oceny dopuszczalności uwzględnienia
wcześniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu właściwym
dla wydania pozwolenia wodnoprawnego ma status prawny tej decyzji, zakres związania
organu jej treścią oraz materiał dowodowy zgromadzony w tym konkretnym postępowaniu.
Jednocześnie ORLEN zauważa, że sposób sformułowania pytania zawiera sugestię istnienia
jakichś nieprawidłowości, w szczególności w zakresie kwalifikacji wcześniejszych
rozstrzygnięć oraz wpływu nowych informacji na wynik sprawy. Nie wynika z niego
-- 5 of 7 --
natomiast, jakie konkretne dowody miałyby zostać przedstawione organowi, kiedy zostały
przedstawione, komu zostały przekazane oraz czy i w jakim trybie zostały włączone do akt
właściwego postępowania administracyjnego.
Organy administracji publicznej są zobowiązane oceniać sprawę w oparciu o dokumenty
i rozstrzygnięcia pozostające w obrocie prawnym. W tym kontekście decyzja Regionalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 21 lipca 2016 r., zmieniona w części
decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 maja 2019 r., nie została
wyeliminowana z obrotu prawnego. Zmiana dokonana przez organ odwoławczy stanowiła
rezultat kontroli instancyjnej i nie oznaczała, że decyzja utraciła skuteczność albo przestała
wiązać organy prowadzące kolejne postępowania. Samo powołanie się na upływ czasu
od jej wydania lub na pojawienie się nowych twierdzeń dotyczących stanu środowiska,
nie powoduje automatycznie utraty skuteczności decyzji administracyjnej.
Spółka zaznacza, że dotychczasowe wyniki monitoringu środowiskowego, badań i analiz
odnoszących się do funkcjonowania Kawernowego Podziemnego Magazynu Gazu
Kosakowo nie potwierdziły, aby eksploatacja magazynu powodowała negatywne
oddziaływanie na środowisko Zatoki Puckiej.
Instalacja funkcjonuje w ramach warunków określonych w obowiązujących decyzjach
administracyjnych, a prowadzony monitoring oraz bieżący nadzór właściwych organów
administracji służą bieżącej kontroli jej wpływu na otoczenie. Nie ma zatem podstaw
do utożsamiania czasowej zbieżności występowania określonych zjawisk środowiskowych
z działalnością magazynu, bez wykazania związku przyczynowego między nimi.
Dla przypisania pogorszenia stanu środowiska działalności instalacji konieczne byłyby
jednoznaczne ustalenia, wynikające z miarodajnych badań, monitoringu lub analiz.
Dotychczasowe ustalenia takiego związku nie potwierdziły, a funkcjonowanie magazynu
pozostaje oceniane przez pryzmat obowiązujących decyzji i określonych w nich wymagań.
Reasumując, ORLEN podkreśla, że decyzje i rozstrzygnięcia były podejmowane przez
właściwe organy administracji publicznej w zakresie przysługujących im kompetencji.
Organy te działały w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych, w oparciu
o rozstrzygnięcia pozostające w obrocie prawnym oraz materiał dowodowy dostępny
i oceniany zgodnie z właściwymi procedurami. W konsekwencji brak jest podstaw
do przyjmowania, że rozstrzygnięcia organów zapadały w oparciu o decyzję pozbawioną
skuteczności albo z pominięciem dowodów znanych organowi, których znaczenie zostało
zweryfikowane w przewidzianym prawem trybie.
W kwestii dopuszczalności realizowania nowej inwestycji na podstawie ustawy z dnia
24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego
gazu ziemnego w Świnoujściu (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1222 – dalej: „ustawa terminalowa”),
spółka ORLEN poinformowała, że realizacja inwestycji na podstawie tej ustawy jest prawnie
dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy dane przedsięwzięcie mieści się w zakresie
przedmiotowym tej ustawy, tj. stanowi inwestycję w zakresie terminalu albo inwestycję
towarzyszącą wskazaną przez ustawodawcę. Dla zastosowania ustawy terminalowej
decydujące znaczenie ma więc ustawowa kwalifikacja konkretnego zamierzenia
inwestycyjnego, a nie samo odwołanie do jego gospodarczego celu, modelu finansowania
czy formy prawnej inwestora.
Ustawa terminalowa obejmuje nie tylko przedsięwzięcia bezpośrednio dotyczące terminalu
LNG w Świnoujściu, lecz także inwestycje towarzyszące wymienione w art. 38. W katalogu
tym ustawodawca wymienił m.in. budowę Kawernowego Podziemnego Magazynu Gazu
Kosakowo obejmującą instalację ługowniczą, rurociągi i instalacje zrzutu solanki, komory
magazynowe, naziemną infrastrukturę techniczną oraz gazociągi łączące obiekty instalacji
magazynowej. Oznacza to, że określone elementy infrastruktury związane z KPMG
Kosakowo zostały wprost objęte zakresem ustawy terminalowej, jako inwestycje
towarzyszące.
Ustawa terminalowa przewiduje również określone przedsięwzięcia dotyczące
infrastruktury wodorowej. Przepisy art. 38 pkt 1 lit. e, art. 38 pkt 2 lit. zr, art. 38 pkt 4 lit. ze
oraz art. 38 pkt 8 wskazują określone inwestycje dotyczące przyłączy i rurociągów
wodorowych oraz instalacji magazynowych wodoru. Jednocześnie ustawa terminalowa
określa podmioty uprawnione do realizacji poszczególnych inwestycji.
Sam fakt, że inwestycja jest nowa, dotyczy wodoru albo jest realizowana przez spółkę
prawa handlowego, w tym spółkę giełdową, nie wyłącza więc możliwości zastosowania
-- 6 of 7 --
ustawy terminalowej, jeżeli przedsięwzięcie zostało objęte jej zakresem. Ocena
dopuszczalności zastosowania tego szczególnego trybu powinna być każdorazowo
odnoszona do treści ustawowego katalogu inwestycji, a nie wyłącznie do rodzaju medium,
etapu rozwoju infrastruktury czy sposobu finansowania przedsięwzięcia.
Reasumując, o możliwości zastosowania ustawy terminalowej rozstrzyga przede wszystkim
ujęcie danego przedsięwzięcia w ustawowym katalogu inwestycji oraz spełnienie
warunków dotyczących inwestora i rodzaju inwestycji. Przepisy tej ustawy mają charakter
szczególny, dlatego mogą być stosowane wyłącznie w granicach wyraźnie określonych
przez ustawodawcę, w szczególności w odniesieniu do inwestycji w zakresie terminalu
albo inwestycji towarzyszących. Jeżeli konkretne zamierzenie nie mieści się w tym katalogu
albo nie spełnia pozostałych warunków przewidzianych ustawą, jego przygotowanie
i realizacja powinny następować na zasadach ogólnych, na podstawie właściwych
przepisów prawa.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1305866.4951248.3919720
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --