Interpelacja nr 18987
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego
Interpelacja nr 18987
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 31-07-2026
Szanowna Pani Minister,
przepisy art. 3 ust. 4-6 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych uzależniają nabycie prawa do świadczenia urlopowego od wykorzystania przez pracownika urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych w danym roku kalendarzowym. Świadczenie urlopowe może być wypłacane przez pracodawcę, który nie tworzy Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i zatrudnia mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Przysługuje ono tylko raz w roku, a niespełnienie warunku wykorzystania urlopu w wymaganym wymiarze skutkuje utratą prawa do tego świadczenia.
Do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od pracowników, którzy wskazują, że obowiązujące przepisy w praktyce zmuszają ich do wyboru określonego modelu korzystania z urlopu wypoczynkowego, jeżeli chcą zachować prawo do świadczenia urlopowego. Wielu z nich wolałoby wykorzystywać urlop w kilku krótszych okresach w ciągu roku, jednak obowiązujący warunek wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych sprawia, że są stawiani przed koniecznością wyboru między preferowanym sposobem organizacji wypoczynku a możliwością otrzymania świadczenia.
W obecnym stanie prawnym pracownik, który decyduje się na wykorzystanie urlopu w kilku krótszych częściach, może zostać pozbawiony prawa do świadczenia urlopowego, mimo że korzysta z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w pełnym rocznym wymiarze. O możliwości otrzymania świadczenia decyduje zatem nie sam fakt wykorzystania urlopu, lecz sposób jego podziału. W związku ze zmieniającymi się modelami organizacji pracy oraz sposobami korzystania z wypoczynku zasadne wydaje się rozważenie, czy obowiązujące przepisy w tym zakresie nadal odpowiadają potrzebom pracowników i celowi, jakiemu służy świadczenie urlopowe.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami.
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadziło lub planuje przeprowadzić analizę zasadności utrzymywania warunku wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego jako przesłanki nabycia prawa do świadczenia urlopowego?
2. Czy ministerstwo rozważało lub rozważa zmianę przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w kierunku umożliwienia wypłaty świadczenia urlopowego również pracownikom korzystającym z urlopu wypoczynkowego w kilku krótszych częściach, bez konieczności wykorzystania jednorazowo co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych?
3. Czy do ministerstwa wpływały postulaty pracowników, organizacji związkowych lub organizacji pracodawców dotyczące zmiany zasad nabywania prawa do świadczenia urlopowego? Jeżeli tak, jakie stanowisko zajęło w tej sprawie ministerstwo?
4. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby pracowników, którzy w ostatnich latach nie nabyli prawa do świadczenia urlopowego wyłącznie z powodu niespełnienia warunku wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego?
5. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę dostosowania obowiązujących przepisów do zmieniających się sposobów korzystania przez pracowników z urlopu wypoczynkowego oraz większej elastyczności w organizacji wypoczynku?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18987
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 31-07-2026
Szanowna Pani Minister,
przepisy art. 3 ust. 4-6 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych uzależniają nabycie prawa do świadczenia urlopowego od wykorzystania przez pracownika urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych w danym roku kalendarzowym. Świadczenie urlopowe może być wypłacane przez pracodawcę, który nie tworzy Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i zatrudnia mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Przysługuje ono tylko raz w roku, a niespełnienie warunku wykorzystania urlopu w wymaganym wymiarze skutkuje utratą prawa do tego świadczenia.
Do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od pracowników, którzy wskazują, że obowiązujące przepisy w praktyce zmuszają ich do wyboru określonego modelu korzystania z urlopu wypoczynkowego, jeżeli chcą zachować prawo do świadczenia urlopowego. Wielu z nich wolałoby wykorzystywać urlop w kilku krótszych okresach w ciągu roku, jednak obowiązujący warunek wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych sprawia, że są stawiani przed koniecznością wyboru między preferowanym sposobem organizacji wypoczynku a możliwością otrzymania świadczenia.
W obecnym stanie prawnym pracownik, który decyduje się na wykorzystanie urlopu w kilku krótszych częściach, może zostać pozbawiony prawa do świadczenia urlopowego, mimo że korzysta z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w pełnym rocznym wymiarze. O możliwości otrzymania świadczenia decyduje zatem nie sam fakt wykorzystania urlopu, lecz sposób jego podziału. W związku ze zmieniającymi się modelami organizacji pracy oraz sposobami korzystania z wypoczynku zasadne wydaje się rozważenie, czy obowiązujące przepisy w tym zakresie nadal odpowiadają potrzebom pracowników i celowi, jakiemu służy świadczenie urlopowe.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami.
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadziło lub planuje przeprowadzić analizę zasadności utrzymywania warunku wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego jako przesłanki nabycia prawa do świadczenia urlopowego?
2. Czy ministerstwo rozważało lub rozważa zmianę przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w kierunku umożliwienia wypłaty świadczenia urlopowego również pracownikom korzystającym z urlopu wypoczynkowego w kilku krótszych częściach, bez konieczności wykorzystania jednorazowo co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych?
3. Czy do ministerstwa wpływały postulaty pracowników, organizacji związkowych lub organizacji pracodawców dotyczące zmiany zasad nabywania prawa do świadczenia urlopowego? Jeżeli tak, jakie stanowisko zajęło w tej sprawie ministerstwo?
4. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby pracowników, którzy w ostatnich latach nie nabyli prawa do świadczenia urlopowego wyłącznie z powodu niespełnienia warunku wykorzystania co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych urlopu wypoczynkowego?
5. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę dostosowania obowiązujących przepisów do zmieniających się sposobów korzystania przez pracowników z urlopu wypoczynkowego oraz większej elastyczności w organizacji wypoczynku?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9668 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.477.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18987 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego i Pani Posłanki
Ewy Kołodziej, w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Przyjęte w Kodeksie pracy (k.p.) regulacje dotyczące zasad udzielania pracownikom urlopu
wypoczynkowego, w szczególności jego prawo do nieprzerwanego wypoczynku, ma na celu
umożliwienie pracownikowi pełnego odzyskania sił psychicznych i fizycznych. Ciągłość
urlopu ma z tego względu znaczenie zasadnicze.
Zgodnie z art. 152 k.p. pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego,
płatnego urlopu wypoczynkowego, którego nie może się on zrzec. Pracodawca, na
podstawie art. 161 k.p., jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w roku
kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
Zasady dzielenia urlopu na części, określone w art. 162 k.p., stanowią o prawie pracownika
w tym zakresie (pracodawca nie może podzielić urlopu na części bez wniosku pracownika),
jednakże z zastrzeżeniem dotyczącym organizowania wypoczynku w taki sposób, aby co
najmniej raz w roku trwał on 14 kolejnych dni kalendarzowych. Obowiązkiem pracodawcy
jest zadbanie, aby wymóg ten został spełniony.
Przyjęte w przepisach prawa pracy regulacje dotyczące zasad korzystania z urlopu
wypoczynkowego powiązane są z przepisami międzynarodowymi oraz unijnymi i mają
źródło w Konstytucji RP (art. 62 ust. 2). W tym miejscu warto przywołać m.in. zrewidowaną
Konwencję nr 132 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1970 r., dotyczącą płatnych
urlopów. W akcie tym podkreślono, że każdej osobie, do której ma on zastosowanie będzie
przysługiwać prawo do corocznego płatnego urlopu w określonym wymiarze minimalnym,
którego dzielenie jest dopuszczalne, o ile tak stanowią przepisy krajowe. Jednocześnie
wskazano, że jedna z części urlopu powinna odpowiadać co najmniej dwóm nieprzerwanym
tygodniom pracy, o ile co innego nie wynika z układu mającego zastosowanie do
pracodawcy i pracownika.
W art. 7 Dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada
2003 r., dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (OJ L 299, 18.11.2003, p.
9-19) zobowiązano państwa członkowskie do przyjęcia niezbędnych środków w celu
zapewnienia każdemu pracownikowi uprawnień do corocznego płatnego urlopu w
wymiarze co najmniej czterech tygodni (zgodnie z warunkami uprawniającymi i
przyznającymi mu taki urlop, jakie przewidziano w ustawodawstwie krajowym i/lub w
praktyce krajowej), który nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu. Zgodnie z orzecznictwem
TSUE jest to prawo socjalne o szczególnej wadze1.
Realizacji ustawowego przeznaczenia urlopu wypoczynkowego, z uwzględnieniem
kodeksowych zasad jego udzielania, powinny służyć również rozwiązania dotyczące
finansowego wspierania przez pracodawcę wypoczynku pracownika, określone w ustawie
z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
288, dalej jako „zfśs”). Dotyczy to zarówno przewidzianego w jej przepisach świadczenia
urlopowego, wypłacanego wyłącznie przez małych pracodawców pozabudżetowych
(zatrudniających mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty) nietworzących
zfśs, jak i świadczeń w ramach prowadzonej przez pracodawcę działalności socjalnej
finansowanej z funduszu, przeznaczonych zgodnie z art. 2 pk1 ustawy o zfśs na dopłaty do
usług świadczonych na rzecz różnych form wypoczynku, przyjmowanych w zakładowym
regulaminie funduszu w drodze uzgodnień ze związkami zawodowymi, a gdy one nie działają
- z reprezentantami załogi.
Ustawa o zfśs realizuje zasadę zawartą w art. 16 k.p., który stanowi o zaspokajaniu przez
pracodawcę bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowników. Przyjęte w tym
akcie w wyniku kompromisu stron dialogu społecznego rozwiązania, dotyczące m.in. zasad
finansowego wspierania przez pracodawców pracowników i innych osób uprawnionych
w celu ułatwienia im ponoszenia niezbędnych kosztów związanych z organizowaniem
wypoczynku, uwzględniają możliwości i warunki działania poszczególnych grup
pracodawców.
Ze względu na zróżnicowanie skali i zasad prowadzonej przez pracodawców działalności
ustawa o zfśs przewiduje dwa podstawowe rozwiązania pozwalające na udzielanie
zatrudnianym osobom finansowego wsparcia w zakresie wypoczynku. Mowa o:
— tworzeniu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z którego pracodawca
finansuje m.in. usługi na rzecz różnych form wypoczynku lub dofinansowuje
wypoczynek organizowany przez pracowników i inne osoby uprawnione we własnym
zakresie, według zasad określonych w zakładowym regulaminie zfśs;
— wypłacaniu pracownikom raz w roku świadczenia urlopowego (zamiast tworzenia
funduszu). Podstawowym warunkiem jego przyznania jest korzystanie przez
pracownika z wypoczynku urlopowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni
kalendarzowych2 .
Ustalając zasady wypłacania świadczenia urlopowego ustawa o zfśs pośrednio odwołuje się
zatem do art. 162 k.p. Pracownik, któremu przysługuje u danego pracodawcy urlop w
pełnym wymiarze, nawet wówczas, gdy nastąpi podział urlopu na części, będzie korzystał
z dofinansowania do części urlopu wypoczynkowego trwającej co najmniej czternaście dni
kalendarzowych. Finansowe wsparcie w formie świadczenia urlopowego umożliwia tym
samym pokrywanie zwiększonych kosztów organizowania dłuższego, nieprzerwanego
wypoczynku.
1 Przykładowo zob. wyrok TSUE z 26.06.2001 r., C-173/99, ECLI:EU:C:2001:356; M. Derlacz-Wawrowska, [w:]
M. Derlacz-Wawrowska, M. Latos-Miłkowska, M. Wujczyk, Kodeks pracy. Komentarz w perspektywie
europejskiej i międzynarodowej, LEX 2014.
2 Możliwość wypłacania ustawowego świadczenia urlopowego, prostszego i mniej kosztownego organizacyjnie
niż tworzenie zfśs, dotyczy tzw. małych, pozabudżetowych pracodawców, zatrudniających mniej niż 50
pracowników (w etatach) według stanu na dzień 1 stycznia danego roku, którzy nie tworzą zfśs (art. 3 ust. 4 -6a
ustawy o zfśs).
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie do korzystania przez pracowników ze świadczeń służących organizowaniu urlopu
wypoczynkowego należy też zauważyć, że zasady udzielania pracownikom takiego urlopu
określają omówione wyżej, odrębne względem ustawy o zfśs przepisy Kodeksu pracy, które
pracodawca powinien uwzględniać przy przyznawaniu świadczenia urlopowego,
a w przypadku pracodawcy tworzącego fundusz – przy opracowywaniu zakładowych
regulacji socjalnych. O ile bowiem w przypadku tworzenia przez pracodawcę zakładowego
funduszu świadczeń socjalnych oraz korzystania przez pracownika z wypoczynku
zorganizowanego przez podmioty wyspecjalizowane w świadczeniu usług turystycznych
liczbę dni urlopu wypoczynkowego pozwalającego na korzystanie z wypoczynku określa
rodzaj i program oferowanej przez organizatora imprezy turystycznej (wycieczki, wczasów,
itp.), o tyle w przypadku wypoczynku organizowanego we własnym zakresie należałoby
uwzględniać obowiązujące zasady udzielania urlopu wypoczynkowego określone w k.p.,
w tym dotyczące zasad podziału urlopu na wniosek pracownika.
Co do stosowania przez pracodawców zasad udzielania pracownikom urlopu
wypoczynkowego, określonych w Kodeksie pracy oraz przepisach o zfśs, także w części
dotyczącej wymagań urlopowych warunkujących wypłatę świadczenia urlopowego,
informuję, że w obowiązującym systemie prawa wyłącznie odrębna i niezależna od
administracji państwowej Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) wraz z jej terenowymi organami
(okręgowe inspektoraty pracy) jest ustawowo uprawniona do sprawowania nadzoru
i kontroli stosowania przez pracodawców prawa pracy, w tym przepisów o zfśs. Jest to także
podmiot uprawniony do dokonywania analizy i oceny konkretnych stanów faktycznych,
zaistniałych lub przyszłych, na gruncie stosowania przez pracodawców przepisów prawa
pracy. PIP dysponuje także określonymi instrumentami prawnymi w celu egzekwowania
stosowania tych przepisów.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada uprawnień w tym zakresie. Nie
jest też umocowany do wydawania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa,
w związku z czym przedstawiane przez niego poglądy prawne nie są wiążące dla stron
stosunku pracy, Państwowej Inspekcji Pracy i sądów. Dodać przy tym należy, że spory ze
stosunku pracy rozstrzygają sądy pracy (art. 262 k.p.), dokonujące wykładni przepisów
prawa.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje się podjęcia
prac mających na celu zmianę przepisów ustawy o zfśs w części dotyczącej zasad
wypłacania świadczenia urlopowego oraz dopłat z zfśs do wypoczynku, których
szczegółowe zasady przyznawania są przedmiotem regulacji zakładowych. Zarówno
przepisy Kodeksu pracy w części dotyczącej zasad korzystania z urlopu wypoczynkowego,
jak i przepisy ustawy o zfśs w zakresie świadczeń wspierających kosztowo pracowników i
inne osoby uprawnione mają charakter ogólnych norm gwarancyjnych, których celem jest
finansowe wspieranie pracownika organizującego wypoczynek urlopowy, zgodnie z
zasadami prawa pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.477.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18987 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego i Pani Posłanki
Ewy Kołodziej, w sprawie zasad przyznawania świadczenia urlopowego, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Przyjęte w Kodeksie pracy (k.p.) regulacje dotyczące zasad udzielania pracownikom urlopu
wypoczynkowego, w szczególności jego prawo do nieprzerwanego wypoczynku, ma na celu
umożliwienie pracownikowi pełnego odzyskania sił psychicznych i fizycznych. Ciągłość
urlopu ma z tego względu znaczenie zasadnicze.
Zgodnie z art. 152 k.p. pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego,
płatnego urlopu wypoczynkowego, którego nie może się on zrzec. Pracodawca, na
podstawie art. 161 k.p., jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w roku
kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
Zasady dzielenia urlopu na części, określone w art. 162 k.p., stanowią o prawie pracownika
w tym zakresie (pracodawca nie może podzielić urlopu na części bez wniosku pracownika),
jednakże z zastrzeżeniem dotyczącym organizowania wypoczynku w taki sposób, aby co
najmniej raz w roku trwał on 14 kolejnych dni kalendarzowych. Obowiązkiem pracodawcy
jest zadbanie, aby wymóg ten został spełniony.
Przyjęte w przepisach prawa pracy regulacje dotyczące zasad korzystania z urlopu
wypoczynkowego powiązane są z przepisami międzynarodowymi oraz unijnymi i mają
źródło w Konstytucji RP (art. 62 ust. 2). W tym miejscu warto przywołać m.in. zrewidowaną
Konwencję nr 132 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1970 r., dotyczącą płatnych
urlopów. W akcie tym podkreślono, że każdej osobie, do której ma on zastosowanie będzie
przysługiwać prawo do corocznego płatnego urlopu w określonym wymiarze minimalnym,
którego dzielenie jest dopuszczalne, o ile tak stanowią przepisy krajowe. Jednocześnie
wskazano, że jedna z części urlopu powinna odpowiadać co najmniej dwóm nieprzerwanym
tygodniom pracy, o ile co innego nie wynika z układu mającego zastosowanie do
pracodawcy i pracownika.
W art. 7 Dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada
2003 r., dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (OJ L 299, 18.11.2003, p.
9-19) zobowiązano państwa członkowskie do przyjęcia niezbędnych środków w celu
zapewnienia każdemu pracownikowi uprawnień do corocznego płatnego urlopu w
wymiarze co najmniej czterech tygodni (zgodnie z warunkami uprawniającymi i
przyznającymi mu taki urlop, jakie przewidziano w ustawodawstwie krajowym i/lub w
praktyce krajowej), który nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu. Zgodnie z orzecznictwem
TSUE jest to prawo socjalne o szczególnej wadze1.
Realizacji ustawowego przeznaczenia urlopu wypoczynkowego, z uwzględnieniem
kodeksowych zasad jego udzielania, powinny służyć również rozwiązania dotyczące
finansowego wspierania przez pracodawcę wypoczynku pracownika, określone w ustawie
z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
288, dalej jako „zfśs”). Dotyczy to zarówno przewidzianego w jej przepisach świadczenia
urlopowego, wypłacanego wyłącznie przez małych pracodawców pozabudżetowych
(zatrudniających mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty) nietworzących
zfśs, jak i świadczeń w ramach prowadzonej przez pracodawcę działalności socjalnej
finansowanej z funduszu, przeznaczonych zgodnie z art. 2 pk1 ustawy o zfśs na dopłaty do
usług świadczonych na rzecz różnych form wypoczynku, przyjmowanych w zakładowym
regulaminie funduszu w drodze uzgodnień ze związkami zawodowymi, a gdy one nie działają
- z reprezentantami załogi.
Ustawa o zfśs realizuje zasadę zawartą w art. 16 k.p., który stanowi o zaspokajaniu przez
pracodawcę bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowników. Przyjęte w tym
akcie w wyniku kompromisu stron dialogu społecznego rozwiązania, dotyczące m.in. zasad
finansowego wspierania przez pracodawców pracowników i innych osób uprawnionych
w celu ułatwienia im ponoszenia niezbędnych kosztów związanych z organizowaniem
wypoczynku, uwzględniają możliwości i warunki działania poszczególnych grup
pracodawców.
Ze względu na zróżnicowanie skali i zasad prowadzonej przez pracodawców działalności
ustawa o zfśs przewiduje dwa podstawowe rozwiązania pozwalające na udzielanie
zatrudnianym osobom finansowego wsparcia w zakresie wypoczynku. Mowa o:
— tworzeniu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z którego pracodawca
finansuje m.in. usługi na rzecz różnych form wypoczynku lub dofinansowuje
wypoczynek organizowany przez pracowników i inne osoby uprawnione we własnym
zakresie, według zasad określonych w zakładowym regulaminie zfśs;
— wypłacaniu pracownikom raz w roku świadczenia urlopowego (zamiast tworzenia
funduszu). Podstawowym warunkiem jego przyznania jest korzystanie przez
pracownika z wypoczynku urlopowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni
kalendarzowych2 .
Ustalając zasady wypłacania świadczenia urlopowego ustawa o zfśs pośrednio odwołuje się
zatem do art. 162 k.p. Pracownik, któremu przysługuje u danego pracodawcy urlop w
pełnym wymiarze, nawet wówczas, gdy nastąpi podział urlopu na części, będzie korzystał
z dofinansowania do części urlopu wypoczynkowego trwającej co najmniej czternaście dni
kalendarzowych. Finansowe wsparcie w formie świadczenia urlopowego umożliwia tym
samym pokrywanie zwiększonych kosztów organizowania dłuższego, nieprzerwanego
wypoczynku.
1 Przykładowo zob. wyrok TSUE z 26.06.2001 r., C-173/99, ECLI:EU:C:2001:356; M. Derlacz-Wawrowska, [w:]
M. Derlacz-Wawrowska, M. Latos-Miłkowska, M. Wujczyk, Kodeks pracy. Komentarz w perspektywie
europejskiej i międzynarodowej, LEX 2014.
2 Możliwość wypłacania ustawowego świadczenia urlopowego, prostszego i mniej kosztownego organizacyjnie
niż tworzenie zfśs, dotyczy tzw. małych, pozabudżetowych pracodawców, zatrudniających mniej niż 50
pracowników (w etatach) według stanu na dzień 1 stycznia danego roku, którzy nie tworzą zfśs (art. 3 ust. 4 -6a
ustawy o zfśs).
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie do korzystania przez pracowników ze świadczeń służących organizowaniu urlopu
wypoczynkowego należy też zauważyć, że zasady udzielania pracownikom takiego urlopu
określają omówione wyżej, odrębne względem ustawy o zfśs przepisy Kodeksu pracy, które
pracodawca powinien uwzględniać przy przyznawaniu świadczenia urlopowego,
a w przypadku pracodawcy tworzącego fundusz – przy opracowywaniu zakładowych
regulacji socjalnych. O ile bowiem w przypadku tworzenia przez pracodawcę zakładowego
funduszu świadczeń socjalnych oraz korzystania przez pracownika z wypoczynku
zorganizowanego przez podmioty wyspecjalizowane w świadczeniu usług turystycznych
liczbę dni urlopu wypoczynkowego pozwalającego na korzystanie z wypoczynku określa
rodzaj i program oferowanej przez organizatora imprezy turystycznej (wycieczki, wczasów,
itp.), o tyle w przypadku wypoczynku organizowanego we własnym zakresie należałoby
uwzględniać obowiązujące zasady udzielania urlopu wypoczynkowego określone w k.p.,
w tym dotyczące zasad podziału urlopu na wniosek pracownika.
Co do stosowania przez pracodawców zasad udzielania pracownikom urlopu
wypoczynkowego, określonych w Kodeksie pracy oraz przepisach o zfśs, także w części
dotyczącej wymagań urlopowych warunkujących wypłatę świadczenia urlopowego,
informuję, że w obowiązującym systemie prawa wyłącznie odrębna i niezależna od
administracji państwowej Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) wraz z jej terenowymi organami
(okręgowe inspektoraty pracy) jest ustawowo uprawniona do sprawowania nadzoru
i kontroli stosowania przez pracodawców prawa pracy, w tym przepisów o zfśs. Jest to także
podmiot uprawniony do dokonywania analizy i oceny konkretnych stanów faktycznych,
zaistniałych lub przyszłych, na gruncie stosowania przez pracodawców przepisów prawa
pracy. PIP dysponuje także określonymi instrumentami prawnymi w celu egzekwowania
stosowania tych przepisów.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada uprawnień w tym zakresie. Nie
jest też umocowany do wydawania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa,
w związku z czym przedstawiane przez niego poglądy prawne nie są wiążące dla stron
stosunku pracy, Państwowej Inspekcji Pracy i sądów. Dodać przy tym należy, że spory ze
stosunku pracy rozstrzygają sądy pracy (art. 262 k.p.), dokonujące wykładni przepisów
prawa.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje się podjęcia
prac mających na celu zmianę przepisów ustawy o zfśs w części dotyczącej zasad
wypłacania świadczenia urlopowego oraz dopłat z zfśs do wypoczynku, których
szczegółowe zasady przyznawania są przedmiotem regulacji zakładowych. Zarówno
przepisy Kodeksu pracy w części dotyczącej zasad korzystania z urlopu wypoczynkowego,
jak i przepisy ustawy o zfśs w zakresie świadczeń wspierających kosztowo pracowników i
inne osoby uprawnione mają charakter ogólnych norm gwarancyjnych, których celem jest
finansowe wspieranie pracownika organizującego wypoczynek urlopowy, zgodnie z
zasadami prawa pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --