+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VII.054.5.2026
Warszawa, 21 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18981 w sprawie importu nawozów do Polski, wpływu tego
zjawiska na krajowych producentów oraz bezpieczeństwa rynku nawozowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Magdaleny Filipek-Sobczak z 13 sierpnia 2026 r.
w sprawie importu nawozów do Polski, wpływu tego zjawiska na krajowych producentów
oraz bezpieczeństwa rynku nawozowego, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Wolumen i wartość importu nawozów do Polski w latach 2023–2026, z podziałem na
państwa pochodzenia przedstawia się następująco:
2023 2024 2025 2025 I-VI 2026 I-VI Państwo
importu
Kody
celne
(CN)
mln
EUR
tony mln
EUR
tony mln
EUR
tony ml
n
EU
R
tony mln
EU
R
tony
Algieria 3102 38 96 580 26 74 311 24 61 025 8 21
114
19 45
940
Belgia 3105 8 10 348 13 16 649 19 20 706 10 9 389 9 9 317
Białoruś 3102,
3105
24 28 627 73 60 799 20 46 619 16 36
475
6 12
691
Chiny 3102,
3104,
3105
44 11 226 76 213 194 33 114 519 18 51
080
3 6 866
Finlandia 3105 40 84 574 47 116 620 82 182 771 21 50
916
29 58
610
Holandia 3101,
3102,
3103,
3104,
3105
83 199770 84 207 769 106 245 121 51 125
325
59 124
227
Kanada 3104 31 75 059 39 131 836 65 213 031 34 119
832
38 118
026
Litwa 3102,
3103
134 298155 125 338 750 180 383 791 107 221
245
119 235
522

-- 1 of 15 --

2
3104,
3105
Łotwa 3101,
3102,
3105
8 27 308 3 17 731 3 9 982 2 7 456 17 46
694
Maroko 3103
3104,
3105
92 172448 107 196 145 96 164 702 60 105
716
35 62
446
Niemcy 3101,
3102,
3103,
3104,
3105
287 891528 289 977 898 359 1 028120 200 550
609
188 501
325
Rosja 3102,
3104,
3105
223 612466 431 1 307554 639 1 818246 442 1 240
175
84 261
140
Słowacja 3102 6 16 515 9 31 247 12 36 884 4 14335 8 21
069
Węgry 3102 33 90 487 22 69 264 19 55 188 15 42 07
7
7 20 97
3
Wielka
Brytania
3102,
3103
3104,
3105
22 54 187 21 74 776 30 93 049 21 64
129
13 44
576
Włochy 3101,
3102,
3105
10 7 565 15 9 138 16 9 350 9 5 390 13 6 631
Kody CN unijnej klasyfikacji towarowej (ang. Combined Nomenclature - Nomenklatury
Scalonej) dla nawozów:
3101 - Nawozy zwierzęce lub roślinne, nawet zmieszane ze sobą; nawozy produkowane
przez zmieszanie lub obróbkę chemiczną wyrobów zwierzęcych lub roślinnych
3102 - Nawozy mineralne lub chemiczne, azotowe
3103 - Nawozy fosforowe mineralne lub chemiczne
3104 - Nawozy potasowe, mineralne lub chemiczne
3105 - Nawozy mineralne lub chemiczne zawierające dwa lub trzy z pierwiastków: azot,
fosfor, potas; towary działu 31 w postaciach, lub w opakowaniach o m. =< 10 kg
(wieloskładnikowe).
Ad 2.
Z dostępnych danych wynika, że Polska z Niemiec najczęściej importuje nawozy azotowe
(CN 3102) oraz nawozy potasowe (CN 3104). MRiT nie dysponuje danymi na temat
niemieckich producentów eksportujących nawozy do Polski.
Import nawozów z Niemiec do Polski w latach 2023 – 2026 (z podziałem na kody CN):
2023 2024 2025 2025 I-VI 2026 I-VI
Kody CN
nawozó
w
mln
EUR tony mln
EUR tony mln
EUR tony mln
EUR tony mln
EUR tony
3101 2 145 992 8 104 792 50 118 311 30 53 581 4 42 290

-- 2 of 15 --

3
3102 127 360 368 128 418 613 165 473 367 89 259 550 101 220 887
3103 0 63 1 2 048 1 1 612 1 1 612 0 288
3104 143 372 813 137 437 471 124 411 922 67 221 138 69 224 174
3105 15 12 292 15 14 974 19 22 908 13 14 728 14 13 686
Ad 3.
W interpelacji znalazła się teza mówiąca o gwałtownym wzroście importu nawozów
z Niemiec w ostatnich miesiącach. Dane pokazują, że wolumen importu nawozów (CN 31)
z Niemiec do Polski w I poł. 2026 r. był niższy o blisko 9%, niż miało to miejsce w I poł.
2025r., tj. 501 tys. ton wobec 551 tys. ton.
Wprawdzie Polska odnotowała wzrost udziału importu nawozów z Niemiec z 18,7% w I poł
2025 r. do 28,5% w I poł 2026 r., przy średniej z lat 2021-25 w wysokości 22,7%, jednak
udział ten wzrósł głównie ze względu na spadek całego polskiego importu nawozów
(ze wszystkich krajów) w I poł. 2026 r. o ok. 40% r/r.
Import nawozów z Niemiec do Polski, na tle importu nawozów do Polski ogółem
CN 31 – Nawozy ogółem
I-VI
2026
I-VI
2025 2025 2024 2023 2022 2021
Import (tys. ton) z Niemiec 501,3 550,6 1 028,1 977,9 891,5 914,1 682,2
Dynamika r/r 91,1 105,1 109,7 97,5 134,0
Cały polski import CN 31 (tys. ton) 1 761,7 2 939,4 5 053,8 4 436,4 3 492,3 3 404,6 3 604,3
Dynamika r/r całego polskiego importu CN 31 59,9 113,9 127,0 102,6 94,5
Udział (%) nawozów z Niemiec w całym polskim
imporcie nawozów 28,5 18,7 20,3 22,0 25,5 26,8 18,9
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS.
Powyższa zmiana wynika najprawdopodobniej z kilku czynników. Na przykład z faktu,
że w 2026 r. miało miejsce wejście w życie mechanizmu CBAM, tj. mechanizmu
dostosowywania cen na granicach UE z uwzględnieniem emisji CO₂ (ang. Carbon Border
Adjustment Mechanism), który sprawił, że import niektórych nawozów (np. azotowych) na
terytorium UE (w tym do Polski) z krajów trzecich, np. z Rosji, stał się mniej opłacalny.
Analizując ceny na podstawie danych handlu zagranicznego, nie można jednoznacznie
potwierdzić, że nawozy importowane z Niemiec charakteryzują się lepszą ceną od produkcji
polskiej. Poziom cen oraz przewaga Polski lub Niemiec zależy od konkretnego produktu,
a także okresu, który analizujemy. Ponadto segment działania firm polskich i niemieckich
jest różny.
Dane na poziomie czterocyfrowych kodów CN wskazują, że w I poł. 2026 r. przewaga
cenowa po stronie Niemiec występuje tylko w przypadku nawozów potasowych (CN 3104).
Ceny importu nawozów do Polski z Niemiec oraz eksportu nawozów z Polski ogółem
(obliczone na podstawie danych z handlu zagranicznego)
CN – 3102– Nawozy mineralne lub chemiczne,

-- 3 of 15 --

4
azotowe
Okres
I-VI
2026
I-VI
2025 2025 2024 2023 2022 2021
Średnia cena tony nawozu importowanego z Niemiec
do Polski (EUR/tona) 457,2 341,3 347,7 305,1 352,7 626,4 311,0
Średnia cena tony nawozu importowanego do Polski
(EUR/tona), (wartość importu/wolumen importu) 409,2 340,5 338,1 289,7 350,0 638,1 290,9
Średnia cena (EUR/tona) tony nawozu
eksportowanego z Polski, wyliczona na podstawie
wartości i wolumenu polskiego eksportu nawozów 426,3 364,6 357,5 313,1 400,4 718,2 299,5
CN – 3104– Nawozy mineralne lub
chemiczne,potasowe
Okres
I-VI
2026
I-VI
2025 2025 2024 2023 2022 2021
Średnia cena tony nawozu importowanego z Niemiec
do Polski (EUR/tona) 305,5 301,7 301,5 313,4 382,5 669,8 272,1
Średnia cena tony nawozu importowanego do Polski
(EUR/tona), (wartość importu/wolumen importu) 305,6 294,1 299,5 321,2 402,1 638,0 273,3
Średnia cena (EUR/tona) tony nawozu
eksportowanego z Polski, wyliczona na podstawie
wartości i wolumenu polskiego eksportu nawozów 381,0 343,4 360,8 391,3 473,8 772,7 400,8
CN – 3105– Nawozy mineralne lub chemiczne,
wieloskładnikowe
Okres
I-VI
2026
I-VI
2025 2025 2024 2023 2022 2021
Średnia cena tony nawozu importowanego z Niemiec
do Polski (EUR/tona) 1036,5 870,7 807,9 993,3 1187,0 1470,1 1046,7
Średnia cena tony nawozu importowanego do Polski
(EUR/tona), (wartość importu/wolumen importu) 620,7 524,1 522,2 487,7 568,5 713,9 390,9
Średnia cena (EUR/tona) tony nawozu
eksportowanego z Polski, wyliczona na podstawie
wartości i wolumenu polskiego eksportu nawozów 743,4 649,3 655,8 675,4 809,4 853,4 425,2
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS.
Analiza 20 największych pozycji importowych z Niemiec w kategorii nawozy na najniższym
poziomie agregacji (ośmiocyfrowe kody CN) wykazała, że w I poł 2026 r. połowa z tych
towarów charakteryzowała się przewagą cenową po stronie Niemiec, a połowa po stronie
Polski.
Polskie ceny często prezentują się korzystniej od cen importu niemieckiego w przypadkach,
kiedy wolumeny eksportu danego rodzaju nawozu z Polski są wysokie, np. mocznik
zawierający <= 45 % masy azotu (CN 31021090) czy mocznik, nawet w roztw. wodn., zaw.
>45% masy azotu w such. produk (CN 31021019). Niższe ceny po stronie Niemiec widoczne
są często wśród towarów, w których Polska ma stosunkowo niewielki eksport np. chlorek
potasu (CN 31042010 oraz CN 31042050). Powyższe sugeruje, że istotne znaczenie dla
poziomu cen może mieć skala produkcji, dostępność towaru albo segment towarowy.
Analiza wolumenów i cen handlu wykazała przypadki wzrostu importu danego nawozu do
Polski mimo wyższych cen niemieckiego towaru. Najbardziej wyraźnym przykładem był
mocznik zawierający do 45% azotu (CN 31021090), dla którego średnia cena importu
z Niemiec była o 45% wyższa od średniej ceny polskiego eksportu (relacja 1,45),
a jednocześnie polski import zwiększył się o 185% r/r.

-- 4 of 15 --

5
Istotnymi czynnikami o charakterze podażowym, mającymi wpływ na wahania cen
nawozów mineralnych, są ceny oraz dostępność surowców wykorzystywanych w produkcji
(gaz ziemny, fosforyty, chlorki potasu), które determinują koszty produkcji nawozów.
Koszt gazu ziemnego stanowi kluczowy czynnik kosztotwórczy w produkcji nawozów
azotowych, dlatego ceny nawozów azotowych są silnie uzależnione od sytuacji na rynku
gazu.
Dane dotyczące cen gazu ziemnego dla dużych odbiorców publikowane przez Eurostat
pokazują, że w ostatnich okresach (od II poł 2024 r. do II poł 2025 r.) czynnik ten kształtował
się korzystniej dla konkurencyjności kosztowej Polski, choć różnica nie jest znaczna. W
2025r., mimo niższej średniej ceny gazu w Polsce, import nawozów azotowych (CN 3102)
z Niemiec do Polski zwiększył się o około 13% rok do roku.
Średnia cena gazu ziemnego dla przedsiębiorstw przemysłowych o rocznym zużyciu między 1 000
000 GJ a 3 999 999 GJ - band I5. Euro za MWh, cena obejmująca wszystkie opłaty i podatki
I poł.
2021
II poł.
2021
I poł.
2022
II poł.
2022
I poł.
2023
II poł.
2023 I poł. 2024
II poł.
2024
I poł.
2025
II poł.
2025
Niemcy 30 56,3 79,9 105,3 68,2 59,9 50 60,8 62,8 54,2
Polska 27,2 61,2 86,6 103,6 96,8 81,5
Brak
danych -
confidential 60,7 59,7 51,1
Źródło: Eurostat:
https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/nrg_pc_203__custom_22513916/defaul
t/table
Ważnym czynnikiem cenotwórczym jest fakt, że Niemcy należą do największych
producentów nawozów premium w UE. Duża skala produkcji pozwala rozłożyć koszty stałe
na większy wolumen wyrobów, obniżając koszt jednostkowy. Niemcy są piątym
największym na świecie producentem nawozów potasowych.
Ponadto atrakcyjność niemieckiego rynku dla pozyskiwania nawozów przez polskie
podmioty można częściowo tłumaczyć bliskością geograficzną obu krajów. Nawozy są
produktami o dużej masie, dlatego koszty transportu mają duże znaczenie dla opłacalności
handlu.
Ad 4.
MRiT nie dysponuje danymi na temat źródeł surowców wykorzystywanych przez
producentów nawozów w Niemczech, ponieważ stanowią one tajemnicę handlową
przedsiębiorstw. Państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mają prawnego obowiązku
przekazywania sobie ani Komisji Europejskiej tak szczegółowych danych operacyjnych
dotyczących prywatnych zakładów przemysłowych. Wymiana informacji na szczeblu
unijnym ogranicza się do ogólnego monitorowania bezpieczeństwa dostaw oraz publikacji
zagregowanych danych statystycznych, dostępnych m.in. w bazach danych Eurostatu.
W zakresie importu gazu ziemnego do poszczególnych krajów członkowskich UE dane
dostępne są na stronie internetowej Eurostatu pod linkiem:
https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/nrg_ti_gas/default/table?lang=en.

-- 5 of 15 --

6
Dysponujemy natomiast danymi dotyczącymi struktury pozyskiwania gazu ziemnego przez
całą niemiecką gospodarkę. W 2025 r. Niemcy zużyły łącznie 864 TWh gazu - 60% zużycia
przypadało na przemysł. Według wstępnych danych w 2025 r. niemiecki import gazu
wyniósł 1031 TWh. Największymi dostawcami gazu były Norwegia (44%), Holandia (24%) i
Belgia (21%). 106 TWh gazu ziemnego zaimportowano przez niemieckie terminale LNG
w Wilhelmshaven, Brunsbüttel, Lubmin i Mukran, co stanowiło 10,3% całego importu.
Ad 5.
MRiT nie prowadzi analiz dotyczących możliwości reeksportu produktów wytworzonych
z wykorzystaniem rosyjskich surowców lub produktów pochodzących z Federacji Rosyjskiej
za pośrednictwem innych państw. Ministerstwo bierze natomiast udział w opiniowaniu
pakietów sankcji uchwalanych na forum UE, nakładanych na Federację Rosyjską, co
częściowo pokrywa się z tym zagadnieniem.
Od 1 lipca 2025 r. zaczęły obowiązywać dodatkowe cła i limity importu na nawozy azotowe
i wieloskładnikowe przywożone do UE z Rosji i Białorusi. Celem jest zmniejszenie zależności
od importu z tych kierunków, co ma zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe UE, wesprzeć
rodzimych producentów oraz ograniczyć środki finansowe wykorzystywane przez Rosję do
prowadzenia wojny.
Jednocześnie wszedł w życie mechanizm CBAM, który obejmuje amoniak, kwas azotowy,
mocznik, inne nawozy zawierające azot (CN 3102, 3105).
Jednym z najbardziej widocznych efektów nowych regulacji było znaczne ograniczenie
importu nawozów z Rosji. Skala dostaw była wielokrotnie niższa niż rok wcześniej: w I poł.
2026 r. podmioty z UE sprowadziły z Rosji 755,6 tys. ton wobec 3 264,2 tys. ton w I poł.
2025 r., czyli nastąpił spadek o ponad 75%. Co więcej, w I poł. 2026 r. import dotyczył
przede wszystkim (ok. 48%) nawozów potasowych (CN 3104, nieobjętych CBAM), a nie
azotowych (CN 3102), jak miało to miejsce w latach 2022-2025 (ponad 50%).
Ad 7.
Eksport nawozów z Polski na Ukrainę w latach 2023 – 2026
CN 31 – Nawozy ogółem
I-VI 2026 I-VI 2025 2025 2024 2023
Eksport (tys. ton) z Polski na Ukrainę 364,1 390,4 785,2 681,0 730,4
Eksport (mln euro) z Polski na Ukrainę 175,4 169,4 329,6 273,8 366,8
Wyliczona średnia cena eksportowanej tony nawozu
(CN 31) z Polski na Ukrainę 481,7 433,9 419,8 402,1 502,2
Cały polski eksport nawozów (CN 31) (tys. ton) 1 414,1 1 683,0 3 180,8 2 690,2 2 187,6
Cały polski eksport nawozów (CN 31 ) (mln euro) 688,3 720,7 1 321,2 1 028,0 1 051,0
Wyliczona średnia cena eksportowanej tony nawozu
z Polski ogółem (euro/tona) 486,7 428,2 415,4 382,1 480,4

-- 6 of 15 --

7
Udział (%) nawozów eksportowanych na Ukrainę
(wolumen) w całym polskim eksporcie nawozów 25,7 23,2 24,7 25,3 33,4
2023 2024 2025 2025 I-VI 2026 I-VI
Kody CN
nawozów mln
EUR
tony mln
EUR
tony mln
EUR
tony mln
EU
R
tony mln
EUR
tony
3101 0 848 0 553 0 791 0 14 0 23
3102 149 382 722 115 396 375 148 443 083 70 213 349 60 152 720
3103 7 22 950 4 15 804 9 29 122 2 7 386 3 14 131
3104 12 29 134 4 10 957 4 12 715 1 2 989 4 14 773
3105 199 294 732 151 257 357 168 299 518 96 166 647 107 182 480
Ad 8.
Szacowanie rocznych potrzeb nawozowych Ukrainy jest obecnie trudniejsze niż przed
wojną, ponieważ zmienił się areał upraw i struktura produkcji rolnej. Natomiast według
ukraińskiej agencji branżowej Infoindustry, zużycie nawozów mineralnych w Ukrainie
w okresie styczeń-sierpień 2025 r. wyniosło ok. 3,42 mln ton, co odpowiada rocznej skali
ok. 5 mln ton. Natomiast import nawozów na Ukrainę w 2024 r. wyniósł 2,9 mln ton,
a w 2025 r. 3,3 mln ton. Co oznacza wzrost o 13,4% r/r. Rynek ukraiński pozostaje
w znacznym stopniu (pow. 60%) uzależniony od dostaw zagranicznych.
Ukraina poza Polską nawozy sprowadza (dane za 2025 r.) z: Bułgarii (17% wartości importu
nawozów), Azerbejdżanu (10,5%), Chin (6,7%), Serbii (5,8%), Maroka (5,3%), Litwy (4,1%),
Grecji (3,5%), Hiszpanii (2,1%). Polska to zdecydowanie największy dostawca, w 2025 r.
blisko 1/3 wartości importowanych nawozów przez Ukrainę pochodziło z Polski. Ukraiński
import nawozów z Polski znacząco wzrósł w ostatnich latach, tj. śr. roczny wzrost (%)
wartości importu 2021-2025 wyniósł 10%, a w samym 2025 r., wspomniana wartość
wzrosła o 37% r/r.
Import nawozów (CN 31) przez Ukrainę w 2025 r. 20 największych (wartość) dostawców
Lp. Nazwa kraju Wartość importowanych
nawozów w tys. USD w
2025 r.
Udział (%) w
Ukraińskim
imporcie nawozów
Śr. roczny wzrost
wartości importu
2021-2025 (%)
Wzrost wartości
importu 2024-2025 (%)
Wszystkie
kraje 1 194 861 100 10 37
1 Polska 368 595 30,8 12 24
2 Bułgaria 203 424 17 52 28
3 Azerbejdżan 125 539 10,5 98
4 Chiny 80 083 6,7 57 494
5 Serbia 68 719 5,8 44 64
6 Maroko 62 755 5,3 201 16
7 Litwa 48 765 4,1 -36 102
8 Grecja 41 832 3,5 61 -5
9 Hiszpania 24 867 2,1 10 118

-- 7 of 15 --

8
Źródło: ITC Trade Map:
https://legacy.trademap.org/Country_SelProductCountry.aspx?nvpm=1%7c804%7c%7c%
7c%7c31%7c%7c%7c2%7c1%7c2%7c1%7c1%7c%7c2%7c1%7c1%7c1
Ad 9.
Po 2022 r. widoczna jest rekonfiguracja kierunków eksportu rosyjskich nawozów na rynek
światowy. Do 2022 r. to Unia Europejska była największym odbiorcą nawozów z Rosji,
przyjmując 28% jej eksportu. Po 2022 r. Rosja przekierowała znaczną część eksportu z
rynków zachodnich (np. z UE) na rynki BRICS. W rezultacie w 2025 r. to państwa BRICS
były największymi odbiorcami rosyjskich nawozów, odpowiadając za blisko połowę
rosyjskiego eksportu nawozów. Dostawy do tych państw były o 71% wyższe niż w 2021 r.
Najsilniejszy wzrost wartości dostaw w porównaniu z 2021 r. widoczny jest przede
wszystkim w Indiach, a także w Chinach i części rynków Azji Południowo-Wschodniej.
Jednocześnie UE pozostała jednym z największych odbiorców rosyjskich nawozów,
a wartość jej importu w 2025 r. była tylko ok. 7% niższa niż w 2021 r.
 W 2021 r. największymi rynkami dla rosyjskich nawozów HS 31, według danych
lustrzanych importerów, były Brazylia, UE, USA, Chiny i Meksyk. W 2022 r. gwałtownie
wzrosło znaczenie Indii.
 W latach 2021-2025 najbardziej znaczny wzrost wartości eksportowanych nawozów z
Rosji odnotowano na kierunku indyjskim (37%), malezyjskim (25%), polskim (23%) (przy
czym dane za I poł. 2026 r. wskazują na bardzo duży spadek importu do Polski z Rosji),
chińskim i RPA (po 20%).
 Indie zwiększyły wartość importu z Rosji z ok. 0,49 mld USD w 2021 r. do 1,61 mld USD
w 2024 r. i 2,96 mld USD w 2025 r. Oznacza to ponad sześciokrotny poziom wartości z
2021 r. w 2025 r.
 UE sprowadziła z Rosji nawozy HS 31 o wartości 2,11 mld USD w 2021 r., 2,70 mld USD
w 2022 r., 1,50 mld USD w 2023 r., 1,81 mld USD w 2024 r. i 1,96 mld USD w 2025 r.
 W 2025 r. Rosja pozostawała największym pojedynczym zewnętrznym dostawcą
nawozów do UE według wartości: 1,96 mld USD wobec 1,69 mld USD z Egiptu
i 1,08 mld USD z Maroka.
 Wg danych ITC Trade Map za 2025 r., największymi odbiorcami rosyjskich nawozów była
Brazylia (ok. 22% wartości rosyjskiego eksportu nawozów), Indie (ok. 17%), USA (ok.
10%), Chiny (9%), Polska (3,9%), Indonezja (3,9%), Meksyk (3%), Malezja (2,1%), RPA i
Peru (2%). Jeżeli chodzi o kraje UE, to w pierwszej 25 odbiorców rosyjskich nawozów
znalazło się 7 krajów z UE, tj. Polska, Niemcy, Francja, Hiszpania, Rumunia, Belgia,
10 Turcja 21 480 1,8 -7 -63
11 Oman 19 797 1,7
12 Egipt 16 882 1,4 48 64
13 Niderlandy 15 948 1,3 29 261
14 Izrael 14 944 1,3 63 1
15 Rep. Korei 12 308 1 49 41080
16 Kazachstan 10 924 0,9 -29 -54
17 Słowacja 8 901 0,7 34 28
18 Włochy 7 605 0,6 -6 158
19 Gruzja 6 321 0,5 -54 2910
20 Niemcy 5 886 0,5 -13 77

-- 8 of 15 --

9
Włochy, łącznie odpowiadając za ok. 9% wartości rosyjskiego eksportu nawozów w
2025 r.
 Nowe unijne cła na wybrane nawozy rosyjskie i białoruskie zaczęły obowiązywać
dopiero 1 lipca 2025 r. Nie należy więc traktować całego okresu 2022–2025 jako okresu
obowiązywania tych nowych ceł. Rozporządzenie (UE) 2025/1227 obejmuje CN 3102
oraz wybrane pozycje CN 3105, ale nie obejmuje CN 3103 ani 3104.
Zmiana światowych kierunków rosyjskiego eksportu nawozów
Za punkt wyjścia należy uznać strukturę rynku w 2021 r.
Rynek Import z Rosji, 2021 (mld USD) % do rosyjskiego eksportu raportowanego
Brazylia 3.877 31.0%
UE 2.111 —
USA 1.280 10.2%
Chiny 0.772 6.2%
Meksyk 0.503 4.0%
Indie 0.485 3.9%
Indonezja 0.326 2.6%
Źródło: WITS / UN Comtrade.
Rosyjski eksport raportowany ogółem, dotyczący grupy towarowej HS 31 (ang. Harmonized
System – Zharmonizowany System Oznaczania i Identyfikowania Towarów) na cały świat
wyniósł w 2021 r. 12,495 mld USD. Należy zwrócić uwagę, że dane lustrzane
poszczególnych importerów nie muszą sumować się identycznie z eksportem
raportowanym przez Rosję.
Główne rynki eksportu rosyjskich nawozów HS 31, 2021–2025, wzrost po 2021 r.
Rynek 2021, mld USD 2024, mld USD % 2024/2021
Indie 0.485 1.608 +231.7%
Chiny 0.772 1.436 +86.0%
Indonezja 0.326 0.451 +38.4%
Meksyk 0.503 0.583 +16.0%
Brazylia 3.877 4.171 +7.6%
USA 1.280 1.304 +1.8%
UE 2.111 1.810 -14.3%
Źródło: WITS / UN Comtrade, mirror imports, HS 31.
Zmiana wartości importu rosyjskich nawozów na wybranych rynkach, 2024 wobec 2021
Najbardziej jednoznaczna zmiana dotyczy Indii. Wartość importu rosyjskich nawozów
wzrosła z 0,485 mld USD w 2021 r. do 2,628 mld USD w 2023 r. W 2024 r. spadła do 1,608
mld USD, ale w 2025 r. ponownie wzrosła do 2,956 mld USD. Chiny zwiększyły wartość
importu z 0,772 mld USD w 2021 r. do 1,436 mld USD w 2024 r., czyli o ok. 86%. Indonezja

-- 9 of 15 --

10
również utrzymała w 2024 r. poziom wyższy niż w 2021 r., a w 2025 r. jej import z Rosji
wyniósł ok. 0,698 mld USD, czyli przekroczyła poziom z 2021 r. ponad dwukrotnie.
Nie widać natomiast prostego zastąpienia UE jednym nowym rynkiem. Bardziej trafne jest
stwierdzenie o dywersyfikacji i przesunięciu ciężaru sprzedaży w stronę Azji oraz
utrzymaniu silnej pozycji w Brazylii i obu Amerykach. Brazylia pozostawała największym
pojedynczym rynkiem w 2024 r. z importem z Rosji wartym 4,17 mld USD.
Dane roku 2025 potwierdzają tendencje nowych kierunków eksportu rosyjskich nawozów:
Rynek Import z Rosji 2025, mld USD Zmiana % vs 2021
Indie 2,956 +510%
UE 1,962 -7%
USA 1,798 +40%
Indonezja 0,698 +114%
Meksyk 0,550 +9%
Malezja 0,385 n/d
RPA 0,363 n/d
Kolumbia 0,266 n/d
Źródło: WITS / UN Comtrade, HS 31
Import nawozów (cała grupa HS 31) z Rosji do UE
Według danych Komisji Europejskiej, w 2023 r. import z Rosji do UE nawozów objętych
późniejszymi dodatkowymi taryfami wyniósł ok. 3,6 mln ton o wartości 1,28 mld EUR,
co odpowiadało ponad 25% importu UE z państw trzecich. W 2024 r. było to ok. 4,4 mln
ton o wartości ok. 1,5 mld EUR, czyli ok. 30% importu UE z państw trzecich. Są to dane dla
zakresu regulacji, a nie dla całej grupy HS 31.
Dla całej grupy HS 31 Fertilisers (nawozy) import do UE z Rosji pod względem wartości
wygląda następująco:
Rok Import UE z Rosji, mld USD Zmiana
2021 2,111
2022 2,701 +28,0%
2023 1,497 -44,6%
2024 1,810 +20,9%
2025 1,962 +8,4%
W debacie publicznej okres po lutym 2022 r. bywa określany zbiorczo jako „okres sankcji”.
Jednak w przypadku nawozów wymaga to doprecyzowania. Handel nawozami nie został
objęty jednolitym, całkowitym zakazem importu do UE. Wprowadzony został natomiast
instrument mający bezpośrednio ograniczać import wybranych rosyjskich i białoruskich
nawozów na mocy Rozporządzenia (UE) 2025/1227. Nie jest on kolejnym pakietem restrykcji
przyjętym na podstawie unijnego reżimu sankcyjnego wobec Rosji. Jest on instrumentem
polityki handlowej UE – zmianą unijnych taryf celnych.

-- 10 of 15 --

11
Ponadto nie należy utożsamiać całego okresu 2022–2025 z obowiązywaniem nowych
unijnych ceł na nawozy. Taryfy wynikające z rozporządzenia 2025/1227 zaczęły
obowiązywać dopiero 1 lipca 2025 r. i dotyczą określonych nawozów azotowych oraz
wieloskładnikowych, a nie całego HS 31.
Rozporządzenie (UE) 2025/1227 wprowadziło od 1 lipca 2025 r. dla CN 3102 stawkę 6,5%
ad valorem + 40 EUR/t (do 30 czerwca 2026 r.), rosnącą etapami do 315 EUR/t od lipca
2028 r. Dla kodów CN 3105 20, 3105 30, 3105 40, 3105 51, 3105 59 i 3105 90 stawka
rozpoczęła się od 6,5% + 45 EUR/t i ma wzrosnąć do 430 EUR/t od lipca 2028 r.
Rozporządzenie nie obejmuje grup CN 3103 ani 3104.
Z powyższych względów, dla analizy ekonomicznej, właściwy podział okresu to nie podział
na okres przed 2022 r. i po 2022 r.
 2021 jako rok bazowy przed pełnoskalową wojną;
 2022–2024 jako okres wojny, sankcji w innych obszarach, zmian logistycznych
i cenowych, lecz bez nowych taryf 2025 na wskazane nawozy;
 od 1 lipca 2025 r. początek nowego reżimu taryfowego dla objętych kodów.
Import UE z Rosji 2021–2025
Rok Import z Rosji, mld USD Zmiana r/r % importu z Rosji
w imporcie UE HS31
2021 2.111 — 29.2%
2022 2.701 +28.0% —
2023 1.497 -44.6% 20.3%
2024 1.810 +20.9% 26.1%
2025 1.962 +8.4% 22.1%
Źródło: WITS / UN Comtrade
Wartość importu nawozów HS 31 z Rosji do UE
Wartość importu UE nie pokazuje trwałego załamania po 2022 r. Po rekordowym cenowo
2022 r. nastąpił spadek w 2023 r., a następnie odbicie w 2024 i 2025 r. W 2025 r. wartość
importu była o ok. 7,1% niższa niż w 2021 r., ale o 31,1% wyższa niż w 2023 r.
W 2025 r. Rosja pozostawała największym zewnętrznym dostawcą nawozów HS 31 do UE
według wartości: 1,962 mld USD. Kolejne miejsca zajmowały Egipt (1,687 mld USD)
i Maroko (1,081 mld USD). Udział Rosji w całkowitej wartości importu nawozów UE wyniósł
ok. 22,1%.
Państwa członkowskie EU - import nawozów HS 31 z Rosji 2021–2025 (wartości w mln USD,
według danych lustrzanych WITS / UN Comtrade)
Państwo 2021 2022 2023 2024 2025 % 2025/2021
Austria 3,0 7,1 5,4 1,2 1,0 -65,6%
Belgia 80,9 105,2 32,8 41,0 44,6 -44,9%
Bułgaria 60,5 174,2 57,7 71,8 n/d n/d
Chorwacja 10,7 24,4 16,3 6,0 4,6 -57,0%

-- 11 of 15 --

12
Państwo 2021 2022 2023 2024 2025 % 2025/2021
Cypr 0,0 0,0 0,5 0,0 1,4 n/d
Czechy 21,9 50,3 46,9 23,1 32,9 +50,4%
Dania 56,8 23,9 0,0 0,0 n/d n/d
Estonia 135,2 113,7 8,7 0,3 1,3 -99,0%
Finlandia 219,0 98,2 6,0 16,9 12,0 -94,5%
Francja 130,8 354,6 294,2 261,5 177,5 +35,7%
Niemcy 84,3 310,1 261,3 185,5 213,8 +153,7%
Grecja 34,7 29,2 23,0 30,7 16,6 -52,2%
Węgry 47,3 16,8 0,3 5,8 n/d n/d
Irlandia 159,1 156,4 9,8 12,3 30,9 -80,6%
Włochy 76,4 140,3 85,9 137,7 103,7 +35,7%
Łotwa 163,1 59,1 12,1 4,4 n/d n/d
Litwa 159,1 113,5 43,2 31,1 55,0 -65,4%
Luksemburg 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 n/d
Malta 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 n/d
Niderlandy 27,7 88,0 41,9 28,1 13,6 -50,9%
Polska 361,0 225,1 241,0 466,0 706,6 +95,7%
Portugalia 10,2 19,0 9,6 10,9 8,1 -20,2%
Rumunia 99,7 258,4 92,7 134,2 141,5 +41,9%
Słowacja 13,9 32,3 15,3 16,2 16,7 +19,9%
Słowenia 34,8 94,4 70,3 97,1 74,7 +114,7%
Hiszpania 105,5 150,1 98,4 153,1 n/d n/d
Szwecja 60,8 7,6 0,0 0,0 0,0 -100,0%
Źródła: WITS / UN Comtrade, „Fertilizers imports from Russian Federation”
„n/d” oznacza brak zweryfikowanych danych przede wszystkim dla 2025, a nie wartość
zerową.
Rok 2024 jest obecnie ostatnim, dla którego są dostępne pełne dane statyczne dla danej
grupy towarowej. Dlatego udział % w ramach samej EU jest przedstawiony poniżej właśnie
na bazie roku 2024 w uporządkowanej kolejności, poczynając od największego importera w
EU.
Lp. Państwo UE 2024, mln USD Udział % w UE
1 Polska 466.0 25.7%

-- 12 of 15 --

13
Lp. Państwo UE 2024, mln USD Udział % w UE
2 Francja 261.5 14.4%
3 Niemcy 185.5 10.2%
4 Hiszpania 153.1 8.5%
5 Włochy 137.7 7.6%
6 Rumunia 134.2 7.4%
7 Słowenia 97.1 5.4%
8 Bułgaria 71.8 4.0%
9 Belgia 41.0 2.3%
10 Litwa 31.1 1.7%
11 Grecja 30.7 1.7%
12 Holandia 28.1 1.6%
13 Czechy 23.1 1.3%
14 Finlandia 16.9 0.9%
15 Słowacja 16.2 0.9%
16 Irlandia 12.3 0.7%
17 Portugalia 10.9 0.6%
18 Chorwacja 6.0 0.3%
19 Węgry 5.8 0.3%
20 Łotwa 4.4 0.2%
21 Austria 1.2 0.1%
22 Estonia 0.3 0.0%
23 Dania 0.0 0.0%
24 Cypr 0.0 0.0%
25 Malta 0.0 0.0%
26 Luksemburg 0.0 0.0%
27 Szwecja 0.0 0.0%
Źródło: WITS / UN Comtrade
Ad 10.
MRiT na bieżąco monitoruje sytuację w gospodarce oraz w jej poszczególnych sektorach,
w tym również sytuację rynkową sektora nawozowego, opierając się o dane statystyczne
oraz ścisły dialog z przedstawicielami branży. Wyniki monitoringu sektora nawozowego
wskazują, że kluczowym wyzwaniem dla konkurencyjności polskich producentów nawozów

-- 13 of 15 --

14
oraz stabilności strategicznych polskich przedsiębiorstw sektora chemicznego pozostaje
silna presja ze strony importu z krajów trzecich. Istotną barierą są również wysokie koszty
energii oraz kluczowych surowców, w szczególności gazu ziemnego, stanowiącego
niezbędny składnik w produkcji nawozów azotowych i determinującego główną część
kosztów ich wytworzenia. Przy braku wyrównanych warunków konkurencji sytuacja ta
stawia unijnych producentów w trudniejszej pozycji wobec podmiotów spoza UE.
W tym kontekście MRiT stoi na stanowisku, że kwestia ochrony rynku nawozowego
i bezpieczeństwa żywnościowego wymaga skonsolidowanych działań na poziomie całej Unii
Europejskiej. Działania te powinny być skierowane na ochronę wspólnego rynku przed
nieuczciwą konkurencją, na zapobieganie nadmiernemu uzależnieniu od niepewnych
kierunków dostaw oraz na budowanie strategicznej autonomii przemysłowej UE.
W odpowiedzi na te wyzwania kluczowe są działania na poziomie unijnym, w tym przyjęty
w maju 2026 r. przez Komisję Europejską Plan działania w sprawie nawozów: partnerstwo na
rzecz zapewnienia dostępności, przystępności cenowej i autonomii strategicznej w zakresie
produkowanych w UE nawozów: COM(2026) 310 final, dostępny pod linkiem:
https://commission.europa.eu/news-and-media/news/europes-plan-boost-fertiliser-
supply-and-food-security-2026-05-19_pl. Celem planu jest wzmocnienie strategicznej
autonomii UE, ochrona rynku przed nieuczciwą konkurencją oraz zapewnienie stabilności
dostaw.
Równocześnie, w maju 2026 r. UE zawiesiła na rok część standardowych ceł na nawozy
z innych państw, ale wyraźnie wyłączyła z tego Rosję i Białoruś. To pokazuje, że obecna
polityka UE zmierza do dalszego wypierania rosyjskich nawozów z rynku europejskiego,
nawet bez klasycznego embarga.
Ad 6 i 11.
Kierując się m.in. interesem krajowych producentów nawozów, Polska aktywnie zabiegała
o wprowadzenie wspomnianego w poprzednich punktach Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2025/1227 z dnia 17 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany stawek
celnych mających zastosowanie do przywozu niektórych towarów pochodzących lub
wywożonych z Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi. Rozporządzenie to ogranicza
import nawozów z Rosji i Białorusi do UE oraz stopniowo zmniejsza zależność rynku
unijnego od dostaw z tych państw. Mechanizm został zaprojektowany tak, aby sukcesywnie,
z roku na rok, wzmacniać poziom ochrony rynku UE poprzez stopniowe podnoszenie
dodatkowych ceł, aż do osiągnięcia docelowego poziomu w 2028 r. Dzięki temu producenci
europejscy otrzymują czas na dostosowanie się i zwiększenie własnych zdolności
produkcyjnych, a jednocześnie import z Rosji i Białorusi staje się stopniowo coraz mniej
konkurencyjny.
Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązuje także Rozporządzenie Rady (UE) 2026/1181
z dnia 22 maja 2026 r. w sprawie zawieszenia ceł wspólnej taryfy celnej, o których mowa w art.
56 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, otwarcia
autonomicznych kontyngentów taryfowych na niektóre nawozy i określenia sposobu zarządzania
tymi kontyngentami. Rozporządzenie to tymczasowo zawiesza cła wspólnej taryfy celnej,
m.in. na towary wykorzystywane do produkcji nawozów azotowych, niektóre nawozy
azotowe i mieszanki zawierające azot. Mając na względzie interes unijnych, w tym
krajowych producentów, Polska była przeciwko zaproponowanym w rozporządzeniu
rozwiązaniom, gdyż tymczasowo ułatwiają one dostęp do rynku europejskiego między
innymi producentom nawozów. Z punktu widzenia naszej gospodarki istotna jest ochrona

-- 14 of 15 --

15
krajowych producentów i stabilność krajowej produkcji, co w efekcie końcowym powinno
przełożyć się także na zagwarantowanie dostępności nawozów dla polskich rolników.
Wspólna polityka handlowa, będąca jednym z fundamentów Unii Europejskiej, stanowi
wyłączną kompetencję UE. Oznacza to, że kwestiami handlowymi w imieniu wszystkich
państw UE zajmuje się Komisja Europejska, która dysponuje narzędziami mającymi na celu
ochronę europejskich producentów przed szkodami powodowanymi przez nieuczciwe
praktyki handlowe ze strony krajów spoza UE. Są to Instrumenty Ochrony Handlu (Trade
Defence Instruments – TDI), do których należą środki antydumpingowe (AD), środki
antysubsydyjne (AS) oraz środki ochronne typy Safeguard (SFG).
Jeżeli chodzi o nawozy, aktualnie obowiązują dodatkowe cła antydumpingowe na UAN
(mocznikowo-saletrzan amonu) z Rosji, wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym
Komisji (UE) 2026/65 z dnia 6 stycznia 2026 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe
na przywóz mieszanin mocznika i azotanu amonu pochodzących z Rosji, Trynidadu i Tobago oraz
Stanów Zjednoczonych Ameryki w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust.
2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036.
Warto pamiętać, że postępowania antydumpingowe (AD), antysubsydyjne (AS), a także
postępowania ochronne (Safeguard – SFG) wszczynane są na podstawie wniosku złożonego
do Komisji Europejskiej przez przemysł lub jego stowarzyszenia. Zgodnie z regulacjami UE,
skarga musi być poparta przez firmy reprezentujące co najmniej 25% całkowitej produkcji
UE danego towaru. Skarga musi zawierać dowody na dumping/subsydia oraz szkodę dla
branży i związek przyczynowy między tymi elementami. Komisja Europejska decyduje o
wszczęciu postępowania, publikując zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym UE.
Należy zatem podkreślić, że inicjatywa zmierzająca do ochrony pozycji sektora nawozowego
w związku z silną presją ze strony importu z krajów spoza Unii Europejskiej należy do
przemysłu, przy wsparciu i zaangażowaniu administracji publicznej. Polska administracja,
pozostając w stałym kontakcie z przemysłem, stanowi wsparcie dla zapewnienia ochrony
polskich i europejskich producentów po wszczęciu postępowania przez Komisję Europejską.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii

-- 15 of 15 --