Interpelacja w sprawie programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18978
do ministra infrastruktury
w sprawie programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej
Zgłaszający: Teresa Wilk
Data wpływu: 30-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
premier Donald Tusk zapowiedział w ostatnim czasie program Zintegrowanej Sieci Kolejowej obejmujący swoim zasięgiem teren całej Polski. Po zakończeniu programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej koleją w Polsce ma podróżować rocznie blisko 800 mln pasażerów.
Program zakłada budowę 4,7 tys. km nowych linii kolejowych oraz modernizację kolejnych 5,6 tys. km istniejących tras. Pociągi dużych prędkości mają osiągać prędkość do 350 km/h. Premier poinformował, że program inwestycyjny przewiduje budowę 2,7 tys. km linii kolei dużych prędkości oraz ponad 2 tys. km konwencjonalnych tras kolejowych. Szef rządu zapowiedział, że każdy powiat w Polsce zostanie włączony do sieci połączeń dalekobieżnych. Program Zintegrowanej Sieci Kolejowej ma według doniesień kosztować setki miliardów złotych.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Co jest powodem decyzji o powołaniu programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej przy jednoczesnym wycofaniu się z pełnej skali będącego już w trakcie realizacji Centralnego Portu Komunikacyjnego?
Jakie są szacunkowe całkowite koszty realizacji programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej, z podziałem na budowę nowych linii i modernizację istniejącej infrastruktury? Czy przewiduje się zakup nowego taboru w ramach programu?
Z jakich źródeł finansowania rząd planuje pokryć koszty realizacji programu oraz jaki będzie udział środków krajowych, unijnych i ewentualnego finansowania dłużnego?
Jaka jest perspektywa czasowa wykonania przedsięwzięcia Zintegrowanej Sieci Kolejowej?
Czy rząd przeprowadził analizy ekonomiczne i prognozy ruchu pasażerskiego uzasadniające założenie osiągnięcia poziomu blisko 800 mln pasażerów rocznie?
W jaki sposób wytypowano powiaty, które mają zostać objęte nowymi połączeniami dalekobieżnymi, oraz jakie kryteria były brane pod uwagę przy planowaniu przebiegu tras?
Które powiaty uzyskają dostęp do sieci połączeń dalekobieżnych w pierwszej kolejności?
Czy rząd przewiduje przeprowadzenie konsultacji społecznych dotyczących przebiegu nowych linii kolejowych? Jeśli tak, w jakiej formule i terminie?
Czy rząd przewiduje budowę nowych dworców i centrów przesiadkowych w związku z realizacją programu? Jeśli tak, w jakich lokalizacjach?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Teresa Wilk
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13220 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego
Piotr Malepszak
Znak pisma: BPCPK–2.054.38.2026
Warszawa, 23 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18978 Poseł na Sejm RP Pani Teresy Wilk, przekazuję
poniższe informacje.
Uprzejmie informuję, że Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK) została opracowana jako
kompleksowe podejście do długoterminowego rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce.
Celem projektu było całościowe spojrzenie na potrzeby rozwoju sieci, uwzględniające
zarówno budowę nowych linii, jak i modernizację oraz lepsze wykorzystanie istniejącej
infrastruktury, a także zapewnienie spójności pomiędzy poszczególnymi elementami
krajowego systemu kolejowego.
Prace nad ZSK były prowadzone wspólnie z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i opierały się
na szerokim zakresie analiz dotyczących funkcjonowania oraz przyszłego rozwoju
transportu kolejowego. Uwzględniano m.in. potencjał popytowy, dostępność
transportową poszczególnych obszarów kraju, rozmieszczenie i hierarchię ośrodków
miejskich oraz ich wzajemne powiązania funkcjonalne, możliwości skrócenia czasów
podróży, wykorzystanie istniejącej infrastruktury, a także uwarunkowania przestrzenne.
Istotą ZSK jest zatem odejście od analizowania poszczególnych inwestycji jako
niezależnych przedsięwzięć na rzecz zaplanowania docelowego, spójnego układu całej
sieci kolejowej, odpowiadającego na potrzeby transportowe różnych części kraju. W tym
ujęciu rozwój Kolei Dużych Prędkości pozostaje jednym z elementów systemu,
powiązanym z siecią konwencjonalną oraz pozostałymi inwestycjami kolejowymi.
Zintegrowanej Sieci Kolejowej nie należy zatem traktować wyłącznie jako następstwa
zmian w dotychczasowych założeniach dotyczących komponentu kolejowego Port Polska.
Stanowi ona szersze podejście do planowania rozwoju infrastruktury kolejowej w skali
całego kraju, oparte na analizach i wspólnie wypracowane przez podmioty
odpowiedzialne za rozwój polskiej sieci kolejowej.
Ponadto należy wskazać, iż Zintegrowana Sieć Kolejowa obejmuje w szczególności
przedsięwzięcia planowane do realizacji w perspektywie po 2035 r. Łączne szacunkowe
nakłady inwestycyjne na ich realizację wynoszą ok. 610 mld zł, z czego ok. 410 mld zł
przypada na budowę nowych linii kolejowych, natomiast ok. 200 mld zł – na modernizację
-- 1 of 5 --
2
i rewitalizację istniejącej infrastruktury kolejowej. Rozwój infrastruktury oraz związany
z nim wzrost liczby i jakości połączeń będą w przyszłości generowały zapotrzebowanie na
odpowiednio dostosowany tabor. Decyzje dotyczące jego zakupu, parametrów oraz
źródeł finansowania będą jednak podejmowane na kolejnych etapach rozwoju systemu
przewozowego.
Z uwagi na strategiczny charakter ZSK, zakładający integrację linii Kolei Dużych Prędkości
z liniami konwencjonalnymi oraz wykorzystanie zarówno nowej, jak i istniejącej
infrastruktury, potrzeby taborowe będą zróżnicowane w zależności od rodzaju
realizowanych przewozów i parametrów obsługiwanych tras. Decyzje w tym zakresie będą
należały przede wszystkim do przewoźników kolejowych oraz właściwych organizatorów
publicznego transportu zbiorowego. Zakup taboru może być zatem realizowany w ramach
odrębnych programów i mechanizmów finansowania, niezależnie od samego programu
ZSK.
Jednocześnie wyjaśniam, że na obecnym etapie nie określono docelowej struktury
finansowania przedsięwzięć wynikających z programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej.
Wynika to ze strategicznego i długoterminowego charakteru programu ZSK, który określa
pożądany kierunek rozwoju sieci kolejowej, ale nie stanowi obecnie programu
inwestycyjnego zawierającego szczegółowy harmonogram rzeczowo-finansowy.
Szacunkowe nakłady inwestycyjne na realizację programu ZSK nie zostały zatem
przypisane do konkretnych źródeł finansowania. Po zakończeniu procesu wdrożenia
prawnego program ZSK będzie stanowił podstawę do przygotowywania kolejnych
wieloletnich programów inwestycyjnych, obejmujących konkretne zadania,
harmonogramy realizacji oraz źródła ich finansowania. Dopiero na tym etapie, po
przeprowadzeniu dalszych prac studialnych i uszczegółowieniu kosztów poszczególnych
przedsięwzięć, możliwe będzie określenie wielkości nakładów oraz sposobu ich
finansowania w kolejnych okresach realizacyjnych.
Należy również wskazać, że obecnie nie funkcjonują krajowe ani unijne programy
inwestycyjne obejmujące pełną perspektywę realizacji ZSK po 2035 r. Obowiązujące
krajowe programy dotyczące inwestycji kolejowych sięgają do 2032 r., dlatego nie jest
możliwe przesądzenie ani konkretnych źródeł finansowania, ani ich procentowego udziału
dla przedsięwzięć przewidzianych do realizacji w dalszym horyzoncie. Struktura
finansowania poszczególnych zadań będzie określana na kolejnych etapach ich
przygotowania i realizacji, z uwzględnieniem dostępności środków krajowych, funduszy
Unii Europejskiej oraz innych instrumentów finansowych dostępnych w danym okresie.
Realizacja programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej będzie procesem wieloletnim
i etapowym. Do 2035 r. przewidywana jest realizacja szeregu przedsięwzięć znajdujących
się obecnie na różnych etapach przygotowania. Część z nich posiada już określone źródła
finansowania, natomiast w odniesieniu do pozostałych decyzje inwestycyjne i finansowe
będą podejmowane na kolejnych etapach. Kompleksowa realizacja programu ZSK
i osiągnięcie pożądanego kształtu sieci będą wykraczać poza 2035 r., przy czym na
obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie konkretnego horyzontu czasowego
zakończenia całego programu.
Z uwagi na skalę programu nie jest możliwa równoczesna realizacja wszystkich
przedsięwzięć. Obecnie prowadzone są zatem prace nad ich priorytetyzacją oraz
-- 2 of 5 --
3
podziałem na kolejne pakiety inwestycyjne. Proces ten uwzględnia nie tylko efekty
transportowe poszczególnych przedsięwzięć, lecz również dostępność środków
finansowych, potencjał rynku budowlanego, dostępność zasobów wykonawczych oraz
możliwość prowadzenia prac bez nadmiernego ograniczania przepustowości
funkcjonującej sieci kolejowej.
Prognozy pasażerskie zostały opracowane na podstawie analiz obejmujących
funkcjonowanie całego krajowego systemu transportowego, z wykorzystaniem
Pasażerskiego Modelu Transportowego. Prognozowany wzrost przewozów jest wynikiem
modelowania uwzględniającego m.in. skrócenie czasów przejazdu, zwiększenie
częstotliwości połączeń, poprawę dostępności kolei na kolejnych obszarach kraju oraz
efekty wynikające z funkcjonowania spójnej i zintegrowanej sieci połączeń.
Prognozowaną wartość na poziomie 720 mln pasażerów rocznie należy zatem traktować
jako wynik analiz dla docelowego systemu transportowego, a nie jako przyjęte z góry
założenie programu. Dla całego programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej przeprowadzono
również analizę efektywności ekonomicznej, pozwalającą ocenić zasadność realizacji
docelowego układu sieci z punktu widzenia generowanych korzyści społeczno-
gospodarczych i transportowych. Analiza ta stanowiła uzupełnienie prognoz ruchu oraz
pozostałych analiz prowadzonych na potrzeby opracowania programu.
Założeniem Zintegrowanej Sieci Kolejowej nie było wytypowanie wybranej grupy
powiatów, lecz zapewnienie dostępu do systemu połączeń dalekobieżnych mieszkańcom
wszystkich powiatów w Polsce. Podstawę do wypracowania oferty przewozowej dla ZSK
stanowiły założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy, przewidujące możliwość
zapewnienia takiego dostępu zarówno poprzez bezpośrednie połączenia dalekobieżne,
jak i za pośrednictwem skoordynowanych połączeń regionalnych lub dowozowych
połączeń autobusowych.
Przy kształtowaniu Zintegrowanej Sieci Kolejowej uwzględniono szeroki zakres
uwarunkowań transportowych, przestrzennych i funkcjonalnych. Analizie poddano m.in.
prognozowane potoki pasażerskie i towarowe, rozmieszczenie ludności oraz ośrodków
miejskich, z uwzględnieniem ich kategorii i wzajemnych powiązań funkcjonalnych.
Oceniano także możliwości realnego skrócenia czasów podróży, poprawy dostępności
transportowej, efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury oraz tworzenia
dogodnych węzłów przesiadkowych. Istotnym założeniem prac nad ZSK było również
ograniczanie zjawiska wykluczenia transportowego oraz wzmacnianie powiązań
mniejszych i średnich ośrodków z siecią połączeń międzyregionalnych i między-
aglomeracyjnych.
Istotą programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej jest zapewnienie wszystkim powiatom
w Polsce dostępu do systemu połączeń dalekobieżnych. Dostęp ten może mieć charakter
bezpośredni, poprzez obsługę danego obszaru pociągami dalekobieżnymi, albo pośredni
– poprzez skoordynowane połączenia regionalne lub autobusowe zapewniające dogodny
dojazd do węzła, w którym możliwa będzie przesiadka na pociąg dalekobieżny. Takie
podejście pozwala zapewnić dostęp do sieci połączeń międzyaglomeracyjnych
i międzyregionalnych również obszarom, w których bezpośrednia obsługa dalekobieżna
nie musi stanowić optymalnego rozwiązania z punktu widzenia organizacji całej siatki
połączeń.
-- 3 of 5 --
4
Na obecnym etapie nie określono jeszcze etapowania realizacji poszczególnych
przedsięwzięć, a tym samym nie jest możliwe wskazanie zamkniętej listy powiatów, które
jako pierwsze uzyskają lub poprawią dostęp do siatki połączeń dalekobieżnych. W ramach
ZSK prowadzone są obecnie prace nad priorytetyzacją inwestycji, których rezultatem
będzie określenie rekomendowanej kolejności ich przygotowania i realizacji.
Rekomendacje wynikające z procesu priorytetyzacji będą stanowiły podstawę do dalszego
planowania działań inwestycyjnych. Rzeczywiste tempo i kolejność realizacji
poszczególnych przedsięwzięć będą jednak uzależnione przede wszystkim od możliwości
finansowych państwa, dostępności środków krajowych i unijnych, a także od możliwości
przygotowania i realizacji inwestycji w danym okresie. Z tego względu termin uzyskania
przez poszczególne powiaty dostępu do systemu połączeń międzyaglomeracyjnych
i międzyregionalnych nie jest obecnie możliwy do jednoznacznego określenia i będzie
uzależniony od harmonogramu realizacji konkretnych przedsięwzięć infrastrukturalnych
oraz rozwoju oferty przewozowej.
Dla poszczególnych przedsięwzięć wskazanych w programie Zintegrowanej Sieci
Kolejowej będą prowadzone kolejne etapy prac przygotowawczych i przedprojektowych,
w ramach których realizowane będą m.in. studia techniczno-ekonomiczno-środowiskowe
(STEŚ). Na tym etapie przeprowadzone zostaną szczegółowe analizy uwarunkowań
technicznych, przestrzennych i środowiskowych, stanowiące podstawę do wyznaczenia
i porównania wariantów przebiegu nowych linii kolejowych. W ramach tych prac
przewidziane zostaną również spotkania informacyjne z mieszkańcami obszaru
oddziaływania planowanych inwestycji, a także prowadzony będzie dialog z jednostkami
samorządu terytorialnego.
Głos społeczności lokalnych będzie istotnym elementem procesu przygotowania
inwestycji i będzie uwzględniany przy analizie oraz porównywaniu możliwych wariantów
przebiegu infrastruktury. Pozwoli to na identyfikację lokalnych uwarunkowań, potrzeb
i potencjalnych kolizji, które nie zawsze mogą zostać w pełni rozpoznane na
wcześniejszym, strategicznym etapie prac. Terminy oraz szczegółowa formuła spotkań
będą określane indywidualnie dla każdego przedsięwzięcia, wraz z rozpoczęciem
odpowiedniego etapu jego przygotowania. O terminach i formule spotkań mieszkańcy
oraz pozostałe zainteresowane strony będą informowani z odpowiednim wyprzedzeniem,
w sposób umożliwiający ich rzeczywisty udział w procesie.
W ramach prac nad ZSK zaproponowano sieć ponad 200 węzłów przesiadkowych,
obejmujących zarówno największe miasta, jak i ośrodki o znaczeniu regionalnym
i subregionalnym. Ich rolą będzie zapewnienie integracji różnych form transportu,
w szczególności kolei międzyregionalnej i regionalnej, transportu autobusowego,
komunikacji miejskiej oraz transportu indywidualnego.
Jednym z założeń przy kształtowaniu tej sieci było możliwie równomierne rozmieszczenie
węzłów na terenie całego kraju, tak aby umożliwić sprawny dostęp do sieci połączeń
dalekobieżnych także mieszkańcom obszarów nieobjętych bezpośrednią obsługą
połączeniami dalekobieżnymi.
Jednocześnie należy rozróżnić wskazanie funkcji i proponowanej wstępnie lokalizacji
węzła przesiadkowego od decyzji o budowie konkretnego nowego dworca czy centrum
przesiadkowego. Zakres niezbędnych inwestycji w poszczególnych lokalizacjach, w tym
ewentualna budowa nowej infrastruktury, przebudowa istniejących obiektów lub ich
-- 4 of 5 --
5
dostosowanie do zwiększonego ruchu i funkcji integracyjnych, będzie określany na
dalszych etapach przygotowania poszczególnych przedsięwzięć. Docelowy zakres działań
w poszczególnych lokalizacjach będzie wypracowywany z uwzględnieniem dostępnych
możliwości finansowych, uwarunkowań lokalnych oraz współpracy z jednostkami
samorządu terytorialnego i pozostałymi interesariuszami zaangażowanymi w rozwój
infrastruktury transportowej.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Piotr Malepszak
Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego
-- 5 of 5 --