Interpelacja w sprawie braku przedstawicieli referendarzy sądowych i asystentów sędziów w Zespole Problemowym do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego

Interpelacja nr 18976

do ministra sprawiedliwości

w sprawie braku przedstawicieli referendarzy sądowych i asystentów sędziów w Zespole Problemowym do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego

Zgłaszający: Marcelina Zawisza

Data wpływu: 30-07-2026

Szanowny Panie Ministrze,

4 lutego 2026 r. został powołany Zespół Problemowy Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

W skład zespołu weszli przedstawiciele środowiska sędziowskiego, prokuratorskiego, adwokackiego i radcowskiego, osoby związane z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury oraz przedstawiciele nauki. W składzie zespołu nie znalazł się natomiast żaden referendarz sądowy ani asystent sędziego.

Pominięcie tych grup zawodowych budzi poważne wątpliwości. Referendarze sądowi i asystenci sędziów są bezpośrednimi adresatami regulacji dotyczących dostępu do urzędu sędziego. Wielu z nich posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe zdobyte w sądach, zdane egzaminy zawodowe lub sędziowskie, a zarazem podlega szczególnym zasadom dotyczącym aplikacji uzupełniającej, egzaminów i udziału w konkursach na stanowiska sędziowskie.

Ich praktyczna wiedza pozwoliłaby ocenić rzeczywiste skutki obowiązujących regulacji, w tym bariery utrudniające awans osobom od lat wykonującym pracę orzeczniczą lub bezpośrednio wspierającym działalność orzeczniczą sądów.

Podczas spotkania zespołu z ministrem sprawiedliwości 15 lipca 2026 r. uczestniczyli m.in. przedstawiciele KSSiP oraz aplikant aplikacji sędziowskiej. Również wtedy nie wskazano udziału przedstawiciela referendarzy sądowych ani asystentów sędziów.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Z jakich powodów do składu zespołu nie powołano ani jednego przedstawiciela referendarzy sądowych oraz ani jednego przedstawiciela asystentów sędziów?

2. Jakimi kryteriami kierowano się przy wyborze grup zawodowych reprezentowanych w zespole?

3. Dlaczego zapewniono udział przedstawicieli adwokatury, radców prawnych i prokuratury, a pominięto grupy zawodowe wykonujące pracę bezpośrednio w sądach i objęte projektowanymi zasadami dostępu do urzędu sędziego?

4. Czy przed powołaniem zespołu zwrócono się do stowarzyszeń referendarzy sądowych, przedstawicieli referendarzy poszczególnych okręgów oraz organizacji reprezentujących asystentów sędziów o zgłoszenie kandydatów albo przedstawienie stanowiska?

5. Czy przedstawiciele tych grup byli dotychczas zapraszani na posiedzenia zespołu, wysłuchania eksperckie lub konsultacje? Jeżeli tak, proszę wskazać daty spotkań i uczestniczące w nich organizacje.

6. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje uzupełnienie składu zespołu o referendarza sądowego i asystenta sędziego?

7. Jeżeli nie jest planowane formalne rozszerzenie składu, czy zostaną przeprowadzone odrębne konsultacje ze środowiskami referendarzy i asystentów przed przyjęciem projektu zmian?

8. Czy zespół analizuje sytuację referendarzy i asystentów posiadających zdane egzaminy adwokackie, radcowskie, notarialne, prokuratorskie albo sędziowskie oraz różnice w zasadach dostępu do urzędu sędziego dotyczące tych osób?

9. Czy przedstawiciele referendarzy sądowych i asystentów otrzymają możliwość zapoznania się z projektem i zgłoszenia uwag przed jego przyjęciem przez Komisję Kodyfikacyjną?

10. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace zespołu i w jakim terminie planowane jest przedstawienie projektu lub rekomendacji?