Interpelacja w sprawie wprowadzenia jednolitych zasad bezpłatnego wstępu dla asystentów osób z niepełnosprawnościami do parków narodowych oraz innych obiektów przyrodniczych podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18973
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wprowadzenia jednolitych zasad bezpłatnego wstępu dla asystentów osób z niepełnosprawnościami do parków narodowych oraz innych obiektów przyrodniczych podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Piotr Paweł Strach
Data wpływu: 30-07-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie zasad odpłatności za wstęp dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich asystentów do parków narodowych i innych obiektów przyrodniczych podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Kwestia ta była przedmiotem dyskusji podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Osób z Niepełnosprawnościami. Do mojego biura poselskiego oraz organizacji reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami docierają sygnały wskazujące na brak jednolitych zasad dotyczących bezpłatnego wstępu asystentów osób z niepełnosprawnościami do parków narodowych oraz innych miejsc prowadzących działalność edukacyjną i przyrodniczą.
Obecnie zasady obowiązujące w poszczególnych parkach narodowych i jednostkach są zróżnicowane. W części z nich asystenci osób z niepełnosprawnościami korzystają z bezpłatnego wstępu, podczas gdy w innych zobowiązani są do zakupu biletu. Taka praktyka prowadzi do nierównego traktowania obywateli i ogranicza możliwość pełnego korzystania z walorów przyrodniczych oraz edukacyjnych przez osoby z niepełnosprawnościami.
Należy podkreślić, że asystent osoby z niepełnosprawnością nie jest turystą ani odbiorcą oferty edukacyjnej w znaczeniu właściwym. Jego obecność wynika z konieczności zapewnienia wsparcia osobie z niepełnosprawnością, umożliwienia jej bezpiecznego poruszania się, komunikacji oraz korzystania z dostępnych atrakcji. W wielu przypadkach obecność asystenta stanowi warunek niezbędny do skorzystania z oferty parku narodowego lub innego obiektu przyrodniczego.
Prawo osób z niepełnosprawnościami do uczestnictwa w życiu społecznym, rekreacji oraz korzystania z dóbr przyrodniczych wynika z konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, w szczególności z art. 9 dotyczącego dostępności oraz art. 30 odnoszącego się do uczestnictwa w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie. Ponadto ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami zobowiązuje podmioty publiczne do eliminowania barier utrudniających korzystanie z oferowanych usług.
W mojej ocenie dostęp do dziedzictwa przyrodniczego powinien być realizowany na jednolitych zasadach obowiązujących we wszystkich parkach narodowych oraz jednostkach pozostających pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Brak jednolitych standardów powoduje, że możliwość korzystania z tych miejsc zależy od lokalnych regulaminów, a nie od spójnej polityki państwa w zakresie dostępności.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie zasady dotyczące ulg i zwolnień z opłat dla osób z niepełnosprawnościami obowiązują obecnie w parkach narodowych oraz innych jednostkach podległych lub nadzorowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
2. W których parkach narodowych i jednostkach asystenci osób z niepełnosprawnościami korzystają z bezpłatnego wstępu, a w których są zobowiązani do zakupu biletu?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące zróżnicowania zasad obowiązujących w poszczególnych parkach narodowych?
4. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby osób z niepełnosprawnościami korzystających z oferty parków narodowych oraz wsparcia asystentów?
5. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitych zasad obowiązujących wszystkie parki narodowe oraz jednostki podległe resortowi, polegających na bezpłatnym wstępie dla asystenta osoby z niepełnosprawnością?
6. Czy analizowane były skutki finansowe wdrożenia takiego rozwiązania? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
7. Czy planowane jest wydanie wytycznych lub standardów dostępności dla parków narodowych i innych jednostek podległych ministerstwu w zakresie zasad wstępu asystentów osób z niepełnosprawnościami?
8. Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami dotyczące poprawy dostępności obszarów chronionych i infrastruktury edukacyjno-przyrodniczej?
9. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne zmierzające do ujednolicenia zasad obowiązujących na terenach parków narodowych? W jakim terminie ministerstwo przewiduje możliwość wdrożenia jednolitych standardów w tym zakresie?
Wprowadzenie jednolitych zasad bezpłatnego wstępu dla asystentów osób z niepełnosprawnościami stanowiłoby ważny element realizacji polityki dostępności państwa oraz umożliwiłoby osobom z niepełnosprawnościami pełniejsze korzystanie z polskiego dziedzictwa przyrodniczego. Dostępność do parków narodowych i innych obiektów przyrodniczych nie powinna zależeć od regulaminów poszczególnych jednostek, lecz od jednolitych standardów obowiązujących na poziomie krajowym.
Z poważaniem Maja Nowak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Osób z Niepełnosprawnościami
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6416 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.0500.9.2026.RS
4507069.18677692.15167926
Warszawa, 21-09-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłanki Mai Ewy Nowak oraz posła Piotra Pawła Stracha
Temat: wprowadzenie jednolitych zasad bezpłatnego wstępu dla asystentów osób z
niepełnosprawnościami do parków narodowych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18973 posłanki Mai Ewy Nowak oraz posła Piotra Pawła
Stracha w sprawie wprowadzenia jednolitych zasad bezpłatnego wstępu dla asystentów
osób z niepełnosprawnościami do parków narodowych informuję, że Ministerstwo Klimatu
i Środowiska podjęło już działania w tym zakresie.
Wychodząc naprzeciw potrzebom osób z niepełnosprawnościami w zakresie ułatwienia im
bezpośredniego kontaktu z przyrodą parków narodowych, kierownictwo Ministerstwa
Klimatu i Środowiska w ramach prac legislacyjnych podjęło decyzję o konieczności zmian w
zakresie pobierania opłat za wstęp do parków narodowych zarówno w odniesieniu do osób
z niepełnosprawnościami, jak i ich opiekunów. Procedowany projekt ustawy o zmianie
ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (UD 233) przewiduje, że od ww.
osób nie będą pobierane opłaty za wstęp do parków narodowych lub niektóre ich obszary. W
marcu oraz kwietniu 2026 roku przeprowadzono konsultacje publiczne projektu.
W świetle obecnie funkcjonujących przepisów, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16
kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13 ze zm.) parki narodowe mogą
pobierać opłaty za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary oraz za
udostępnianie parku narodowego lub niektórych jego obszarów. Wysokość opłat za wstęp
do parku narodowego lub na niektóre jego obszary oraz za udostępnianie parku
narodowego lub niektórych jego obszarów ustala dyrektor parku narodowego, przy czym
opłata za jednorazowy wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary nie może
przekraczać kwoty 6 zł waloryzowanej o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen
towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej. W 2026 r. opłata
maksymalna z tego tytułu wynosi 11 zł (uwzględniając waloryzację od 2004 r.).
Parki narodowe lub niektóre ich obszary, gdzie za wstęp jest pobierana opłata zostały
określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 marca 2013 r. w sprawie parków
narodowych lub niektórych ich obszarów, gdzie za wstęp pobiera się opłaty (Dz. U. z 2022
-- 1 of 3 --
2
r. poz. 1030). Rozporządzenie to określa 11 parków narodowych oraz obszary w 5 parkach
narodowych, gdzie za wstęp pobiera się opłaty.
W art. 12 ust. 7 i 8 ustawy o ochronie przyrody został określony katalog osób, od których
nie pobiera się opłat za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary oraz
katalog osób, którym przysługuje zniżka w wysokości 50% stawki ustalonej przez dyrektora
parku narodowego z tytułu wstępu do parku narodowego lub na niektóre jego obszary. Na
podstawie art. 12 ust. 8 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody osobom z niepełnosprawnością
przysługuje zniżka w wysokości 50% stawki ustalonej przez dyrektora parku narodowego z
tytułu wstępu do parku narodowego lub na niektóre jego obszary. W przypadku opłat za
udostępnianie parku narodowego lub niektórych jego obszarów, ustawa o ochronie
przyrody nie określa ustawowego prawa do zniżki dla określonych grup. Niemniej niemal
wszystkie parki, w których takie opłaty obowiązują, wprowadziły zniżki dla osób z
niepełnosprawnościami.
W odniesieniu do opiekunów osób z niepełnosprawnościami ustawa o ochronie przyrody
nie wprowadza możliwości przyznania zniżki przy zakupie biletu wstępu do parku
narodowego. Niemniej wiele parków narodowych przyznaje ulgi w opłatach za
udostępnienie obszaru parku narodowego (np. ośrodków edukacyjnych) dla opiekunów
osób z niepełnosprawnością.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega potrzebę ujednolicenia tych zasad. Z tego
względu podjęto działania legislacyjne, które mają wprowadzić rozwiązanie obowiązujące na
poziomie ustawowym.
Jednocześnie działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska na rzecz dostępności parków
narodowych nie ograniczają się do zasad pobierania opłat. Parki narodowe od wielu lat
prowadzą działania poprawiające dostępność swoich obszarów i obiektów dla osób ze
szczególnymi potrzebami. Działania te są związane z dostępnością:
1) architektoniczną - budynki dyrekcji, muzea, ośrodki edukacji i inne obiekty
udostępniane turystom, parkingi itp.;
2) informacyjno-komunikacyjną – pracownicy posługujący się językiem migowym,
dostępność pętli indukcyjnych, szczególnie w muzeach, tablice informacyjne z
alfabetem Braille’a, zajęcia edukacyjne dostosowane do grup osób o szczególnych
potrzebach;
3) cyfrową – nowe, ujednolicone strony internetowe parków narodowych dostosowane
do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami (standardy WCAG).
Przy planowaniu i realizacji tych zadań parki często współpracują z podmiotami działającymi
na rzecz osób z niepełnosprawnościami.
W latach 2021-2023 Ministerstwo i wybrane parki narodowe realizowały razem z PFRON
projekt „Obszar chroniony, obszar dostępny” w ramach Działania 4.3 Programu
Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. W ramach projektu wypracowano ramowy model
dostępnego parku narodowego i krajobrazowego jako elementu dostępności oferty
turystycznej dla osób z niepełnosprawnościami i wdrożono wybrane elementy tego modelu
przez uczestniczące w projekcie parki narodowe i krajobrazowe w Polsce. Końcowy
dokument został przekazany wszystkim parkom do wykorzystania przy planowaniu
kolejnych działań na rzecz dostępności.
-- 2 of 3 --
3
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska uczestniczy w pracach nad projektem nowego
programu rządowego na rzecz poprawy dostępności (robocza nazwa „Dostępność 2.0”).
Prace koordynowane są przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Celem
programu jest kontynuacja i rozwój działań na rzecz zapewnienia osobom ze szczególnymi
potrzebami równego dostępu do usług, przestrzeni oraz infrastruktury publicznej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --