Interpelacja w sprawie ograniczenia w pozyskiwaniu drewna na wybranych obszarach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w tym na terenie Nadleśnictwa Bircza
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18968
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ograniczenia w pozyskiwaniu drewna na wybranych obszarach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w tym na terenie Nadleśnictwa Bircza
Zgłaszający: Adam Dziedzic
Data wpływu: 30-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z realizacją polecenia z dnia 8 stycznia 2024 r., wprowadzającego ograniczenia w pozyskiwaniu drewna na wybranych obszarach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w tym na terenie Nadleśnictwa Bircza, oraz w związku z licznymi sygnałami kierowanymi przez mieszkańców, przedsiębiorców z branży leśnej, przedstawicieli zakładów usług leśnych oraz samorządów z terenu Bieszczad i Pogórza Przemyskiego, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących skutków wprowadzenia przedmiotowych ograniczeń.
Z przedstawionych mi informacji wynika, że ograniczenie pozyskania drewna wywołało istotne konsekwencje gospodarcze i społeczne dla lokalnych przedsiębiorców oraz pracowników utrzymujących się z gospodarki leśnej. Jednocześnie pojawiają się liczne wątpliwości dotyczące sposobu podejmowania decyzji, procesu konsultacyjnego oraz wpływu tych działań na kondycję finansową Lasów Państwowych.
W związku w wykonywaniem uprawnień poselskich wynikających z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 2024.907) o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jak zmieniło się planowane oraz faktyczne pozyskanie drewna na terenie Nadleśnictwa Bircza od momentu wprowadzenia moratorium? Proszę o przedstawienie danych:
w metrach sześciennych (m3),
w ujęciu procentowym,
z podziałem na lata 2023, 2024, 2025 i pierwsze półrocze 2026.
Czy nastąpiła zmiana przychodów z tytułu ograniczenia pozyskania drewna? Proszę o przedstawienie danych według średnich cen sprzedaży drewna oraz rzeczywistych skutków finansowych dla Nadleśnictwa Bircza.
Jakie są łączne skutki finansowe wprowadzenia moratorium dla Nadleśnictwa Bircza ?
Ile zakładów usług leśnych (ZUL) wykonujących dotychczas prace na terenie Nadleśnictwa Bircza utraciło w całości lub części zlecenia wskutek ograniczenia pozyskania drewna?
Czy w przypadku utracenia części zlecenia Zakłady Usług Leśnych, które utraciły możliwość realizacji prac, otrzymały alternatywne zlecenia w innych nadleśnictwach? Jeżeli tak:
jakie były to zakłady,
w których nadleśnictwach wykonywały prace,
jaka była wartość i zakres tych zleceń?
Czy zlecenia alternatywne, które zastąpiły utracone kontrakty, były adekwatne do utraconych zleceń pod względem wartości, wolumenu oraz zakresu prac? Jeżeli nie, proszę o wskazanie skali różnic z podziałem na poszczególne daty utraty kontraktów oraz pozyskania zleceń alternatywnych.
Czy są państwo w posiadaniu informacji ilu pracowników zatrudnionych przez Zakłady Usług Leśnych utraciło zatrudnienie lub miało ograniczony wymiar pracy wskutek wprowadzenia moratorium?
Jak przebiegał proces konsultacji poprzedzający objęcie ograniczeniami Nadleśnictwa Bircza? Proszę wskazać:
jaki były wyniki konsultacji,
jakie podmioty uczestniczyły w konsultacjach,
kiedy odbywały się spotkania,
jakie uwagi zostały zgłoszone,
które z nich zostały uwzględnione.
Czy przed podjęciem memorandum sporządzono analizę skutków społeczno-gospodarczych oraz ocenę wpływu ograniczenia gospodarki leśnej na lokalny rynek pracy? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie.
Jakie kryteria zadecydowały o objęciu ograniczeniami obszaru Nadleśnictwa Bircza?
Czy ministerstwo monitoruje wpływ moratorium na funkcjonowanie przedsiębiorstw współpracujących z Lasami Państwowymi, w szczególności zakładów usług leśnych, tartaków oraz firm transportowych? Jeżeli tak, jakie są wyniki tych analiz?
Czy w związku z wprowadzonymi ograniczeniami działają instrumenty wsparcia lub rekompensaty dla przedsiębiorców oraz pracowników, którzy ponieśli straty? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie ich zakresu oraz stopnia wykorzystania.
W jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględniło wyniki konsultacji społecznych przeprowadzonych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie w dniach 5-12 czerwca 2024 r. oraz 15 lipca-5 sierpnia 2024 r., dotyczących aktualizacji obszarów objętych włączeniami oraz ograniczeniami w pozyskiwaniu drewna, w których wpłynęło 53 968 uwag i wniosków, a udział wzięło 59 851 podmiotów?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza zmienić lub uchylić moratorium wprowadzone poleceniem z dnia 8 stycznia 2024 r., mając na uwadze, że w toku wskazanych konsultacji 51 533 wnioski sprzeciwiały się utrzymaniu moratorium, natomiast jedynie 2252 wnioski opowiadały się za jego utrzymaniem? Jeżeli nie, proszę o wskazanie przyczyn nieuwzględnienia stanowiska wyrażonego przez większość uczestników konsultacji.
Czy ministerstwo analizowało, jaki udział w konsultacjach społecznych miały podmioty z województwa podkarpackiego, a jaki podmioty spoza regionu? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych oraz wskazanie, czy miały one wpływ na ocenę wyników konsultacji.
Jakie działania zostały podjęte w celu pogodzenia celów ochrony przyrody z zapewnieniem ciągłości funkcjonowania lokalnych przedsiębiorstw oraz utrzymania miejsc pracy w regionie?
Mając na uwadze znaczenie gospodarki leśnej dla mieszkańców regionu oraz konieczność zachowania równowagi pomiędzy ochroną cennych przyrodniczo obszarów a bezpieczeństwem ekonomicznym lokalnych społeczności, proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania wraz z przekazaniem dostępnych analiz i danych liczbowych.
Z poważaniem
Adam Dziedzic
Poseł na Sejm RP
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27346 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.73.2026.BW
4507210.18598764.15163962
Warszawa, 18-09-2026
Dotyczy: Interpelacji Posła na Sejm RP Pana Adama Dziedzica (K10INT18968)
Sprawa: Ograniczenie w pozyskiwaniu drewna na wybranych obszarach zarządzanych przez
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w tym na terenie Nadleśnictwa Bircza
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 18968 Posła na Sejm RP Pana Adama Dziedzica
(K10INT18968), po uzyskaniu stanowiska Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że działania dotyczące wzmocnienia ochrony lasów
realizowane w Nadleśnictwie Bircza wynikają wprost z umowy koalicyjnej KO, PSL, Polski
2050 i Lewicy zawartej 10 listopada 2023 roku. W dokumencie tym strony umowy
zobowiązały się m.in. do podjęcia zdecydowanych działań na rzecz poprawy poziomu
ochrony polskich lasów, rzek i powietrza, w tym wyłączenia części najcenniejszych
obszarów leśnych z wycinki.
1. Jak zmieniło się planowane oraz faktyczne pozyskanie drewna na terenie Nadleśnictwa
Bircza od momentu wprowadzenia moratorium? Proszę o przedstawienie danych:
w metrach sześciennych (m³),
w ujęciu procentowym,
z podziałem na lata 2023, 2024, 2025 i pierwsze półrocze 2026.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych
(DGLP), w wyniku wprowadzenia moratorium na terenie Nadleśnictwa Bircza wielkość
pozyskania drewna uległa zmniejszeniu:
w 2024 r. o 27 310 m3 (spadek o 21,6% wobec wielkości pozyskania zakładanej
w prowizorium planu);
w 2025 r. o 48 700 m3 (spadek o 37,1% wobec wielkości pozyskania, która
zostałaby zaplanowana, gdyby nie obowiązywało moratorium);
w 2026 r. o 48 479 m3 (spadek o 36,4% wobec wielkości pozyskania, która
zostałaby zaplanowana, gdyby nie obowiązywało moratorium).
-- 1 of 10 --
Ze względu na planowanie i rozliczanie prac w wymiarze rocznym nie jest możliwe
przedstawienie precyzyjnych danych dotyczących jedynie pierwszego półrocza 2026 roku.
Natomiast z uwagi na fakt, że moratorium zostało wprowadzone poleceniem Pani Minister
Pauliny Hennig-Kloski wydanym 8 stycznia 2024 roku, w roku 2023 z tego tytułu
nie wystąpiły zmiany poziomu pozyskania drewna.
2. Czy nastąpiła zmiana przychodów z tytułu ograniczenia pozyskania drewna? Proszę
o przedstawienie danych według średnich cen sprzedaży drewna oraz rzeczywistych skutków
finansowych dla Nadleśnictwa Bircza.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez DGLP, potencjalne zmniejszenie przychodów
Nadleśnictwa Bircza związane z ograniczeniem pozyskania drewna na terenie objętym
moratorium oszacowano na:
około 8,6 mln zł netto w 2024 r.;
około 15,9 mln zł netto w 2025 r.;
około 16,7 mln zł netto w 2026 r. (wartość oszacowana na podstawie planowanej
średniej ceny drewna).
Przedstawione kwoty należy traktować jako szacunkową wartość potencjalnych
przychodów, których Nadleśnictwo mogło nie uzyskać w związku z ograniczeniem
pozyskania drewna, a nie jako rzeczywiście poniesioną stratę finansową. Nie jest bowiem
możliwe jednoznaczne ustalenie, czy cała ilość drewna zostałaby faktycznie pozyskana
i sprzedana, jaki byłby koszt pozyskania oraz jak kształtowałaby się cena tego surowca.
Wielkość podaży drewna na rynku może wpływać na poziom jego ceny, w związku z czym
faktycznie osiągnięte przychody mogłyby odbiegać od przedstawionych szacunków.
3. Jakie są łączne skutki finansowe wprowadzenia moratorium dla Nadleśnictwa Bircza?
Działania na rzecz wzmocnienia funkcji przyrodniczych i społecznych lasów są integralną
częścią realizowanej przez jednostki Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe trwale zrównoważonej gospodarki leśnej i nie powinny być postrzegane
w kategoriach kosztów oderwanych od jej całokształtu. Art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach1
stanowi, że gospodarka leśna to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony
i zagospodarowania lasu (…) oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Art. 7 ust. 1
tej ustawy określa natomiast szerokie spektrum celów, związanych m.in. z pełnieniem przez
lasy funkcji przyrodniczych i społecznych.
Należy podkreślić, że ograniczenie pozyskania drewna w roku 2024 miało jednocześnie
wpływ na zmniejszenie poziomu kosztów związanych z tym pozyskaniem. Relatywnie
niewielkiemu zmniejszeniu przychodów, wynikającemu z ograniczenia funkcji
zaopatrzeniowej najcenniejszych pod względem przyrodniczym ekosystemów leśnych,
towarzyszy znaczące wzmocnienie funkcji pozaprodukcyjnych, związanych z ochroną
różnorodności biologicznej, jak również ochroną gleb i wód – których skumulowana wartość
może być dużo wyższa niż utracone przychody z tytułu ograniczenia pozyskania drewna.
1 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 663).
-- 2 of 10 --
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych przekazała, że w 2024 roku zmniejszenie
przychodów Nadleśnictwa Bircza oszacowano na podstawie iloczynu zmniejszenia
miąższości pozyskanego drewna (27 310 m3) oraz średniej ceny sprzedaży surowca
(314,23 zł/m3), co dało kwotę 8 581 621 zł. Wynik finansowy był niższy o 5 908 245 zł
(różnica pomiędzy zmniejszeniem przychodów a zmniejszeniem kosztów pozyskania i
zrywki – 2 673 376 zł). Dodatkowo koszt poniesiony przez Nadleśnictwo Bircza w związku
z renegocjacjami stawek z zakładami usług leśnych wyniósł 492 521,64 zł netto. Łączne
zmniejszenie wyniku finansowego Nadleśnictwa Bircza w związku z ograniczeniem
pozyskania drewna wyniosło 6 400 766,64 zł netto.
W latach 2025 i 2026 Nadleśnictwo realizowało i nadal wykonuje zadania zgodnie
z zatwierdzonym planem finansowo-gospodarczym na poszczególne lata. Na chwilę obecną
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych szacuje, że pozyskanie drewna zmniejszyło się
o 48 700 m3 w 2025 roku, a w 2026 roku o 48 479 m3.
4. Ile zakładów usług leśnych (ZUL) wykonujących dotychczas prace na terenie Nadleśnictwa
Bircza utraciło w całości lub części zlecenia wskutek ograniczenia pozyskania drewna?
W 2024 roku na terenie Nadleśnictwa Bircza 13 zakładów usług leśnych zrealizowało
umowy w innym niż pierwotnie założony zakresie. Szczegółowe informacje znajdują się
w zamieszczonej niżej Tabeli nr 1. pn. Wykonanie planu pozyskania surowca drzewnego
w Nadleśnictwie Bircza w roku 2024 (w jednym leśnictwie zadania realizował jeden zakład
usług leśnych).
5. Czy w przypadku utracenia części zlecenia Zakłady Usług Leśnych, które utraciły możliwość
realizacji prac, otrzymały alternatywne zlecenia w innych Nadleśnictwach? Jeżeli tak:
jakie były to zakłady,
w których nadleśnictwach wykonywały prace,
jaka była wartość i zakres tych zleceń?
W 2024 roku w celu umożliwienia realizacji zawartych wcześniej umów Nadleśnictwo
Bircza zaproponowało wykonawcom realizację części prac w innych, nieobjętych
ograniczeniami lokalizacjach na terenie Nadleśnictwa Bircza.
W postępowaniach na lata 2025 i 2026 zakres zamawianych prac został już określony
z uwzględnieniem obowiązujących ograniczeń w pozyskaniu drewna.
6. Czy zlecenia alternatywne, które zastąpiły utracone kontrakty, były adekwatne
do utraconych zleceń pod względem wartości, wolumenu oraz zakresu prac? Jeżeli nie, proszę o
wskazanie skali różnic z podziałem na poszczególne daty utraty kontraktów oraz pozyskania
zleceń alternatywnych.
Nadleśnictwo Bircza, zgodnie z warunkami zawartych umów, musiało zapewnić możliwość
realizacji prac o wartości nie mniejszej niż 70% wynagrodzenia wynikającego z umowy.
Był to wymóg formalny, wynikający z zapisów umowy, umożliwiający jej zakończenie
bez stosowania kar umownych.
-- 3 of 10 --
Należy podkreślić, że 23 stycznia 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska w piśmie
skierowanym do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych wyraziła oczekiwanie, że
przy wykonywaniu polecenia z 8 stycznia 2024 r. Lasy Państwowe zagwarantują zakładom
usług leśnych wykonywanie prac na poziomie wynikającym z zawartych z nimi umów na
2024 rok oraz że zrealizowane zostaną inne zobowiązania związane z dostępnością drewna
na rynku. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, dostrzegając potrzeby przedstawicieli
zakładów usług leśnych, 19 lutego 2024 r. przedstawiło wyjaśnienia w sprawie skutków
moratorium, doprecyzowując zakres prac, które mogą być nadal prowadzone, w tym prac
niezwiązanych z pozyskaniem drewna, a także wskazując przypadki możliwości odstąpienia
od ograniczeń lub ich modyfikacji.
W przypadku większości umów Nadleśnictwo Bircza zapewniło wykonawcom możliwość
realizacji prac na poziomie co najmniej 70% wartości wynagrodzenia, co pozwoliło
na zakończenie zawartych umów zgodnie z ich warunkami. Wyjątkiem była umowa
na realizację usług leśnych z zakresu użytkowania lasu w Leśnictwie Jureczkowa, która
została zrealizowana na poziomie 45,9%. Wykonawca wystąpił na drogę sądową
i w październiku 2025 r. wniósł pozew w tej sprawie. Skarb Państwa w trakcie procesu był
reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.
Po przedstawieniu zgromadzonych przez Nadleśnictwo Bircza danych powodowie cofnęli
pozew, a postępowanie zostało prawomocnie zakończone.
Zapewnienie wykonawcom możliwości realizacji prac na poziomie co najmniej 70% wartości
wynagrodzenia wymagało skierowania ich do lokalizacji zamiennych. Zmiana warunków
prowadzenia prac, w tym ukształtowania terenu, odległości zrywki i pracochłonności,
spowodowała konieczność zmiany wynagrodzenia określonego w umowach. W przypadku
8 umów podwyższono stawkę jednostkową za 1 m³ pozyskanego drewna. Ponadto w części
leśnictw dokonano także renegocjacji stawek jednostkowych na pozyskanie i zrywkę
surowca.
7. Czy są państwo w posiadaniu informacji ilu pracowników zatrudnionych przez Zakłady Usług
Leśnych utraciło zatrudnienie lub miało ograniczony wymiar pracy wskutek wprowadzenia
moratorium?
Według informacji przekazanej przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych zakłady
usług leśnych wykonujące prace na terenie Nadleśnictwa Bircza zmniejszyły zatrudnienie
o 18 pracowników w 2024 r. oraz dodatkowo o 32 pracowników w 2025 r. Są to jednak
wartości odnoszące się do całkowitego zatrudnienia, którego zmiany mogą wynikać
z różnych czynników.
8. Jak przebiegał proces konsultacji poprzedzający objęcie ograniczeniami Nadleśnictwa
Bircza?
Proszę wskazać:
jakie były wyniki konsultacji
jakie podmioty uczestniczyły w konsultacjach,
kiedy odbywały się spotkania,
jakie uwagi zostały zgłoszone,
które z nich zostały uwzględnione.
-- 4 of 10 --
Przed wydaniem polecenia z 8 stycznia 2024 r., które miało charakter interwencyjny i
czasowy, nie przeprowadzano konsultacji rozumianych jako konsultacje społeczne.
9. Czy przed podjęciem memorandum sporządzono analizę skutków społeczno-gospodarczych
oraz ocenę wpływu ograniczenia gospodarki leśnej na lokalny rynek pracy? Jeżeli tak, proszę o
jej udostępnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że moratorium miało charakter interwencyjny i
czasowy. Zostało wprowadzone w związku z ryzkiem bezpowrotnej utraty wartości
przyrodniczej unikatowych pod względem przyrodniczym lasów, w tym na terenach
objętych planami ustanowienia różnych form ochrony przyrody.
Na polecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych
przed wydaniem polecenia w sprawie moratorium dokonała wstępnej oceny potencjalnych
skutków wprowadzenia ograniczeń w pozyskaniu drewna. W ocenie tej, w opinii MKiŚ,
pominięte zostały jednak korzyści związane z ochroną lasu i poprawą jego stabilności.
Odniesiono się wyłącznie do efektów dotyczących w sposób bezpośredni użytkowania lasu
i sprzedaży drewna, pomijając aspekt dwóch pozostałych funkcji lasu, o których mowa w
art. 7 ust. 1 ustawy lasach. Z danych przekazanych w okresie późniejszym przez Dyrekcję
Generalną Lasów Państwowych, dotyczących faktycznych skutków wprowadzenia
ograniczeń, wynika jasno, że przedstawione Ministerstwu przewidywane skutki były
kilkukrotnie zawyżone.
Kompleksowa analiza skutków społecznych, przyrodniczych i gospodarczych wzmocnienia
ochrony lasów objętych poleceniem z 8 stycznia 2024 r. została z kolei przygotowana
przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w marcu 2025 roku w związku z prośbą
wystosowaną przez sejmową Komisję Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych
i Leśnictwa. Analizę tę przekazuję w załączeniu.
10. Jakie kryteria zadecydowały o objęciu ograniczeniami obszaru Nadleśnictwa Bircza?
Najważniejszą część moratorium w Nadleśnictwie Bircza stanowi obszar lasów niezwykle
cennych pod względem przyrodniczym, nie tylko w skali regionu, ale również kraju i Europy.
Potwierdza to opinia Państwowej Rady Ochrony Przyrody z 22 października 2024 r.,
dostępna pod adresem https://prop.gov.pl/wp-content/uploads/2024/10/PROP-KOE-
24-11_Reliktowa_Puszcza_Karpacka.pdf. Fragment tej opinii przytaczam poniżej:
Lasy Turnickie na Pogórzu Przemyskim od dawna znane są jako miejsce o wybitnym znaczeniu
dla wielu rzadkich i ginących gatunków typowych dla ekosystemów leśnych. Obszar ten stanowi
centralną część proponowanego Turnickiego Parku Narodowego. Już w 2011 r. Państwowa Rada
Ochrony Przyrody, po odbyciu sesji wyjazdowej w tym terenie w dniach 14-17 września 2011 r.,
potwierdziła dobrze zachowane, unikatowe na skalę międzynarodową wartości przyrodnicze,
kluczowe zarówno dla zachowania zarządzanych przez Polskę elementów dziedzictwa
przyrodniczego Unii Europejskiej, jak i dla elementów dziedzictwa przyrodniczego Karpat. Rada
pozytywnie zaopiniowała wówczas koncepcję ochrony tego terenu jako parku narodowego;
jednak świadoma uwarunkowań społecznych i długiej drogi do ewentualnego powstania parku,
rekomendowała pilnie uaktualnienie istniejącego stanu wiedzy przyrodniczej o obszarze,
z wykorzystaniem istniejących wyników badań, a następnie jak najpilniejsze rozszerzenie ochrony
-- 5 of 10 --
rezerwatowej najcenniejszych ekosystemów. Od tego czasu istotnie poszerzono stan wiedzy o
zasobach przyrodniczych omawianego obszaru.
Zakres i szczegółowość dostępnej dokumentacji przyrodniczej były przesłanką dla MKiŚ
do zakwalifikowania omawianego terenu jako wybitnie cennego pod względem
przyrodniczym. Poza opinią Państwowej Rady Ochrony Przyrody z 22 października 2024 r.
wykorzystano także inne opinie przyrodników i naukowców, które zostały wykonane
w latach wcześniejszych i dotyczyły w szczególności oceny walorów przyrodniczych
obszaru tzw. Reliktowej Puszczy Karpackiej.
11. Czy Ministerstwo monitoruje wpływ moratorium na funkcjonowanie przedsiębiorstw
współpracujących z Lasami Państwowymi, w szczególności Zakładów Usług Leśnych, tartaków
oraz firm transportowych? Jeżeli tak, jakie są wyniki tych analiz?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi bieżącą analizę zmian zachodzących na rynku
leśno-drzewnym w oparciu o dane publikowane przez GUS oraz dane dotyczące sprzedaży
drewna przez Lasy Państwowe. Na tej podstawie podjęto m.in. decyzję o korekcie obszaru
objętego poleceniem z 8 stycznia 2024 roku, która jest obecnie prowadzona – propozycja
korekty moratorium ma zostać wypracowana do 31 października 2026 r.
12. Czy w związku z wprowadzonymi ograniczeniami działają instrumenty wsparcia
lub rekompensaty dla przedsiębiorców oraz pracowników, którzy ponieśli straty? Jeżeli tak,
proszę o przedstawienie ich zakresu oraz stopnia wykorzystania.
21 sierpnia 2026 r. ogłoszono nabór w programie „Przestrzeń dla przyrody. Część 5) Zielone
gminy – stawiając na bioróżnorodność”. Gminy, które chronią najcenniejsze obszary
przyrodnicze, otrzymają dodatkowe możliwości finansowania przedsięwzięć wpływających
na wzmocnienie potencjału turystycznego, w tym rozwój zielonych miejsc pracy. Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wprowadził również preferencje
dla samorządów, na których terenie od 2024 r. utworzono lub powiększono rezerwaty
przyrody oraz parki narodowe. Preferencyjne wsparcie obejmie m.in. inwestycje wodno-
ściekowe, rozwój małej infrastruktury turystycznej oraz zielono-niebieskiej infrastruktury,
jak również poprawę efektywności energetycznej budynków. Więcej informacji na ten
temat można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska pod
adresem https://www.gov.pl/web/klimat/ochrona-przyrody-i-rozwoj-lokalny-nowe-
wsparcie-dla-samorzadow-z-parkami-narodowymi-i-rezerwatami.
Realizacja dodatkowych działań inwestycyjnych i nieinwestycyjnych będzie miała korzystny
wpływ na podmioty gospodarcze oraz miejsca pracy w gminach, w których tworzone będą
rezerwaty przyrody i parki narodowe.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozytywnie odniosło się również do propozycji RDLP
Krosno dotyczącej opracowania Regionalnego Programu ochrony najcenniejszych zasobów
przyrodniczych w rejonie Karpat na terenie RDLP w Krośnie. We wniosku RDLP Krosno
wskazało, że możliwe jest pogodzenie ochrony najcenniejszych procesów przyrodniczych z
prowadzeniem nowoczesnej, zmodyfikowanej gospodarki leśnej, wzmacniającej
-- 6 of 10 --
jednocześnie funkcje społeczne, kulturowe i rozwojowe lasu. Informacja nt. postępów prac
nad programem ma zostać przedłożona do MKiŚ w terminie do 30 września 2026 r.
13. W jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględniło wyniki konsultacji
społecznych przeprowadzonych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie w
dniach 5–12 czerwca 2024 r. oraz 15 lipca–5 sierpnia 2024 r., dotyczących aktualizacji
obszarów objętych włączeniami oraz ograniczeniami w pozyskiwaniu drewna, w których
wpłynęło 53 968 uwag i wniosków, a udział wzięło 59 851 podmiotów?
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie w konsultacjach społecznych
dotyczących aktualizacji moratorium zaproponowała utrzymanie jego obszaru,
z jednoczesnym zdjęciem ochrony zachowawczej na ok. 2/3 powierzchni. W trakcie
konsultacji wpłynęło w sumie około 54 tys. wniosków. Zaledwie 222 wnioski (0,4%)
przyjęły postać odrębnych, indywidualnych wniosków. Pozostałe powstały na podstawie
gotowych szablonów lub automatów generujących wiadomości.
Odnosząc się do kwestii uwzględniania wyników konsultacji należy wskazać, że na początku
lipca 2024 roku Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych poinformowała, że 15 lipca
2024 r. informacje o konsultacjach zostaną zamieszczone na stronach internetowych
poszczególnych regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych i nadleśnictw. Cześć jednostek
nie umieściła jednak tych informacji na swoich stronach we wskazanym terminie. Ponadto
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych 1 lipca 2024 r. opublikowała komunikat:
„Propozycja aktualizacji obszarów objętych moratorium nie będzie się różnić od tej
przedstawionej w czerwcu. Jedyna różnica to ujednolicenie sposobu prezentacji danych”,
co oznaczało, że osoby biorące udział w etapie I nie muszą brać udziału w etapie II.
Komunikat ten był jednak błędny, ponieważ propozycja opublikowana 15 lipca 2024 r.
(w etapie II) różniła się zasadniczo w prawie każdym nadleśnictwie od propozycji z etapu I.
Dodatkowo komunikaty na stronach jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych były
wielokrotnie modyfikowane, o czym nie informowano wcześniej uczestników procesu,
a ponadto nie oznaczano zmian. Część osób brała zatem udział w konsultacjach w oparciu
o wadliwe komunikaty i założenia. Tak istotne wady formalne dowodzą, że wyników
konsultacji nie można było uznać za reprezentatywne i wiarygodne. Część społeczeństwa
nie dowiedziała się o prowadzonych konsultacjach, ponadto dyskwalifikującym czynnikiem
była zmiana komunikatów i materiałów poddanych konsultacjom w trakcie ich przebiegu,
a następnie ujęcie ich łącznie w jednym raporcie (w tym dla zupełnie różnych propozycji
z etapów I i II).
14. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza zmienić lub uchylić moratorium
wprowadzone poleceniem z dnia 8 stycznia 2024 r., mając na uwadze, że w toku wskazanych
konsultacji 51 533 wnioski sprzeciwiały się utrzymaniu moratorium, natomiast jedynie 2 252
wnioski opowiadały się za jego utrzymaniem? Jeżeli nie, proszę o wskazanie przyczyn
nieuwzględnienia stanowiska wyrażonego przez większość uczestników konsultacji.
Jak już wcześniej wspomniano, Ministerstwo Klimatu i Środowiska w korespondencji
z Lasami Państwowymi dopuściło możliwość uzasadnionych merytorycznie zmian
w moratorium. Ponadto, Lasy Państwowe od 2025 roku prowadzą prace nad korektą
powierzchni objętych moratorium, która nie ma jednak charakteru automatycznego.
-- 7 of 10 --
Uwzględniane są wyniki analiz przyrodniczych, inwentaryzacji terenowych oraz efekty prac
zespołów eksperckich.
Wyniki tych praz zostaną uwzględnione w zintegrowanej koncepcji wzmocnienia funkcji
przyrodniczych i społecznych 20% lasów Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy
Państwowe. Docelowa ochrona ma koncentrować się na lasach o najwyższych wartościach
przyrodniczych, z jednoczesnym zastosowaniem odpowiednio zmodyfikowanych zasad
gospodarowania na pozostałych powierzchniach cennych przyrodniczo lub istotnych
dla lokalnych społeczności.
15. Czy Ministerstwo analizowało, jaki udział w konsultacjach społecznych miały podmioty z
województwa podkarpackiego, a jaki podmioty spoza regionu? Jeżeli tak, proszę
o przedstawienie tych danych oraz wskazanie, czy miały one wpływ na ocenę wyników
konsultacji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie analizowało, jaki udział w konsultacjach
prowadzonych przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie miały podmioty
z województwa podkarpackiego, a jaki z innych województw. Ministerstwo nie otrzymało
od jednostek Lasów Państwowych takich statystyk. Regionalna Dyrekcja Lasów
Państwowych w raportach z konsultacji zastosowała ogólny podział otrzymanych uwag
i wniosków ze względu na ich źródło, tj. jako pochodzących od: osób fizycznych, jednostek
samorządu terytorialnego, parlamentarzystów, przedsiębiorców (m.in. zakładów usług
leśnych, odbiorów i zakładów przetwórstwa drzewnego), organizacji i stowarzyszeń –
bez wskazania, z jakiego województwa poszczególne podmioty się wywodziły.
16. Jakie działania zostały podjęte w celu pogodzenia celów ochrony przyrody z zapewnieniem
ciągłości funkcjonowania lokalnych przedsiębiorstw oraz utrzymania miejsc pracy w regionie?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Lasami Państwowymi realizuje
zrównoważoną politykę leśną z uwzględnieniem uwarunkowań społeczno-gospodarczych,
w tym potrzeby zapewnienia stabilnych warunków funkcjonowania zakładów usług leśnych
i przemysłu drzewnego. Założeniem prowadzonych działań jest wzmacnianie funkcji
przyrodniczych i społecznych lasów, przy równoległym utrzymaniu podaży surowca
drzewnego dla przedsiębiorstw działających na polskim rynku oraz stabilność systemu
gospodarki leśnej. Dialog w tym zakresie prowadzony jest m.in. na forum Rady do spraw
Przemysłu Drzewnego i Meblarskiego, powołanego Zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów
w październiku 2025 roku, a także w ramach prac nad Narodowym Programem Leśnym.
Do współtworzenia tego strategicznego dokumentu dla rozwoju polskiego leśnictwa
zaproszono przedstawicieli branży drzewnej, zakładów usług leśnych, organizacje
pracodawców oraz związki zawodowe. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozostaje
również w stałym kontakcie z przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju i Technologii,
aby planowane rozwiązania uwzględniały zarówno cele środowiskowe,
jak i uwarunkowania rozwojowe oraz potrzeby poszczególnych gałęzi gospodarki.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przywiązuje dużą wagę do stabilności krajowego sektora
małych i średnich przedsiębiorstw związanego z surowcem drzewnym. Na bieżąco analizuje
zmiany dotyczące wolumenu sprzedaży i cen drewna w ujęciu gatunkowym
-- 8 of 10 --
i sortymentowym z uwzględnieniem inflacji, jak również prowadzi analizę sytuację branży
leśno-drzewnej w oparciu o dane udostępniane przez Główny Urząd Statystyczny.
Obowiązujący system sprzedaży drewna przyczynia się do przewidywalności zaopatrzenia
odbiorców oraz umożliwia planowanie działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa
korzystające z surowca drzewnego. Na stabilność dostaw surowca drzewnego wpływają
w szczególności:
sprzedaż dla stałych odbiorców w oparciu o cykliczne procedury sprzedażowe;
sprzedaż aukcyjna uzupełniająca podstawową pulę surowca;
stosowanie jednolitych zasad sprzedaży określanych w obowiązujących regulacjach
wewnętrznych Lasów Państwowych (w zasadach sprzedaży drewna od roku 2025
zrewidowano wagi poszczególnych kryteriów pozacenowych, kładąc nacisk
na udział i głębokość przerobu drewna u nabywcy oraz geografię zakupu,
co wzmacnia pozycję krajowych przetwórców).
Dodatkowo, informacja o planowanej ofercie sprzedaży drewna na kolejny rok jest
publikowana z wyprzedzeniem – co do zasady we wrześniu – w formie załączników
do właściwych decyzji, tj. na około 1–2 miesiące przed rozpoczęciem procedur
sprzedażowych. Rozwiązanie to zwiększa przejrzystość oraz pozwala uczestnikom rynku
na wcześniejsze przygotowanie do procesu zakupu surowca.
W lutym 2026 roku Minister Klimatu i Środowiska przekazała Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych pakiet rekomendacji dotyczących koniecznych zmian
w funkcjonowaniu Lasów Państwowych. Jedna z rekomendacji odnosi się
do przeprowadzenia reformy systemu sprzedaży drewna, ukierunkowanej na wdrożenie
mechanizmów zapewniających większą stabilność, przewidywalność oraz lepsze warunki
planowania rozwoju dla partnerów z sektora drzewnego, jak również zwiększenie
transparentności tego systemu. Kluczowym zadaniem jest opracowanie krótko-, średnio-
i długookresowej strategii pozyskania drewna (w perspektywie kolejno do roku 2030, 2035
i 2050), z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań oraz celów strategicznych,
społecznych, klimatycznych i gospodarczych – w szczególności potrzeby stabilnego,
zrównoważonego rozwoju Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
oraz krajowej branży leśno-drzewnej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie działając na rzecz wzmocnienia funkcji
przyrodniczych i społecznych ekosystemów leśnych, jednocześnie podejmuje działania
na rzecz przyspieszenia przebudowy drzewostanów zagrożonych zamieraniem. Polska,
podobnie jak inne kraje Unii Europejskiej, stoi przed ogromnym wyzwaniem
wielkopowierzchniowego zamierania lasów. Jest ono wynikiem zmiany klimatu,
w szczególności zmian dotyczących ilości i charakteru opadów, temperatur oraz suszy.
W najbliższych latach koniecznością będzie zwiększenie skali przebudowy drzewostanów,
w szczególności posadzonych w latach powojennych na gruntach porolnych. Przebudowa
drzewostanów prowadzi do zwiększenia ich różnorodności oraz stabilności, będąc również
źródłem dodatkowego surowca dla przedsiębiorstw zajmujących się przerobem drewna.
Z analiz prowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wynika, że przyspieszona
przebudowa drzewostanów w ujęciu ilościowym będzie w stanie skompensować mniejsze
pozyskanie wynikające ze wzmocnienia funkcji przyrodniczych i społecznych lasów.
-- 9 of 10 --
Prowadzone są również prace nad wzmocnieniem sektora lasów prywatnych, w których
potencjał pozyskania drewna nie jest w pełni wykorzystywany.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załączniki:
1. Analiza skutków przyrodniczych, społecznych i gospodarczych moratorium
opracowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w 2025 r.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 10 of 10 --